CHƯƠNG II
I. ĐÀN PHÁP
Tiếng Phạn gọi là Mạn đà la, Trung Hoa dịch là Đàn pháp. Chữ Đàn có nghĩa là xuất sanh vô lượng công đức, là chỗ các bậc hiền thánh đến dự pháp hội. Như vậy, Đàn pháp chính là chỗ thần dụng bậc nhất trong pháp hành trì Mật tông. Hành giả không nên sinh lòng nghi hoặc, cứ y pháp lập đàn tu hành sẽ sớm thành tựu sở nguyện.
Nếu hành giả ở núi non hoặc tại nhà riêng thì chỉ cần chọn một nơi thanh tịnh trong hang động hoặc phòng thờ riêng, không cần đào đất, thoa đắp đàn pháp như trên đã nói. Cần lập một bàn thờ, chính giữa thờ tượng đức Bổn Tôn Chuẩn Đề Phật Mẫu, mặt tượng xoay hướng Tây. Chung quanh bàn thờ nên treo Tràng phan, Bảo cái và dùng các thứ hương hoa để cúng dường Phật.
II. HỌA TƯỢNG ĐỨC BỔN TÔN
1. Phương Pháp Họa Tượng Phật Mẫu Chuẩn Đề[3]
Lấy vải lụa trắng tốt, lựa bỏ lông tóc, treo nơi vách tường thanh tịnh, trước lấy đàn hương thoa khắp, tùy sức dùng ẩm thực cúng dường[4]. Vị họa sư phải là người thọ giới Bát Quan Trai thanh tịnh. Dụng cụ vẽ phải hoàn toàn mới.
Vẽ tượng Phật Mẫu Chuẩn Đề sắc thái sáng rỡ, màu sắc điều hòa. Thân Phật sắc vàng hoặc trắng, ngồi kiết già trên hoa sen. Thân có viền tròn hào quang, mặc áo sa lụa mỏng, trên áo có hoa gọi là thiên y như áo thập Ba la mật Bồ tát. Thiên y bên dưới sắc trắng. Mỗi góc thiên y có quấn đan chuỗi ngọc anh lạc. Đầu Phật Mẫu đội mão, tay cầm pháp loa, cổ tay đeo vòng xuyến, ngón Đàn và ngón Huệ[5] đeo vòng ngọc báu.
Mặt tượng Phật Mẫu Chuẩn Đề có 3 con mắt và 18 tay. Hai tay trên là ấn Tướng thuyết pháp, bên phải tay thứ 2 là ấn Thí vô úy, tay thứ 3 cầm kiếm, tay thứ 4 cầm Bảo mạng[6], tay thứ 5 cầm Duyên quả[7], tay thứ 6 cầm Búa bén, tay thứ 7 cầm Móc câu, tay thứ 8 cầm Kim cang xử và tay thứ 9 cầm Tràng chuỗi[8].
Bên Trái tay thứ 2 cầm Như ý Bảo tràng, tay thứ 3 cầm Hoa sen hồng vừa nở, tay thứ 4 cầm Bình quân trì[9], tay thứ 5 cầm Dây quyến sách, tay thứ 6 cầm Bánh xe pháp luân, tay thứ 7 cầm Thương khư[10], tay thứ 8 cầm Hiền bình[11], tay thứ 9 cầm Kinh Bát Nhã Phạn.
Hai bên dưới hoa sen vẽ nước, trong nước có Nan Đà Long Vương và Ô Ba Nan Đà Long Vương nâng đỡ hoa sen. Hai vị Long Vương chung phò đỡ cây hoa sen, bên tòa phía phải vẽ người trì tụng, tay cầm lư hương chiêm ngưỡng Thánh Chuẩn Đề Phật Mẫu xót thương người trì

tụng, đôi mắt nhìn xuống. Trên vẽ hai vị Tịnh Cư Thiên Tử. Một vị gọi là Cư Tố Đà Thiên Tử tay cầm tràng hoa, nương hư không bay đến rưới hoa cúng dường Thánh Chuẩn Đề.
2. Lễ An Vị Đức Bổn Tôn
Tượng vẽ rồi, tùy sức hành giả thỉnh bảy vị tăng cúng dường, thỉnh khai Quang Minh chú nguyện, tán thán. Nơi dưới tượng nên viết pháp Nhân duyên khởi kệ:
Các pháp do duyên sanh
Cũng từ duyên mà diệt
Thầy ta là đức Phật
Thường giảng nói như vậy.
Đem tượng vào tịnh thất bí mật cúng dường, lấy lụa trắng phủ kín tượng lại. Khi trì tụng mở ra chiêm bái, cúng dường. Niệm tụng rồi phủ lụa kín lại, dè dặt không cho người thấy. Vì sao vậy? Vì nếu chuyền cho người xem tượng, bị ma dòm ngó nên cần bí mật[12].
Trước tượng đức Bổn Tôn Phật Mẫu Chuẩn Đề, an lập một Kính Đàn hình tròn. Khi niệm tụng chơn ngôn, hành giả nên chăm chú nhìn vào Kính Đàn để mau được định tâm. Khi có việc chuyển đi nơi khác, hành giả gói Kính Đàn mang theo để làm Pháp Bửu hộ thân.
Hành giả tùy sức dùng đèn bằng lưu ly hoặc nến thắp sáng đàn pháp. Chọn lấy những đồ vật dụng làm bằng các thứ kim ngân, thục đồng, thương khư, bối ngọc thạch, đồ sành sứ, cây gỗ thơm, v.v... đựng các món ăn uống, hoa tốt, hương thơm cúng dường Phật và Thánh chúng.
III. NHẬP ĐÀN HÀNH TRÌ CHƠN NGÔN
1. Chuẩn Bị
Hành giả trước khi nhập đàn pháp trì tụng chơn ngôn phải thay đổi y phục sạch sẽ. Kinh Tô Tất Địa nói: Mỗi ngày ba thời vào đàn pháp tụng
niệm, trước nên tắm rửa sạch sẽ. Ba thời cúng dường, lễ bái, sám hối, phát nguyện, v.v... Khi lễ Phật, miệng niệm tụng chơn ngôn tự thọ Bồ đề tâm giới.
Chơn ngôn:
Úm, Mạo Địa Chỉ Đa Mẫu Đát Bả, Noa Dả Nhỉ.
2. Lễ Phật, Sám Hối
Phụ Ngũ Nghi Hối[13] nói rằng: Mỗi khi vào đạo tràng, hành giả quỳ gối chấp tay, hai tay bưng lư hương hoặc cầm ba nén nhang nguyện rằng:
Nguyện mây hương diệu nầy,
Biến khắp mười phương cõi,
Tất cả các Phật độ,
Vô lượng hương trang nghiêm.
Đầy đủ đạo Bồ tát,
Thành tựu hương Như Lai.
Cúng dường hương rồi, đứng dậy đảnh lễ Tam bảo.
Y cứ vào Phân Biệt Thánh Vị Tu Chứng Pháp Môn thì đức Như Lai đầu tiên vì mục đích Vô thượng thừa mà phát tâm Bồ đề, được đức Phật A Súc gia trì nên chứng viên mãn Bồ đề tâm. Do
chứng Bồ đề tâm nên ngoại cảm trong hư không, được đức Phật Bảo Sanh quán đảnh liền được ngôi vị pháp vương trong ba cõi. Do được đức Phật Quán Tự Tại Vương gia trì nên thuyết vô lượng môn Tu đa la. Do được đức Phật Bất Không Thành Tựu gia trì nên tất cả các Phật sự và việc hữu tình đã tu ở khắp nơi trong pháp giới đều thành tựu lợi lạc.
Vì vậy, sau đây là thứ lớp lễ bái, bởi chính lễ bái là nhơn pháp làm chủ của đạo tràng. Hành giả đảnh lễ chư Phật phải chí thành cung kính, năm vóc gieo sát đất, mỗi đức Phật lễ một lạy:
Nhứt tâm đảnh lễ A Súc Thế Tôn.
Nhứt tâm đảnh lễ Bảo Sanh Thế Tôn.
Nhứt tâm đảnh lễ Quán Tự Tại Vương Thế Tôn.
Nhứt tâm đảnh lễ Bất Không Thành Tựu Thế Tôn.
Nhứt tâm đảnh lễ Cực Lạc Thế Giới A Di Đà Thế Tôn.
Nhứt tâm đảnh lễ Thập Phương Pháp Giới Chư Phật Thế Tôn.
Nhứt tâm đảnh lễ Thất Câu Chi Phật Mẫu Sở Thuyết Đại Chuẩn Đề Đà La Ni.
Nhứt tâm đảnh lễ Tu Đa La Tạng Nhất Thiết
Đà La Ni Môn.
Nhứt tâm đảnh lễ Tỳ Lô Giá Na Cung Điện Trung
Thất Câu Chi Chuẩn Đề Phật Mẫu Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Quán Tự Tại Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Di Lặc Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Hư Không Tạng Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Phổ Hiền Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Kim Cang Thủ Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Trừ Cái Chướng Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Địa Tạng Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Vô Năng Thắng Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Đại Thế Chí Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Thập Phương Thế Giới Bồ Tát Ma ha tát.
Nhứt tâm đảnh lễ Ma ha Ca Diếp Tôn Giả Cập Chư Đại Thinh Văn Tăng.
Nhứt tâm đảnh lễ Thập Phương Pháp Giới Nhứt Thiết Tam Thừa Hiền Thánh Tăng.
Sám hối có công năng diệt tội nghiệp, trừ ma chướng. Lễ Phật hay trừ ngã mạn, được thân tôn quý. Sám hối hay trừ ma chướng được y báo, chánh báo đầy đủ[14]. Cho nên hành giả Du già, nếu muốn tu tập cầu tất địa thành tựu, trước phải tự mình tu các pháp sám hối để tiêu trừ các túc nghiệp đời trước và không bị chướng ngại trong lúc hành pháp. Nếu không sám hối thì thánh đạo khó thành[15].
Nếu cần thời gian nhiều cho việc trì tụng chơn ngôn, không thể tụng hết các văn sám hối theo như Nghi Pháp Sám Ngũ Hối, hành giả có thể chấp tay tụng bài kệ sám hối sau đây:
Kính lạy đức Chuẩn Đề
Cùng tất cả Hiền Thánh
Con nay chí thành nguyện
Thân nầy hoặc thân trước
Lỡ tạo bao nghiệp ác
Các tội đều sám hối.
Tất cả mười phương Phật
Hiện tại đã thành đạo
Con chí thành khuyến thỉnh
Chuyển Pháp luân vô thượng
Giải thoát các chúng sanh.
Mười phương tất cả Phật
Nếu muốn vào Niết bàn
Con nay cúi đầu lễ
Khuyến thỉnh trụ ở đời.
Ba đời các Như Lai
Bồ tát chúng Thanh văn
Người tu tập Tam thừa
Cho đến các phàm phu
Thành tựu bao phước lành
Thí, Giới, Thiền, Định, Huệ
Nhẫn nhục và tinh tấn
Con nay đều tùy hỷ.
Con hết lòng phát nguyện
Nguyện khắp các chúng sanh
Đều phát tâm Bồ đề
Vĩnh dứt các phiền não
Sẽ chứng Nhứt thiết trí.
Nay con nguyện tu trì
Chuẩn Đề hạnh bí mật
Mong cầu các tất địa.
Tùy tâm chóng thành tựu.
Con hết lòng hồi hướng
Công đức niệm chơn ngôn
Và phước lành mới phát
Hồi hướng các hữu tình
Đều thành vô thượng đạo.
Con nguyện đem công đức
Lễ bái và sám hối
Khuyến thỉnh và tùy hỷ
Phát nguyện và hồi hướng
Đến hết thảy chúng sanh
Vĩnh dứt khổ tam đồ
Đồng đến đại Bồ đề
Biển chơn như pháp giới.
Hành giả tụng kệ sám hối xong, ngồi kiết già tiếp tục nhập định để quán tưởng đức Bổn Tôn Phật Mẫu Chuẩn Đề và Thánh chúng.
Hành giả sau khi tự thọ Bồ đề tâm giới rồi, hai chân ngồi bán già hay kiết già, thân ngay ngắn, nhắm mắt, hai tay kiết Định Ấn. Tâm tưởng trong hư không có Chuẩn Đề Phật Mẫu ngồi tòa sen chính giữa và bảy trăm ức đức Phật đang ngồi chung quanh đầy khắp cả hư không.
Quán tưởng như thế xong, ngay trong lúc đang thiền định hành giả lại quán tưởng thân mình đang đi đến lễ lạy tất cả chư Phật và đức Bổn Tôn Chuẩn Đề Phật Mẫu.
3. Tứ Vô Lượng Tâm Định
Hành giả ngồi kiết già, giữ cho thân mình ngay thẳng tiếp tục nhập vào định Tứ vô lượng tâm theo thứ tự:
Từ vô lượng tâm định: Dùng tâm thanh tịnh suy nghĩ tất cả bốn loài chúng sanh trong lục đạo đều có sẵn Như Lai tạng và đầy đủ ba thứ thân Kim cang, khẩu Kim cang và ý Kim cang. Hành giả nguyện đem công đức tu Tam mật tương ưng[16] của mình cầu cho tất cả các loài hữu tình đó đều được như Bồ tát Phổ Hiền và hành giả tiếp tụng Đại Từ Tam Muội chơn ngôn:
- Án, Mạ Hạ Muội Đát Ra Dạ, Sá Phả Ra.
Bi vô lượng tâm định: Dùng tâm thương xót các loài hữu tình trong sáu nẻo luân hồi. Chúng sanh vì không ngộ được tự tâm thanh tịnh nên mãi chịu trầm luân trong biển khổ sanh tử. Chúng sanh bị vọng tâm chi phối nên sanh lòng phân biệt mà khởi sanh các thứ phiền não.
Do vậy không biết được thể chân như bình đẳng rộng lớn như hư không. Hành giả nguyện đem công đức tu tam mật gia trì của mình cầu cho tất cả hữu tình được như Hư Không Tạng Bồ Tát và hành giả tiếp tụng Đại Bi Tam Muội chơn ngôn:
- Án, Mạ Hạ Ca Rô Noa Dạ, Sá Phả Ra.
Hỷ vô lượng tâm định: Dùng tâm thanh tịnh duyên khắp các loài hữu tình. Tưởng chúng sanh bản lai vốn thanh tịnh như hoa sen, không hề có sự ô nhiễm. Hành giả nguyện đem công đức tu Tam mật của mình cầu cho tất cả các loài hữu tình đều được như Quán Tự Tại Bồ Tát và hành giả tiếp tụng Đại Hỷ Tam Muội chơn ngôn:
- Án Thuật Đà Bát Ra Mô Ná, Sa Phả Ra.
Xả vô lượng tâm định: Dùng tâm bình đẳng quán sát các loài hữu tình. Hành giả tưởng tất cả chúng sanh đều xa lìa các hành uẩn, giới, ngã, ngã sở[17]. Xa lìa các xứ năng thủ, sở thủ. Đối với các pháp bình đẳng, Tam mật trong tâm đều không tham cầu. Vì tánh và tướng của các pháp đều không có thật tướng. Hành giả nguyện đem công
đức tu Tam mật hồi hướng cho chúng hữu tình đều được như Hư Không Tạng Bồ Tát và hành giả tiếp tục tụng Đại Xả Tam Muội chơn ngôn:
- Án, Mạ Hộ Bế Khuất Sái, Sá Phả Ra.
Hành giả thiền định, quán tưởng như thế xong, lại xuất định, lấy bột hương hoặc dầu thơm thoa nơi hai tay để kiết các ấn pháp.
Khi kiết ấn lấy áo che tay lại, không nên để người hoặc quỷ thần nhìn thấy ấn pháp nơi tay của hành giả.
4. Nguyệt Luân Quán
Hành giả sau khi nhập Tứ vô lượng tâm định, lại tiếp nhập vào Nguyệt luân quán.
Đông Mật Phật Giáo Yếu Lược luận rằng:
- Liên tâm và Nguyệt tâm khác nhau như thế nào?
- Vì chơn tâm không ngoài vọng tâm mà có, nên bên Thai tạng giới quán trái tim thành hình hoa sen. Bên Kim cang giới quán thành hình vầng nguyệt.
Thai tạng giới quán trái tim thành hình hoa sen tám cánh là dụ cho tứ tướng của tám thức và tám thức nầy lại dụ cho tám vị Phật ở tám phương. Khi tám thức chuyển thành trí rồi thì toàn thể đều
chuyển thành Bạch tạng thức.
Theo Bí Tạng Ký thì nơi thân ta có tâm Bồ đề thanh tịnh. Tâm ấy tuy ở trong đường sanh tử, trải qua sáu nẻo bốn loài mà không bị nhiễm ô. Ví như hoa sen tuy sanh nơi bùn nhưng thể chất vẫn sạch thơm không uế trược.
Kim cang giới quán trái tim thành vầng trăng sáng. Cho nên Bồ Đề Tâm Nghĩa nói rằng: Tất cả các loài hữu tình đều hàm chứa trong tâm đại Bồ đề của đức Phổ Hiền. Như vậy tướng trạng của tâm ấy là xiên, ngay, dài, ngắn, vuông, tròn hay như thế nào?
- Ta thấy tự tâm hình thể sáng rỡ như mặt trăng tròn đầy.
Tâm tánh thanh tịnh ấy có ba nghĩa nên ví như vầng nguyệt[18]. Tự thể thanh tịnh, vì lìa bợn nhơ tham nhiễm. Mát mẻ, vì lìa sự nóng bức của giận hờn. Sáng suốt, vì lìa sự tối tăm của ngu si.
Vì mặt trăng có đủ ba đức tính ấy, mọi người đều cùng nhìn thấy nên mới lấy mặt trăng làm ví dụ cho tâm hành giả để dễ ngộ nhập và mau thành tựu quán môn.
Lại nữa, trong kinh có đoạn Mạn Thù Thất Lợi Bồ Tát thưa:
- Bạch đức Thế Tôn! Tâm không hình tướng,
cũng không phương sở. Như vậy, hành giả khi mới phát tâm phải nương chỗ nào và tướng gì để quán tâm?
Đức Phật dạy:
- Nầy thiện nam tử! Người phàm phu mới phát tâm Bồ đề, trước tiên nên tưởng hình mặt trăng tròn đầy trong sáng hiện rõ nơi ngực. Nếu muốn nhanh thành tựu tâm Bồ đề và không bị thối chuyển, người ấy phải tìm chỗ trong sạch, thanh tịnh để kiết thất tu hành.
Nếu vị A xà lê[19] muốn tác pháp[20], trước phải lựa một nơi vắng lặng, ngồi yên, lắng lòng, quán chân lý pháp vô ngã khiến cho được hiện tiền.
Kế đó mới tưởng từ nơi cổ hiện ra đóa sen lớn. Trên hoa sen lại hiện ra chữ A (chữ Phạn).
Sau lại tưởng chữ A biến thành vầng trăng tròn sáng. Tiếp theo lại tưởng vầng trăng biến thành chữ Hồng[21]. Chữ Hồng lại biến thành chày Kim cang năm chia. Lại tưởng chày Kim cang đó di chuyển đến trụ trên lưỡi.
Như vậy mới gọi là lưỡi Kim cang và sau đó tự do trì tụng.
Kế tiếp, trong hai bàn tay cũng tưởng hiện ra chữ A. Chữ A biến thành vầng trăng. Vầng trăng biến thành chữ Hồng. Chữ Hồng biến thành chày
Kim cang năm chia sắc trắng. Quán tưởng như thế cho được hiện tiền và sau đó mới được dùng tay mà kiết tất cả ấn.