Đại Tập 165, Bộ Chư Tông V, Số 1867- 1887

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 165

BỘ CHƯ TÔNG
V

SỐ 1867 - 1887

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC
LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Lời Giơi Thiệu

Ngày nay, có thể nói, đại đa số Tăng Ni và Phật tử Việt Nam đều nhận thấy, một bộ Đại Tạng Kinh bằng chữ Việt là nhu cầu hết sức bức thiết, vì hai lý do:

Thứ nhất, hầu hêt các nước Phật giáo châu Á, kể cả Lào và Campuchia, đều đã có Đại Tạng Kinh riêng của họ, lẽ ra Phật giáo Việt Nam cũng đã phải có từ lâu rồi, nhưng cho đến nay vẫn chưa: điều này chứng tỏ Phật giáo Việt Nam đã thua kém Phật giáo các nước bạn rất xa. Đó là điều mà giới Phật giáo Việt Nam, đặc biệt giới xuất gia, cần quan tâm suy nghĩ.

Thứ hai, khả năng học tập, nghiên cứu Phật giáo trực tiếp qua Đại Tạng Kinh chữ Hán, có thể sẽ mỗi ngày một sút giảm dần; như vậy, nếu không có được bộ Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh và gấp rút, thì e các thế hệ học Phật tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nghiên cứu, học hỏi; và về lầu về dài, sự phát huy tinh thần Phật pháp ở Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng, nếu không nói bị hạn chế.

Chúng tôi nhấn mạnh, “Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh”, có nghĩa là trước nay ở Việt Nam tuy cũng đã có một số lớn kinh điển Hán văn được dịch sang chữ Việt rồi, nhưng số đó còn rời rạc, lẻ tẻ, chứ chưa được tổ chức thành hệ thống hẳn hoi cho đúng với danh nghĩa Đại Tạng Kinh như tạng chữ Hán, để truyền trì cho đời sau, Hơn nữa, “hoàn chỉnh” còn có nghĩa là Đại Tạng Kinh chữ Việt phải gồm đủ Kinh, Luật, Luận và những tác phẩm chú thích, sớ giải v.v… của các bậc Tổ sư tiền bối cũng như của các học giả cận đại.

Nay, chúng tôi được biết, Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh – Tiến sĩ Triết học – hiện đang ở bên Đài Loan, phát nguyện đứng ra tổ chức phiên dịch và ấn hành Đại Tạng Kinh chữ Việt. Hòa thượng đã hoạch định một chương trình phiên dịch và ấn loát quy mô, công việc đang được tiến hành một cách thuận lợi và đều đặn. Chúng tôi vô cùng hân hoan và xin nhất tâm tùy hỷ.

Nhưng đây là sự nghiệp lớn lao, công đức cũng vô lượng, không phải sức của một người có thể chu toàn được, mà phải cần sự hỗ trợ của nhiều người. Cái khó trước kia là ở chỗ đã chưa có ai đề xướng và đứng ra gánh vác trách nhiệm, cho nên dù có người muốn hỗ trợ cũng không biết hướng về đâu. Thì nay đã có Hòa thượng Tịnh Hạnh, tương

Đối đủ năng lực và điều kiện, đứng ra cán đáng công việc to lớn này, nên chúng tôi chí thành tha thiết thỉnh cầu chư tôn Hòa thượng, chư Đại đức Tăng Ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước, hãy phát đại tâm hộ trì Phật pháp, giúp đỡ Hòa thượng Tịnh Hạnh bằng hai cách:

Tích cực tham gia công trình phiên dịch, hiệu đính, chứng nghĩa góp ý v.v…
Hỗ trợ tài chính, tùy theo khả năng, cho công trình án loát, xuất bản v.v…

Đây là việc chung, có ảnh hưởng rất lớn đối với tiền đồ Phật giáo Việt Nam, chúng tôi ước mong quí vị sốt sắng tham gia, để phúc quả to tát này mau được viên mãn.

Sự nghiệp phiên dịch và xuất bản Đại Tạng Kinh chữ Việt, khi được hoàn thành, sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển nền văn học Phật giáo Việt Nam, đồng thời, giúp nâng cao địa vị của Phật giáo Việt Nam lên ngang tầm địa vị của các nước Phật giáo trên thế giới.

Nguyện cầu chư Phật, Bồ-tát, Thánh tăng, Hộ pháp, Hộ pháp thiện thần gia vị cho Hòa thượng Tịnh Hạnh và toàn thể quí vị Mạnh thường quân hộ trì Chánh pháp mau thành tựu đại nguyện.

Nam mô Hộ Pháp Chư Thiên Bồ-tát đại chứng minh.

Sài Gòn ngày 16 – 12 – 1998
Hội đồng Chứng minh

Lời Nói Đầu

Ba tạng giáo điển là kho tàng của trí tuệ Bát-nhã, là chìa khóa của sự thành tựu đạo nghiệp. Hơn mười ba thế kỷ trước, thấu triệt lẽ này, Đại sư Huyền Tráng đã phát đại hùng tâm phiên dịch kiện toàn ba tạng giáo điển, giúp Trung Quốc hồng phước sở hữu Trung văn Đại Tạng kinh.

Trải năm mươi năm ấp ủ một hoài bão tương tự, mãi đến ngày nay, chúng tôi, mới tạm hội đủ nhân duyên để thực hiện bộ Việt tạng; thành tựu ấy chẳng thể, chẳng phải do một cá nhân: nó là thành quả của một công đức cộng đồn, do nhiều trái tim, bộ óc hợp lại.

Xưa kia, sự hiện diện của Hán tạng đã góp phần to lớn vào sự nghiệp nâng cao đời sống văn hóa, tâm linh của Trung Hoa, giúp nước này đủ sức mạnh gốc rễ để đứng vững trước bao phong ba, thử thách. Nhận định về điều này, ông Phùng Hữu Lan, giáo sư Viện đại học Bắc Kinh đã viết:

“Vào thời đại Nam Bắc triều, giới tư tưởng Trung Quốc lại có sự chuyển mình lớn lao. Bởi vì lúc đó tư tưởng Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo cũng thâm nhập hiểu được những huyền diệu sâu xa. Từ đó cho đến thời sơ diệp nhà Tống, những người có tư tưởng lỗi lạc nhất của Trung Quốc đều là những người nghiên cứu tư tưởng đạo Phật (khoảng năm sáu trăm năm). Tư tưởng Phật giáo vốn là sản vật của Ấn Độ nhưng được người Trung Quốc giảng giải, phần nhiều đem tư tưởng đó thâm nhập vào khuynh hướng tư tưởng người Trung Quốc, biến thành tư tưởng Phật giáo của Trung Quốc.” *

Sự hiện diện của Việt tạng đối với dân tộc ta đương nhiên cũng là như thế.

Về mặt nội dung, Việt tạng tiếp nạp cả Đại tạng Bắc truyền và Đại tạng Nam truyền. Về phần Đại tạng Bắc truyền, quan trọng nhất được chọn từ Đại Chánh Tan Tu Đại Tạng Kinh, Tục Tạng Kinh…; thêm vào những sắc thái đặc biệt của Đại tạng Tây Tạng, Nhật Bổn; những văn bản tư tưởng Phật giáo của các vị Cao tăng học giả Đông, Tây cận đại; tất cả vào khoảng một ngàn tập, mỗi tập dày một ngàn trang khổ 17x24 cm, như
--- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- ------ --- --- --- --- ---

* Trung Quốc Triết Học Sử, trang 661, xb. 1970 tại Đài Loan:
“Nam Bắc triều thời, Trung Quốc tư tưởng giới hựu hữu đại biến động. Cái ư thị thời Phật giáo tư tưởng hữu hệ thống đích du nhập, nhi Trung Quốc nhơn đối chi diệc năng hữu thậm thâm liễu giải. Tự thử dĩ hậu, dĩ chí Tống sơ Trung Quốc chi đệ nhất lưu tư tưởng gia, giai vi Phật học gia. Phật học bổn vì Ấn Độ chi sản vật, đản Trung Quốc nhơn giảng chi, đa tương kỳ gia nhập Trung Quốc tư tưởng chi khuynh hướng, dĩ sử thành vi Trung Quốc chi Phật học. “

quý vị đang có trước mắt.

Chỉ nói sơ qua, đã mường tượng được công việc thực hiện Việt tạng là khó khăn như thế nào. Thử liếc nhìn qua nước Nhật Bổn chẳng hạn: chỉ mỗi phần việc biên tập tu đính dành cho bộ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh (vì toàn bộ Đại Tạng Trung văn và Đại Tạng Nhật Bổn đã hoàn thành từ lâu), do hai học giả Phật giáo lỗi lạc vả Nhật Bản là Cao Nam Thuận Thứ Lang (Junjiro Takakusu) và Độ Biên Hải Húc (Watanabe) chủ trì, cùng với sự cộng tác của nhiều học giả Phật giáo và Đông phương học mà phải cống hiến ròng rã mười ba năm trí tuệ tâm huyết, mới tạm gọi là hoàn chỉnh.

Việc đã đành là khó, ngàn khó vạn khó, nhưng lẽ nào thấy khó mà không làm. Tự lượng sức mình có hạn, nhưng vì mỗi phút lòng thao thức cho sinh mệnh, tiền đồ của Phật giáo và dân tộc Việt Nam, chúng tôi đã mạo muội đứng lên khởi xướng, những mong một gọi nghìn thưa: mỗi Phật tử người Việt, xin ý thức trách nhiệm của mình, tự nguyện góp phần công đức vào sự nghiệp thực hiện bộ Việt tạng này, chẳng những là một phương tiện thù thắng để hoằng dương Chánh pháp, mà còn là đối với nền văn hóa dân tộc được cống hiến vô cùng sâu rọng, cũng xứng đáng là một tôn giáo đã có mặt trên đất nước Việt Nam ngót hai ngàn năm lịch sử.

Hôm nay Việt tạng bắt đầu xuất bản, vì là lần đầu, mặc dầu chúng tôi cố gắng đến mức tối đa, nhưng chắc cũng khó tránh khỏi những khuyết điểm về hình thức lẫn nội dung; hy vọng những vị cao kiến chỉ dạy để kịp thời sửa lại trong những tập sau cũng lần tái bản. Ở đây chúng tôi xin ghi ơn những vị tiền bối đã âm thầm góp sức, cũng như nhiều vị phụng hiến trí tuệ và mồ hôi qua sáu năm và những ngày sắp tới vào công việc gian lao này. Sau hết, không quên cảm ơn Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua, đã dành cho chúng tôi nhiều sự dễ dàng trong khi thực hiện Đại Tạng Kinh chữ Việt.

Kính chúc Quý vị vô lượng cát tường.

Viết tại chùa Pháp-bảo TP. Hồ Chí Minh
Ngày 06 tháng giêng năm Canh thìn

P.L: 2544 – (2000)

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT
TRONG PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

I- Viết hoa toàn bộ:
1. Tên người: (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm...
2. Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan...
3. Tôn Xưng danh hiệu Phật: Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác...
4. Tác phẩm, kinh sách: luận Trung Quán, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-Hàm...
II- Viết hoa chữ đầu:
1. Địa danh: thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi lợi...
2. Thuật ngữ phật học được nhấn mạnh: Bát chánh đạo, Tứ thánh đế, Khổ xuất yếu thánh đế...
3. Phẩm bậc, quả vị tôn kính: Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác, Thái tử (nói về Phật, Bồ-tát thị hiện độ sanh; ví dụ: Thái tử Tỳ-bà-thi), Tôn giả...
4. Chủng loại: chư Thiên
5. Phương hướng: phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành Vương xá...
III- Viết hoa chữ đầu + gạch nối: (những từ được phiên âm từ Pàli)
1. Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất...
2. Địa danh: nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ, cõi Diêm-phù-đề...
3. Thuật ngữ phật học được nhấn mạnh: A-lại-da, Tam-phật-đà, Ba-la-đề-mục-xoa...
4. Phẩm bậc, quả vị: Tỳ-kheo, Ưu-bà-di, A-la-hán...
5. Chủng loại: A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà....
IV- Gạch nối (danh từ chung được phiên âm từ Pàli)
ví dụ: đàn-việt, na-do-tha, do-tuần...

V-Số:
1. Viết thành chữ: (những số quá lớn nên chú thích thêm số)
ví dụ: hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)...
2. Viết thành số: số hiệu kinh, số trang dẫn
ví dụ: Đại I, trang 15, cht. 52...
VI- Đặc biệt:
- Âm "y" và "i": dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L,M,T,Q vẫn viết theo thói quen cũ.
ví dụ: kỹ cương, lý luận, hoàn mỹ, quy định, li ti, hoan hỷ ...
- viết là " Phạm" không viết là " Phạn" (phát âm theo chữ Brahma).
- viết là "Tuệ" không viết là "Huệ"
TP. Hồ Chí Minh, ngày 8 tháng 9 năm 2000
Sa môn Thích Tịnh Hạnh

MỤC LỤC

(BỘ CHƯ TÔNG 5 – TẬP 165)
SỐ 1867 – NĂM GIÁO CHỈ QUÁN CỦA KINH HOA NGHIÊM ............................. 3
SỐ 1868 –MƯỜI HUYỀN MÔN NHẤT THỪA CỦA HOA NGHIÊM ................... 25
SỐ 1869 – NĂM MƯƠI CÂU HỎI ĐÁP CỦA HOA NGHIÊM ............................... 41
QUYỂN THƯỢNG: ........................................................................................................ 43
QUYỂN HẠ: .................................................................................................................... 78
SỐ 1870 – HOA NGHIÊM KINH NỘI CHƯƠNG MÔN ĐẲNG TẠP KHỔNG MỤC 111
QUYỂN 1: ...................................................................................................................... 113
- Hội Đầu Tiên: Mười Một Liệu Định Phận Biệt Ý Một Bộ Kinh ........................... 114
- Tất Cả Các Pháp Kệ Đầu Của Bồ Tát Thắng Am Lập Chương Chuyển Pháp Luân ... 120
- Văn Quán Năm Biển, Nói Về Mười Trí Đầu Tiên Lập Chương Năm Biển .......... 121
- Nói Về Nhân Duyên Tịnh Độ, Trong Văn Phân Tích Đầu Tiên, Lập Chương Mười
Thế Giới .................................................................................................................... 122
- Lập Chương Nhân Quả ở Chỗ Đồng Tử Phổ Trang Nghiêm ................................ 123
- Phẩm Hội Danh Hiệu, Đầu Tiên Là Chương Lễ Phật Nghi Thức ......................... 127
- Chương Mười Hiệu ................................................................................................ 129
- Chương Mười Thứ Tịnh Độ ................................................................................... 130
- Phẩm Tứ Đế Lập Chương Tứ Đế............................................................................ 131
- Chương Năm ấm .................................................................................................... 133
- Phụ Thêm Theo Chương Mười Tám Giới .............................................................. 134
- Phụ Thêm Chương Mười Hai Xứ .......................................................................... 138
- Mới Về Phẩm Vấn Nạn, Đầu Tiên Lập Chương Duy Thức .................................. 139
- Mọi Người Hỏi Xứ Văn Thù Nói Chương Nhập Cảnh Giới Phật ......................... 154

QUYỂN 2: ...................................................................................................................... 156
- Phẩm Tịnh Hạnh, Đầu Tiên Nói Về Chương Nghĩa Phân Chia Xếp Đặt Không Đồng
Pháp Hạnh Của Phàm Thánh .................................................................................... 156
- Chương Mười Lực ................................................................................................. 156
- Chương Sáu Ba La Mật ......................................................................................... 157
- Chương Mười Tám Pháp Không Chung ................................................................ 157
- Chương Bốn Vô Úy ............................................................................................... 158
- Đầu Tiên, Lập Chương Phát Tâm Bồ Đề, Phẩm Hiền Thủ .................................... 158
- Chương Ba Thứ Phật Tiếng ................................................................................... 159
- Chương Tám Thứ Âm Thanh Phạm ....................................................................... 160
- Chương Chủng Tánh Đầu Tiên Của Phần Gốc Trong Phẩm Thập Trụ Hội Thứ Ba .... 161
- Chương Thập Trụ ................................................................................................... 162
- Chương Đầu Nói Về Quán Chung Trong Phẩm Phạm Hạnh ................................ 162
- Chương Bốn Y Như Thường Khất Thực ............................................................... 163
- Chương Mười Hai Đầu Dà .................................................................................... 164
- Chương Thọ Giới Nghiệp Luật Nghi Thiện ........................................................... 165
- Chương Năm Thứ Vẩn Đục ................................................................................... 166
- Chương Năm Giới Đầu, Trong Phẩm Phát Tâm Công Đức .................................. 166
- Chương Tám Giới .................................................................................................. 168
- Chương Bốn Quả ................................................................................................... 168
- Chương 62 Kiến ..................................................................................................... 169
- Chương Nghĩa Mười Triền ..................................................................................... 170
- Chương Mười Dục ................................................................................................. 170
- Chương Nói Về Phẩm Pháp Đầu Tiên Lập Năm Pháp Quán Dừng Tâm .............. 171
- Chương Hai Thứ Trang Nghiêm ............................................................................ 173
- Chương Nghĩa Tam Bảo ........................................................................................ 174
- Chương Sáu Hòa Kính ........................................................................................... 175
- Chương Sáu Vô Vi ................................................................................................. 176
- Chương Ba Cõi ...................................................................................................... 176
- Chương Bốn Biện .................................................................................................. 177
- Chương Đạo Phẩm ................................................................................................. 177

- Chương Biển Pháp Thất Thừa ................................................................................ 177
QUYỂN 3 :..................................................................................................................... 180
QUYỂN 4 : ..................................................................................................................... 221
- Phẩm Mười Minh Nói Về Mười Minh................................................................... 222
- Phẩm Mười Nhẫn ................................................................................................... 223
- Phẩm A Tăng Kỳ Thời Kiếp ................................................................................... 223
- Phẩm Thọ Mạng, Thọ Mạng Khác Nhau................................................................ 223
- Phẩm Thọ Mạng Nói Về Khác Nhau ..................................................................... 224
- Phẩm Bồ Tát Trụ Xứ, Nói Về Trụ Xứ .................................................................... 227
- Phẩm Pháp Bất Tư Nghì Nói Hiển Quả Đức Tự Tại.............................................. 228
- Phẩm Tiểu Tướng Quang Minh Công Đức, Tiểu Tướng Dụng ............................. 234
- Phẩm Phổ Hiền Hạnh, Nói Về Phổ Hiền ............................................................... 234
- Hội Thứ Bảy, Phẩm Ly Thế Gian Nói Về Trí ........................................................ 237
- Hội Thứ Tám, Phẩm Nhập Pháp Giới, Trước Nói Về Hồi Tâm ............................. 291

SỐ 1874 – CHỈ QUY KINH HOA NGHIÊM ............................................................ 261

SỐ 1872 – NHỮNG LỜI RĂN TRONG KINH HOA NGHIÊM ............................ 291

SỐ 1873 – HỎI ĐÁP VỀ KINH HOA NGHIÊM ...................................................... 297
QUYỂN THƯỢNG : ..................................................................................................... 299
QUYỂN HẠ : ................................................................................................................. 326
SỐ 1874 – CHƯƠNG LẬP TAM BẢO TRONG PHẨM MINH PHÁP KINH ..... 349
QUYỂN THƯỢNG : ..................................................................................................... 351
- Chương Tam Bảo ............................................................................................. 351
- Chương Lưu Chuyển ....................................................................................... 368
QUYỂN HẠ : ................................................................................................................. 377
- Chương Pháp Giới Duyên Khởi ...................................................................... 377
- Chương Viên Âm ............................................................................................. 380
- Chương Pháp Thân ........................................................................................... 383
- Chương Mười Thế Gian ................................................................................... 385
- Chương Huyền Nghĩa ...................................................................................... 388

SỐ 1875 – TRĂM MÔN BIỂN NGHĨA KINH HOA NGHIÊM ............................. 407

SỐ 1876 – TU QUẢN Ý CHỈ SÂU KÍN HẾT VỌNG VỀ NGUỒN CỦA KINH HOA NGHIÊM 441

SỐ 1877 – HOA NGHIÊM PHÁP GIỚI DU TÂM KÝ ............................................ 457

SỐ 1878 – CHƯƠNG PHÁT BỒ ĐỀ TÂM CỦA KINH HOA NGHIÊM ............. 495

SỐ 1879 – QUAN MẠCH NGHĨA KÝ CỦA HOA NGHIÊM ................................ 521

SỐ 1880 – VÂN GIAN LOẠI GIẢI CHƯƠNG KIM SƯ TỬ ................................. 535

SỐ 1881 – THÍCH CHƯƠNG KIM SƯ TỬ TRONG KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM ......................................................................................................................................... 549

SỐ 1882 – MÔN QUÁN VIÊN DUNG CỦA BA VỊ THÁNH ................................. 565

SỐ 1883 – HOA NGHIÊM PHÁP GIỚI HUYỀN CẢNH ........................................ 569
QUYỂN THƯỢNG : ..................................................................................................... 571
QUYỂN HẠ : ................................................................................................................. 590
SỐ 1884 – CHÚ THÍCH MÔN QUÁN PHÁP GIỚI CỦA HOA NGHIÊM .......... 615

SỐ 1885 - BÀI TỤNG BA MƯƠI MÔN VỀ QUÁN PHÁP GIỚI CỦA HOA NGHIÊM THẤT TỰ 643
QUYỂN THƯỢNG : ..................................................................................................... 645
QUYỂN HẠ : ................................................................................................................. 671
SỐ 1886 – LUẬN NGUYÊN NHÂN .......................................................................... 705

SỐ 1887 – HỌA ĐỒ PHÁP GIỚI NHẤT THỪA HOA NGHIÊM & PHÁP GIỚI ĐÒ KÝ TÙNG THỦY LỤC ......................................................................................................................................... 721
- HỌA ĐỒ PHÁP GIỚI NHẤT THỪA HOA NGHIÊM ............................................ 723
- PHÁP GIỚI ĐỒ KÝ TÙNG THỦY LỤC .................................................................. 741
QUYỂN THƯỢNG : ( phần 1 ) : ................................................................................... 741
QUYỂN THƯỢNG : ( phần 2 ) : ................................................................................... 791
QUYỂN HẠ : ( phần 1 ) : .............................................................................................. 832
QUYỂN HẠ : ( phần 2 ) : .............................................................................................. 871

****