Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Những Ngôi Chùa Tiêu Biểu Trong Tỉnh Bình Định

Những Ngôi Chùa Tiêu Biểu Trong Tỉnh Bình Định

Tác giả: Lộc Xuyên-Đặng Quí Địch. Năm xuất bản: 2012. Số trang: 319.

Chương 4: A.Quy Nhơn Nội Thành, 1. Chùa Tỉnh Hội (Trang 13 - 18)

A.QUY NHƠN NỘI THÀNH
1. CHÙA TỈNH HỘI
平 定 佛 教 省 會 寺
Những Ngôi Chùa Tiêu Biểu Trong Tỉnh Bình Định
Toàn cảnh chùa Tỉnh hội Phật giáo Bình Định (cũ).
 ảnh Phạm Văn Chai (2000)
Chùa tại phía Tây đám đất trống trước mặt chùa Long Khánh. Tọa Tây hướng Đông. Ra vào chung cổng với chùa Long Khánh. Cổng mang biển số 141, đường Trần Cao Vân, Thành phố Quy Nhơn.
Nguyên thủy chùa là một ngôi nhà ngói, cơ cấu theo dạng chữ T, tọa Tây Bắc hướng Đông Nam, cổng trổ ra đường Tăng Bạt Hổ hiện nay. Nét ngang trên đầu chữ T là Tiền đường, hai bên có lầu chuông lầu trống; nét dọc là chánh điện. Tiền đường mái điệp ốc, giữa có cổ lầu, nơi mặt tiền cổ lầu có đắp chữ Hán hiệu chùa. Kiến trúc này gọi là “kiểu chùa hội” bởi tổ chức “An Nam Phật học hội” khởi xướng.
Được biết từ đầu thập niên 30, tại Huế có Hòa Thượng Giác Tiên chùa Trúc Lâm và bác sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám đã tập hợp các đồng chí tiến tới việc thành lập “An Nam Phật học hội” nhằm chấn
 hưng Phật gio theo chiều hướng tiến bộ của Thi Hư Đại sư bn Trung Quốc. Bởi lc bấy giờ Đại Nam Hồng Đế chỉ cịn lm vua b nhìn tại Trung Kỳ nn hội tuy cĩ tn “An Nam” cũng chỉ được php hoạt động trong cc tỉnh Trung Kỳ.
Nhờ tài đức của hai vị lãnh đạo nói trên cùng sự nhiệt tình hưởng ứng của các bậc tôn túc, thiện tri thức và Phật giáo đồ nói chung mà chẳng bao lâu hội An Nam Phật học đã lan rộng khắp Trung Kỳ. Tại tỉnh thì có Tỉnh hội, tại huyện thì có Chi hội, tại xã thì có Khuôn hội. Cấp nào cũng có Ban trị sự để điều hành Phật sự và có các trụ sở để Ban trị sự hội họp, để tín đồ đến lễ bái và tu học. Do đó có chùa hội. Chùa cùng một kiểu như nhau, từ Trung ương hội tại Huế đến các địa phương.
Tại tỉnh ta, “Hội Phật học tỉnh Bình Định” thuộc “An Nam Phật học hội” chính thức được thành lập vào năm 1936 do Hòa Thượng Trừng Chấn Chánh Nhơn chùa Long Khánh làm Hội trưởng. Tỉnh hội trực thuộc Trung ương hội tại Huế do bác sĩ Lê Đình Thám làm Hội trưởng.
Chùa Tỉnh Hội được xây dựng rồi lạc thành cuối năm 1936. Tại mặt tiền cổ lầu có đắp biển hiệu:
安 南 佛 學 會
平 定 省 會
An Nam Phật Học Hội
Bình Định Tỉnh Hội
Từ ấy trở đi, tuy danh xưng tổ chức Phật giáo cấp tỉnh mỗi thời mỗi khác nhưng trụ sở vẫn đặt tại chùa “Hội Phật học tỉnh Bình Định” gọi tắt là chùa Tỉnh hội. Lược cử như:
-      Năm 1945: Hội Phật giáo Cứu quốc tỉnh Bình Định ra đời, hoạt động trong tổ chức Liên Việt tỉnh. Hội Phật học không còn nữa.
Chủ tịch đầu tiên: Hòa thượng Tâm Tịnh Huệ Chiếu, chùa Thiên Đức, Tuy Phước.
-      Năm 1946: Hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bình Định (Hội Phật giáo Cứu quốc tỉnh Bình Định đổi tên).
Hội trưởng đầu tiên: Hòa thượng Không Hoa Huệ Chiếu chùa Thập Tháp, An Nhơn.
Năm 1955: Giáo hội Tăng già tỉnh Bình Định, trực thuộc Giáo hội Tăng già Trung phần do Hòa Thượng Tịnh Khiết chùa Tường Vân, Huế làm Pháp chủ.
Trị sự trưởng đầu tiên: Hòa thượng Không Hoa Huệ Chiếu chùa Thập Tháp.
Hội Việt Nam Phật học tỉnh Bình Định, trực thuộc Hội Việt Nam Phật học Trung Phần đặt tại Huế, do Hòa thượng Trí Quang làm hội trưởng.
Hội trưởng đầu tiên: Thượng tọa Kế Châu chùa Bảo Sơn, Phù Mỹ.
Tại tỉnh, Hội Tăng già và hội Phật học hoạt động song song. Thiết chế giáo hội có từ năm 1946 đã được chuyển thể vào hai tổ chức này.
-      Năm 1964: Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất tỉnh Bình Định, trực thuộc Trung ương GHPGVNTN đặt tại Sài Gòn do Hòa thượng Tịnh Khiết làm Tăng thống.
Chánh Đại diện đầu tiên: Thượng tọa Kế Châu, tân trụ trì chùa Thập Tháp.
Tại tỉnh, hai hội Tăng già và Phật học đã thống nhất thành GHPGVNTN.
-      Năm 1981: Giáo Hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bình Định, trực thuộc Giáo hội Trung ương đặt tại Hà Nội, do Hòa thượng Đức Nhuận làm Pháp chủ.
Trưởng Ban Trị Sự đầu tiên: Hòa thượng Kế Châu chùa Thập Tháp. Trưởng ban hiện nay: Hòa thượng Phước Thành chùa Thiên Phước, Phù Mỹ.
Nhìn lại từ năm 1936 đến nay (2000) về danh xưng tổ chức Phật giáo cấp tỉnh trong mỗi thời mỗi khác nhưng tôn chỉ mục đích vẫn trước sau như một, bảo đảm tính nhất quán và liên tục theo truyền thống truyền trì của Phật môn. Đúng như lời Phật dạy: “Tùy duyên bất biến”.
Về ngôi chùa Tỉnh hội thì trong hai giai đoạn GHPGVNTN (1964 - 1981) và GHPGVN (1981 đến nay) có ba sự cố đáng chú ý:
-      Năm 1972, Ban Đại diện giáo hội tỉnh hưng công xây dựng một chùa hội mới, mặt hướng ra đường Trần Cao Vân như đã nói trên kia. Chùa cũ triệt bỏ. Do lúc bấy giờ chiến tranh trở nên ác liệt, việc vận
động tài chánh không dễ dàng gì nên chùa mới làm có tầng trệt thì tài lực kiệt quệ, đành dừng lại. Tính ra chùa cũ xây dựng từ năm 1936 đến năm 1972 triệt hạ, Giáo hội đã sử dụng được 36 năm.
Những Ngôi Chùa Tiêu Biểu Trong Tỉnh Bình Định
Chánh điện chùa Tỉnh hội Phật giáo Bình Định.
 ảnh Phạm Văn Chai (2000)
       - Năm 1979, UBND tỉnh Nghĩa Bình cùng UBMTTQVN tỉnh Nghĩa Bình cần nơi làm cơ sở hoạt động Văn hóa nên đã mượn chùa Tỉnh Hội và dãy nhà dọc đường Tăng Bạt Hổ, nằm trong khuôn viên chùa Tỉnh Hội và cũng của Tỉnh hội. Văn phòng Ban Đại diện phải dọn vào đóng tạm tại nhà Đông chùa Long Khánh. Đến Ban trị sự sau này cũng thế.
-      Năm 1994, UBND tỉnh Bình Định và UBMTTQVN tỉnh Bình Định hoàn trả chùa Tỉnh Hội cho Ban trị sự GHPGVN tỉnh Bình Định. Tính ra từ năm mượn (1979) đến năm trả (1994) nhà nước đã sử dụng chùa Tỉnh Hội được 15 năm.
Ngay sau khi tiếp nhận chùa Tỉnh Hội (13.9.1994), Ban trị sự giáo hội tỉnh đã cho dời một bộ phận văn phòng từ chùa Long Khánh ra đóng ở phía Nam và Gia đình Phật tử Kỳ Hoàn đóng ở phòng phía Bắc. Phòng giữa được dọn dẹp sạch sẽ, sơn sửa tươm tất rồi phụng Phật trở lại như trước năm 1979. Ban trị sự có làm việc tại đây,
hội họp tại đây, lễ hội cũng tổ chức tại đây. Các chúng viên của các chúng Ưu-bà-tắc trong thành phố hằng đêm luân phiên về đây tụng niệm, cầu nguyện cho quốc thái dân an, phong điều vũ thuận. Đông đảo đoàn viên Gia đình Phật tử Kỳ Hoàn chủ nhật nào cũng về đây sinh hoạt.
Những Ngôi Chùa Tiêu Biểu Trong Tỉnh Bình Định
Toàn cảnh chùa Tỉnh hội Phật giáo Bình Định hiện nay.
ảnh Như Tịnh (2011)
 
Chú thích:
Chùa Tỉnh hội được Ban trị sự Phật giáo tỉnh Bình Định đại trùng tu từ năm 2003 đến năm 2006 thì hoàn tất. Kiến trúc mới của chùa quy mô bề thế với một tầng lầu và tầng trệt. Tầng lầu dùng làm chánh điện và tầng trệt dùng làm hội trường để hội họp cũng như tổ chức những sự kiện trọng đại của Phật giáo tỉnh nhà.
/27
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »