Giáo Dục Phật Giáo Và Chương Trình Đại Học

Chương 22: Lời Giới Thiệu (Trang 333 - 336)

LỜI GIỚI THIỆU
Hoàn thành giáo dục tiểu học phổ cập là một trong những “mục tiêu phát triển thiên niên kỷ” (MDGs) quan trọng của Liên Hiệp Quốc. Trên thực tế, tầm quan trọng của giáo dục có giá trị căn bản trong việc đạt được những mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ khác. Nếu như không có sự lan rộng và loại hình giáo dục đúng đắn thì sẽ khó có thể đạt được các MDGs và có lẽ cũng không thể có được những thành tựu mang tính bền vững.
Giáo dục xóa bỏ sự vô minh (dốt nát) và những vấn đề được thảo luận kỹ lưỡng trong tập sách này trong bối cảnh của nền giáo dục đúng đắn từ góc nhìn Phật giáo, giáo dục trở thành một lực lượng không thể thiếu và góp phần hoàn thành những mục tiêu MDG vì lợi ích lớn hơn của nhân loại.
Các tham luận trong quyển “Giáo dục Phật giáo và Chương trình ở bậc đại học" (Buddhist Education and University Level Curriculum) nghiên cứu một cách sâu sắc và rất chi tiết những thách thức và cơ hội liên quan đến khái niệm, việc lập kế hoạch và truyền đạt loại giáo dục đúng đắn hướng đến một xã hội hài hòa và thịnh vượng. Sự đồng thuận chung giữa các học giả trình bày tham luận ở đây về cơ bản cho thấy thực tế rằng trong khi giáo dục Phật giáo đã đóng góp đáng kể, nó vẫn còn tiềm năng nên được khai thác vì hạnh phúc và sự lợi lạc của một thế giới đang phải đối mặt với những vấn đề như sự chia rẽ và đau khổ tràn lan, sự đói kém, chăm sóc y tế, những vấn đề về giới, là những vấn đề mà những mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên

Hiệp Quốc nhắm đến giải quyết.
Các học giả tin tưởng và đưa ra ý tưởng rằng một chương trình hành động được suy nghĩ cẩn thận nếu được thực hiện một cách nghiêm túc thì cuối cùng sẽ mở đường cho sự hình thành của những thể chế có thể truyền đạt một nền giáo dục thực sự thuộc chính thể luận. Những thể chế như vậy sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển những cá nhân lành mạnh và một xã hội hài hòa. Giáo dục không nên chỉ quan tâm đến việc truyền bá kiến thức và các phương pháp của quá khứ mà còn phải có tính sáng tạo trong việc áp dụng những nguyên tắc của Phật giáo vì lợi ích của nhân loại.
Một điểm quan trọng cần lưu ý ở đây là trong khi giáo dục Phật giáo với xu hướng chính thể luận, dựa trên việc thực hành và áp dụng thực tế của Giáo pháp vào trong giáo dục, có thể giúp hoàn thành những mục tiêu phát triển thiên niên kỷ, đặt hệ thống giáo dục đúng đắn vào đúng vị trí của nó cũng có thể đảm bảo và làm cho có hiệu lực tính bền vững cũng như những thành tựu đạt được trong sự nghiệp cao cả của việc theo đuổi những mục tiêu nêu trên.
Các học giả ở diễn đàn này đã thảo luận một cách sâu sắc những vấn đề phải đối mặt trong giáo dục như phương pháp, cấu trúc, nội dung và những kết quả của nó trong thế giới năng động đương đại. Trong khi có rất nhiều thách thức mà xã hội phải đối mặt thì tiềm ẩn trong những thách thức này là một vài cơ hội để áp dụng những phép tu tập và phương pháp của Phật giáo để có được những kết quả mong muốn, mang lại chất lượng và ý nghĩa mới cho việc truyền đạt giáo dục. Những tham luận trong cuốn sách này thảo luận những vấn đề liên quan đến chương trình học từ bậc tiểu học đến bậc đại học.
Khoa sư phạm học, đóng góp của Phật giáo về mặt tổ chức, sự đánh giá của giáo dục và chương trình học Phật giáo, việc hợp nhất tu tập chánh định (mindfulness) với giáo dục, thúc đẩy sự khoan dung và đồng cảm trong bối cảnh đa văn hóa và đa tín ngưỡng, vai trò giáo dục của trường Phật Pháp, một nền giáo dục sau đại học mang tính nhập thế, chương trình học về tâm lý học và trị liệu/huấn luyện Phật giáo, sử dụng những khái niệm giáo dục Phật giáo để xây dựng chương trình học ở bậc đại học, nâng cao những thành tựu tri thức bằng việc

giới thiệu nền giáo dục Phật giáo, dạy và học Phật Pháp (Dhamma) thông qua những mẫu kiến trúc, tính nhị nguyên siêu việt, những vấn đề liên quan đế hệ tư tưởng Phật giáo đối với trẻ em khuyến tật, là một vài trong số những vấn đề quan trọng được đề cập đến ở cấp độ toàn cầu được bao gồm trong cuốn sách này.
Phật giáo, nhìn chung, nhấn mạnh vào tâm từ bi và do đó khái niệm giáo dục Phật giáo được dựa trên đạo đức và trí tuệ. Người ta cảm thấy rằng kim chỉ nam cho chương trình giáo dục hiện đại theo khuynh hướng Phật giáo sẽ truyền giảng đạo đức và như vậy là sinh viên sẽ có được kiến thức và kỹ năng trên cơ sở đạo đức. Điều này sẽ giúp tạo nên những công dân nhân đạo trên khắp thế giới.
Tối ưu hóa thành tựu về trí tuệ là cách mà Liên Hiệp quốc đặt ra cho toàn thể loài người để thực hiện các mục tiêu. Thông qua giáo dục Phật giáo, quá trình tối ưu hóa này có thể bằng phẳng, khả thi và thành công. Các chuyên gia tin rằng một cách đặc biệt của Phật giáo để cải thiện chất lượng giáo dục là hợp nhất việc thiền chánh định (mindfulness) với việc dạy những môn học khác. Việc dạy về chánh định trong các trường tiểu học, cơ sở và trung học đã tạo ra được những tiến bộ đáng kể trong việc thực hiện của các học sinh và giáo viên. Hiện nay, một số lượng ngày càng lớn các trường đại học có khóa học giảng dạy về thiền chánh định cùng với những môn học khác.
Một trong những học giả của diễn đàn này đã chỉ ra rất đúng đắn rằng Phật giáo có thể đóng góp rất nhiều trong sự hiểu biết về tâm trí, và do đó trong sự phát triển của nó thông qua giáo dục. Với sự nhấn mạnh vào “mọi thứ như nó vốn có”, giáo dục cung cấp một con đường, một cá nhân và một phương pháp chung để tìm hiểu tâm trí của chúng ta, và trong vô số những tình huống đang nổi lên trong thời buổi của sự hỗn loạn toàn cầu hiện nay. Theo cách này, giáo dục có thể giúp giới trẻ hướng đến trí tuệ hơn là kiến thức, và tìm ra cách để cùng nhau làm việc một cách hòa hợp, và cùng sáng tạo nên những thể chế dựa trên sự từ bi chứ không phải lòng tham. Với động cơ mới, thiền định và sự nhấn mạnh vào những phương pháp khéo léo, Phật giáo cần tìm ra những hình thức mới để giúp phá vỡ sự vô minh và mở ra những triển vọng học tập mới.
Nhiệm vụ chủ yếu của các thể chế giáo dục Phật giáo là giúp gìn giữ

tinh thần trí tuệ Phật giáo và làm cho nó trở nên có ích cho nhân loại. Nhìn từ quan điểm này, giáo dục Phật giáo đóng vai trò rất thực tế và quan trọng trong thế giới hiện đại.

HT.TS. Thích Trí Quảng
Phó Chủ tịch Giáo hội Phật giáo Việt Nam

/23

CHÙA KHAI NGUYÊN

Xây dựng từ : 2010 - 2026, Ban Thông Tin - Truyền Thông Chùa Khai Nguyên.

Địa chỉ: Thôn Tây Ninh, Xã Đoài Phương, TP. Hà Nội