Bàn Về Tây Du Ký Của Ngô Thừa Ân

Chương 41: - Hồi 64 (Trang 212 - 216)

Hồi thứ 64

Hồi 64: "Núi Kinh Cức Ngộ Năng gắng sức

Am Mộc Tiêu Tam Tạng làm thơ"

I. Tư tưởng Phật học
- Phái đoàn Tây du trải qua bao nhiêu công phu tu Giới, tu Ðịnh, tu Tuệ, đã cắt lìa dục ái, dục vọng đã được chuyển thành dục giải thoát. Tâm hồn của mỗi thành viên giờ đây thanh thản, đầy hỷ lạc. Cả một vùng núi Kinh Cức 800 dặm rộng với cây cỏ chằn chịt không làm chùn bước Ngộ Năng, Ngộ Năng đêm ngày tinh cần phát quang cho phái đoàn tiến tới. Ý nghĩa phát quang ở đây là cắt đứt các ngoại duyên cho tâm dễ định. Ðây là một giai đoạn thành tựu tâm giải thoát.
Khi tâm hành giả đi vào bốn cõi định Sắc Thiền, lòng tuy đã rời xa Dục giới nhưng lại đầy khát vọng tồn tại trong cảnh an tịnh, thanh nhàn. Tâm hành giả vì thế bị ngưng trệ trói buộc tại đây. Ngô Thừa Ân đã dựng tại đây cảnh am Mộc Tiên gồm toàn yêu tinh thảo mộc ưa ngâm vịnh, thưởng thức tiên trà và tiên tửu của cảnh giới sắc ái (hay hữu ái). Cảnh giới này trói buộc bước chân giải thoát

đầy nguy hiểm không kém các ma nạn vừa trải qua. Cái lòng sắc ái tế nhị ấy đã được biểu hiện qua hình dáng Hạnh Tiên thanh nhã của thiên giới. Tại đây, Ðường Tăng kịp giác tỉnh không để bị chìm sâu vào cảm thọ hỷ lạc, bèn nhất mực cự tuyệt tình cảm của Hạnh Tiên. Nhưng Ðường Tăng không dễ gì thoát ly được cảnh trói buộc này nếu Tôn Ngộ Không không xuất hiện kịp thời cứu giá.
Ðối với hữu ái thì chỉ có trí tuệ Vô ngã, thiền quán Vô ngã mới cắt đứt được nó, như chiếc thiếc bổng của con người trí tuệ Ngộ Không đã đập nát cảnh nạn am Mộc Tên. Nếu thiếu trí tuệ Vô ngã thì hành giả sẽ dễ bị đốt cháy toàn thân huệ mạng trong các cảm thọ. Nguy hiểm thay!
II. Quan niệm về con người
- Giáo dục con người toàn diện cần chú trọng đến mặt giáo dục về rèn luyện ý chí và quyết tâm, Ý chí và quyết tâm là sức mạnh của tâm lý thể hiện ra hành dộng để đạt đến mục tiêu của cuộc đời.
Con người có khuynh hướng thích nhàn, phóng túng và đầy ham muốn như hiện thân

của Trư Bát Giới vào những ngày đầu Tây du. Ðược Ðường Tăng thu phục và được Ngộ Không kiềm chế, Trư Bát Giới đã trở thành Tôn Ngộ Năng có sức mạnh mở đường vào giải thoát. Ý chí cũng thế, nếu được rèn luyện tốt cũng có khả năng mở đường đi đến các mục tiêu xã hội.
- Thực sự ý chí không phải là một phần tố tâm lý được hình thành sẵn trong tâm thức mỗi người, mà là sự hình thành do sự tự nhắc nhở, lập đi lập lại nhiều lần một ý muốn nào đó hướng đến một thành tựu nào đó. Sự thức tỉnh của tâm thức được làm sinh khởi nhiều lần và được nuôi dưỡng sẽ trở thành ý chí giải thoát. Phải thể hiện đủ ba mặt mới hình thành một hành động đạo đức, đó là lòng từ bi (vị tha), trí tuệ Vô ngã và ý chí thực hiện.
- Cảnh sống của am Mộc Tiên là cảnh sống của Lão, Trang xa lánh trần gian cả thân và tâm, trở nên yếu thế thiếu lòng từ, độ khổ cuộc đời. Ngộ Không và Ngộ Năng đánh nát cảnh Am Mộc Tiên trước khi tiếp tục lên đường là xóa bỏ các ý tưởng hưởng nhàn,yếm thế trong tâm thức mình. Đối với Phật giáo, vấn đề chủ yếu là loại bỏ lòng dục trong tâm,

mà không phải là loại bỏ cuộc đời hay xa lánh cuộc đời. Đây là hình ảnh tích cực của Phật giáo, nói lên ý nghĩa Phật giáo gắn liền với cuộc sống, rằng: Phật pháp có mặt ở thế gian, và giác ngộ có mặt trong mỗi người ở thế gian, điều mà các hành giả Phật giáo thường nói : Phật pháp bất ly thế gian giác.
III. Quan niệm về xã hội
- Xã hội Trung Hoa, qua lịch sử nhiều nghìn năm thể nghiệm triết lý sống của Ðạo gia và Nho gia, đã nhận ra rằng:
* Triết lý Nho gia thì tích cực dấn thân vào xã hội, nhưng tư duy về con người và cuộc đời thì thiên lệch đẻ ra một nguồn máy phong kiến nặng nề, và đẻ ra các giá trị ước lệ đầy hình thức và câu thúc, trói buộc con người; tất cả đó tạo ra một cuộc "hỗn thế" (theo Ngô Thừa Ân) thường xuyên bất ổn.
* Triết lý Lão gia thì lánh đời, các người tài đức thì ẩn sâu vào các nơi cô tịch, rừng núi, chỉ chú tâm vào cái nhàn nhã của tự tân, vui thú với tự nhiên giới.
Giữa hai thái độ sống đi về hai thái cực ấy, Ngô Thừa Ân giới thiệu đạo Phật, con

đường sống trung đạo vừa thể hiện giải thoát tự thân vừa cứu đời, thoát ly các trói buộc của cuộc đời ngay giữa lòng đời. Tác giả Tây Du Ký tin tưởng con đường văn hóa giáo dục của Phật giáo sẽ đưa xã hội Trung Hoa đến thành công, an hưởng thái bình hạnh phúc, thịnh trị, như phái đoàn Tây du sẽ về đến Tây Trúc yết kiến Phật Tổ.
Các hồi trước thì Ngô Thừa Ân trình bày các cảnh loạn lạc, chướng ngại của xã hội phong kiến Nho gia; hình ảnh am Mộc Tiên thì biểu hiện nếp sống của các Ðạo gia, cái nếp sống mà tác giả không muốn nó tồn tại trong xã hội Trung Hoa, đã mượn chiếc Ðinh ba và Thiếc bổng của Ngộ Năng, Ngộ Không để phá hủy.
Các quan niệm sống trên thường xuất hiện trong tâm thức con người. Mõi người cần được soi sáng nhận thức để có những chọn lựa đúng thái độ sống vị tha và tích cực.

*
* *

/60

CHÙA KHAI NGUYÊN

Xây dựng từ : 2010 - 2026, Ban Thông Tin - Truyền Thông Chùa Khai Nguyên.

Địa chỉ: Thôn Tây Ninh, Xã Đoài Phương, TP. Hà Nội