6.1.5. ĐIỀU HỌC VỀ NẰM CHUNG CHỖ NGỤ
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành ÃỊavĩ, nơi tháp thờ AggãỊava. Vào lúc bấy giờ, các cư sĩ thường đi đến tu viện để nghe Pháp. Khi Pháp đã được thuyết giảng, các tỳ khưu trưởng lão đi về trú xá của các vị. Các tỳ khưu mới tu cùng với các cư sĩ nằm ngủ ngay tại nơi ấy ở phòng phục vụ; các vị bị thất niệm, không tinh giác, lõa thể, mơ ngủ, ngáy ngủ. Các cư sĩ phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các ngài đại đức lại nằm ngủ bị thất niệm, không tinh giác, lõa thể, mơ ngủ, ngáy ngủ?” Các tỳ khưu đã nghe được các cư sĩ ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, —nt— các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khuU lại nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên?”
2. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. —nt— “Này các tỳ khuü, nghe nói các ngươi nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: —nt— Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại nẳm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên vậy? Này các tỳ khuü, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chua có đức tin, —nt— Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên thì phạm tộipacittiya.
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.
3. Sau đó, khi đã ngự tại thành ÃỊavĩ theo như ý thích, đức Thế Tôn đã ra đi du hành về phía thành Kosambĩ. Trong khi tuần tự du hành, Ngài đã ngự đến thành Kosambĩ. Tại nơi đó trong thành Kosambĩ, đức Thế Tôn ngự ở tu viện Badarikã. Các tỳ khưu đã nói với đại đức Rãhula điều này: - “Này đệ Rãhula, điều học đã được đức Thế Tôn quy định là: ‘Không được nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên/ Này đệ Rãhula, hãy tìm chỗ ngủ.” Khi ấy, trong khi không có được chỗ ngủ, đại đức Rãhula đã nằm ngủ ở nhà tiêu. Sau đó vào canh cuối của đêm, đức Thế Tôn sau khi thức dậy đã đi đến nhà * tiêu, sau khi đi đến đã tằng hắng. Đại đức Rãhula cũng đã tằng hắng lại. - “Ai đó vậy?” - “Bạch Thế Tôn, con là Rãhula.” - “Này Rãhula, sau con lại nằm ở đây?” Khi ấy, đại đức Rãhula đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy, nhân sự kiện ấy, đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khuu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên hai hoặc ba đêm. Và này các tỳ khuu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vây:
“Vị tỳ khưu nào nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên quá hai ba đêm thì phạm tội pãcittiya.”
3. Vị nào: là bất cứvị nào —nt—
Tỳ khưu: — nt— Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Người chưa tu lên bậc trên nghĩa là trừ ra tỳ khưu, (các người) còn lại gọi là người chưa tu lên bậc trên.
Quá hai ba đêm: là hơn hai hoặc ba đêm.
Với: là cùng chung.
Chỗ ngụ nghĩa là đã được lợp kín toàn bộ đã được che kín xung quanh toàn bộ, đã được lợp kín phần lớn đã được che kín xung quanh phần lớn.
Nằm chung chỗ ngụ: vào ngày thứ tư lúc mặt trời đã lặn, khi người chưa tu lên bậc trên đang nàm vị tỳ khưu nằm xuống thì phạm tội pãcittìya. Khi vị tỳ khưu đang nằm, người chưa tu lên bậc trên nàm xuống thì phạm tội pãcittiya. Hoặc cả hai nằm xuống thì phạm tội pãcittiya. Sau khi đứng dậy rồi (cả hai) lại nàm xuống thì phạm tội pãcừtiya.
Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, vị nằm chung chỗ ngụ quá hai ba đêm thì phạm tội pãcittiya. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị nằm chung chỗ ngụ quá hai ba đêm thì phạm tội pãcittiya. Người chưa tu lên bậc trên, (lâm) tưởng là đã tu lên bậc trên, vị nằm chung chỗ ngụ quá hai ba đêm thì phạm tội pãcittiya.
Trong chỗ lợp kín một nửa, che kín xung quanh một nửa thì phạm tội dukkata. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkata. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkata. Vị đã tu lên bạc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trền thì vô tội.
Vị ngụ hai ba đêm, vị ngụ chưa đủ hai ba đêm, sau khi ngụ hai đêm vào đêm thứ ba đi ra ngoài trước rạng đông rồi lại trú ngụ tiếp, trong chỗ không được lợp kín toàn
bộ, trong chỗ không được che kín xung quanh toàn bộ, trong chỗ không được lợp kín phần nhiều, trong chỗ không được che kín xung quanh phần nhiều, khi người chưa tu lên bậc trên đang nằm thì vị tỳ khưu ngồi, khi vị tỳ khưu đang nâm thì người chưa tu lên bậc trên ngồi, hoặc là cả hai đều ngồi, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.
Điều học thứ nhất về nằm chung chỗ ngụ là thứ năm.