1. Phiên âm:
TẢO GIÁC
Thùy miên thỉ ngộ
Đương nguyện chúng sanh
Nhứt thiết trí giác
Châu cố thập phương
2. Dịch nghiã:
SỚM THỨC
Ngủ nghỉ mới thức
Nên nguyện chúng sanh
Tất cả trí giác
Đoái khắp mười phương
3. Yếu Giải:
Tảo Giác:
Sớm thức dậy. Sớm là lúc hừng đông, sau đêm mới thức gọi là sớm thức. Lúc vừa tỉnh dậy sau cơn ngủ mê gọi là tảo giác (Tảo là sớm. Giác là tỉnh thức).
Thùy Miên: Giấc ngủ.
Ý thức mê muội là THÙY(giấc)
Năm tình tối mịt là MIÊN (ngủ)
Nhứt Thiết Trí Giác: Tất cả trí tuệ.
Mười phương rỗng soi gọi là trí.
Ba đời đều thấy gọi là tỏ.
Tức là trí tuệ soi suốt mười phương.
Ba đời không bị ngăn ngại.
Đức Như Lai thương xót chúng sanh bị vô minh che lấp, Ngài dùng mặt trời đại trí tuệ giác soi, tùy duyên cứu độ nên gọi là TẤT CẢ TRÍ TỎ.
Châu Cố Thập Phương:
Đoái khắp mười phương.
Người tu hành phát tâm cứu độ khắp đến mười Phương chúng sanh. Mình tu có trí huệ cũng cầu cho mười phương chúng sanh có trí huệ như mình chớ chẳng phải như hàng nhị thừa độc giác, chỉ nhớ đến chính mình.
Mười Phương:
Đông, tây, nam, bắc, đông nam, tây nam, đông bắc, tây bắc, thượng, hạ.
4. Nguyên do:
Trong Kinh Tỳ Ni Mẫu nói: Xưacó các vị Tỳ Kheo ham ưa ngủ nghỉ, không lo tỉnh giấc, nghiền ngẫm mối Đạo, thực tập tu hành, luống uổng thời gian trôi qua, thật là đáng tiếc. Đức Thế Tôn biết vậy, liền gọi đến, dạy rằng: ‘Này các Tỳ Kheo! Hằng ngày các ông thọ dụng cuả tín thí, không nên giải đãi. Một đêm chia làm 3 thời:
Đầu đêm (Đầu hôm):
7 giờ tối - 11 giờ tối.
Cuối đêm (Sớm mai):
3 giờ sáng - 7 giờ sáng
Giữa đêm (Giữa khuya):
11 giờ khuya - 3 giờ sáng
Hai thời đầu hôm vá sớm mai, nên thiền, tụng, kinh hành, gia công tấn đạo, buổi giữa khuya thần khí mỏi mệt thì cho phép ngủ nghỉ để có sức khỏe. Chớ nên ham ưa ngủ nghỉ, biếng nhác buông lung, chẳng đủ công phu, trả nợ cơm áo lúc ban ngày thọ dụng của đàn na tín thí cúng’.
Xét về tinh thần Đại thừa thì bài kệ nà đạt cả TAM TỰ TỊNH GIỚI trong hàng Bồ Tát.
Câu 1: Thùy miên thỉ ngộ =
Nhiếp luật nghi giới
Câu 2: Đương nguyện chúng sanh
Cậu 3: Nhứt thiết trí giác =
Nhiếp thiện pháp giới
Câu 4: Châu cố thập phương =
Nhiêu ích hữu tình giới
Xét về Tứ hoằng thệ nguyện cuả hàng Bồ Tát thì bài kệ này cũng bao hàm đủ:
Câu 1: Pháp môn vô lượng thệ nguyện học
Câu 2: Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ
Câu 3: Phật đạo vô lượng thệ nguyện thành
Câu 4: Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn.