Tác giả: Cư sĩ Quả Khanh. Dịch giả: Hạnh Đoan dịch. Năm xuất bản: 2011.
Mấy ngày nay Lan luôn mơ thấy ác mộng, đó là cảnh chia tay giữa Lan và Dũng. Trong mộng, Lan khóc lóc đau khổ rất thương tâm, thậm chí tỉnh dậy vẫn còn khóc. Cảm thấy quá kỳ lạ nên Lan tìm tới Phổ Tường nhờ quán sát nhân quả.
Mối tình của Lan và Dũng tính đến nay đã được 6 năm, suốt thời gian sống chung, Dũng đối với Lan một bề yêu thương, sủng ái. Chàng chăm lo chu đáo từ vật chất tới tinh thần, lúc nào cũng hết lòng với Lan. Có lẽ do Dũng đối với Lan quá tốt khiến Lan trở nên cao ngạo, đối với Dũng thì Lan không ngoan hiền và hay cáu gắt. Do ỷ vào sự cưng chiều của Dũng, Lan phát sinh tâm tham nhiều, tha hồ tiêu xài hoang phí, lòng ích kỷ cũng gia tăng cùng với tính kiêu căng. Lan tự cho mình là trung tâm vũ trụ, chỉ cần có chút phật ý nhỏ thôi là nàng lớn tiếng quở trách Dũng không tiếc lời, và thường hay giận dỗi ôm đồ bỏ đi.
Suốt 6 năm chung sống, Lan luôn tái diễn cảnh hễ giận là bỏ nhà ra đi, sau đó lại quay về. Như vậy không biết bao nhiêu lần, giữa Dũng và Lan cứ diễn mãi như thế, chia tay rồi tái hợp, hợp rồi chia tay. Đây là chuyện xảy ra như cơm bữa trong tình sử của họ. Riết rồi đôi bên đều mệt.
Lần cuối cùng, trong cơn tức giận, Lan cũng diễn lại cảnh cũ, từ nhà Dũng nàng ôm đồ bỏ ra đi. Vì muốn thoát khỏi bao phiền não thống khổ đang vây hãm, Lan quyết tìm đến Phật pháp và chính nhờ đây nàng đã biết hồi tâm thức tỉnh, phát sinh ý niệm sám hội, chịu thay đổi tu sửa.
Khi lương tâm đã hồi phục lại Lan mới nhìn ra những ưu điểm hiếm quý nơi Dũng và phát hiện rằng chàng đã hi sinh, khoan dung, đã chăm lo cho mình nhiều biết là bao nhiêu.
Khi đã nhìn ra lỗi mình và thấy rõ những đức tính hiếm quý nơi Dũng, Lan quyết định quay về nối lại bản tình ca giang dở với Dũng.
Nhưng khi Lan quay về nhà Dũng giống như bao lần trước đây, thì thật bất ngờ, tính Dũng xưa nay vốn luôn ôn nhu hiền hậu, một bề nhường nhịn Lan, thế mà lần này Dũng bỗng đổi thay hẳn, chàng cương quyết cự tuyệt Lan. Không những cư xử đối với Lan như người lạ mà ngay cả khi bắt điện thoại, hễ vừa nghe đến tên Lan thì chàng phản ứng làm như mình gặp phải ôn dịch và tỏ ra oán ghét Lan vô cùng. Tình cảm si mê say đắm thuở nào giờ đây đã biến mất hoàn toàn nơi Dũng, chỉ còn lại thái độ lạnh lùng, tàn nhẫn, phũ phàng.
Điều này khiến Lan bị sốc, và vô cùng suy sụp, nàng nghĩ mãi cũng không thể nào hiểu được: vì sao chàng trai xưa kia đối với mình tình thâm nghĩa trọng, bây giờ lại có thể cư xử cực kỳ vô tình, lạnh lùng sắt đá ngoài sức tưởng như thế?
Sau khi Phổ Tường quán sát nhân quả xong, thì phát hiện câu chuyện nhân quả giữa họ như sau:
– Cách đây khoảng 570 năm, Lan là cô gái xinh đẹp, con của một gia đình bậc trung, cư ngụ nơi một tiểu trấn nọ. Còn Dũng khi đó là một con heo trắng mập, được gia đình Lan nuôi trong chuồng.
Thời đó còn theo nền lễ giáo phong kiến nên con gái không được tùy tiện ra ngoài, do vậy mà Lan thường phải ru rú trong nhà, được cha mẹ giao cho việc trông coi nhà cửa mà thôi. Do sống trong cảnh cô đơn không ai bầu bạn, nên những khi buồn Lan chỉ biết ra chuồng heo tỉ tê tâm sự trò chuyện cùng heo, vuốt ve và cho nó ăn. Lan đối với con heo như bạn thân thiết, là một cô chủ nhỏ hết lòng chăm sóc, yêu thương thú cưng.
Thời gian trôi qua, tình bạn giữa người và vật càng thêm sâu đậm. Đôi bên hiểu nhau tới không cần nói bằng lời. Mỗi sáng Lan thường tới chuồng heo gọi yêu: – Heo lười ơi, dậy chưa nào?”
Heo tuy là súc sinh nhưng cũng hiểu ý Lan, mỗi khi nghe Lan gọi, trong lòng tràn ngập hạnh phúc và nó thường nũng nịu với cô chủ.
Nhưng khi đó Dũng chỉ là con heo, nhà Lan không thể nuôi mãi suốt đời, vì vậy qua năm mới thì con heo bị gia đình Lan làm thịt ăn.
Vì chuyện này Lan buồn đến đổ bệnh, nhưng do không muốn làm trái lời người nhà khi nghe khuyên là chẳng nên bỏ bữa khi năm mới đến. Thế nên Lan cũng miễn cưỡng ngồi vào bàn dùng bữa với gia đình và không để ý là mình đã ăn một miếng thịt heo Dũng. Tuy chỉ ăn một miếng, nhưng từ đó về sau Lan cảm thấy chán ngán, không bao giờ muốn ăn thịt nữa, nên đời này khi chứng kiến cảnh động vật bị làm thịt, máu tuôn đầm đìa thì lập tức Lan hạ quyết tâm thề dứt trừ ăn mặn ngay. Đủ thấy hạt giống đã gieo trong tàng thức thì về sau thảy đều sẽ sinh sôi nảy mầm.
Phần con heo sau khi chết đi rồi, thần thức nó ôm đầy hận oán đối với Lan và gia đình nàng, vì Lan bất lực chỉ biết đứng nhìn nó bị giết mà khóc.
Thuở đó Lan đã khóc rất thương tâm, nỗi đau tràn nước mắt của đời trước quá sâu và ấn tượng khiến nàng khắc cốt ghi tâm, thế nên đời này, khi Lan và Dũng chia tay hẳn rồi thì liên tục trong mộng, chủng tử buồn đau xa xưa liền trỗi dậy.
Kết quả sau bao cuộc luân hồi thì cuối cùng đời này Lan và Dũng lại gặp nhau trở thành một đôi uyên ương yêu thương quấn quýt. Do Lan kiếp xưa đối với heo Dũng hết lòng sủng ái nên thành là có ân, vì vậy mà đời này trong thời gian yêu nhau Dũng đối với Lan tỏ ra sủng ái gấp bội, đó là để báo ơn xưa.
Thế nhưng do quá khứ cuối cùng Dũng bị cả nhà Lan giết thịt nấu ăn, Lan do vị tình người nhà nên đã có ăn một miếng thịt của Dũng. Ăn ai tất nợ kẻ đó, vì vậy mà Lan cũng thành thiếu nợ Dũng, thế nên do nghiệp lực chiêu cảm dẫn dắt, ngay lần cuối cùng Lan rời bỏ Dũng ra đi rồi lại đổi ý muốn quay về thì lúc này Dũng đã thay đổi, biến thành người tàn nhẫn, lạnh lùng là vì Dũng đã đền đáp hết ơn nghĩa với Lan. Nếu như vào thời quá khứ Lan không ăn một miếng thịt của Dũng, thì có lẽ câu chuyện này sẽ có một kết cục khác đẹp hơn.
Bây giờ Lan chỉ còn biết nuối tiếc, lặng nhìn hạnh phúc vỡ tan, những ngày tháng được cưng chiều yêu thương nay đã vụt khỏi tầm tay và trở thành xa vời tựa như giấc mộng. Trong lòng đau khổ vô cùng, nàng càng hối hận hơn vì kiếp xưa mình đã ăn thịt Dũng, lại càng hối hận vì đã không biết trân quý hạnh phúc đang có, không cư xử phải phép khi được Dũng hết dạ yêu thương, chăm sóc, hi sinh cho. Nàng toàn tự kiêu, ỷ lại, chỉ biết đáp lễ bằng tính cáu gắt, nóng nảy, cư xử quá ích kỷ, xấu xa, và cuối cùng nàng đã để vuột mất người bạn trai tốt nhất của mình.
Phổ Tường kết luận: Mong rằng từ đây Lan biết thành tâm sám hối những nghiệp xấu ác đã tạo trong quá khứ, thực lòng thay đổi tu sửa, kiên trì lập hạnh tích đức, siêng năng tinh tấn tụng kinh hồi hướng cho Dũng để hóa giải mối oán hận vượt thời gian này.