SỐ 331
KINH VÔ ÚY THỌ SỞ VẤN ĐẠI THỪA
Hán dịch: Đời Triệu Tống, Đại sư Thi Hộ.
QUYỂN THƯỢNG
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Thế Tôn trú nơi khu lâm viên Kỳ Đà - Cấp Cô Độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với chúng đại Bí-sô gồm một ngàn hai trăm năm mươi vị, đều là A-la-hán, đã đoạn hết các lậu, không còn phiền não, tâm hoàn toàn giải thoát, tuệ hoàn toàn giải thoát, như đại Long vương, việc cần làm đã làm xong, bỏ các gánh nặng, đã được tự lợi, dứt trừ các kiết sử, chánh trí giải thoát, các tâm tịch tĩnh, đều đạt đến bờ kia, chỉ có Tôn giả A-nan là còn ở bậc hữu học.
Lại có năm trăm vị Đại Bồ-tát đều chứng đắc tất cả môn Đà-la-ni, Tam-ma-địa, đều là bậc Nhất sinh bổ xứ.
Bấy giờ, trong thành Xá-vệ có vị trưởng giả tên là Vô Úy Thọ rất giàu có, đầy quyền lực, có nhiều của báu, tích chứa các vật dụng, kho tàng nào vàng, bạc, lưu ly, chân châu, san hô, các đồ chạm xà cừ v.v… đều đầy đủ. Ngoài ra, còn có xe cộ, voi, ngựa, trâu, dê v.v… Lại có nhiều quyến thuộc, nô tỳ, tôi tớ, người giúp việc và bạn bè.
Một thời, Vô Úy Thọ cùng với năm trăm trưởng giả tập hợp, nói với nhau:
–Các Nhân giả! Gặp Phật ra đời là việc khó, được thân người là
khó, gặp thời thế thuận lợi là khó, phát lòng tin thanh tịnh đối với giáo pháp của Phật rất khó; bỏ nhà xuất gia, thành Bí-sô cũng là khó, tu hành lại rất khó. Các hữu tình kia biết ân, nghĩ nhớ báo ân cũng rất khó. Chỉ thực hành được chút ít còn không mất, huống là thực hành nhiều.
Lại nữa, các hữu tình ở trong giáo pháp của Đức Như Lai có thể phát lòng tin thanh tịnh. Tin rồi, lại có thể nương vào giáo pháp mà tu hành, việc này rất là khó.
Lại nữa, các hữu tình có thể trang nghiêm bằng giáo pháp của Như Lai, lại có thể giải thoát khỏi nẻo luân hồi, việc này rất là khó.
Vì thế, chúng ta không nên ở trong pháp của Thanh văn thừa và Duyên giác thừa để mong cầu Niết-bàn, mà nên ở trong pháp Vô thượng Đại thừa để mong cầu Niết-bàn, giải thoát.
Bàn luận với nhau như vậy rồi tất cả đều phát sinh tâm thù thắng, rộng lớn, nói:
–Chúng sinh đều nên ở trong pháp Vô thượng Đại thừa để mong cầu Niết-bàn, không ưa Thanh văn thừa, Duyên giác thừa.
Khi ấy, Vô Úy Thọ cùng với năm trăm trưởng giả lần lượt ra khỏi thành Xá-vệ, đến gặp Đức Thế Tôn. Đến nơi, cúi đầu đảnh lễ nơi chân Ngài, nhiễu quanh theo bên phải bảy vòng rồi ngồi qua một bên.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn biết rõ về việc này rồi, nên hỏi Vô Úy Thọ và năm trăm trưởng giả:
–Này các trưởng giả! Vì sao các ông đến gặp Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác?
Vô Úy Thọ và năm trăm trưởng giả đều rời đứng dậy, trịch một vai áo, gối phải chấm đất, hướng về Phật chấp tay đảnh lễ, thưa:
–Bạch Thế Tôn! Vừa rồi, khi chúng con ngồi một chỗ, nói với nhau: “Gặp Phật ra đời là việc khó, được thân người là khó, gặp thời thế thuận lợi là khó, phát lòng tin thanh tịnh đối với giáo pháp của Phật rất khó; bỏ nhà xuất gia, thành Bí-sô cũng là khó, tu hành lại rất khó. Các hữu tình kia biết ân, nghĩ nhớ báo ân cũng rất khó. Chỉ thực hành được chút ít còn không mất, huống là thực hành nhiều.”
Lại nữa, các hữu tình ở trong giáo pháp của Như Lai có thể phát lòng tin thanh tịnh. Tin rồi, lại có thể nương vào giáo pháp mà tu hành, việc này rất là khó.
Lại nữa, các hữu tình có thể trang nghiêm bằng giáo pháp của Đức Như Lai, lại có thể giải thoát khỏi nẻo luân hồi, việc này rất là khó.
Vì thế, chúng ta không nên ở trong pháp của Thanh văn thừa và Duyên giác thừa để mong cầu Niết-bàn, mà nên ở trong pháp Vô thượng Đại thừa để mong cầu Niết-bàn, giải thoát.
Bàn luận với nhau như vậy rồi tất cả đều phát sinh tâm thù thắng, rộng lớn, nói:
–Chúng ta đều nên ở trong pháp Vô thượng Đại thừa để mong cầu Niết-bàn, không ưa Thanh văn thừa, Duyên giác thừa.
Do nhân duyên này, chúng con đến gặp Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác.
Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát muốn chứng đắc đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nên an trụ như thế nào, học như thế nào, tu hành như thế nào?
Bấy giờ, Đức Thế Tôn khen Vô Úy Thọ và năm trăm trưởng giả:
–Lành thay! Lành thay! Các trưởng giả, rất tốt, rất tốt! Các ông vì muốn an trụ nơi đạo quả Bồ-đề vô thượng nên đến gặp Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác. Các ông hãy lắng nghe và chú ý thật kỹ, Ta sẽ thuyết giảng cho các ông.
Khi ấy, Vô Úy Thọ và năm trăm trưởng giả vâng lời, lắng nghe.
Đức Phật bảo các trưởng giả:
–Đại Bồ-tát nào muốn chứng đạo quả Bồ-đề vô thượng, nên an trụ như vầy, học như vầy, tu hành như vầy.
Lại nữa, Đại Bồ-tát nào muốn chứng đắc đạo quả Bồ-đề vô thượng, nên đối với tất cả hữu tình phát tâm đại bi, gần gũi hết thảy, thâu nhận, quán sát hành động tất cả nhưng Đại Bồ-tát đối với thân mình không nên tham đắm, đối với vật sở hữu: nhà cửa, vợ con, quyến thuộc, thức ăn uống, y phục, xe cộ, giường tòa, châu báu, thóc lúa, hương hoa, đèn v.v… cho đến tất cả vật thọ dụng đáng ưa thích đều không nên tham đắm. Vì sao? Vì phần nhiều các hữu tình tham đắm nơi thân mạng nên tạo nhiều nghiệp tội. Các nghiệp tạo chín muồi sẽ bị đọa sinh trong đường ác địa ngục. Nếu đối với tất cả hữu tình phát tâm đại bi, đối với thân mạng không tham đắm, liền được sinh vào tất cả đường thiện.
Này các trưởng giả! Vì thế, chư Bồ-tát muốn chứng đắc đạo quả Vô thượng, đối với tất cả hữu tình phát tâm đại bi, đối với thân mạng không tham đắm, đối với vật sở hữu: nhà cửa, vợ con, quyến thuộc, thức ăn uống, y phục, xe cộ, giường tòa, châu báu, thóc lúa, hương hoa, đèn v.v… cho đến tất cả vật thọ dụng đáng ưa thích đều không tham đắm. Sau đó tự xả bỏ tất cả, thực hành bố thí rộng lớn, không cầu quả báo mà an trụ nơi giới hạnh, ba tướng thanh tịnh, tu các nhẫn nhục, có thể kham nhẫn mọi điều với tất cả hữu tình, những việc không có lợi ích cho mình đều có thể nhẫn chịu; mặc áo giáp tinh tấn kiên cố, thân mạng đều có thể xả bỏ, an trụ nơi tịch tĩnh, tâm chuyên chú một cảnh, xa lìa tán loạn, với thắng tuệ lựa chọn các pháp thiện, không phát sinh các kiến chấp về ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả, người, Bổ-đặc-già-la, ý sinh. Vì tất cả chúng sinh làm các hạnh thù thắng, vì tất cả hữu tình tác ý hành bố thí, vì tất cả hữu tình tác ý hộ giới, vì tất cả hữu tình tác ý hành nhẫn nhục, vì tất cả hữu tình tác ý phát sinh tâm kiên cố tinh tấn, vì tất cả hữu tình tác ý an trụ nơi các môn định thù thắng, vì tất cả hữu tình tác ý tu tuệ, vì tất cả hữu tình học tập tất cả phương tiện thiện xảo.
Bấy giờ, Vô Úy Thọ và năm trăm trưởng giả đều thưa:
–Bạch Thế Tôn! Chúng con xưa nay đối với thân mạng đều sinh tham đắm, đối với vật sở hữu: nhà cửa, vợ con, quyến thuộc, thức ăn uống, y phục, xe cộ, giường tòa, châu báu, thóc lúa, hương hoa, đèn… cho đến tất cả vật thọ dụng đáng ưa thích đều sinh tham đắm.
Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát do quán sát điều gì mà có thể đối với thân mạng cho đến tất cả vật thọ dụng đáng ưa thích đều không sinh tham đắm? Nguyện xin Phật giảng cho.
Đức Thế Tôn bảo Vô Úy Thọ và năm trăm trưởng giả:
–Các Đại Bồ-tát dùng vô số tướng để quán sát thân.
Thế nào là vô số?
Nghĩa là thân này không thật, do các duyên tập hợp, nhờ những đơn vị nhỏ như cực vi hợp lại, từ đỉnh đầu đến chân lần lượt bị hủy hoại; từ chín chỗ và các lỗ chân lông, bất tịnh thường chảy ra như đàn kiến bò.
Như rắn độc ở trong, rắn độc trở lại làm hại.
Như oán địch, như khỉ vượn, nhiều điều khổ não.
Như bạn ác thường tranh giành.
Thân như bọt nước không thể nắm bắt, lại như bóng nước vừa có liền tan, lại như dợn nắng phát sinh khát ái.
Lại như trong thân cây chuối không có lõi cứng.
Lại như huyễn hóa do hư vọng sinh.
Lại như nhà vua nhiều loại giáo lệnh.
Lại như oán đối thường đến dò xét.
Lại như giặc cướp không có tín nghĩa.
Lại như kẻ sát hại rất khó điều phục.
Như bạn ác thường không hoan hỷ.
Như người phá pháp, ẩn mất tuệ mạng.
Lại như bạn xấu làm giảm mất pháp thiện.
Lại như làng hoang không có chủ tể.
Lại như đồ gốm cuối cùng bị phá vỡ.
Như hầm tiểu tiện, đầy dẫy bất tịnh.
Như chỗ đại tiện thường nhiều ô uế.
Lại như loài quỷ và dòi trùng, chó v.v ăn nuốt các đồ bất tịnh, ưa ở chỗ hôi bẩn.
Lại như vật chứa đồ ô uế lớn, từ xa cũng ngửi thấy mùi hôi thối.
Như mụt ghẻ độc khó lành, lở đau không thể chịu được.
Lại như tên độc ghim vào thân rất đau đớn.
Như gia chủ độc ác khó có thể nuôi dưỡng người hầu.
Lại như nhà dột, như ghe thủng, tuy có sửa chữa cũng bị tan rã.
Lại như đồ ngói không được bền chắc.
Lại như bạn ác thường giả vờ giúp đỡ.
Như cây bên bờ sông bị gió thổi lay động.
Như sông lớn chảy xiết rốt cuộc về biển chết.
Lại như quán trọ nhiều thứ chống trái, phiền não.
Như nhà vô chủ, không có sự trông nom.
Như người đi tuần, thường chuyên kiểm soát.
Như nơi biên cương có nhiều sự quấy nhiễu.
Như đống cát dần dần thấp xuống.
Như lửa cháy lan.
Như biển khó vượt qua.
Như đất khó làm bằng phẳng.
Như rắn ở trong thạp, sẽ gây tổn hại.
Lại như em bé thường cần sự yêu thương.
Lại như bình bị nứt không thể dùng được.
Như nơi xấu ác thường đáng lo ngại rối loạn.
Như thức ăn lẫn chất độc thường nên xa lìa.
Như người đi xin, được nhiều loại vật thí, được rồi lại bỏ đi.
Lại như xe lớn chở vật rất nặng.
Chỉ có các bậc trí đối với pháp hiểu rõ, mới biết như vậy.
