Kinh Tăng Chi Bộ 1

Chương IV Bốn Pháp I. Phẩm Bhadagàma (Trang 549 - 571)

CHƯƠNG BỐN
BỐN PHÁP

I. PHẨM BHANDAGÀMA

§ (I) 1. GIÁC NGỘ
Như vậy, tôi nghe:
Một thời Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Vajji, tại làng Bhanda. Tại đấy, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:
– Này các Tỷ-kheo.
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:
2. – Này các Tỷ-kheo, do không giác ngộ, không thể nhập bốn pháp, như vậy phải chạy dài, luân chuyển trong một thời gian dài, đối với Ta và đối với các Thầy! Thế nào là bốn?

3. Này các Tỷ-kheo, do không giác ngộ, không thể nhập Thánh giới, như vậy phải chạy dài, luân chuyển trong một thời gian dài, đối với Ta và đối với các Thầy. Này các Tỷ-kheo, do không giác ngộ, không thể nhập Thánh định… Thánh tuệ… Thánh giải thoát, như vậy phải chạy dài, luân chuyển trong một thời gian dài, đối với Ta và đối với các Thầy.
4. Này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh giới này được giác ngộ, được thể nhập; Thánh định được giác ngộ, được thể nhập; Thánh tuệ được giác ngộ, được thể nhập; Thánh giải thoát được giác ngộ, được thể nhập; hữu ái được chặt đứt, dây cột của hữu được đoạn tận, nay không còn tái sanh.
5. Thế Tôn nói như vậy. Thiện Thệ sau khi nói vậy xong, bậc Đạo sư lại nói thêm:
Giới, Thiền định, Trí tuệ,
Với giải thoát vô thượng
Gotama danh xưng,
Giác ngộ những pháp này
Đức Phật thắng tri chúng,
Thuyết pháp cho Tỷ-kheo,
Đạo sư đoạn tận khổ,
Bậc Tuệ nhãn tịch tịnh.

§ (II) (2). RỜI KHỎI
1. – Người không thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, được gọi là bị rời khỏi pháp luật này. Thế nào là bốn?
Không thành tựu Thánh giới, này các Tỷ-kheo, được gọi là bị rời khỏi pháp luật này. Không thành tựu Thánh Thiền định, này các Tỷ-kheo… không thành tựu Thánh trí tuệ, này các Tỷ-kheo… không thành tựu Thánh giải thoát, này các Tỷ-kheo, được gọi là bị rời khỏi pháp luật này.
Không thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bị rời khỏi pháp luật này.
2. Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, được gọi là không rời khỏi pháp luật này. Thế nào là bốn?
3. Thành tựu Thánh giới, này các Tỷ-kheo, được gọi là không rời khỏi pháp luật này. Thành tựu Thánh định, này các Tỷ-kheo… thành tựu Thánh tuệ, này các Tỷ-kheo… thành tựu Thánh giải thoát, này các Tỷ-kheo, được gọi là không bị rời khỏi pháp luật này.
Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, được gọi là không rời khỏi pháp luật này.

Sau khi chết họ rơi,
Bị rơi họ tham ái.
Do vậy họ trở lại,
Một lần nữa tái sanh.
Đã làm việc phải làm,
Đã thích việc đáng thích,
Người ấy được an lạc,
Do an lạc đưa đến.

§ (III) (3). MẤT GỐC (1)
– Tán thán, không tán thán, tín nhiệm, không tín nhiệm.
1. Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, không thông minh, không phải bậc Chân nhân, tự mình xử sự như một kẻ mất gốc, bị thương tích, phạm tội bị kẻ trí quở trách, và tạo nên nhiều điều vô phước. Thế nào là bốn?
Không có suy xét, không có cứu xét, tán thán người không đáng tán thán; không có suy xét, không có cứu xét, không tán thán người đáng được tán thán; không có suy xét, không có cứu xét, tỏ bày sự tín nhiệm tại những chỗ không đáng tín nhiệm; không suy xét, không cứu xét, tỏ bày sự bất tín nhiệm tại những chỗ đáng được tín nhiệm.

Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, không thông minh, không phải bậc Chân nhân, tự mình xử sự như một kẻ mất gốc, bị thương tích, phạm tội, bị kẻ trí quở trách và tạo nên nhiều điều vô phước.
2. Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền trí, thông minh, là bậc Chân nhân, tự mình xử sự như một người không mất gốc, không bị thương tích, không phạm tội, không bị kẻ trí quở trách, và tạo nên nhiều phước đức. Thế nào là bốn?
Sau khi suy xét, sau khi cứu xét, không tán thán, người không đáng được tán thán; sau khi suy xét, sau khi cứu xét, tán thán người đáng được tán thán; sau khi suy xét, sau khi cứu xét, tỏ bày sự bất tín nhiệm những chỗ không đáng được tín nhiệm; sau khi suy xét, sau khi cứu xét, tỏ bày sự tín nhiệm tại những chỗ đáng được tín nhiệm. Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền trí, thông minh, là bậc Chân nhân, tự mình xử sự như một người không mất gốc, không bị thương tích, không phạm tội, không bị kẻ trí quở trách, và tạo nên nhiều điều phước đức.
Ai khen người đáng chê,
Ai chê người đáng khen,

Kẻ ấy với miệng lưỡi,
Chứa chấp điều bất hạnh.
Do vì bất hạnh ấy,
Không tìm được an lạc.
Nhỏ nhen không đáng kể,
Là loại bất hạnh này,
Bất hạnh do cờ bạc,
Phá hoại các tài sản.
Lớn hơn, lớn hơn nhiều,
Là loại bất hạnh này
Cho tất cả mọi người,
Và cả với riêng mình.
Những ai với ác ý,
Đối với bậc Thiện Thệ,
Trải qua một trăm ngàn,
Thời Nirabbudà
Và cộng ba mươi sáu
Với năm Abbudà,
Bị sanh vào địa ngục,
Trong suốt thời gian ấy,
Nếu nhiếc mắng bậc Thánh,
Với lời, ý, nguyện ác.

§ (IV) (4). MẤT GỐC (2)
1. – Do tà hạnh trong bốn sự, này các Tỷ-

kheo, kẻ ngu, không thông minh, không phải bậc Chân nhân, tự mình xử sự như một kẻ bị mất gốc, bị thương tích, phạm tội, bị kẻ trí quở trách, và tạo nhiều điều vô phước. Thế nào là tà hạnh trong bốn sự?
Tà hạnh đối với mẹ, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, không thông minh… nhiều điều vô phước. Tà hạnh đối với cha, này các Tỷ-kheo… tà hạnh đối với Như Lai, này các Tỷ-kheo... tà hạnh đối với đệ tử của Như Lai, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, không thông minh, không phải bậc Chân nhân… và tạo nhiều điều vô phước. Tà hạnh trong bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, không thông minh… tạo nhiều điều vô phước.
2. Chánh hạnh trong bốn sự, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền trí, thông minh, là bậc Chân nhân, tự mình xử sự không như người mất gốc, không bị thương tích, không phạm tội, không bị người trí quở trách, tạo nhiều phước đức. Thế nào là chánh hạnh trong bốn sự?
Chánh hạnh đối với mẹ, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền trí, thông minh, là bậc Chân nhân, tự mình xử sự, không như người mất gốc… tạo nhiều phước đức... Chánh hạnh đối với cha, này các Tỷ-kheo…

Chánh hạnh đối với Như Lai, này các Tỷ-kheo, Chánh hạnh đối với đệ tử của Như Lai, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền trí thông minh, là bậc Chân nhân, tự mình xử sự không như nguời mất gốc… tạo nhiều phước đức. Chánh hạnh trong bốn sự này, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền trí… tạo nhiều phước đức.
3. Đối với mẹ và cha,
Ai hành xử tà vạy,
Với Như Lai Chánh Giác,
Hay với đệ tử Ngài,
Người xử sự như vậy,
Tạo nhiều điều vô phước,
Những ai có ác hạnh,
Đối với mẹ và cha,
Đời này, bậc trí trách
Đời sau sanh đọa xứ.
Đối với mẹ và cha,
Ai hành xử chơn chánh,
Với Như Lai Chánh Giác,
Hay với đệ tử Ngài,
Người xử sự như vậy,
Tạo nhiều điều phước đức,
Những ai có chánh hạnh,

Đối với mẹ và cha,
Đời này bậc trí khen,
Đời sau hưởng Thiên giới.

§ (V) (5). THUẬN DÒNG
1. – Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, hiện hữu có mặt ở đời. Thế nào là bốn? Hạng người đi thuận dòng, hạng người đi nghịch dòng, hạng người tự đứng lại, vị Bà-la-môn đã vượt qua đến bờ bên kia, đứng trên đất liền.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người đi thuận dòng? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thọ hưởng các dục và làm ác nghiệp. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người đi thuận dòng.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người đi ngược dòng? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không thọ hưởng các dục, không làm ác nghiệp, với khổ, với ưu, nước mắt đầy mặt, khóc than, sống Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người đi ngược dòng.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người tự đứng lại?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người, do

diệt tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết-bàn, không còn trở lại đời ấy nữa. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người tự đứng lại.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Bà-la-môn đã vượt qua đến bờ bên kia, đứng trên đất liền?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người do hoại diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là vị Bà-la-môn đã vượt qua đến bờ bên kia, đứng trên đất liền.
Bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, hiện hữu có mặt ở đời.
2. Những ai sống ở đời,
Không chế ngự các dục,
Không từ bỏ ly tham,
Thọ hưởng các dục vọng,
Họ đi đến sanh già,
Đến rồi lại đến nữa,
Bị khát ái trói buộc,
Họ đi thuận dòng đời.
Do vậy bậc có trí,
Ở đời, trú chánh niệm,
Không thọ hưởng các dục,

Không hành trì điều ác,
Dầu chịu sự khổ đau,
Từ bỏ các dục vọng,
Họ được gọi hạng người,
Đi ngược lại dòng đời.

3. Những ai quyết đoạn tận,
Năm phiền não kiết sử,
Bậc Hữu học viên mãn
Không còn bị thối thất,
Đạt được tâm điều phục,
Các căn được định tĩnh,
Vị ấy được gọi là,
Người đã tự đứng lại,
Đối các pháp thắng liệt,
Vị ấy được giác tri,
Đã được quét, quạt sạch,
Các pháp được chấm dứt,
Vị ấy bậc Trí giả,
Phạm hạnh được thành tựu,
Được tên gọi danh xưng,
Bậc đã đi đến nơi,
Chỗ tận cùng thế giới,
Bậc đã đến bờ kia.

§ (VI) (6). HỌC HỎI ÍT
1. – Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, hiện hữu có mặt ở đời. Thế nào là bốn? Nghe ít, điều đã được nghe không khởi lên; nghe ít, điều đã được nghe được khởi lên; nghe nhiều, điều đã được nghe không khởi lên; nghe nhiều, điều đã được nghe có khởi lên.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người nghe ít, điều đã được nghe không khởi lên?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được nghe ít về kinh: Ứng tụng, Ký thuyết, các Bài kệ, Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu, Phương quảng. Người ấy, với điều đã được nghe ít ỏi này, không biết nghĩa, không biết pháp, không thực hành pháp đúng pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người nghe ít, điều đã được nghe không khởi lên.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người nghe ít, điều đã được nghe có khởi lên?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được nghe ít về kinh: Ứng tụng, Ký thuyết, các Bài kệ, Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu, Phương quảng. Người ấy với điều đã được

nghe ít ỏi này, biết nghĩa, biết pháp, thực hành pháp, tùy pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người nghe ít, điều đã được nghe có khởi lên.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người nghe nhiều, điều đã được nghe không khởi lên?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được nghe nhiều về kinh: Ứng tụng, Ký thuyết, các Bài kệ, Cảm hứng ngữ... Phương quảng. Người ấy, với điều được nghe nhiều này, không biết nghĩa, không biết pháp, không thực hành pháp, tùy pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người nghe nhiều, điều đã được nghe không khởi lên.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người nghe nhiều, điều đã được nghe được khởi lên?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được nghe nhiều về kinh: Ứng tụng... Phương quảng. Người ấy, với điều đã được nghe nhiều này, biết nghĩa, biết pháp, thực hành pháp, tùy pháp. Như vậy này các Tỷ-kheo, là người nghe nhiều, điều đã được nghe có khởi lên. Này các Tỷ-kheo, bốn hạng người này hiện hữu có mặt ở đời.
2. Nếu là người nghe ít,
Không định tĩnh trong giới,
Họ chỉ trích người ấy,

Cả hai, giới và nghe.
Nếu là người nghe ít,
Nhưng khéo định trong giới,
Họ khen về giới đức,
Về nghe không đầy đủ.
Nếu là người nghe nhiều,
Không định tĩnh trong giới,
Họ chỉ trích người ấy,
Về nghe, được đầy đủ.
Nếu là người nghe nhiều,
Lại khéo định trong giới,
Họ tán thán người ấy,
Cả hai, giới và nghe.
Phật đệ tử nghe nhiều,
Trì pháp có trí tuệ,
Như vàng cõi Diêm-phù,
Ai có thể chỉ trích?
Chư Thiên khen vị ấy,
Phạm thiên cũng ngợi khen.

§ (VII) (7). CHÓI SÁNG TĂNG CHÚNG
– Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, thông minh, được huấn luyện, không sợ hãi, nghe nhiều, trì pháp, thực hành pháp, tùy pháp, chói sáng Tăng chúng. Thế nào là bốn?

Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, thông minh, được huấn luyện, không sợ hãi, nghe nhiều, trì pháp, thực hành pháp, tùy pháp, chói sáng Tăng chúng. Tỷ-kheo-ni, này các Tỷ-kheo… Nam cư sĩ, này các Tỷ-kheo… Nữ cư sĩ, này các Tỷ-kheo, thông minh, được huấn luyện, không sợ hãi, nghe nhiều, trì pháp, thực hành pháp, tùy pháp, chói sáng Tăng chúng.
Ai là người thông minh,
Là người không sợ hãi,
Lại là người nghe nhiều,
Và cũng hạng trì pháp,
Đối với chánh diệu pháp,
Thực hành pháp, tùy pháp,
Người như vậy được gọi,
Vị chói sáng chúng Tăng,
Vị Tỷ-kheo đủ giới,
Tỷ-kheo-ni nghe nhiều,
Bậc cư sĩ tín nam,
Bậc cư sĩ tín nữ,
Họ chói sáng Tăng chúng,
Là ánh sáng chúng Tăng.

§ (VIII) (8). VÔ SỞ ÚY
– Có bốn vô sở úy của Như Lai, này các

Tỷ-kheo, do thành tựu bốn vô sở úy này, Như Lai tự nhận cho mình địa vị ngưu vương, rống tiếng con sư tử trong các hội chúng và chuyển Pháp luân. Thế nào là bốn?
Ngài tự nhận là Chánh Đẳng Giác, nhưng những pháp này không được Ngài chánh đẳng giác. Ở đấy, nếu có Sa-môn hay Bà-la-môn, hay Thiên, Nhân, hay Ma vương, hay Phạm thiên, hay bất cứ ai ở đời buộc tội Ta đúng pháp như vậy; này các Tỷ-kheo, Ta không thấy có trường hợp này. Này các Tỷ-kheo, do Ta không thấy có trường hợp này, nên Ta trú, đạt an ổn, đạt được không run sợ, đạt được không sợ hãi. Như Lai tự nhận là Ngài đã đoạn trừ các lậu hoặc, nhưng các lậu hoặc này chưa được đoạn trừ. Ở đấy, nếu có Sa-môn hay Bà-la-môn... buộc tội Ta đúng pháp; này các Tỷ-kheo, Ta không thấy có trường hợp này. Này các Tỷ-kheo, do Ta không thấy có trường hợp này, nên Ta trú, đạt được an ổn, đạt được không run sợ, đạt được không sợ hãi. Các pháp Như Lai nói là các chướng ngại pháp, ai có thọ dụng chúng không đủ có chướng ngại gì. Ở đấy, nếu có Sa-môn hay Bà-la-môn... buộc tội Ta đúng pháp; này các Tỷ-kheo, Ta không thấy có trường hợp này... đạt được không sợ hãi. Pháp và mục đích mà Như Lai tuyên bố,

không được người thực hành chơn chánh đoạn diệt khổ đau. Ở đấy, nếu có Sa-môn hay Bà-la-môn, hay Thiên, Nhân, hay Ma vương, hay Phạm thiên, hay bất cứ ai ở đời buộc tội Ta đúng pháp; này các Tỷ-kheo, Ta không thấy có trường hợp này.
Này các Tỷ-kheo, do Ta không thấy có trường hợp này, nên Ta trú, đạt được an ổn, đạt được không run sợ, đạt được không sợ hãi.
Bốn pháp không sợ hãi này của Như Lai, này các Tỷ-kheo, do thành tựu bốn vô sở úy này, Như Lai tự nhận cho mình địa vị ngưu vương, rống tiếng rống con sư tử trong các hội chúng và chuyển Pháp luân.
Các loại luận đàm này,
Được y chỉ rộng rãi,
Sa-môn, Bà-la-môn,
Nương tựa, y chỉ họ.
Khi họ đến Như Lai,
Họ không còn tồn tại,
Các luận đàm được nói,
Họ run sợ, sợ hãi.
Ai chinh phục tất cả,
Chuyển vận được Pháp luân,
Vì lòng thương tất cả,

Mọi chúng sanh hữu tình,
Với những bậc như vậy,
Tối thắng giữa Thiên Nhân,
Mọi chúng sanh đảnh lễ,
Bậc vượt qua sanh hữu.

§ (IX) (9). KHÁT ÁI
– Có bốn ái sanh khởi này, này các Tỷ-kheo, khi nào ái sanh, có thể sanh khởi nơi vị Tỷ-kheo. Thế nào là bốn?
Do nhận y áo, này các Tỷ-kheo, ái khi khởi lên, khởi lên nơi vị Tỷ-kheo, hay do nhận đồ ăn khất thực… hay do nhận sàng tọa… hay do nhận đây là hữu, đây là phi hữu, ái khi khởi lên, khởi lên vị Tỷ-kheo.
Bốn ái sanh khởi này, này các Tỷ-kheo, khi ái sanh khởi, sanh khởi nơi vị Tỷ-kheo.
Người có ái làm bạn,
Sẽ luân chuyển dài dài,
Khi hiện hữu chỗ này,
Khi hiện hữu chỗ khác,
Người ấy không dừng được,
Sự luân chuyển tái sanh.
Rõ biết nguy hại này,

Chính ái sanh đau khổ,
Tỷ-kheo từ bỏ ái,
Không nắm giữ chấp thủ,
An trú, không thất niệm,
Vị ấy sống xuất gia.

§ (X) (10). CÁC ÁCH
1. – Này các Tỷ-kheo, có bốn ách này, thế nào là bốn? Dục ách, hữu ách, kiến ách, vô minh ách.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là dục ách?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không như thật quán tri sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hại, sự xuất ly của các dục. Do không như thật quán tri sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hại, sự xuất ly của các dục, nên dục tham, dục hỷ, dục luyến, dục đam mê, dục khát, dục não, dục chấp thủ, dục ái trong các dục chiếm đóng và tồn tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là dục ách.
Và thế nào là hữu ách?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không như thật quán tri sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hại, và sự xuất ly của các hữu. Do không như thật quán tri sự tập khởi... và sự xuất ly của

các hữu, nên hữu tham, hữu hỷ, hữu luyến, hữu đam mê, hữu khát, hữu não, hữu chấp thủ, hữu ái trong các hữu xâm chiếm và tồn tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hữu ách.
Và thế nào là kiến ách?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không như thật quán tri sự tập khởi... sự xuất ly của các kiến. Do không như thật quán tri sự tập khởi... và sự xuất ly của các kiến, nên kiến tham, kiến hỷ, kiến luyến, kiến đam mê, kiến khát, kiến não, kiến chấp thủ, kiến ái trong các kiến xâm chiếm và tồn tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là kiến ách.
Và thế nào là vô minh ách?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không như thật quán tri sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hại, sự xuất ly của sáu xúc xứ. Do không như thật quán tri sự tập khởi… sự xuất ly của sáu xúc xứ, nên vô minh, vô trí trong sáu xúc xứ xâm chiếm và tồn tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là vô minh ách.
Đây là dục ách, hữu ách, kiến ách và vô minh ách.
Bị trói buộc bởi các ác bất thiện pháp, các phiền não, các pháp bị tái sanh, phiền nhiễu, các

quả khổ dị thục trong tương lai, bởi sanh già, chết, do vậy được gọi là không an ổn khỏi các ách. Này các Tỷ-kheo, có bốn ách này.
2. Này các Tỷ-kheo, có bốn ly ách này. Thế nào là bốn? Ly dục ách, ly hữu ách, ly kiến ách, ly vô minh ách.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ly dục ách?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người như thật quán tri sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hại và sự xuất ly của các dục. Do như thật quán tri sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hại, sự xuất ly của các dục, nên dục tham, dục hỷ, dục luyến, dục đam mê, dục khát, dục não, dục chấp thủ, dục ái trong các dục không xâm chiếm và tồn tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ly dục ách.
Và thế nào là ly hữu ách?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người như thật quán tri sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hại và sự xuất ly của các hữu. Do như thật quán tri sự tập khởi... và sự xuất ly của các hữu, nên hữu tham, hữu hỷ, hữu luyến, hữu đam mê, hữu khát, hữu não, hữu chấp thủ, hữu ái trong các hữu

không xâm chiếm và tồn tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ly hữu ách.
Và thế nào là ly kiến ách?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người như thật quán tri sự tập khởi... sự xuất ly của các kiến. Do như thật quán tri sự tập khởi và sự xuất ly của các kiến, nên kiến tham, kiến hỷ, kiến luyến, kiến đam mê, kiến khát, kiến não, kiến chấp thủ, kiến ái trong các kiến không xâm chiếm và tồn tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ly kiến ách.
Và thế nào là ly vô minh ách?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người như thật quán tri sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hại và sự xuất ly của sáu xúc xứ. Do như thật quán tri sự tập khởi… sự xuất ly của sáu xúc xứ, nên vô minh, vô trí trong sáu xúc xứ không xâm chiếm và tồn tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ly vô minh ách.
Đây là ly dục ách, ly hữu ách, ly kiến ách và ly vô minh ách.
Không bị trói buộc bởi các ác bất thiện pháp, các phiền não, các pháp bị tái sanh, phiền nhiễu, các quả khổ dị thục trong tương lai, bởi sanh, già,

chết, do vậy được gọi là an ổn khỏi các ách. Này các Tỷ-kheo, có bốn ly ách này.
3. Bị trói buộc cả hai,
Dục ách và hữu ách,
Bị trói buộc kiến ách,
Với vô minh thượng thủ,
Chúng sanh bị luân chuyển,
Đi đến sanh và chết,
Những ai liễu tri dục,
Và toàn bộ hữu ách,
Nhổ, vất bỏ kiến ách,
Và từ bỏ vô minh,
Ly hệ tất cả ách,
Họ vượt khỏi các ách.

*
* *

Chương 58: Chương IV Bốn Pháp I. Phẩm Bhadagàma (Trang 549 - 571)

Chúng tôi trên mạng xã hội

Trụ Trì

Thượng Tọa Thích Đạo Thịnh

Thông tin về Chùa

PWA - Chùa Khai Nguyên - App Ứng Dụng Trực Tiếp