1. TỨ ĐẠI
( Trích từ Kinh Kevaddha- Sutta)
Ngày kia, Đức Phật thuyết pháp với cư sỹ Kê- Hoa- Đa 1 rằng :
-Này Kê- Hoa- Đa, lúc trước có một Tỳ- Kheo suy nghĩ rằng: “ Không biết bốn đại là Đất, nước, gió, lửa tới đâu là cùng tột”.
Lúc ấy, vị Tỳ- Kheo liền nhập định. Khi tinh thần và tư tưởng đã yên định, vị ấy dùng thần thông đã chứng đắc để bay lên cõi trời.
Này Kê- Hoa- Đa, bấy giờ vị Tỳ Kheo gặp Chư Thiên theo hầu bốn vị Thiên Vương hỏi rằng:
-“ Các Ngài có biết: đất, nước, gió và lửa đến đâu là cùng tột hay chăng? “
Chư thiên theo hầu bốn vị Thiên vương nghe hỏi như vậy bèn đáp rằng:
“ Bạch Đại Đức, anh em chúng tôi không biết bốn chất ấy đến đâu là cùng tận. Nhưng còn bốn vị
_________________
(1) Kevaddha
Thiên Vương, trí đức cao hơn chúng tôi , có lẽ các Ngài biết được.”
Vị Tỳ Kheo liền ra mắt bốn vị Thiên Vương và hỏi rằng:
“ Các Ngài có biết: đất, nước, gió và lửa đến đâu là cùng tột hay chăng? “
Bốn vị Thiên Vương nghe thấy bèn đáp rằng:
“ Bạch Đại Đức, chúng tôi không biết bốn chất ấy đến đâu là cùng tận. Nhưng còn có các vị Thiên Tử ở trên cõi trời Đao- Lỵ trí đức cao hơn chúng tôi, có lẽ các Ngài biết được. “
Vị Tỳ Kheo đến viếng các vị Thiên Tử ở trên cõi trời Đao- Lỵ nhưng kết quả cũng không tốt hơn. Vị ấy lần lượt đi dần lên tìm đến Vua Trời Đế Thích 1. Rồi vị Tỳ Kheo đi lên cảnh trời Dạ- Ma, tìm gặp vị Thiên chủ ở cảnh ấy, đến cảnh trời Đâu Xuất, tìm gặp vị Thiên chủ ở cảnh ấy, đến cảnh Trời Hóa Lạc và tìm gặp vị Thiên chủ ở cảnh ấy, đến cảnh trời Tha Hóa Tự Tại và tìm gặp vị Thiên chủ ở cảnh ấy. Vị Tỳ Kheo đi đến đâu cũng lặp lại câu hỏi trước, nhưng không có ai trả lời được. Cuối cùng, vị ấy nhận được câu trả lời rằng:
___________________
1.Cakra.
“ Bạch Đại Đức, chúng tôi không biết bốn chất ấy đến đâu là cùng tận. Nhưng có Đức Phạm Thiên 1 là trí đức hơn cả, có lẽ Ngài biết được.”
“ Các Ngài có biết: đất, nước, gió và lửa đến đâu là cùng tột hay chăng? “
Này Kê- Hoa- Đa, lúc ấy vị Tỳ Kheo liền đến hỏi nơi ngự trị của đức Đại Phạm Thiên, nhưng không ai biết nơi Ngài.
Ngự. Người ta nói khi nào thấy có hào quang chiếu sáng rực rỡ là khi ấy Ngài ngự đến.
Vị Tỳ Kheo quan sát và chờ đợi, đến khi thấy được hào quang chiếu sáng rực rỡ, vị ấy liền tìm đến và gặp được đức Đại Phạm Thiên. Vị Tỳ Kheo đến gần bên Ngài và hỏi rằng:
“ Thưa ngài, ngài có biết đất, nước, gió và lửa đến đâu là cùng tột hay chăng? “
Đức Đại Phạm Thiên đáp rằng:
“ Phải, ta là Đại Phạm Thiên, là Đấng Chí Tôn, Đấng cao cả, thông hiểu mọi vật, là đấng tạo hóa, Cha chung của muôn loài. ”
Vị Tỳ Kheo liền nói với Đại Phạm Thiên rằng:
“ Tôi không hỏi Ngài rằng ngài có phải là Đại Phạm Thiên, là Đấng Chí Tôn, Đấng cao cả, thông hiểu mọi
________________
1.Brahmã
vật, là đấng tạo hóa, Cha chung của muôn loài hay không? Tôi chỉ muốn hỏi Ngài có biết đất, nước, gió và lửa đến đâu là cùng tột hay chăng? “
Đức Đại Phạm Thiên lại đáp rằng:
“Phải, ta là Đại Phạm Thiên, là Đấng Chí Tôn, Đấng cao cả, thông hiểu mọi vật, là đấng tạo hóa, Cha chung của muôn loài. ”
Vị Tỳ Kheo lại hỏi lần thứ ba rằng:
“ Thưa ngài, tôi không hỏi Ngài rằng ngài có phải là Đại Phạm Thiên, là Đấng Chí Tôn, Đấng cao cả, thông hiểu mọi vật, là đấng tạo hóa, Cha chung của muôn loài hay không? Tôi chỉ muốn hỏi Ngài có biết đất, nước, gió và lửa đến đâu là cùng tột hay chăng? “
Bấy giờ, Đức Đại Phạm Thiên nắm tay vị Tỳ Kheo, dẫn đi sang một bên và nói nhỏ rằng:
“ Bạch Đại Đức, tất cả các Chư Thiên đều ngỡ rằng ta đây thấy biết mọi việc, thấu hiểu mọi việc. Cho nên trước mặt họ ta không thể đáp ngay lời của Đại Đức hỏi. Thật ra, chính ta đây cũng không biết bốn chất ấy đến đâu là cùng tột. Tại sao Đại Đức không đem việc này đến hỏi Đức Phật, lại phải lặn lội xa xôi khó nhọc như thế. Xin Đại Đức cứ trở về hỏi Đức Phật, Ngài sẽ giảng giải cho Đại Đức.”
Này Kê- Hoa- Đa, vị Tỳ Kheo liền rời khỏi Trời Đại
Phạm Thiên, nhanh chóng trở về trước mặt ta. Vị Tỳ Kheo lễ bái ta một cách cung kính, rồi lui lại, ngồi xuống một bên, hỏi rằng:
“ Bạch Đức Thế Tôn, các chất đất, nước, gió và lửa đến đâu là cùng tột”
Khi vị Tỳ Kheo ấy hỏi xong ta liền đáp rằng:
“ Này Tỳ Kheo, thủa xưa có mấy người lái buôn cùng vượt biển trên một chiếc thuyền, đem theo một con chim. Khi thuyền đi ra rất xa, không còn thấy đất liền, Họ bèn thả con chim. Chim bay về các phương đông, tây, nam, bắc và cả bốn phương phụ, 1 tìm chỗ có đất liền để bay đến. Nhưng không thấy ở đâu có đất liền, chim đành bay trở lại thuyền. Tỳ Kheo ơi, ngươi cũng giống như vậy, đã đi khắp nơi, đến tận cõi của trời Đại Phạm Thiên nhưng không ai đáp được câu hỏi ấy, buộc lòng mới trở về hỏi ta.
Này Tỳ Kheo, câu ấy không phải hỏi như vậy. Ngươi nên hỏi như thế này mới đúng:
“ Bốn chất đất, nước, gió, lửa đến đâu là không còn vững chắc? Hết thảy những tính chất dài ngắn, tốt xấu, thiện ác và hình sắc, tên gọi có thể cùng tận và hoại mất đi chăng ?.”
“ Và nên đáp lại như thế này:
_________________
1.Tức là các phương đông nam, đông bắc, tây nam và tây bắc.