KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 36
PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ
HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 36)
Bấy giờ, Bồ-tát Di-lặc bảo Đồng tử Thiện Tài:
–Này thiện nam! Ví như có người được thuốc vô úy, thì xa lìa năm sự việc đáng sợ hãi. Năm sự việc đó là:
1.Không bị lửa cháy.
2.Không bị trúng độc.
3.Không bị gươm, đao chặt đứt.
4.Không bị trôi chìm trong nước.
5.Không bị khói xông ngộp.
Vị Đại Bồ-tát cũng lại như vậy. Khi Bồ-tát được thuốc tâm Bồ-đề Nhất thiết trí, thì xa lìa năm điều sợ hãi. Năm điều sợ hãi đó là:
1.Không bị lửa tam độc thiêu cháy.
2.Không bị độc năm dục làm hại.
3.Không bị dao mê hoặc chặt đứt.
4.Không bị nước hữu lậu cuốn trôi.
5.Không bị khói giác-quán xông hại.
Thiện nam! Ví như có người được thuốc giải thoát thì vĩnh viễn không gặp hoạn nạn. Đại Bồ-tát cũng vậy, được thuốc tâm Bồ-đề trí giải thoát, thì vĩnh viễn xa lìa hoạn nạn sinh tử.
Thiện nam! Ví như có người cầm thuốc Ma-ha-ưng-già đi đến chỗ nào đó, rắn độc nghe được mùi đều lánh xa. Đại Bồ-tát cũng vậy, giữ gìn thuốc đại Ưng-già Bồ-đề tâm, thì tất cả rắn độc phiền não nghe hơi cũng đều tan biến.
Thiện nam! Ví như có người cầm thuốc Vô năng thắng thì tất cả
giặc thù không thể thắng được. Đại Bồ-tát cũng vậy, cầm thuốc Vô năng thắng Bồ-đề tâm thì hàng phục được tất cả quân ma.
Thiện nam! Ví như có người cầm thuốc Tỳ-cấp-ma có năng lực làm cho mũi tên độc tự nhiên rơi rớt. Đại Bồ-tát cũng vậy, cầm thuốc Tỳ-cấp-ma Bồ-đề tâm, thì các mũi tên độc tham, sân, si, các tà kiến cũng tự nhiên rơi rớt.
Thiện nam! Ví như có người cầm thuốc Thiện kiến diệt trừ tất cả bệnh tật. Đại Bồ-tát cũng vậy, cầm thuốc Thiện kiến Bồ-đề tâm, thì sẽ diệt trừ được tất cả bệnh phiền não.
Thiện nam! Như có cây thuốc tên San-đà-na, ai dùng vỏ nó thoa ghẻ thì ghẻ được lành. Người ấy được bình phục và không còn để lại vết sẹo nào cả; vỏ cây ấy vừa lấy là sinh lại liền, lấy không hết được. Đại Bồ-tát cũng vậy, từ tâm Bồ-đề sinh cây đại trí. Người nào thấy mà sinh tâm tin, thì ghẻ phiền não, ghẻ nghiệp đều được tiêu diệt mà cây thuốc Nhất thiết trí không hề hư hoại.
Thiện nam! Như có cây thuốc tên là Thành tựu căn, nhờ sức của cây này làm cho cành lá, hoa, quả của các cây ở Diêm-phù-đề tăng trưởng và thành tựu. Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng oai lực cao tột của cây Bồ-đề tâm, làm cho các thiện căn của Thanh văn, Độc giác, Hữu học, Vô học và chư Bồ-tát đều được tăng trưởng; thành tựu.
Thiện nam! Ví như có cây thuốc A-lam-bà, dùng thoa thân thì thân và tâm sẽ có sức chịu đựng. Đại Bồ-tát cũng vậy, được thuốc A-lam-bà Bồ-đề tâm sẽ làm cho thân tâm có sức chịu đựng, tăng trưởng pháp thiện.
Thiện nam! Ví như có người được thuốc niệm lực thì thân tâm người ấy có khả năng ghi nhớ thanh tịnh. Đại Bồ-tát cũng vậy, được thuốc tốt niệm lực Bồ-đề tâm, thì tâm không chướng ngại, niệm lực thanh tịnh.
Thiện nam! Như có thuốc Đại liên hoa, người nào uống thuốc này sẽ được sống lâu trong một kiếp. Đại Bồ-tát cũng vậy, uống thuốc Đại liên hoa Bồ-đề tâm, thì được tự tại sống lâu, tu tập đủ các hạnh Ba-la-mật trong vô số kiếp.
Thiện nam! Ví như có người cầm thuốc, ẩn hình trong thế gian, người và phi nhân không thể thấy được. Đại Bồ-tát cũng vậy, cầm
thuốc ẩn hình vi diệu Bồ-đề tâm, đi khắp các cảnh giới, các loài ma không thể thấy được.
Thiện nam! Như ở biển cả, có châu báu tên là Phổ tập chúng bảo. Châu này ở nơi nào thì các báu không bị phân tán. Giả sử kiếp hỏa đốt cháy thế gian, cũng không thể làm giảm bớt một giọt nước ở biển cả huống nữa là có thể khô cạn. Đại Bồ-tát cũng vậy, có châu Bồ-đề tâm, ở trong biển đại nguyện trí Nhất thiết trí của Bồ-tát, mà thường ghi nhớ không quên thì không thể hủy hoại đi một thiện căn nào của Bồ-tát. Nếu thoái tâm Bồ-đề, bỏ Nhất thiết trí thì tất cả thiện pháp đều bị tiêu diệt.
Thiện nam! Như có Ma-ni tên Phổ tập ánh sáng, có người dùng châu Anh lạc để trang sức trên thân, thì Ánh sáng của Ma-ni sẽ che khuất tất cả ánh sáng của các vật báu trang sức! Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng báu Bồ-đề tâm trang nghiêm tâm tánh thì che khuất tất cả bảo tâm của Thanh văn, Độc giác, làm cho các vật trang nghiêm đều không chiếu sáng.
Thiện nam! Như có ngọc báu Thủy thanh, nếu đặt châu này vào trong nước đục thì châu này có năng lực làm cho nước đục thành trong. Châu Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, sẽ làm trong sạch tất cả cấu bẩn phiền não.
Thiện nam! Như có người được châu báu Trụ thủy đem buộc vào thân, bơi lội dưới biển, dạo chơi tự tại không bị nước làm hại. Đại Bồ-tát cũng vậy, được trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm trụ thủy diệu bảo, thì đi vào trong biển sinh tử, vui chơi tự tại, không bao giờ say đắm.
Thiện nam! Như có người được châu báu Long mang vào long cung dạo chơi hay ở trong biển lớn, thì oai lực của châu này sẽ làm cho các loài thủy tộc, rồng, rắn đều không hại được. Đại Bồ-tát cũng vậy, được châu Đại bảo long trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm; đi vào trong nước ái, si mê của cõi Dục thì các loài rồng, rắn, hoặc nghiệp không thể làm hại.
Thiện nam! Như Đế Thích, đội mão Ma-ni trang nghiêm trên đầu che mất ánh sáng các Thiên chúng khác. Đại Bồ-tát cũng vậy, đội mão đại nguyện bảo trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm trên đỉnh tâm mình thì sẽ vượt qua được tất cả ba cõi của chúng sinh.
Thiện nam! Như có người, được Châu báu như ý thì không còn nghèo đói, khổ cực. Đại Bồ-tát cũng vậy, được châu báu như ý trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm, thì phát sinh tài sản pháp thiện của Bồ-tát, xa lìa các tà mạng, sợ hãi.
Thiện nam! Như có người được châu báu Nhật tinh, đặt hướng về ánh sáng mặt trời thì sinh ra lửa. Đại Bồ-tát cũng vậy, được Nhật tinh bảo châu Nhất thiết trí tánh Bồ-đề tâm, cầm châu này hướng đến ánh sáng trí thì sinh ra lửa trí.
Thiện nam! Như có người được châu báu Nguyệt ái, đem hướng về ánh sáng mặt trăng thì sinh ra nước. Đại Bồ-tát cũng vậy, được châu báu nguyệt tinh Bồ-đề tâm, đem châu này hướng về ánh sáng hồi hướng, thì sinh ra tất cả thủy nguyệt thiện căn.
Thiện nam! Như Long vương đầu đội mão báu Như ý Ma-ni thì sẽ xa lìa được các oán thù và sợ hãi. Đại Bồ-tát cũng vậy, đội mão báu đại Bi Bồ-đề tâm, thì sẽ xa lìa các đường ác và các nạn.
Thiện nam! Như có người, được châu báu Nhất thiết thế gian trang nghiêm tạng, thì những điều mong muốn đều được toại nguyện. Công dụng của bảo châu này không cùng tận, thể tánh không hề tổn giảm. Đại Bồ-tát cũng vậy, được báu Bồ-đề tâm thì các hạnh nguyện sẽ được viên mãn. Công dụng của Bồ-đề tâm cũng không cùng tận, thể tánh cũng không hề tổn giảm.
Thiện nam! Như ở trong cung Chuyển luân vương, có báu Ma-ni phóng ra ánh sáng lớn, phá tan bóng tối. Ở trong Dục giới, Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng báu đại Ma-ni trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm, phóng ra ánh sáng đại trí tuệ phá tan vô minh đêm tối của mọi loài.
Thiện nam! Người nào được ánh sáng báu Đế thanh đại Ma-ni chiếu đến thì thân của người ấy đồng màu với báu này. Đại Bồ-tát cũng vậy, được báu Nhất thiết trí Bồ-đề tâm, quán sát các pháp, hồi hướng thiện căn, hướng đến Nhất thiết trí thì cũng đồng với sắc trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm.
Thiện nam! Ví như bảo châu Lưu ly bản tánh vốn trong sạch dầu cho có ở trong chỗ nhơ uế trăm ngàn năm đi nữa cũng không bị nhiễm. Cũng vậy, bảo châu trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát vốn thanh tịnh như tấnh pháp giới, dầu ở trong Dục giới trăm ngàn kiếp
cũng vẫn thanh tịnh, không bị nhiễm ô tội lỗi, tai họa.
Thiện nam! Ví như bảo châu Tịnh ánh sáng, nó có thể che khuất sắc của các châu khác. Đại Bồ-tát cũng vậy, ánh sáng châu trí Nhất thiết trí khi phát Bồ-đề tâm, cũng sẽ che khuất các công đức của phàm phu, Nhị thừa, Hữu học, Vô học.
Thiện nam! Ví như bảo châu Hỏa diễm có khả năng diệt trừ tối tăm. Đại Bồ-tát cũng vậy, có bảo châu Nhất thiết trí, quán hành tương ưng, sẽ có khả năng diệt tất cả những vô minh đen tối.
Thiện nam! Như có người đi buôn nhặt được báu vô giá ở trong biển cả, dùng thuyền chở về thành thị; làm cho tất cả ánh sáng màu sắc của trăm ngàn vạn bảo châu khác không sánh bằng được. Ở trong biển lớn sinh tử, Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng thuyền đại nguyện và tâm sâu liên tục chở bảo châu Bồ-đề tâm vào thành giải thoát thì tất cả công đức của Thanh văn, Bích-chi-phật, không sánh bằng được.
Thiện nam! Như ở Diêm-phù-đề có bảo châu Tự tại vương cách mặt trời, mặt trăng bốn vạn do-tuần; nhưng bao nhiêu cảnh vật trang nghiêm trên mặt trời, mặt trăng đều hiện bóng rõ ràng ở trong bảo châu này. Ở trong sinh tử, bảo châu Tự tại vương công đức thanh tịnh trí Nhất thiết trí phát Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy soi chiếu pháp giới hư không làm cho tất cả hình ảnh về công đức trang nghiêm tháng ngày Phật trí, thanh tịnh cảnh giới, đều hiển hiện rõ trong ấy.
Thiện nam! Ví như tất cả tài vật, y phục quý báu có giá trị được ánh sáng mặt trời, mặt trăng soi sáng cũng không bằng bảo châu Tự tại vương. Cũng vậy, tất cả công đức của pháp hữu lậu, vô lậu, các thiện căn của trời, người, Nhị thừa trong ba đời, được ánh sáng Nhất thiết trí chiếu đến không bằng bảo châu Tự tại vương phát Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát.
Thiện nam! Ví như trong biển có ngọc Ma-ni tên là Hải tạng, hiện ra khắp những sự trang nghiêm trong biển cả. Bảo châu Bồ-đề tâm của Bồ-tát cũng vậy hiện khắp những sự trang nghiêm của biển Nhất thiết trí.
Thiện nam! Như vàng ở trên trời Diêm-phù-đàn, không có bảo vật nào sánh bằng, chỉ trừ bảo châu Đại Ma-ni tâm vương. Đại Bồ-tát cũng vậy, phát Bồ-đề tâm như vàng Diêm-phù-đàn không gì sánh
bằng, chỉ trừ đại bảo châu Tâm vương Nhất thiết trí.
Thiện nam! Như có người, khéo có phương pháp điều phục rồng thì ở trong loài rồng được tự tại. Đại Bồ-tát cũng vậy, phát Bồ-đề tâm được Nhất thiết trí, có phương pháp khéo điều phục rồng, thì ở trong các phiền não của rồng cùng vẫn tự tại.
Thiện nam! Như dũng sĩ mặc áo giáp cầm binh khí ra trận thì tất cả oán địch không thể chiến thắng được. Đại Bồ-tát cũng vậy, mặc áo giáp và cầm binh khí Bồ-đề tâm thì tất cả oán thù, nghiệp, hoặc ác không thể hủy hoại, không làm khuất phục.
Thiện nam! Như ở trên trời, dù chỉ đốt một cây hương bạch Chiên-đàn nhưng hương thơm xông khắp tiểu thiên thế giới nên giá trị trân bảo có đầy trong tam thiên thế giới cũng không sánh bằng. Cũng vậy, hương Bồ-đề tâm của Bồ-tát chỉ trong một niệm xông khắp pháp giới, tất cả công đức của Thanh văn, Độc giác cũng đều không sánh bằng.
Thiện nam! Ví như dùng bột của bạch Chiên-đàn thoa thân thì diệt sạch phiền não nóng bức, khiến khắp thân tâm mát mẻ. Cũng vậy, hương Bồ-đề tâm của Bồ-tát phát sinh Nhất thiết trí, xông khắp thân tâm, diệt trừ tất cả phiền não nóng bức: Tham, sân, si, các sự phân biệt hư vọng, làm cho trí tuệ đầy đủ và trong mát.
Thiện nam! Như có người, ở gần núi Tu-di, thì đồng với màu sắc của núi. Cũng vậy, chúng sinh ở gần núi Bồ-đề tâm của Bồ-tát thì đồng với sắc tâm Nhất thiết trí. Thiện nam! Ví như ở cõi Diêm-phù-đề có mùi hương các loại hoa như Bà-sư-ca, Chiêm-bác-ca, Tô-ma-na, Uất-kim cũng không thể sánh bằng hương của vỏ cây Ba-lợi-chất-đa-la, Câu-ty-đà-la. Cũng vậy, hương công đức đại nguyện phát Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát, hơn hẳn công đức hương giới, hương định, hương tuệ, hương giải thoát, hương giải thoát tri kiến của bậc vô lậu Nhị thừa.
Thiện nam! Ví như cây Ba-lợi-chất-đa-la, Câu-ty-đà-la, dù chưa trổ hoa nhưng biết được cây này là chỗ sẽ trổ vô lượng hoa. Cũng vậy, cây Bồ-đề tâm của Bồ-tát dù chưa sinh hoa Nhất thiết trí nhưng biết đó là chỗ sinh ra hoa Bồ-đề cho vô lượng chúng trời, người, hữu lậu, vô lậu.
Thiện nam! Ví như hoa của cây Ba-lợi-chất-đa-la đem ướp y phục trong một ngày thì hương thơm của nó hơn hẳn mùi hương các loại hoa Chiêm-bác-ca, Bà-sư-ca, Tô-ma-na ướp trong ngàn năm. Cũng vậy, hương công đức Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát huân tập trong một đời sẽ xông khắp tất cả chỗ của chư Phật trong mười phương và hơn hẳn công đức của hàng vô lậu Nhị thừa huân tập trong trăm ngàn kiếp.
Thiện nam! Ví như trong hải đảo có cây dừa; gốc rễ, nhánh lá, hoa trái của nó, tất cả chúng sinh thường lấy dùng mà vẫn không hết. Cũng vậy, cây Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát, từ khi mới phát đại Bi nguyện cho đến lúc thành Phật, làm cho chánh pháp tồn tại ở đời, làm lợi ích chúng sinh trong thế gian không lúc nào dứt.
Thiện nam! Ví như có người, nào dùng một lạng nước thuốc Ha-địch-ca thì có thể biến một ngàn lạng đồng trở thành vàng ròng nhưng một ngàn lạng đồng không thể biến thành thuốc này được. Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng thuốc trí hồi hướng Bồ-đề tâm biến khắp các pháp hoặc nghiệp đều thành tướng Nhất thiết trí, nhưng chẳng phải hoặc, nghiệp… biến ra được tâm này.
Thiện nam! Như lấy một ít lửa đem đốt cỏ khô, tùy theo chỗ đốt ngọn lửa càng cháy mạnh. Lửa Bồ-đề tâm của Bồ-tát tùy theo nhân duyên, tụ họp các pháp thiện, ác, làm cho ngọn lửa trí tuệ càng sáng tỏ.
Thiện nam! Ví như dùng một ngọn đèn, thắp sáng trăm ngọn đèn khác mà ngọn đèn này không hề giảm bớt một chút ánh sáng. Cũng vậy, đèn Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, là ngọn đèn thắp sáng Phật trí ba đời, mà ngọn đèn này không bị hao tổn.
Thiện nam! Ví như có ánh sáng của ngọn đèn đi vào trong nhà tối thì chiếu sáng tất cả, diệt sự tối tăm trong trăm ngàn năm. Đèn Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, nó vào nhà tâm vô minh của chúng sinh, thì diệt trừ được vô lượng đủ các nghiệp chướng phiền não của chúng sinh trong trăm ngàn vạn ức không thể nói kiếp và làm phát sinh trí tuệ sáng suốt.
Thiện nam! Ví như tim đèn, lớn hay nhỏ, tùy theo đó mà phát ra ánh sáng. Nếu châm thêm dầu thì ánh sáng không tắt. Cũng vậy, đèn
Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát làm bằng tim đại nguyện, phát sinh ánh sáng trí tuệ, chiếu sáng khắp pháp giới. Nếu châm thêm dầu đại Bi, thì việc giáo hóa chúng sinh, trang nghiêm cõi nước, làm việc Phật sự, hiện đại oai đức sẽ không hề ngưng nghỉ.
Thiện nam! Ví như vua trời Tha hóa tự tại đội mão Diêm-phù-đàn bằng vàng ròng của trời; thì oai lực và các vật báu trang nghiêm của Thiên tử ở cõi Dục không thể sánh bằng. Đại Bồ-tát cũng vậy, đội mão Bồ-đề tâm Nhất thiết trí báu đại nguyện; thì công đức hàng phàm phu và Nhị thừa không thể sánh bằng.
Thiện nam! Ví như khi Sư tử vương gầm rống, Sư tử con nghe được thì tăng thêm dũng khí mạnh mẽ, còn muôn loài thú đều khiếp vía, lẫn trốn. Cũng vậy, Sư Tử Vương Phật gầm rống tiếng Bồ-đề, bằng âm thanh Nhất thiết trí, các hàng Bồ-tát nghe được thì nuôi dưỡng thêm Pháp thân, tăng trưởng công đức. Ngoài ra với chúng sinh chấp trước, tà vạy mà nghe được đều lui xa, giống như băng tan thành nước.
Thiện nam! Ví như có người dùng gân Sư tử làm dây đàn, khi âm thanh của dây đàn này tấu lên, thì không còn nghe thấy âm thanh của các dây đàn khác. Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng gân Bồ-đề tâm, thân Ba-la-mật Sư tử Như Lai làm dây đàn pháp nhạc, tấu lên âm nhạc thì âm nhạc của dây đàn công đức Nhị thừa, năm dục đều bị đoạn diệt.
Thiện nam! Như có người, chứa sữa của các loài bò, dê nhiều như biển cả; dù chỉ nhỏ một giọt sữa Sư tử vào, cũng làm cho sữa các loài kia đều bị hư hoại. Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng sữa Bồ-đề tâm Sư tử Như Lai, nhỏ vào trong biển nghiệp phiền não sẽ làm cho biển nghiệp phiền não bị hoại diệt, không còn trú trong quả giải thoát của Nhị thừa.
Thiện nam! Ví như ở núi Tuyết sơn, có chim Ca-lăng-tần-già đang còn ở trong trứng mà đã có uy lực lớn, các loài chim khác đều không sánh bằng. Ở trong sinh tử, Đại Bồ-tát cũng vậy, phát Bồ-đề tâm thì đã có sức mạnh công đức đại Bi, hàng Thanh văn, Độc giác không thể sánh bằng.
Thiện nam! Ví như con của chim Kim sí chúa lúc mới sinh, đã có cặp mắt sáng quắc, bay liệng nhanh chóng, có oai lực hơn hẳn các loài
chim khác, dù cho các loài chim khác sinh trưởng đã lâu vẫn không sánh bằng. Đại Bồ-tát cũng vậy, phát Bồ-đề tâm làm con của chim Kim sí chúa Như Lai thì đã có trí tuệ thanh tịnh, đại Bi dũng mãnh, đầy đủ oai lực, thần thông tự tại; tất cả hàng Nhị thừa, dù trải qua thời gian tu đạo hạnh đã lâu dài trong trăm ngàn kiếp, cũng không thể sánh bằng.
Thiện nam! Ví như tráng sĩ, tay cầm mâu nhọn, đâm thủng và xuyên qua giáp dầy cứng rất dễ dàng. Đại Bồ-tát cũng vậy, dũng mãnh tinh tấn cầm mâu trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm sắc bén đâm thủng giáp dầy tùy miên, tà kiến rất dễ dàng.
Thiện nam! Ví như dũng sĩ đại lực Ma-ha-na-già, nếu giận dữ nỗi lên thì ở trên trán có vết nổi như mụt, mà mụt đó chưa lặn, thì số người ở Diêm-phù-đềkhông thể làm gì được. Cũng vậy, vết nổi Nhất thiết trí trong việc phát Bồ-đề tâm đại Bi của Đại Bồ-tát khi chưa xả bỏ, thì tất cả thế gian, quyến thuộc ma, hoặc, nghiệp, người ác đều không thể hại được.
Thiện nam! Ví như làm đệ tử của người bắn tên giỏi tuy kỹ năng chưa thuần thục nhưng sự khôn ngoan khéo léo sẽ hơn hẳn những người khác. Đại Bồ-tát cũng vậy, khi mới phát tâm tuy chưa tập quen với hạnh Bồ-đề Nhất thiết trí sự nghiệp, nhưng trí tuệ, nguyện lực, mong cầu giải thoát thì hơn hẳn phàm phu Nhị thừa và cả thế gian.
Thiện nam! Ví như có người, học bắn tên, trước tiên phải đứng vững hai chân; sau đó mới học cách bắn tên và kiếm thuật. Tất cả võ nghệ đều lấy đó làm gốc. Đại Bồ-tát cũng vậy, muốn học đạo Nhất thiết trí của Như Lai, trước tiên phải an trú ở Bồ-đề tâm, sau đó mới tu hành các Phật pháp.
Thiện nam! Ví như nhà ảo thuật sắp làm ảo thuật, trước tiên phải suy nghĩ nhớ lại những phương pháp ảo thuật, sau đó biểu diễn mới thành công. Đại Bồ-tát cũng vậy, sắp làm ảo sự thần thông của Bồ-tát chư Phật, trước tiên phải phát Bồ-đề tâm, sau đó mới được thành tựu các pháp.
Thiện nam! Ví như ảo thuật không có hình sắc mà hiện ra hình sắc, những sự biến hóa ấy hiện ra rõ ràng. Cũng vậy, ảo thuật tướng
Nhất thiết trí Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát, tuy không có hình sắc để có thể thấy được, nhưng lại biến khắp mười phương pháp giới, thị hiện vô lượng công đức trang nghiêm.
Thiện nam! Ví như thấy mèo thì chồn, chuột liền bỏ chạy vào hang, không dám đi ra. Đại Bồ-tát cũng vậy, phát Bồ-đề tâm, tạm dùng tuệ nhãn, quán sát các hoặc, nghiệp; hoặc, nghiệp liền chạy trốn mất, không dám ló dạng.
Thiện nam! Ví như có người dùng vàng Diêm-phù-đàn làm vật trang sức; nó chói che ánh sáng các vật báu khác làm cho các vật báu này giống như bóng đen. Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng vàng trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm, trang nghiêm thân hình, nó sẽ chói che tất cả công đức trang nghiêm hàng phàm phu, Nhị thừa, làm cho những công đức này không còn hiện nữa.
Thiện nam! Như đá nam châm chỉ có một phần nhỏ mà nó sức hút những vật bền chắc như: Móc, khóa, sắt Đại Bồ-tát cũng vậy, nếu tâm khởi lên một niệm Bồ-đề, thì hoại diệt được sự trói buộc của tất cả tà kiến, tham dục và móc khóa vô minh.
Thiện nam! Ví như ở chỗ nào đó có đá nam châm, sắt gặp đều bị hút làm cho tán loạn, không còn ở chỗ cũ. Ở thế gian, Đại Bồ-tát cũng vậy, phát Bồ-đề tâm, dùng trí quán sát nghiệp phiền não và hàng Nhị thừa giải thoát nếu tạm gặp thì liền tan biến, không có chỗ lưu trú.
Thiện nam! Ví như có người săn bắt giỏi trong biển cả, thì các loài ở nước không thể làm hại được giả sử có vào miệng cá Ma-kiệt cũng không bị nó cắn nuốt. Đại Bồ-tát cũng vậy, phát Bồ-đề tâm vào biển sinh tử, tất cả thủy tộc trong biển nghiệp phiền não, không thể làm hại. Giả sử vào trong miệng cá Ma-kiệt, Thanh văn, Độc giác, thực tế, giải thoát đều không bị trở ngại.
Thiện nam! Ví như có người, uống được nước cam lồ thì chất độc không làm hại được. Đại Bồ-tát cũng vậy, uống nước pháp cam lồ trí Nhất thiết trí Bồ-đề tâm, đầy đủ nguyện lực đại Bi thì không bị rơi vào hàng Thanh văn, Bích-chi-phật.
Thiện nam! Như có người dùng thuốc An-thiện-na, thoa lên đôi mắt, thì tự tại dạo chơi trong nhân gian mà chẳng ai nhìn thấy. Đại Bồ-
tát cũng vậy, dùng thuốc An-thiện-na Bồ-đề tâm, lấy trí nguyện làm phương tiện, tự tại dạo chơi trong cảnh giới ma, mà chẳng bị ma nhìn thấy.
Thiện nam! Như có người, dựa vào nhà vua, nên chẳng sợ ai. Đại Bồ-tát cũng vậy, dựa vào đại uy lực vua Nhất thiết trí Bồ-đề tâm nên chẳng sợ các nạn về tất cả cảnh giới ác, nghiệp chướng, triền cái trong nhân gian.
Thiện nam! Như có người, ở trong nước thì không sợ lửa đốt. Đại Bồ-tát cũng vậy, ở trong nước thiện căn Bồ-đề tâm thì không sợ lửa giải thoát trí của Thanh văn, Độc giác.
Thiện nam! Ví như có người, dựa vào tướng soái dũng mãnh nên không sợ kẻ thù. Đại Bồ-tát cũng vậy, dựa vào tướng trí dũng mãnh Bồ-đề tâm, nên không sợ kẻ thù hay ác hạnh.
Thiện nam! Như Đế Thích Thiên vương, cầm chày Kim cang đánh dẹp tất cả chúng A-tu-la. Đại Bồ-tát cũng vậy, cầm chày Kim cang trí Bồ-đề tâm, dẹp sạch chúng ma ngoại đạo A-tu-la.
Thiện nam! Ví như có người, uống thuốc Diên-linh tốt nhất, nên luôn được tráng kiện, không gầy mòn, ốm yếu, không bệnh, không già. Đại Bồ-tát cũng vậy, uống thuốc trí tối thắng của Bồ-đề tâm, nên hành hạnh Bồ-tát ở trong sinh tử vô số kiếp, tâm không mệt mỏi cũng không nhiễm chấp.
Thiện nam! Như có người, chế tạo thuốc nước, trước hết phải lấy nước tốt, trong sạch, tất cả mọi nơi đều dùng như nhau. Đại Bồ-tát cũng vậy, muốn tu tất cả hạnh nguyện Bồ-tát, trước tiên phải phát Bồ-đề tâm làm cho chúng sinh đều được thấm nhuần như nhau.
Thiện nam! Như có người, muốn bảo vệ thân thể, trước tiên cần bảo vệ mạng căn. Đại Bồ-tát cũng vậy, hộ trì chánh pháp chư Phật, trước tiên phải giữ gìn Bồ-đề tâm.
Thiện nam! Như có người, đã đoạn mạng căn, thì không thể chăm sĩc làm việc lợi ích cho cha mẹ và dòng họ. Đại Bồ-tát cũng vậy, xả bỏ mạng Nhất thiết trí Bồ-đề tâm, thì các công đức không được thành tựu, không thể làm lợi ích cho chúng sinh.
Thiện nam! Như biển cả thì các loại thuốc độc không thể hủy hoại được. Đại Bồ-tát cũng vậy, phát Bồ-đề tâm, ở trong biển Nhất
thiết trí, thì tất cả các độc của nghiệp phiền não và tâm Nhị thừa không thể hại được.
Thiện nam! Ví như ánh sáng các vì sao không chói che được ánh sáng mặt trời. Đại Bồ-tát cũng vậy, ánh sáng trí các vì sao Nhị thừa, công đức vô lậu; không che được ánh sáng mặt trời đại trí tuệ Bồ-đề tâm.
Thiện nam! Ví như con vua, vừa mới sinh ra, các quan đại thần kỳ cựu đều phải tôn trọng vì đó là dòng dõi chân chánh tăng thượng tự tại của vua. Ở trong Phật pháp, Đại Bồ-tát cũng vậy, từ lúc mới phát Bồ-đề tâm Nhất thiết trí, được sinh trong nhà Như Lai, làm con của Pháp vương; thì tất cả hàng Thanh văn, Duyên giác đã tu phạm hạnh lâu năm đều phải tôn trọng, vì đó là dòng dõi đại Bi tăng thượng tự tại Bồ-đề tâm.
Thiện nam! Ví như con của vua, tuy còn thơ bé, nhưng tất cả đại thần đều phải kính lễ. Còn thái tử rất kính trọng họ nhưng không lễ bái, bởi vì thái tử là dòng dõi nhà vua. Đại Bồ-tát cũng vậy, tuy mới phát tâm tu hạnh Bồ-tát nhưng tất cả hàng Nhị thừa kỳ cựu tu phạm hạnh lâu năm, thấy vị này đều phải kính lễ. Bởi vì vị Bồ-tát này sẽ được pháp thù thắng.
Thiện nam! Ví như con của vua, tuy chưa được tinh thông các việc trong triều bằng đại thần hay các quan giúp việc; nhưng lại thuộc dòng dõi nhà vua đáng tôn quý, nên các quan đại thần không thể sánh bằng được. Đại Bồ-tát cũng vậy, tuy chưa được tự tại trong các nghiệp phiền não, nhưng đã phát Bồ-đề tâm, đầy đủ thánh chủng tánh Như Lai; nên hàng A-la-hán, Bích-chi-phật không thể sánh bằng được.
Thiện nam! Ví như bảo châu Ma-ni thanh tịnh, nhưng vì mắt lòa nên thấy thành bất tịnh. Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, vốn thanh tịnh, nhưng tất cả chúng sinh vì mắt lòa, vô trí, không tin nên cho là bất tịnh.
Thiện nam! Ví như có thuốc được gia trì chú nguyện thì ai thấy, nghe hoặc cùng ở thì đều được lành bệnh. Thuốc Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, làm bằng các thiện căn, phương tiện trí tuệ, đều là nguyện trí nên nếu có chúng sinh nào thấy, nghe, cùng ở theo đó ghi nhớ, đều được lành bệnh phiền não.
Thiện nam! Như có người uống nước cam lồ thì thân được khỏe mạnh, không thay đổi, không bị hoại. Đại Bồ-tát cũng vậy, thường giữ gìn cam lồ Bồ-đề tâm, thì thân trí nguyện rốt ráo không hoại.
Thiện nam! Ví như có người mặc áo bằng bộ lông con thiên nga, thì sẽ không bị dính nước bùn. Đại Bồ-tát cũng vậy, có áo lông thiên nga Bồ-đề tâm thanh tịnh, thì không bị nhiễm chấp trong các nghiệp phiền não, sinh tử.
Thiện nam! Như dùng dây buộc các cây tre lại với nhau làm thành chiếc bè, thì sẽ tự tại dạo chơi trong dòng sông. Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng dây trí đại nguyện Bồ-đề tâm, thâu nhiếp các hạnh, không cho phân tán, thì sẽ được tự tại dạo chơi trong dòng pháp chảy xiết, tùy thuận nhập vào biển Nhất thiết trí.
Thiện nam! Ví như có người gỗ, tuy đầy đủ các bộ phận của thân thể; nhưng không có các cơ quan và chốt máy thì không thể hoạt động được. Đại Bồ-tát cũng vậy, bỏ Bồ-đề tâm, các hạnh sẽ phân tán thì không thể thành tựu Phật pháp.
Thiện nam! Như Chuyển luân vương đốt trầm hương báu là Tượng Tạng, thì sẽ có bốn loại binh bay lên không trung. Cũng vậy, khi Đại Bồ-tát phát tâm hương Bồ-đề, thì các thiện căn ra khỏi ba cõi và hành trí Như Lai biến khắp vô tận hư không pháp giới.
Thiện nam! Như chất Kim cang chỉ sản xuất từ mỏ vàng hoặc mỏ Kim cang chứ không thể sản xuất từ các mỏ khác được. Kim cang Bồ-đề tâm của Bồ-tát cũng vậy, chỉ được sinh ra từ Kim cang đại Bi cứu hộ chúng sinh và Kim cang năng quán sát cảnh giới Nhất thiết trí; chứ không phải được sinh ra từ thiện căn khác chúng sinh. Thiện nam! Như có loại cây tên là vô căn nó không có rễ nên chẳng dựa vào đâu, mà nhánh, lá, hoa, trái đều sum suê. Cây Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy tánh của Nhất thiết trí không có chỗ nương mà vẫn sinh trưởng nhánh, lá, hoa trái, phước đức, trí tuệ, thần thông, đại nguyện; làm lợi ích thế gian che khắp cho tất cả.
Thiện nam! Ví như báu Kim cang, chỉ đựng được ở trong chậu làm bằng vàng bạc; ngoài ra các chậu sành xấu hoặc sứt mẻ không thể đựng được. Cũng vậy, vật báu Kim cang trí Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát chỉ đựng trong vật báu thâm tâm Bồ-tát. Ngoài ra, những vật
đựng của hàng chúng sinh thấp kém, tham lam, bạc phước, keo kiệt, ganh tî, pháp giới, sân hận, lười biếng, vọng niệm, vô trí, thoái thất, tán loạn thì không thể chứa đựng được.
Thiện nam! Ví như Kim cang soi thủng các vật báu khác. Kim cang Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, nó xuyên suốt các pháp bảo.
Thiện nam! Như Kim cang có thể làm hoại tất cả núi báu kiên cố. Kim cang Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, đều hay phá vỡ được các núi tà kiến.
Thiện nam! Ví như Kim cang, tuy đã bể, nhưng các vật báu khác vẫn không sánh bằng. Báu Nhất thiết trí phát Bồ-đề tâm của Bồ-tát cũng vậy, tuy còn yếu kém nên có chút thiếu sót, nhưng vẫn hơn tất cả công đức của hàng Nhị thừa.
Thiện nam! Ví như Kim cang, tuy có sứt mẻ, nhưng vẫn trừ được nghèo khổ. Báu Nhất thiết trí phát Bồ-đề tâm của Bồ-tát cũng vậy, tuy các giới hạnh phần nhiều thiếu sót nhưng vẫn xa lìa được sinh tử.
Thiện nam! Ví như một ít Kim cang cũng có thể hủy hoại được các vật. Cũng vậy, một niệm phát Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát phá được vô minh, phiền não.
Thiện nam! Ví như Kim cang, thì hàng phàm phu thấp kém làm sao có được. Đại Bồ-tát cũng vậy, báu Kim cang Nhất thiết trí Bồ-đề tâm làm sao phàm phu Nhị thừa tâm trí kém cỏi có được.
Thiện nam! Như Kim cang, nếu người không biết rành về nó thì không biết được năng lực, không sử dụng được nó. Cũng vậy, hàng phàm phu, tâm trí thấp kém, vô trí, độn căn, thì không thể nào hiểu được công năng, tác dụng về Kim cang Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát.
Thiện nam! Ví như Kim cang thì không gì, có khả năng làm tiêu diệt được. Cũng vậy, tất cả các pháp không thể hủy hoại được Kim cang Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát.
Thiện nam! Như chày Kim cang các lực sĩ không thể cầm nổi, chỉ trừ oai lực của đại Na-la-diên. Cũng vậy, chày Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát thì hàng Nhị thừa có năng lực lớn không thể cầm được; chỉ trừ Bồ-tát có thiện lực kiên cố, nhân duyên rộng lớn mới cầm được.
Thiện nam! Ví như Kim cang, nó làm hoại các vật rất dễ dàng
mà thể tánh của nó không hề giảm bớt; còn các vật khác thì không thể hoại được Kim cang. Cũng vậy, trong vô số kiếp ở khắp ba đời; Đại Bồ-tát dùng Bồ-đề tâm, giáo hóa chúng sinh, tu hành khổ hạnh. Tất cả những việc ở thế gian, Thanh văn, Độc giác không làm được, Bồ-tát đều làm được mà đại tâm Kim cang Nhất thiết trí, luôn kiên cố không hề giảm sút, không sinh mệt mỏi, không có trở ngại.
Thiện nam! Ví như Kim cang, chỉ có đất Kim cang mới giữ gìn được, còn những chỗ đất khác không thể giữ chịu được. Cũng vậy, tâm Bồ-đề của Đại Bồ-tát chỉ có được ở nơi hướng về đạo Nhất thiết trí, ở hàng Đại Bồ-tát trí lực kiên cố; còn Thanh văn, Độc giác tuy có hạnh nguyện nhưng không giữ chịu được.
Thiện nam! Như chậu Kim cang không sứt mẻ, thì dùng đựng đầy nước, nước không hao mất và không chảy rịn. Cũng vậy, chậu báu Kim cang Bồ-đề tâm của Bồ-tát, thể tánh vô lậu, hồi hướng kiên cố, dùng đựng nước thiện căn thì nước không bao giờ hư mất.
Thiện nam! Ví như Kim cang luôn giữ gìn đại địa, không cho đất sụp đổ và tan rã. Cũng vậy, Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát có năng lực giữ gìn các hạnh nguyện của Bồ-tát, không cho đọa lạc vào Tam giới.
Thiện nam! Như Kim cang, ở lâu trong nước, nhưng không bị tan rã, không bị hư hoại. Cũng vậy, trong vô số kiếp, Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát, ở trong nghiệp phiền não sinh tử, nhưng không bị hư hoại, không bị thay đổi.
Thiện nam! Ví như lửa lớn, không thể đốt cháy hay làm nóng Kim cang. Cũng vậy, các lửa sinh tử phiền não không thể đốt cháy, làm nóng Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát.
Thiện nam! Ví như tất cả các Đức Phật trong thế giới này, lúc sắp thành Chánh giác, ngồi ở đạo tràng, nhiếp phục bốn ma, chứng Nhất thiết trí; thì chỉ có tòa Kim cang mới có thể giữ vững được. Còn các tòa khác không có khả năng này. Cũng vậy, tòa Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát, có năng lực giữ gìn các hạnh nguyện của Bồ-tát, các môn Ba-la-mật, thành tựu các nhẫn, nhập vào các địa, đầy đủ căn lành, đủ các hồi hướng, cầu Phật thọ ký, tu tập tăng trưởng Bồ-tát đạo, gần gũi cúng dường chư Như Lai, thấm nhuần và thọ trì mưa pháp, nhanh chóng tăng trưởng đại Bi kiên cố, thành tựu các trí nguyện; cho đến
thành Chánh giác thì chỉ có trí Kim cang mới có công năng này. Còn các thiện căn khác không thể đạt được.
Thiện nam! Như Chuyển luân vương dạo chơi trong bốn châu thiên hạ, luân báu dẫn đường trong bảy báu. Đại Bồ-tát cũng vậy, báu Bồ-đề tâm, đem lợi ích cho tất cả chuíng sinh là xe pháp dẫn đường đi trước.
Thiện nam! Như ở thế gian trong các binh khí để diệt kẻ thù, thì cung tên là hơn hết. Đại Bồ-tát cũng vậy, trong các pháp trợ đạo của Đại Bồ-tát để diệt trừ oán thù phiền não sinh tử thì tâm Bồ-đề là hơn hết.
Thiện nam! Ví như các loài hoa sinh trong nước, thì hoa Ưu-bát-la là hơn hết. Các loài hoa sinh ở trên đất cao thì hoa Chiêm-bác-ca là hơn hết. Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, thể Nhất thiết trí là hoa Ưu-bát-la, tâm đại Từ bi là hoa Chiêm-bác-ca; nó là thứ nhất, nó có khả năng diệt trừ nghệp phiền não của chúng sinh.
Thiện nam! Ví như các phương tiện chuyên chở, thuyền là hơn hết, đi lại nhanh chóng, làm cho thân thể bình an, đưa người vượt qua biển cả đến bờ bên kia. Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát cũng vậy, hơn hết trong hàng Nhị thừa là đại Bồ-đề tâm, nó độ chúng sinh mau chóng được an lạc, đến bờ bên kia.
Thiện nam! Như các loại nước trong thế gian, nước mưa là hơn hết. Cũng vậy, trong các nước Tam-muội, Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát là hơn hết. Bồ-đề tâm có khả năng sinh nước cam lồ, thiền định, giải thoát.
Thiện nam! Như trong các hạt muối, muối Tiên-đà-ba là hơn hết. Nó có khả năng trị các bệnh và làm sáng mắt. Cũng vậy, trong tám vạn bốn ngàn pháp môn, Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát là hơn hết. Dùng Bồ-đề tâm diệt trừ được bệnh nặng hoặc nghiệp, phát sinh trí tuệ sáng suốt.
Thiện nam! Như trong các loại sữa, sữa bò là hơn hết. Nó có khả năng trị bệnh và làm người được sống lâu. Cũng vậy, ở trong vị nước cam lồ, chánh pháp Bồ-đề tâm của Đại Bồ-tát là hơn hết. Bồ-đề tâm diệt trừ bệnh phiền não của chúng sinh làm tăng trưởng tuệ mạng Bồ-tát.
Thiện nam! Tâm Bồ-đề như vậy đó, Bồ-đề tâm thành tựu vô lượng, vô biên cho đến không thể nói, không thể nói công đức thù thắng đầy đủ tròn đầy. Chúng sinh nào phát tâm Vô thượng Bồ-đề thì được pháp viên mãn thù thắng đầy đủ công đức như vậy. Thiện nam! Ông đã được thiện lợi, được thiện danh xưng. Ông đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, đã cầu hạnh Bồ-tát; như vậy là ông đã đạt được công đức lớn khó ai làm được, gom lại được.
