Đại Tập 185, Bộ Sử Truyện VII, Số 2060- 2061 (Quyển 9- 30)
Kinh điển / ấn phẩm thuộc chủ đề Tam Tạng Kinh » Kinh Điển Đại Thừa, Kinh Tạng Bắc Truyền, Tác giả: Sa Môn Thích Tịnh Hạnh, gồm 18 chương/phẩm, dày 517 trang, xuất bản năm 2000.
Tìm kinh sách
Phật học phổ thông 1
Tác giả: Hòa thượng Thích Thiện Hoa. Năm xuất bản: 2012. Số trang: 654.
Chương 39: Khóa IV Lời Chỉ Dẫn Tổng Quát (Trang 489 - 494)
PHẬT HỌC
PHỔ THÔNG
KHOA IV
*
LỜI CHỈ DẪN TỔNG QUÁT
(Cho cả trọn khóa thứ tư)
Khóa này cũng như các khóa trước, gồm cả thảy 10 bài giảng chia ra như sau:
- Năm bài giảng về “ Ngũ đình tâm quán”
- Ba bài giảng về Lục độ hay Sáu pháp Ba la mật.
- Hai bài giảng về Tứ vô lượng tâm và Ngũ minh
Trong 10 bài ấy, trừ bài Ngũ minh là bài giảng có tu1nh cách khái quát về những sự hiểu biết cần thiết mà một Phật tử chân chính cần phải trau giồi và thực hành để làm lợi cho Đạo và nhân quần xã hội; còn 9 bài giảng trước đều nói về các pháp tu.
Các pháp tu này sẽ được giảng giải rõ ràng ở bài sau. Nhưng ngay bây giờ để quý vị có một ý niệm tổng quát về trọn khóa thứ tư, chúng tôi xin trình bày sơ lược hai phần chính yếu của nó. Đó là những bài nói về Ngũ đình tâm quán và Lục độ hay Sáu pháp Ba la mật.
1. Ngũ đình tâm quán là năm phương pháp quán tưởng để đừng vọng tâm. Vọng tâm là căn bệnh chính làm cho con người phiền não khổ đau. Nó thúc đẩy người ta chạy theo ngũ dục, nó che mờ lương tri, làm cho cái tâm vốn là sáng suốt trở nên tối tăm, không biết đâu là thật, đâu là giả, đâu là chính, đâu là tà, đâu là dở.
Muốn sự nhận định được sáng suốt, muốn cho lòng ta đừng đuổi theo ngũ dục mà phải chịu phiền não khổ đau, ta phải tìm phương pháp chận đứng vọng tâm là quán
Tưởng. Quán là dùng trí huệ quán sát, phân tích hay duy nghiệm để tìm ra sự thật. Có năm pháp quán để chận đứng vọng tâm, để đối trị năm chứng bệnh chính của tâm hồn chúng ta, là:
a) Quán sổ tức: để đối trị bệnh tán loạn của tâm trí.
b) Quán bất tịnh: để đối trị lòng tham săc dục
c) Quán từ bi: để đối trị lòng sân hận
d) Quán Nhân duyên: để đối trị lòng si mê.
e) Quán Giới phân biệt: để đối trị chấp ngã.
Năm pháp quán ấy gọi là “ Ngũ đình tâm quán”. Mỗi pháp quán sẽ được trình bày rõ ràng cặn kẽ trong một bài giảng, theo thứ tự như đã trình bày ở trên. Sở dĩ chúng tôi để bài “Quán sổ tức” đứng đầu trong năm pháp quán, vì muốn đi sâu vào các pháp quán trước tiên phải biết quán là gì, quán như thế nào, và phải có một tâm trí định tĩnh, không tán loạn, muốn được thế, trước tiên phải tập quán Sổ tức. Khi quán sở tức đã thuần phục rồi, thì các thứ quán sau dễ có kết quả, nghĩa là mớ có thể trừ diệt dần dần các tâm bệnh : tham,sân,si,mạn
2.- “Lục độ hay sáu pháp Ba-la- mật : Sáu pháp tu này để đối trị sáu món “tệ” thông thường, nhưng rất nguy hiểm, vì chùng ta đả làm cho chúng sinh nhiều kiếp sanh tử luạn hồi, chịu biết bao nhiêu điều thống khổ. Đó là
a) Tham lam bỏn sẻn; b) Sân hận; c) Si mê; d) Biếng nhác, trễ nãi; đ) Hủy phạm giới luật; e) Tán loạn.
Để chúng sinh thoát khỏi nanh vuốt ác độc của sáu món tệ này, Đức Phật dạy sáu pháp đối trị gọi là “Lục độ”. Chữ “Độ” có nghĩa là cứu độ hay vượt qua. Lục độ gồm có :
a) Quán sổ tức: để đối trị bệnh tán loạn của tâm trí.
b) Quán bất tịnh: để đối trị lòng tham săc dục
c) Quán từ bi: để đối trị lòng sân hận
d) Quán Nhân duyên: để đối trị lòng si mê.
e) Quán Giới phân biệt: để đối trị chấp ngã.
Năm pháp quán ấy gọi là “ Ngũ đình tâm quán”. Mỗi pháp quán sẽ được trình bày rõ ràng cặn kẽ trong một bài giảng, theo thứ tự như đã trình bày ở trên. Sở dĩ chúng tôi để bài “Quán sổ tức” đứng đầu trong năm pháp quán, vì muốn đi sâu vào các pháp quán trước tiên phải biết quán là gì, quán như thế nào, và phải có một tâm trí định tĩnh, không tán loạn, muốn được thế, trước tiên phải tập quán Sổ tức. Khi quán sở tức đã thuần phục rồi, thì các thứ quán sau dễ có kết quả, nghĩa là mớ có thể trừ diệt dần dần các tâm bệnh : tham,sân,si,mạn
2.- “Lục độ hay sáu pháp Ba-la- mật : Sáu pháp tu này để đối trị sáu món “tệ” thông thường, nhưng rất nguy hiểm, vì chùng ta đả làm cho chúng sinh nhiều kiếp sanh tử luạn hồi, chịu biết bao nhiêu điều thống khổ. Đó là
a) Tham lam bỏn sẻn; b) Sân hận; c) Si mê; d) Biếng nhác, trễ nãi; đ) Hủy phạm giới luật; e) Tán loạn.
Để chúng sinh thoát khỏi nanh vuốt ác độc của sáu món tệ này, Đức Phật dạy sáu pháp đối trị gọi là “Lục độ”. Chữ “Độ” có nghĩa là cứu độ hay vượt qua. Lục độ gồm có :
a) Bố thí : để khỏi các tệ tham lam bỏn sẻn.
b) Nhẫn nhục : để khỏi cái tệ nóng nảy, sân hận
c) Trí huệ: để khỏi cái tệ si mê
d) Tinh tấn: để khỏi cái tệ biếng nhác, giải đãi
e) Trì giới: để khỏi tệ hủy phạm giới luật
f) Thiền định: để khỏi cái tệ tán loạn
Vì dùng sáu phương pháp này để trừ sáu món tệ nên Kinh nói “ Dĩ Lục độ, độ lục tệ”. Bồ tát theo sáu phương pháp này để vưa độ cho mình, vừa độ cho người, độ cho đến chổ hoàn toàn cứu cánh, nên cũng gọi là sáu pháp Ba la mật
Lục độ hay sáu phép Ba la mật được trình bày trong tập sách này:
- Bài thứ sáu, Bố thí và Trì giới
- Bài thứ bảy, Tinh tấn và Nhẫn nhục.
- Bài thứ tám, Thiền định và Trí huệ.
Xét một cách tổng quát, thì dù là Ngũ đình tâm quán hay Lục độ, cái phần chính yếu của tập Phật học Phổ thông , khóa thứ tư này, vẫn nhắm đối tượng là diệt trừ bốn món phiền não căn bản của con người là tham, sân, si, mạn. Trừ được bốn món phiền não ấy, từ phần thô thiển đến phần sâu kín, từ ngành ngọn cho đến cội gốc, trừ bao giờ cho đến khi không còn thây bóng dáng của chúng trong tâm ta nữa, thì khi ấy, con đường giải thoát tự nhiện lộ bày ra trước mắt chúng ta.
Với hoài bão thiết tha ấy, chúng tôi biên soạn tập Phật
b) Nhẫn nhục : để khỏi cái tệ nóng nảy, sân hận
c) Trí huệ: để khỏi cái tệ si mê
d) Tinh tấn: để khỏi cái tệ biếng nhác, giải đãi
e) Trì giới: để khỏi tệ hủy phạm giới luật
f) Thiền định: để khỏi cái tệ tán loạn
Vì dùng sáu phương pháp này để trừ sáu món tệ nên Kinh nói “ Dĩ Lục độ, độ lục tệ”. Bồ tát theo sáu phương pháp này để vưa độ cho mình, vừa độ cho người, độ cho đến chổ hoàn toàn cứu cánh, nên cũng gọi là sáu pháp Ba la mật
Lục độ hay sáu phép Ba la mật được trình bày trong tập sách này:
- Bài thứ sáu, Bố thí và Trì giới
- Bài thứ bảy, Tinh tấn và Nhẫn nhục.
- Bài thứ tám, Thiền định và Trí huệ.
Xét một cách tổng quát, thì dù là Ngũ đình tâm quán hay Lục độ, cái phần chính yếu của tập Phật học Phổ thông , khóa thứ tư này, vẫn nhắm đối tượng là diệt trừ bốn món phiền não căn bản của con người là tham, sân, si, mạn. Trừ được bốn món phiền não ấy, từ phần thô thiển đến phần sâu kín, từ ngành ngọn cho đến cội gốc, trừ bao giờ cho đến khi không còn thây bóng dáng của chúng trong tâm ta nữa, thì khi ấy, con đường giải thoát tự nhiện lộ bày ra trước mắt chúng ta.
Với hoài bão thiết tha ấy, chúng tôi biên soạn tập Phật
Học Phổ thông này, để trình bày với quý vị Phật tử và độc giả quý mến những pháp tu mầu nhiệm để diệt trừ phiền não và tiến lên đường giải thoát.
HOẰNG PHÁP
/53
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »