SỐ 1916
THÍCH THIỀN BA-LA-MẬT
THỨ ĐỆ PHÁP MÔN
Đời Tùy Đại sư Thiên Thai Trí Giả giảng
Đệ tử: Pháp Thận ghi chép, Chương An Quán Đảnh sửa lại.
LỜI TỰA
Thiền Ba-la-mật, Phụ Hành nói trong Mục Lục Thứ Đệ Thiền Môn nói là Đại sư Trí Giả giảng ở chùa Ngõa Quan. Đệ tử là Pháp Thận ở chùa Đại Trang Nghiêm ghi chép và Thiền sư Chương An quán Đảnh sửa lại thành mười quyển, mở ra mười chương lớn: Một là đại ý, hai là giải thích tên, ba là nói môn, bốn là giải thích theo thứ lớp, năm là phân biệt Thiền Ba-la-mật pháp tâm, sáu là phương tiện, bảy là tu chứng, tám là quả báo, chín là khởi giáo, mười là quy thú. Nhưng đến tu chứng thì ba thứ kia không có. Trong phần tu chứng lại mở ra bốn thứ riêng: Một là thiền thế gian, hai là thiền thế gian cũng là xuất thế gian, ba là thiền xuất thế gian, bốn là không phải thiền thế gian cũng không phải thiền xuất thế gian. Trong bốn thứ ấy thì đến thứ ba là thiền xuất thế gian lại có hai: Một là Đối trị vô lậu, hai là Duyên lý vô lậu. Đến Đối trị lại có chín, đó là chín tưởng, tám niệm, ba mươi tưởng, bối xả, thắng xứ, Nhất thiết xứ, chín định thứ đệ, phấn tấn, siêu việt. Nhưng tướng tu chứng đâu thể đủ hết. Truyện nói: Đại sư từng ở trên tòa cao bảo: Nếu nói thứ lớp thiền môn thì suốt một năm mới hết, nếu viết thành chương sớ thì có thể năm - mười quyển. Nay xin nêu bày Đại khoa để người học biết rõ trước sau.
Mười chương gồm có:
1.Đại ý tu thiền Ba-la-mật.
2.Giải thích tên gọi thiền Ba-la-mật.
3.Nói về môn Thiền Ba-la-mật
4.Giải thích theo thứ lớp thiền Ba-la-mật.
5.Phân biệt pháp tâm thiền Ba-la-mật.
6.Phân biệt tiền phương tiện thiền Ba-la-mật, quyển hai. Có hai:
a)Ngoại phương tiện
b)Nội thanh tịnh
*Chánh thức nói nhân chỉ phát thiện căn nội ngoại, quyển 3
*Nghiệm ác căn tánh, quyển 4.
7.Giải thích tu chứng thiền Ba-la-mật, có bốn:
a)Tu chứng thế gian thiền. Có ba tướng:
*Tứ thiền, quyển 5
*Bốn tâm vô lượng, quyển 6
*Bốn định vô sắc, quyển 6
b)Tu chứng thiền thế gian và xuất thế gian. Có ba:
*Lục diệu môn, quyển 7
*Hai mươi sáu Đặc thắng, quyển 7
*Thông minh, quyển 8.
c)Tu chứng thiền xuất thế gian. Có hai:
*Đối trị vô lậu, có chín:
1.Chín tưởng, quyển 9
2.Tám niệm, quyển 9 Quán pháp hoại
3.Ba mươi tưởng - quyển 9.
4.Tám bối xả, quyển 10
5.Tám thắng xứ, quyển 10 Quán pháp chẳng hoại:
6.Mười Nhất thiết xứ, quyển 10
7.Chín định thứ đệ, quyển 10
8.Sư tử phấn tấn, quyển 10
9.Tam-muội siêu việt.
*Duyên lý vô lậu
d)Tu chứng không phải thiền thế gian cũng không phải thiền xuất thế gian.
8.Hiển bày quả báo thiền Ba-la-mật.
9.Khởi giáo thiền Ba-la-mật. Không nói.
10.Kết hội quy thú Ba-la-mật.