Trí Tịnh Toàn Tập - Tập 6 - Kinh Bát Nhã Ba La Mật
Tác giả: Hòa Thượng Thích Trí Tịnh. Năm xuất bản: 2012. Số trang: 382.
Chương 24: KINH MA-HA BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT PHẨM KIÊN CỐ THỨ NĂM MƯƠI SÁU
Đức Phật phán dạy: Ý kiến bạn đọc
PHẨM KIÊN CỐ
THỨ NĂM MƯƠI SÁU
Lại Nầy Tu Bồ Đề! Ác ma đến Bồ tát, muốn phá hoại tâm của Bồ tát mà bảo rằng: “Nhứt thiết chủng trí đồng với hư không rỗng không, chẳng có tướng, các pháp đồng với hư không rỗng không, chẳng có tướng. Ở trong các pháp đồng với hư không rỗng không, chẳng có tướng ấy, không có ai được Vô thượng Bồ đề, cũng không có chẳng được, các pháp ấy đều
Lúc nghe llời trách cứ ấy, Bồ tát nầy nên nghĩ rằng: “Đây là ác ma muốn phá hoại tâm Vô thượng Bồ đề của tôi. Các pháp dầu như hư không, chẳng chỗ có, tự tướng rỗng không, nhưng chúng sanh chẳng biết, chẳng thấy, chẳng hiểu. Tôi cũng do đại thệ trang nghiêm rỗng không, chẳng có tự tướng, đồng như hư không mà được nhứt thiết chủng trí rồi vì chúng sanh mà thuyết pháp cho họ được giải thoát, chứng quả Tu Đà Hoàn nhẫn đến quả Vô thượng Bồ đề.
Nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát từ lúc sơ phát tâm về sau, nếu nghe sự việc trên tự phải vững tâm, chẳng động chuyển. Do tâm vững chắc, chẳng động chuyển nầy mà thực hành sáu ba la mật tất sẽ được vào Bồ tát vị.
- Bạch đức Thế Tôn! Vì bất chuyển mà gọi là bất thối chuyển hay là vì chuyển mà gọi là bất thối chuyển?
- Nầy Tu Bồ Đề! Vì bất chuyển, vì chuyển mà gọi là bất
Tại sao vậy? Nầy Tu Bồ Đề! Nếu đại Bồ tát chẳng bị chuyển nơi bực Thanh Văn, bực Bích Chi Phật thì gọi là bất thối chuyển. Nếu đại Bồ tát chuyển bực Thanh Văn, bực Bích Chi Phật thì cũng gọi là bất thối chuyển. Do những hạnh, loại, tướng mạo trên đây mà được gọi là đại Bồ tát bất thối chuyển.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Bậc đại Bồ tát bất thối chuyển lúc muốn nhập sơ thiền đến diệt tận định liền được nhập. Lúc muốn tu tứ niệm xứ đến ngũ thần thông liền có thể tu. Dầu tu tứ niệm xứ đến ngũ thần thông, nhưng đại Bồ tát nầy chẳng thọ lấy tứ niệm xứ, dầu tu các thiền mà chẳng thọ lấy các thiền, nhẫn đến chẳng thọ lấy quả A La Hán, quả Bích Chi Phật. Đại Bồ tát nầy vì chúng sanh mà thọ lấy thân để tùy theo chỗ đáng, chỗ nên hầu làm lợi ích họ. Do hạnh, loại, tướng mạo nầy mà được gọi đại Bồ tát bất thối chuyển.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát bất thối chuyển thường nghĩ nhớ Vô thượng Bồ đề, trọn chẳng xa lìa tâm nhứt thiết chủng trí. Vì chẳng xa lìa tâm nhứt thiết chủng trí nên chẳng quý sắc, chẳng quý tướng, chẳng quý Thanh Văn, Bích Chi Phật, chẳng quý sáu độ, chẳng quý tứ thiền, tứ vô lượng
Nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát bất thối chuyển nầy thành tựu tâm như đây ờ trong bốn oai nghi của thân thể: đi, đứng, nằm, ngồi, tới lui, ra vào luôn nhứt tâm bất loạn. Do những hạnh, loại, tướng mạo nầy mà gọi là đại Bồ tát bất thối chuyển.
Nầy Tu Bồ Đề! Nếu đại Bồ tát hiện thân tại gia vì lợi ích chúng sanh mà thọ lấy ngũ dục để bố thí cho chúng sanh: người cần ăn cho ăn, cần uống cho uống, cần y phục, ngọa cụ, thuốc men đều cung cấp cho. Đại Bồ tát nầy tự làm đàn ba la mật và dạy người làm Đàn ba la mật, khen ngợi pháp Đàn ba la mật, cũng vui mừng khen ngợi người làm Đàng ba la mật, nhẫn đến Bát nhã ba la mật cũng vậy. Ở tại gia, đại Bồ tát nầy đem trân bửu đầy Diêm Phù Đề, đầy cõi cõi Đại Thiên để cấp thí cho mọi loài chúng sanh, chẳng tự vì mình mà thường tu phạm hạnh, chẳng hiếp đáp, khinh dễ, cướp giựt của kẻ khác cho họ phải sầu lo.Do
Lại nầy Tu Bồ Đề! Chấp Kim Cang Thần Vương nhẫn đến Ngũ Tánh Chấp Kim Cang Thần thường theo kề cận thủ hộ đại Bồ tát nầy mà nghĩ rằng: Đại Bồ tát nầy sẽ được Vô thượng Bồ đề. Do đây nên hoặc chư Thiên Tử, hoặc hư Ma Vương, Phạm Vương, hoặc người thế lực ở nhơn gian đều chẳng phá hoại được tâm nhứt thiết trí của đại Bồ tát nầy, nhẫn đến thành Vô thượng Bồ đề. Đây gọi là tướng đại Bồ tát bất thối chuyển.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát thường đầy đủ ngũ căn của bực Bồ tát: tín căn, tinh tấn căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Đây gọi là tướng bất thối chuyển.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát bất thối chuyển làm thượng nhơn chớ chẳng làm hạ nhơn.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là thượng nhơn?
- Nầy Tu Bồ Đề! Nếu đại Bồ tát nhứt tâm thực hành Vô thượng Bồ đề, lòng chẳng tán loạn thì gọi là thượng nhơn.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát thường nhất tâm niệm Phật đạo, vì sanh hoạt thanh tịnh nên chẳng làm những nghề chú thuật, hòa hiệp, thuốc men, chẳng phù chú quỷ thần, sai nhập nam nữ để
Lại nầy Tu Bồ Đề! Nay Phật sẽ lại nói hạnh, loại, tướng mạo của đại Bồ tát bất thối chuyển, ngươi nên nhứt tâm lắng nghe.
Đại Bồ tát thực hành Bát nhã ba la mật. Vì thường chẳng xa rời Vô thượng Bồ đề nên chẳng nói sự ngũ ấm, chẳng nói sự thập nhị nhập, chẳng nói sự thập bát giới. Tại sao vậy? Vì thường quan niệm ngũ ấm, thập nhị nhập, thập bát giới tướng không.
Đại Bồ tát nầy chẳng thích nói đến việc quan. Tại sao vậy? Vì an trụ trong tướng không của các pháp nên chẳng có sự sang, sự hèn. Chẳng thích nói việc cướp trộm, vì các pháp tự tướng không nên chẳng thấy hoặc được hoặc mất. Chẳng thích nói việc quân trận, vì các pháp tự tướng không nên chẳng thấy hoặc nhiều hoặc ít. Chẳng thích nói việc chiến đấu, vì các pháp tự tướng không nên chẳng thấy hoặc thương hoặc ghét. Chẳng thích nói việc phụ nữ, trụ trong pháp không nên chẳng thấy việc đẹp hoặc xấu.
Lúc làm Đàn ba la mật chẳng làm sự xan tham, lúc làm Thi ba la mật chẳng làm sự phá giới, lúc làm Nhẫn ba la mật chẳng làm sự giận tranh, lúc làm Tấn ba la mật chẳng làm sự giải đãi, lúc làm Thiền ba la mật chẳng làm sự tán loạn, lúc làm Huệ ba la mật chẳng làm sự ngu si.
Đại Bồ tát nầy dầu thực hành tất cả pháp không, nhưng thích chánh pháp, mến chánh pháp. dầu thực hành pháp tánh nhưng thường tán thán pháp bất hoại mà mến tích thiện tri thức như là chư Phật và chư Bồ tát, Thanh Văn, Bích Chi Phật. Có thể giáo hóa người ưa muốn Vô thượng Bồ đề.
Nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát nầy nhập sơ thiền đến phi phi tưởng xứ định, vì dùng sức phương tiện nên phát khởi tâm cõi Dục, thác sanh vào trong hàng chúng sanh hay thực hành thập thiện nghiệp, và trong chỗ hiện tại có Phật ở. Do những hạnh, loại, tướng mạo trên đây, phải biết đó là bậc đại Bồ tát bất thối chuyển.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Lúc thực hành Bát nhã ba la mật, đại Bồ tát an trụ nơi một không, ngoại không nhẫn đến vô pháp hữu pháp không, an trụ nơi tứ niệm xứ nhẫn đến ba môn giải thoát: không, vô tướng, vô tác. Với trong địa vị của mình tự biết rất rõ, chẳng còn nghi là phải hay không phải bậc bất thối chuyển. Tại sao vậy? Vì đại Bồ tát nầy chẳng còn thầy có chút pháp nào ở trong Vô thượng Bồ đề hoặc chuyển hay bất thối chuyển.
Nầy Tu Bồ Đề! Ví như có người được quả Tu Đà Hoàn, an trụ trong bậc Tu Đà Hoàn, tự biết rõ ràng, trọn chẳng nghi ngờ. Cũng vậy, an trụ trong bất thối chuyển, đại Bồ tát nầy tự biết rõ ràng,
Nầy Tu Bồ Đề! Ví như có người phạm tội ngũ nghịch, tâm tội ngũ nghịch luôn theo dính người đói cho đến chết chẳng rời, dầu có nghĩ việc khác cũng vẫn không ngăn cách tâm tội ấy. Cũng vậy, đại Bồ tát nầy tự an trụ trong địa vị của mình, tâm thường bất động. Tất cả Thiên, Nhơn, A Tu La trong đời không làm động chuyển được tâm Bồ tát nầy. Tại sao vậy? Vì đại Bồ tát nầy vượt trên tất cả hàng Thiên, Nhơn, A Tu La mà vào trong địa vị chánh Pháp, an trụ nơi bực mình đã chứng, đầy đủ thần thông Bồ tát, hay tịnh Phật độ, thành tựu chúng sanh, từ một Phật độ đến một Phật độ. Ở chỗ chư Phật mười phương gieo trồng những thiện căn, hầu gần thưa hỏi chư Phật. Đại Bồ tát nầy an trụ như vậy, lúc có ma sự phát khởi liền hay biết mà chẳng theo, dùng sức phương tiện đặt ma sự vào trong thật tế. Với địa vị tự chứng, đại Bồ tát nầy chẳng nghi ngờ, hối tíếc. Rõ biết thật tế nầy chẳng phải một, chẳng phải hai. Do cớ trên đây mà đại Bồ tát nầy nhẫn đến lúc chuyển thân, trọn
Nầy Tu Bồ Đề! Nhẫn đến lúc chuyển thân, đại Bồ tát nầy trọn chẳng nghi rằng mình sẽ được hay chẳng được Vô thượng Bồ đề. Vì các pháp tự tướng không chính đó là Vô thượng Bồ đề.
Nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát nầy an trụ trong địa vị của mình chứng, chẳng theo lờingười khác, không ai phá hoại được. Vì bực nầy đã thành tựu trí huệ bất động vậy. Do những hạnh, loại, tướng mạo trên đây, phải biết đó gọi là bực đại Bồ tát bất thối chuyển.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Nếu có ác ma hiện thân Phật đến bảo đại Bồ tát nầy rằng: Nay Ngài ở trong đây chứng lấy quả A La Hán, Ngài cũng chẳng được thọ ký Vô thượng Bồ đề, cũng chưa được vô sanh pháp nhẫn, Ngài không có hạnh, loại, tướng mạo của bực bất thối chuyển, cũng không có tướng để được thọ ký Vô thượng Bồ đề. Lúc nghe lời nói như trên, đại Bồ tát nầy trọn không kinh sợ, nghi ngờ và tự biết quyết định sẽ được chư Phật thọ ký Vô thượng Bồ đề. Tại sao vậy? Vì chư Bồ tát do pháp ấy mà được thọ ký, nay tôi cũng có pháp ấy tất được thọ ký.
Do những hạnh, loại, tướng mạo như trên mà gọi là bực đại Bồ tát bất thối chuyển.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Ác ma hiện thân Phật đến chỗ Bồ tát mà bảo rằng: “Kinh sách của Ngài học chẳng phải của Phật nói, cũng chẳng phải của Thanh Văn nói, đó là của ma nói”. Đại Bồ tát nầy liền tự nghĩ biết là ác ma hiện ra bảo tôi xa rời Vô thượng Bồ đề.
Nầy Tu Bồ Đề! Phải biết đại Bồ tát nầy đã được chư Phật quá khứ thọ ký cho, đã ở bậc bất thối chuyển. Tại sao vậy? Vì chư đại Bồ tát có bao nhiêu hạnh, loại, tướng mạo bất thối chuyển thì đại Bồ tát nầy cũng có đủ những hạnh, loại, tướng mạo ấy. Đây gọi là bậc đại Bồ tát bất thối chuyển.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Lúc thực hành Bát nhã ba la mật, đại Bồ tát nầy vì hộ trì chánh pháp mà chẳng tiếc thân mạng huống là những vật khác.
Nầy Tu Bồ Đề! Như lời Phật đã dạy: Tất cả pháp chơn không. Lúc có kẻ ngu si phá hoại, chẳng lời của Phật mà tuyên nói rằng đó là phi pháp, là chẳng lành, chẳng phải lời dạy của Phật. Nầy Tu Bồ Đề! Vì hộ trì pháp chơn không như vậy mà đại Bồ tát chẳng tiếc thân mạng. Đại Bồ tát cũng tự nghĩ rằng: Tôi cũng ở trong số chư Phật vị lai, đã thọ ký trong số đó, pháp chơn không ấy cũng là pháp của tôi. Tôi vì hộ pháp ấy mà chẳng tiếc thân mạng.
Nầy Tu Bồ Đề! Vì thấy sự lợi ích quan hệ như vậy nên đại Bồ tát chẳng tiếc thân mạng để hộ trì. Do những hạnh, loại, tướng mạo ấy mà biết là tướng của bậc bất thối chuyển .
Lại nầy Tu Bồ Đề! Nghe Đức Phật huyết pháp, đại Bồ tát chẳng nghi hối, nghe xong ghi nhớ, thọ trì, trọn chẳng quên mất. Tại sao vậy, vì đại Bồ tát đã được đà la ni.
- Bạch đức Thế Tôn! Được đà la ni gì mà khi nghe Đức Phật thuyết các kinh pháp lại chẳng quên mất?
- Bạch đức Thế Tôn! Chỷ chẳng quên, chẳng nghi kinh pháp của Đức Phật dạy, còn Thanh Văn, Bích Chi Phật, Thiên Long, Bát Bộ nói có được chẳng quên, chẳng nghi chăng?
- Nầy Tu Bồ Đề! Tất cả lời nói về các sự việc, Bồ tát được đà la ni nầy đều chẳng quên, chẳng nghi.
Nầy Tu Bồ Đề! Những hạnh, loại, tướng mạo như vậy, phải biết đó là bậc đại Bồ tát bất thối chuyển.