Kinh Tỳ-Kheo Na-Tiên
Tác giả: Đoàn Trung Còn- Nguyễn Minh Tiến dịch và chú giả. Dịch giả: ). Hiệu đính Hán Văn: Nguyễn Minh Hiển-Hiệu đính Việt văn: Nguyễn Minh Tiến. Năm xuất bản: 2013. Số trang: 363.
Chương 29: 10. XÚC NHẬP
Ý kiến bạn đọc
Vua đáp: “Đều không có nói với nhau như thế.”
Na-tiên nói: “Con người cũng như vậy. Con mắt chẳng hề nói trước với tâm rằng: ‘Anh nên tùy chỗ tôi sanh mà sanh ở phía sau.’ Tâm cũng không nói với con mắt rằng: ‘Tôi sẽ tùy chỗ anh sanh ra mà sanh ở phía sau.’ Mắt và tâm không giao hẹn trước với nhau, tự nhiên mà sanh ở nơi thích hợp, gọi là thuận theo một cửa duy nhất. Tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng đều giống như vậy.”
Vua lại hỏi Na-tiên: “Còn thế nào là thuận theo kinh nghiệm đã trải qua nhiều lần?”
Na-tiên đáp: “Kinh nghiệm đã trải qua, đó là sự bắt chước theo việc đã làm trước đây. Như học hỏi, viết lách đều là nhờ kinh nghiệm đã qua.
“Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng vậy, là do huân tập dần dần từ lâu đời nên nay mới như vậy.
“Sáu thức đều góp phần vào sự nhận biết của con người, không phải do nơi một trong sáu thức ấy mà thành nhận biết được.”
Vua tán thán: “Hay thay!”
10. XÚC NHẬP
Vua lại hỏi: “Khi người ta sanh, con mắt với sự vui khổ có đồng thời sanh ra chăng?”
Na-tiên đáp: “Con mắt với sự vui khổ cùng sanh ra. Các căn đều là theo nơi chỗ hiệp lại mà sanh.”
Vua hỏi: “Thế nào là chỗ hiệp lại?”