Kinh Tiểu Bộ 5
Tác giả: Hòa thượng Thích Minh Châu dịch. Năm xuất bản: 2001. Số trang: 765.
Kinh Tiểu Bộ (Khuddaka Nikāya) thuộc Tạng Kinh (Sutta Piṭaka) trong Kinh tạng Pali (Phật giáo Nam truyền / Nguyên thủy / Thượng tọa bộ). Đây là bộ đại kinh thứ năm – cũng là bộ kinh có số lượng tác phẩm đồ sộ, phong phú nhất trong hệ thống năm bộ kinh Nikāya (Trường Bộ, Trung Bộ, Tương Ưng Bộ, Tăng Chi Bộ và Tiểu Bộ).
Trong hệ thống Hán tạng (Phật giáo Bắc truyền), không có một bộ tạng tương đương hoàn chỉnh cho Kinh Tiểu Bộ giống như bốn bộ A-hàm. Thay vào đó, các tác phẩm của Tiểu Bộ nằm rải rác trong nhiều bộ loại khác nhau của Hán tạng (như Kinh Tập bộ, Bản Duyên bộ, hay Tạng Luận).
Cấu trúc đặc biệt của Kinh Tiểu Bộ
Mặc dù mang tên là "Tiểu" (nghĩa gốc là nhỏ nhặt, hỗn hợp, nhặt nhạnh), bộ kinh này không hề nhỏ về mặt dung lượng. Chữ "Tiểu" ở đây ám chỉ tập hợp các bài kinh, thể thơ, sự tích mang nhiều phong cách văn học khác nhau mà không thể xếp vào bốn bộ kinh trước.
Theo truyền thống Phật giáo Nam truyền (đặc biệt là bản kết tập tại Giáo hội Miến Điện), Kinh Tiểu Bộ gồm 15 tập tác phẩm độc lập (một số nơi tính là 18 tập):
1. Tiểu Tụng (Khuddakapāṭha): Tập hợp các bài kinh ngắn dùng cho người mới xuất gia hoặc tụng niệm hằng ngày.
2. Kinh Pháp Cú (Dhammapada): 423 câu kệ ngôn tinh hoa, là tác phẩm Phật giáo phổ biến nhất thế giới.
3. Phật Tự Thuyết (Udāna): Những lời dạy bộc phát từ tâm đắc của Đức Phật khi chứng kiến các sự kiện đặc biệt.
4. Như Thị Thuyết (Itivuttaka): Các bài kinh ngắn bắt đầu bằng cụm từ "Đây là điều Đức Phật đã nói".
5. Kinh Tập (Sutta Nipāta): Tập hợp các bài kinh cổ xưa nhất viết bằng thể thơ, chứa đựng triết lý nguyên sơ sâu sắc.
6. Thiên Cung Sự Tích (Vimānavatthu): Kể về phước báu và cảnh giới an lạc của các vị chư thiên cõi trời.
7. Ngạ Quỷ Sự Tích (Petavatthu): Kể về quả báo đau khổ của các chúng sinh đọa làm ngạ quỷ do ác nghiệp đời trước.
8. Trưởng Lão Tăng Kệ (Theragāthā): Những bài thơ tự sự, ca ngợi niềm vui giải thoát của các vị Đại Đức tăng.
9. Trưởng Lão Ni Kệ (Therīgāthā): Những bài thơ chứng ngộ đầy xúc động của các vị Tỳ-kheo-ni.
10. Bản Sanh / Kinh Bổn Sanh (Jātaka): Tập hợp 547 câu chuyện tiền thân, kể về các kiếp tu hành Bồ-tát của Đức Phật Thích Ca (như chuyện xả thân cứu cọp, chuyện thỏ hy sinh...).
11. Nghĩa Thích (Niddesa): Tập tài liệu cổ giải thích ý nghĩa các bài kinh trong Kinh Tập.
12. Vô Ngại Giải Đạo (Paṭisambhidāmagga): Tập luận giải mang tính phân tích phân biện sâu sắc về giáo lý.
13. Thí Dụ (Apadāna): Các câu chuyện tiểu sử bằng thơ về tiền kiếp của Phật và các vị A-la-hán.
14. Phật Chủng Tánh (Buaddhavamsa): Lịch sử và tiền kiếp của 24 vị Đức Phật quá khứ trước Đức Phật Thích Ca.
15. Sở Hạnh Tạng (Cariyāpiṭaka): Các bài thơ kể về cách Đức Phật thực hành mười ba-la-mật trong các tiền kiếp.
(Lưu ý: Một số bài kinh hoặc cuốn kinh riêng lẻ đã xuất hiện trong các câu hỏi trước của bạn như Kinh Hiền Ngu Pali hay Kinh Tỳ-Kheo Na-Tiên đều có mối liên hệ mật thiết hoặc nằm trong hệ thống phân loại mở rộng của bộ Kinh Tiểu Bộ này).
Bản dịch tiếng Việt trọn vẹn và uy tín nhất của bộ Kinh Tiểu Bộ (từ tập 1 đến tập 10) từ tiếng Pali do Cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Minh Châu thực hiện, các tập còn lại do các bậc giáo phẩm hệ phái Nam truyền dịch thuật.
Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về bộ đại kinh này, hãy cho tôi biết:
• Bạn có muốn tìm hiểu về Kinh Pháp Cú (tác phẩm nổi tiếng nhất trong bộ này)?
• Hoặc bạn muốn khám phá một câu chuyện tiền thân ý nghĩa trong tập Kinh Bổn Sanh (Jātaka)?
Chương 16: Mục Lục (Trang 754 - 765)
KINH TIỂU BỘ
MỤC LỤC
Chương I
(Tiền thân Kusanàli)
122 – CHUYỆN KẺ NGU 15
(Tiền thân Dummedha)
123 – CHUYỆN CÁI CÁN CÀY 21
(Tiền thân Nangalisa)
124 – CHUYỆN TRÁI XOÀI 27
(Tiền thân Amba)
125 – CHUYỆN NGƯỜI NÔ LỆ KATÀHAKA 31
(Tiền thân Katàhaka)
126 – CHUYỆN TƯỚNG CỦA KIẾM 38
(Tiền thân Asilakkhana)
127 – CHUYỆN NGƯỜI NÔ LỆ KALANDUKA 44
(Tiền thân Kalanduka)
128 – CHUYỆN CON MÈO 47
(Tiền thân Bilàra)
129 – CHUYỆN KẺ THỜ LỬA 51
(Tiền thân Kosiya)
PHẨM ASAMPADÀNA
131 – CHUYỆN KẺ VONG ÂN 59
(Tiền thân Asampadàna)
132 – CHUYỆN NGŨ DỤC LẠC 67
(Tiền thân Pañcagaru)
133- CHUYỆN LỬA CHÁY 71
(Tiền thân Ghatàsana)
134 – CHUYỆN THIỀN QUÁN 75
(Tiền thân Thànasodhana)
135 – CHUYỆN NGUYỆT QUANG 77
(Tiền thân Candàbha)
136- CHUYỆN CON THIÊN NGA VÀNG 79
(Tiền thân Suvannahamsa)
137 – CHUYỆN CON MÈO 85
(Tiền thân Babbu)
138 – CHUYỆN CON CẮC KÈ 92
(Tiền thân Godha)
139 – CHUYỆN CẢ HAI MẶT THẤT BẠI 96
(Tiền thân Ubhatobhattha)
140 – CHUYỆN CON QUẠ 100
(Tiền thân Kàka)
PHẨM KAKANTAKA
141 – CHUYỆN CON CẮC KÈ 105
(Tiền thân Godha)
(Tiền thân Sigàla)
143 – CHUYỆN CHIẾU SÁNG NHƯ MẶT TRỜI 113
(Tiền thân Virocana)
144 – CHUYỆN CÁI ĐUÔI BÒ 119
(Tiền thân Nanguttha)
145 – CHUYỆN CON VẸT RADHA 123
(Tiền thân Radha)
146 – CHUYỆN CON QUẠ 126
(Tiền thân Kaka)
147 – CHUYỆN ÁO VẢI MÀU ĐỎ 131
(Tiền thân Puppharatta)
148 – CHUYỆN CON CHÓ RỪNG 135
(Tiền thân Sigàlà)
149 – CHUYỆN CÂY MỘT LÁ 142
(Tiền thân Ekapanna)
150 – CHUYỆN THANH NIÊN SAÑJIVA 152
(Tiền thân Sañjiva)
Chương II
(Hai bài kệ)
PHẨM DALHA
151 – CHUYỆN LỜI GIÁO GIỚI CHO VUA 160
(Tiền thân Ràjovàda)
152 – CHUYỆN CON CHÓ RỪNG 168
(Tiền thân Sigàla)
153 – CHUYỆN CON HEO RỪNG 175
(Tiền thân Sùkara)
(Tiền thân Uraga)
155 – CHUYỆN NHẢY MŨI 186
(Tiền thân Gagga)
156 – CHUYỆN HOÀNG TỬ CÓ TÂM THÂU PHỤC 192
(Tiền thân Alìnacitta)
157 – CHUYỆN CÔNG ĐỨC 202
(Tiền thân Guna)
158 – CHUYỆN CON NGỰA SUHANU 213
(Tiền thân Suhanu)
159 – CHUYỆN CON CÔNG 218
(Tiền thân Mora)
160 – CHUYỆN CON NGỖNG XANH SẪM 227
(Tiền thân Vinìlaka)
PHẨM SANTAHAVA
161 – CHUYỆN ẨN SĨ INDASAMÀNAGOTTA 232
(Tiền thân Indasamànagotta)
162 – CHUYỆN MỐI THÂN GIAO 236
(Tiền thân Santhava)
163 – CHUYỆN VUA SUSÌMA 240
(Tiền thân Susìma)
164 – CHUYỆN CHIM DIỀU HÂU 249
(Tiền thân Gijjha)
165 – CHUYỆN CON CHUỘT RỪNG 254
(Tiền thân Nakula)
166 – CHUYỆN BÀ-LA-MÔN UPASÀLHA 257
(Tiền thân Upasàlha)
(Tiền thân Samiddhi)
168 – CHUYỆN CHIM DIỀU HÂU 266
(Tiền thân Sakunagghi)
169 – CHUYỆN ĐẠO SƯ ARAKA 270
(Tiền thân Araka)
170 – CHUYỆN CON KỲ NHÔNG 273
(Tiền thân Kakantaka)
PHẨM THIỆN PHÁP
171 – CHUYỆN THIỆN PHÁP 274
(Tiền thân Kalyàna Dhamma)
172 – CHUYỆN NÚI DADDARA 280
(Tiền thân Daddara)
173 – CHUYỆN CON VƯỢN 285
(Tiền thân Makkata)
174 – CHUYỆN CON VƯỢN LỪA DỐI 288
(Tiền thân Dubhidamakkata)
175 – CHUYỆN ĐẢNH LỄ MẶT TRỜI 293
(Tiền thân Àdiccupatthàna)
176 – CHUYỆN MỘT NẮM ĐẬU 295
(Tiền thân Kalàya-Mutthi)
177 – CHUYỆN CÂY TINDUKA 299
(Tiền thân Tinduka)
178 – CHUYỆN CON RÙA 303
(Tiền thân Kacchapa)
179 – CHUYỆN BÀ-LA-MÔN SATADHAMMA 308
(Tiền thân Satadhamma)
(Tiền thân Duddada)
PHẨM ASADISA
181 – CHUYỆN HOÀNG TỬ VÔ ĐỊCH 316
(Tiền thân Asadisa)
182 – CHUYỆN CON VOI THIỆN CHIẾN 324
(Tiền thân Sangàmàvacara)
183 – CHUYỆN ĐỒ TÀN THỰC 332
(Tiền thân Vàlodakka)
184 – CHUYỆN NGƯỜI LUYỆN NGỰA GIRIDANTA 336
(Tiền thân Giridanta)
185 – CHUYỆN TÂM BẤT TỊNH 339
(Tiền thân Anabhirati)
186 – CHUYỆN VUA MANG SỮA ĐÔNG 343
(Tiền thân Dadhivàhana)
187 – CHUYỆN BỐN VẺ ĐẸP 352
(Tiền thân Catumatta)
188 – CHUYỆN SƯ TỬ LAI CHÓ RỪNG 355
(Tiền thân Sìhakottuka)
189 – CHUYỆN TẤM DA SƯ TỬ 358
(Tiền thân Sìhacamma)
190 – CHUYỆN GIỮ GIỚI 361
(Tiền thân Sìlànisamsa)
PHẨM RUHAKA
191 – CHUYỆN TẾ SƯ RUHAKA 366
(Tiền thân Ru haka)
(Tiền thân Sirikàlakanni)
193 – CHUYỆN HOÀNG TỬ LIÊNHOA 371
(Tiền thân Cullapaduma)
194 – CHUYỆN KẺ TRỘM NGỌC 381
(Tiền thân Manicora)
195 – CHUYỆN HÒN NÚI ĐẸP 388
(Tiền thân Pabbatupatthara)
196 – CHUYỆN CON NGỰA BAY 391
(Tiền thân Valàhassa)
197 – CHUYỆN BẠN – THÙ 398
(Tiền thân Mittàmitta)
198 – CHUYỆN CON VẸT RÀDHA 401
(Tiền thân Ràdha)
199 – CHUYỆN NGƯỜI GIA CHỦ 405
(Tiền thân Gahapati)
200 – CHUYỆN GIỚI HẠNH TỐT LÀNH 409
(Tiền thân Sàdhusìla)
PHẨM NATAMDAIHA
201 – CHUYỆN NHÀ TÙ TRÓI BUỘC 412
(Tiền thân Bandhanàgara)
202 – CHUYỆN TÁNH NGHỊCH NGỢM 417
(Tiền thân Kelisìla)
203 – CHUYỆN TU TẬP TỪ TÂM 422
(Tiền thân Khandha-Vatta)
204 – CHUYỆN CON QUẠ VIRAKA 428
(Tiền thân Viraka)
(Tiền thân Gangeyya)
206 – CHUYỆN CON NAI NÚI 436
(Tiền thân Kurungamiga)
207 – CHUYỆN VUA ASSAKA 441
(Tiền thân Assaka)
208 – CHYỆN CON CÁ SẤU 447
(Tiền thân Sumsumàra)
209 – CHUYỆN CON CHIM MỒI 452
(Tiền thân Kakkara)
210 – CHUYỆN CON CHIM GÕ MÕ 455
(Tiền thân kandagalaka)
PHẨM BIRANATTHAMBAHAKA
(Đám cỏ thơm)
211 – CHUYỆN CHÀNG TRAI SOMADTTA 458
(Tiền thân Somadatta)
212 – CHUYỆN THỨC ĂN THỪA 464
(Tiền thân Uchithabhatta)
213 – CHUYỆN VUA BHARU 468
(Tiền thân Bharu)
214 - CHUYỆN CON SÔNG ĐẦY 475
(Tiền thân Punna – Nadi)
215 – CHUYỆN CON RÙA 478
(Tiền thân Kachapa)
216 – CHUYỆN CON CÁ 482
(Tiền thân Maccha)
(Tiền thân Seggu)
218 – CHUYỆN NGƯỜI LÁI BUÔN LỪA ĐẢO 488
(Tiền thân Kùtavànija)
219 – CHUYỆN ĐÁNG CHỈ TRÍCH 494
(Tiền thân Garahita)
220 - CHUYỆN TẾ SƯ DHAMMADHAJA 498
(Tiền thân Dhammaddhaja)
PHẨM KÀSÀVA
221 – CHUYỆN TẤM Y VÀNG 512
(Tiền thân Kàsàva)
222 – CHUYỆN CON KHỈ CÙLLANANDIYA 517
(Tiền thân Cùllanandiya)
223 – CHUYỆN THỨC ĂN ĐI ĐƯỜNG 523
(Tiền thân Puta – Bhatta)
224 – CHUYỆN CON CÁ SẤU 530
(Tiền thân Kumbhila)
225 – CHUYỆN ĐỀ CAO TÍNH KHAM NHẪN 531
(Tiền thân Khanti – Vannana)
226 – CHUYỆN CON CÚ 534
(Tiền thân Kosiya)
227 – CHUYỆN CON BỊ ĂN PHÂN 537
(Tiền thân Gùthapàna)
228 – CHUYỆN BÀ-LA-MÔN KÀMANITA 542
(Tiền thân Kàmanita)
229 – CHUYỆN DU SĨ PALÀYI 548
(Tiền thân Palàyi)
(Tiền thân Palàyi)
PHẨM UPÀHANA
231 – CHUYỆN CHIẾC GIÀY 558
(Tiền thân Upàhana)
232 – CHUYỆN KHÔNG ĐƯỢC HƯỜNG DẪN 562
(Tiền thân Vinàthùna)
233 – CHUYỆN MŨI TÊN 566
(Tiền thân Vikannaka)
234 –CHUYỆN NÀNG ASITÀBHÙ 570
(Tiền thân Asitàbhù)
235 – CHUYỆN VỊ ẨN SĨ VACCHA-NAKHA 574
(Tiền thân Vaccha-Nakha)
236 – CHUYỆN CON CÒ 579
(Tiền thân Baka)
237 – CHUYỆN THÀNH SÀKETA 581
(Tiền thân Sàketa)
238 – CHUYỆN MỘT CHỮ 583
(Tiền thân Ekapada)
239 – CHUYỆN CON NHÁI XANH 586
(Tiền thân Harita-Màta)
240 – CHUYỆN VUA MAHÀPINGALA 590
(Tiền thân Mahàpingala)
(Chó rừng)
(Tiền thân Sabbadàtha)
242 – CHUYỆN CON CHÓ 602
(Tiền thân Sunakha)
243 – CHUYỆN NHẠC SĨ GUTTILA 605
(Tiền thân Guttila)
244 – CHUYỆN LY DỤC 622
(Tiền thân Viticcha)
245 – CHUYỆN KINH PHÁP MÔN CĂN BẢN 625
(Tiền thân Mùlapariyàya)
246 – CHUYỆN LỜI PHỈ BÁNG 630
(Tiền thân Telovàda)
247 – CHUYỆN HOÀNG TỬ PÀDANJALI 633
(Tiền thân Pàdanjali)
248 – CHUYỆN THÍ DỤ CÂY KIMSUKA 638
(Tiền thân Kimsukopama)
249 – CHUYỆN CON KHỈ SÀLAKA 640
(Tiền thân Sàlaka)
250 – CHUYỆN CON KHỈ 644
(Tiền thân Kapi)
CHƯƠNG III
PHẨM SANKAPPA
251 – CHUYỆN DỤC TẦM 648
(Tiền thân Sankappa)
252 – CHUYỆN MỘT NẮM MÈ 659
(Tiền thân Tilamutthi)
(Tiền thân Manikantha)
254 – CHUYỆN CON NGỰA QUÝ ĂN CÁM GẠO ĐỔ 675
(Tiền thân Kundaka-Kucchi-Sindhava)
255 – CHUYỆN CON VẸT 686
(Tiền thân Suka)
256 – CHUYỆN CÁI GIẾNG CŨ 690
(Tiền thân Jarudapàna)
257 – CHUYỆN NGƯỜI HẦU CẬN GÀMANI-CANDA 695
(Tiền thân Gàmani-Canda)
258 – CHUYỆN ĐẠI VƯƠNG MANDAHÀTÀ 718
(Tiền thân Mandahàtà)
259 – CHUYỆN ẨN SĨ TIRÌTA-VACCHA 725
(Tiền thân Tirìta-Vaccha)
260 – CHUYỆN SỨ GIẢ CỦA CÁI BỤNG 732
(Tiền thân Duta)
PHẨM KOSYA
261 - CHUYỆN HOA SEN 736
(Tiền thân Paduma)
262 – CHUYỆN BÀN TAY MỀM MẠI 741
(Tiền thân Mudu pà ni)
263 – CHUYỆN TIỂU DỤC THAM 748
(Tiền thân Culla-Palobhana)
* *