KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 33
Phẩm 31: HẠNH BỒ-TÁT PHỔ HIỀN
Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền bảo các vị Bồ-tát:
–Này Phật tử! Như chỗ đã nói là những điều giảng nói vi diệu. Vì sao? Vì tất cả Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác tùy theo người nhận sự giáo hóa mà ứng hiện nói pháp. Chúng sinh ngu si bị những triền phược ràng buộc, cho là có ngã và ngã sở, chấp trước ngã kiến, thường theo điên đảo, sinh ra kiến hoặc tà vọng khởi lên hư vọng tà vạy. Họ bị triền phược trói buộc, lưu chuyển trong sinh tử, xa rời đạo Như Lai. Vì những chúng sinh như vậy nên Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác xuất hiện ở đời.
Này Phật tử! Nếu Đại Bồ-tát khởi tâm sân hận thì trong tất cả ác không ác nào hơn được ác này. Vì sao vậy? Này Phật tử! Vì Đại Bồ-tát khởi lên lòng sân hận thì phải chịu trăm ngàn pháp môn chướng ngại.
Những gì là trăm ngàn?
Đó là Bồ-tát nhận sự chướng ngại chẳng thấy Bồ-đề, chướng ngại chẳng nghe được chánh pháp, chướng sinh vào cõi nước bất tịnh, chướng sinh vào đường ác, chướng sinh vào tám nạn, chướng nhiều bệnh tật, chướng bị nhiều hủy báng, chướng sinh vào đường ngu ám, chướng mất chánh niệm, chướng thiếu trí tuệ, chướng tai, mắt, mũi, lưỡi, thân, ý, chướng gần ác tri thức, chướng gần bè đảng ác, chướng gần người ác, chướng cùng người ác đồng ở, chướng chẳng ưa cộng sự với người hiền lành, chướng xa chánh kiến, chướng sinh vào nhà ngoại đạo, chướng lìa chánh giáo Phật, chướng vào cảnh giới ma, chướng chẳng thấy Thiện tri thức,
chướng chẳng sinh các căn lành, chướng tăng thêm pháp chẳng lành, chướng sinh vào nhà ác, chướng sinh ra ở biên địa, chướng sinh trong người ác, chướng sinh ra bần cùng, chướng sinh ra các loài Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, La-sát, chướng chẳng ưa Phật pháp, chướng quen huân tập pháp kém dở, chướng ưa Tiểu thừa, chướng chẳng ưa Đại thừa, chướng sinh nhiều kinh sợ, chướng ưa sinh tử, chướng nhiễm trước ba cõi, chướng chẳng hộ Phật pháp, chướng chẳng ưa nghe thần lực tự tại của Phật, chướng lìa khỏi các căn thanh tịnh của Bồ-tát, chướng lìa hạnh Bồ-tát, chướng lìa đại nguyện thâm tâm của Bồ-tát, chướng chẳng giữ chánh niệm, chướng chẳng phát khởi tâm Nhất thiết trí, chướng về hạnh chẳng tịnh thí, chướng nghiệp chẳng tịnh, chướng báo chẳng tịnh, chướng các lực chẳng trưởng thành, chướng đoạn căn trí tuệ, chướng không thọ trì các hạnh Bồ-tát, chướng bài báng Phật pháp, chướng xa lìa Bồ-đề, chướng chẳng vào cảnh Phật, chướng rơi vào các cõi ma, chướng chẳng hề cầu Phật pháp, chướng nghe những việc đại trang nghiêm của Bồ-tát thì sinh ra sợ hãi, chướng chẳng ưa ở chung với Bồ-tát, chướng chẳng ưa cầu căn lành Bồ-tát, chướng tà kiến nghi ngờ, chướng tăng thêm ngu si, chướng bỏ giới Bồ-tát thuận theo sự phá giới, chướng chẳng tin vào giới của Như Lai, chướng nghe Đức Phật khen ngợi người giữ giới sinh lòng sân nhuế, chướng bỏ nhẫn nhục thường ưa giải đãi, chướng hủy báng những Bồ-tát có đức tinh tấn không thoái, chướng xa lìa Tam-muội tuệ, chướng bài báng Bát-nhã ba-la-mật, phương tiện thiện xảo, chướng chẳng biết phương tiện thị xứ phi xứ, chướng chẳng biết phương tiện độ thoát chúng sinh, chướng chẳng vào những thâm trí của Bồ-tát, chướng chẳng sinh các đạo Bồ-tát, chướng mù lòa đối với mười thứ mắt của Bồ-tát, chướng đối với pháp Bồ-tát chẳng thể sinh ra dòng pháp vô ngại, chướng tai mũi vô ngại, chướng chẳng đủ tướng tốt, chướng lưỡi vô ngại, chướng chẳng thể phân biệt âm thanh của chúng sinh, chướng ở trong chúng sinh sinh lòng giải đãi, chướng nghiệp cuồng loạn, chướng lìa khỏi ba thứ giới, chướng các nhập vô ngại, chướng bốn lỗi của miệng, chướng nghiệp ác của ý, chướng phát sinh thêm lên tham, nhuế, tà kiến;
chướng chẳng cầu chánh pháp, chướng đối với pháp Bồ-tát sinh lòng giải đãi, chướng trong pháp tinh tấn của Bồ-tát sinh lòng nghi hoặc, chướng lìa bỏ pháp quyết định của Bồ-tát, chướng tổn giảm trí tuệ môn của Bồ-tát, chướng tổn giảm chánh niệm, chướng xa lìa Phật pháp, chướng chẳng huân tập pháp ly sinh của Bồ-tát, chướng lòng khiêm hạ của Bồ-tát, chướng xa lìa pháp ly sinh của Thanh văn, Duyên giác, chướng chẳng thuận chư Phật, Bồ-tát ba đời.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát khởi lên một tâm sân hận phải chịu trăm chướng như vậy, cho đến trăm ngàn pháp chướng ngại. Vì sao vậy? Này Phật tử! Ta chẳng thấy một pháp ác nào sinh ra mà hơn được một tâm sân hận của Bồ-tát.
Này Phật tử! Vậy Đại Bồ-tát muốn mau chóng đầy đủ hạnh Bồ-tát thì nên phải tu tập mười thứ chánh pháp. Những gì là mười?
1. Chẳng bỏ tất cả chúng sinh.
2. Ở nơi các Bồ-tát sinh ra lòng tưởng nghĩ Như Lai.
3. Thường chẳng bài báng tất cả Phật pháp.
4. Đối với các cõi Phật được trí vô ngại.
5. Cung kính tin ưa sở hạnh của Bồ-tát.
6. Chẳng xả tâm Bồ-đề ngang bằng hư không pháp giới.
7. Phân biệt Bồ-đề, rốt ráo Phật lực, đạt đến bờ kia.
8. Tu tập tất cả những biện tài của Bồ-tát.
9. Giáo hóa chúng sinh lòng không chán mệt.
10. Ở nơi tất cả thế giới thị hiện thọ sinh mà chẳng đắm trước.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát an trụ mười thứ chánh pháp như vậy thì có thể giữ lấy mười thứ pháp thanh tịnh. Những gì là mười?
1. Đối với pháp thậm thâm rốt ráo thanh thịnh.
2. Gần gũi Thiện tri thức thanh tịnh.
3. Có thể hộ trì chánh pháp chư Phật thanh tịnh.
4. Có thể phân biệt hết không giới thanh tịnh.
5. Giỏi vào pháp giới thanh tịnh.
6. Trí tuệ liễu ngộ các tâm hành thanh tịnh.
7. Khiến cho căn lành của Bồ-tát thanh tịnh.
8. Tâm thường chẳng chấp trước các kiếp thanh tịnh.
9. Trí tuệ quán sát ba cõi thanh tịnh.
10. Thành tựu chủng tánh chư Phật thanh tịnh.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát an trụ ở những chánh pháp thanh tịnh đó thì có thể đầy đủ mười thứ chánh trí. Những gì là mười?
1. Trí phân biệt tâm hành của tâm chúng sinh.
2. Trí phân biệt những nghiệp báo của chúng sinh.
3. Trí soi khắp tất cả chư Phật.
4. Đối với pháp chư Phật, được trí phương tiện thứ lớp.
5. Trí đầy đủ tất cả Tổng trì môn.
6. Trí thành tựu tất cả văn tự biện tài.
7. Trí giỏi biết tất cả ngôn ngữ của chúng sinh.
8. Trí thị hiện thân ở tất cả thế giới.
9. Trí soi khắp đầy đủ tất cả chúng sinh.
10. Ở trong tất cả cõi đắc Nhất thiết trí.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát an trụ ở mười thứ chánh trí như vậy thì được mười thứ pháp tùy thuận thể nhập thiện xảo của chư Phật. Những gì là mười?
1. Tất cả thế giới trong một sợi lông.
2. Một sợi lông sinh ra số cõi không thể nghĩ bàn.
3. Tất cả thân chúng sinh đều vào một thân, ở nơi một thân sinh ra vô lượng các thân.
4. Số kiếp không thể nêu bày hết đều vào một niệm khiến cho một niệm nhập vào trong số kiếp chẳng thể nêu bày hết.
5. Tất cả Phật pháp đều vào một pháp khiến cho một pháp vào trong tất cả Phật pháp.
6. Tất cả các nhập vào nơi một nhập khiến cho một nhập vào nơi tất cả các nhập.
7. Tất cả các căn vào nơi một căn khiến cho một căn vào nơi tất cả các căn, tất cả các căn vào nơi pháp phi căn, pháp phi căn vào nơi tất cả các căn.
8. Tất cả các tướng đều vào nơi một tướng và một tướng vào nơi tất cả tướng.
9. Tất cả âm thanh ngôn ngữ vào nơi một âm thanh ngôn ngữ, một âm thanh ngôn ngữ vào nơi tất cả âm thanh ngôn ngữ.
10. Tất cả ba đời đều vào nơi một đời khiến cho một đời vào nơi tất cả ba đời.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát phân minh mười loại pháp thể nhập như vậy thì có thể an trú nơi mười loại trực tâm. Những gì là mười?
1. Trực tâm an trú nơi pháp ngữ ngôn và phi ngữ ngôn của tất cả thi.
2. Trực tâm an trú nơi chánh niệm tất cả chúng sinh.
3. Trực tâm an trú nơi hư không giới.
4. Trực tâm an trú nơi pháp giới vô lượng, vô biên.
5. Trực tâm an trú nơi sự thuận theo chánh pháp tất cả Phật.
6. Trực tâm an trú nơi thiện pháp sâu xa không hoại chánh pháp.
7. Trực tâm an trú nơi sự trừ diệt tất cả nghi hoặc.
8. Trực tâm an trú nơi pháp quán bình đẳng ba đời.
9. Trực tâm an trú nơi chư Phật ba đời bình đẳng.
10. Trực tâm an trú nơi vô lượng lực chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát an trú mười loại trực tâm như vậy thì được mười loại pháp phương tiện thiện xảo. Những gì là mười?
1. Bồ-tát được phương tiện thiện xảo chiếu khắp tất cả pháp chư Phật sâu xa.
2. Được phương tiện thiện xảo sinh ra thắng pháp chư Phật thậm thâm.
3. Được phương tiện thiện xảo phân biệt diễn nói tất cả pháp chư Phật trang nghiêm.
4. Được phương tiện thiện xảo thâm nhập vào pháp bình đẳng của tất cả chư Phật.
5. Được phương tiện thiện xảo phân biệt được biệt tướng của tất cả Phật pháp.
6. Được phương tiện thiện xảo vào chánh pháp của chư Phật không thể hoại.
7. Được phương tiện thiện xảo vào pháp trang nghiêm của tất cả chư Phật.
8. Được phương tiện thiện xảo dùng một phương tiện vào tất cả Phật pháp.
9. Được phương tiện thiện xảo vào vô lượng các pháp phương tiện của chư Phật.
10. Được phương tiện thiện xảo, ở nơi tất cả Phật pháp tâm được tự tại mà chẳng thoái chuyển.
Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp phương tiện thiện xảo.
Này Phật tử! Vậy nên Đại Bồ-tát phải nên một lòng cung kính nghe nhận pháp này. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát nghe được pháp đó, dùng ít phương tiện thì mau chóng được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác ngang bằng với ba đời chư Phật.
Lúc bấy giờ, nhờ thần lực Phật mà Bồ-tát nói lên pháp như vậy nên số mười thế giới nhiều như vi trần chẳng thể nói hết ức na-do-tha cõi Phật sáu thứ chấn động, mưa xuống nhiều hơn cả chư Thiên, tất cả mưa mây hoa, mưa mây diệu hương, mưa mây mạt hương, mưa mây y lọng báu, tràng phan và các đồ trang nghiêm báu, mưa mây âm nhạc, mưa mây các Bồ-tát, mưa mây chẳng thể nêu bày hết để tán thán chư Phật, mưa mây chẳng thể nêu bày hết lời khen ngợi “Lành thay!”, mưa mây âm thanh Phật đầy khắp pháp giới, mưa mây thế giới thanh tịnh chẳng thể nói hết, mưa mây công đức Bồ-tát được trưởng dưỡng chẳng thể nói hết, mưa mây ánh sáng chẳng thể nói hết, mưa mây các loại thần lực tự tại chẳng thể nói hết. Như Đức Phật ngồi tại đạo tràng ở bốn thiên hạ thế giới này mà mưa xuống những chủng loại mưa mây như vậy, khi đang diễn nói các pháp thì mười phương thế giới cũng như vậy.
Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật mà Bồ-tát nói pháp như vậy nên đi qua số cõi nhiều như số vi trần của mười thế giới chẳng thể nói, có số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười thế giới chư Phật đi đến cõi này đầy khắp cả mười phương. Họ đều nói lên: “Hay thay, hay thay! Này Phật tử! Ông có thể nói được pháp sâu xa
tối đại thệ nguyện thọ ký của chư Phật Như Lai như vậy. Chúng ta đều đồng danh hiệu Phổ Hiền, ở những thế giới Phổ thắng, từ chỗ các Đức Như Lai Phổ Tràng Tự Tại đi đến chỗ này. Tất cả thế giới cũng nói pháp này, từng câu, từng chữ, tất cả các hạnh không có tăng, giảm như vậy, nên chúng ta đến đây vì ông mà làm chứng. Như vậy số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười thế giới Phật đến đây làm chứng thì tất cả chỗ của những Đức Như Lai trong mười phương cũng như vậy.”
Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền dùng thần lực Phật và sức căn lành của mình quán sát mười phương và các pháp giới, muốn làm sáng các hạnh Bồ-tát, Bồ-đề chư Phật, muốn nói nguyện lớn, muốn phân biệt các kiếp của tất cả thế giới, muốn sáng tỏ sự tùy thời thị hiện của Phật xuất thế, muốn tùy theo căn của chúng sinh mà khiến họ đều nhận sự giáo hóa, muốn sáng tỏ những điều nói pháp không có hư vọng của Như Lai, muốn tùy theo sự gieo trồng căn lành được quả báo chẳng hư dối, muốn làm sáng Pháp thân thanh tịnh của Bồ-tát, phát ra âm thanh vi diệu giác ngộ chúng sinh, khởi lên tâm Bồ-đề nên nói kệ rằng:
Tất cả chúng hoan hỷ
Diệt sạch các ấm cái
Tất cả nghe cung kính
Các nguyện hạnh Bồ-tát.
Tùy Bồ-tát ba đời
Các nguyện hành đã làm
Ta sẽ nói thứ lớp
Pháp thắng diệu Bồ-tát.
Tất cả các số kiếp
Và số nghiệp thế gian
Ta nói không gì bằng
Ứng hóa hiện thế gian.
Thấy chư Phật quá khứ
Ở đó phát đại nguyện
Lợi ích loài sinh chúng
Diệt sạch tất cả khổ.
Vua luận sư Bồ-tát
Sở hành không đoạn tuyệt
Được pháp không gì bằng
Cảnh giới Nhất thiết trí.
Bồ-tát thấy quá khứ
Tất cả các Đạo sư
Phóng lưới ánh sáng lớn
Soi khắp cõi mười phương.
Phát đại nguyện như vậy
Ta làm đèn thế gian
Công đức trang nghiêm thân
Đầy đủ trí mười Lực.
Tất cả những quần sinh
Tham, nhuế, si thiêu đốt
Ta vì họ diệt tan
Vô lượng khổ đường ác.
Phát thệ nguyền như vậy
Kiên cố chẳng thoái chuyển
Hành đủ Bồ-tát hạnh
Sức vô ngại rốt ráo.
Thệ nguyện như vậy rồi
Hành thế gian không thoái
Sở hành không hư vọng
Pháp vương luận rốt ráo.
Ở trong một kiếp Hiền
Ngàn Đức Phật xuất thế
Tùy chánh pháp Phật đó
Thứ lớp phân biệt nói.
Như Phật Hiền kiếp này
Vô lượng kiếp cũng vậy
Pháp chư Phật vị lai
Ta sẽ nói thứ lớp.
Như trong một cõi Phật
Vô lượng cõi cũng vậy
Tánh tất cả Phật quốc
Ta đều phân biệt nói.
Phật lần lượt ra đời
Tùy nguyện, tùy danh hiệu
Tùy thọ ký của Ngài
Tùy thọ mạng Phật ấy,
Tùy chánh pháp tu trì
Chuyên cầu đạo vô ngại
Tùy chúng sinh giải hóa
Chánh pháp trụ thế gian,
Tùy cõi Phật thanh tịnh
Chúng sinh và pháp luân,
Thời, phi thời nói pháp
Lần lượt tịnh quần sinh
Tùy hạnh chúng sinh đó
Các nghiệp tánh đủ loại,
Thượng, hạ, trung sai khác
Nhận giáo hóa thích ứng
Trí thậm thâm như vậy
Bồ-tát vào hạnh đó.
Tu tập hạnh Phổ Hiền
Đầy đủ trí tuệ luân
Nghiệp thân không ngăn ngại
Khẩu nghiệp đều thanh tịnh
Nghiệp ý cũng thông suốt
Thông đạt pháp ba đời
Bồ-tát hành như vậy
Rốt ráo đạo Phổ Hiền.
Sinh mặt trời tịnh trí
Chiếu khắp các pháp giới
Ở kiếp chẳng thể nói
Và tất cả cõi Phật,
Bồ-tát biết một niệm
Ở đó không dính mắc
Hành giả vào như vậy
Chỗ thậm thâm kỳ đặc.
Trong diệu pháp Bồ-tát
Ta sẽ nói ít phần
Trí tuệ vô biên tế
Cảnh giới Phật rốt ráo,
Khéo vào tất cả chỗ
Thành tựu không thoái chuyển
Đủ tịnh tuệ Phổ Hiền
Nguyện Phổ Hiền tròn đủ.
Hạnh Bồ-tát rốt ráo
Vào sâu trí vô đẳng,
Ở trong một vi trần
Chứa hết tất cả cõi.
Thấy vô lượng Phật ấy
Nghe đủ pháp diễn nói
Như trong một vi trần
Tất cả trần cũng vậy.
Thấy cõi và chư Phật
Là trí khó nghĩ bàn
Trong mỗi một vi trần
Hiện khắp pháp ba đời
Đường tử sinh năm nẻo
Đều phân biệt rõ biết
Trong mỗi một vi trần
Có vô lượng cõi Phật.
Trong một biết vô lượng
Trong vô lượng biết một
Các pháp giới như vậy
Tất cả cõi chư Phật.
Đồng tánh và khác tánh
Đều có thể rõ biết
Thâm nhập trí vi tế
Phân biệt các thế giới.
Tất cả kiếp hoại thành
Đều hay phân biệt nói
Như những kiếp tu hành
Ba đời tức một niệm
Đồng hành chẳng đồng hành
Đều phân biệt rõ biết
Vào sâu các thế giới
Thanh tịnh chẳng thanh tịnh.
Trong thân cõi không lường
Một cõi vô lượng thân
Tất cả trong mười phương
Vô lượng các thế giới,
Chủng loại vô số tánh
Tất cả đều rõ biết
Trong tất cả ba đời
Vô lượng cõi nước Phật,
Đầy đủ trí thậm thâm
Đều rõ biết thành bại
Các thế giới mười phương
Có thành hoặc có bại,
Phổ Hiền thâm nhập hết
Tất cả đều rõ biết
Dùng mắt tịnh tuệ thấy
Vô lượng các cõi Phật
Phân biệt rõ các nghiệp
Tùy hành vì thanh tịnh.
Bồ-tát Ma-ha-tát
Giỏi biết hạnh chúng sinh
Do vì các nghiệp ác
Sinh vào cõi chẳng tịnh
Vô lượng, vô biên cõi
Rõ biết là một cõi
Vào các cõi như vậy
Chúng sinh chẳng thể biết.
Tất cả các thế giới
Khiến vào trong một cõi
Thế giới chẳng tích tụ
Cũng lại chẳng lìa tan
Hoặc cúi hoặc ngưỡng lên
Hoặc cao hoặc dưới thấp
Tướng chúng sinh thế giới
Bồ-tát đều rõ biết.
Hoặc có cõi trùm khắp
Vô lượng cõi chư Phật
Biết đủ thứ là một
Biết một là tất cả.
Phổ Hiền chân Phật tử
Dùng trí chẳng nghĩ bàn
Biết cõi khó nghĩ bàn
Thông đạt vô biên cõi,
Biết thế giới ảo hóa
Cõi chúng sinh biến hóa
Biết các pháp hóa hiện
Chư Phật hóa rốt ráo.
Pháp thế gian sâu xa
Đủ thứ việc trang nghiêm
Chúng sinh vô lượng báo
Tâm nghiệp đều trang nghiêm,
Chân Phật tử khéo học
Diệu pháp giới thậm thâm
Đủ thần lực tự tại
Tràn đầy cõi mười phương.
Chúng sinh cùng các kiếp
Thường nói pháp thế gian
Tất cả không thể biết
Chỉ trừ Đẳng Chánh Giác.
Như Lai và thế giới
Đủ thứ các danh hiệu
Vô lượng kiếp diễn nói
Còn chẳng thể rốt ráo,
Huống gì tâm, cảnh giới
Pháp chư Phật ba đời
Diệu pháp giới chân thật
Tất cả cõi chư Phật.
Niệm vô ngại sạch trong
Trí vô ngại đầy đủ
Phân biệt nói pháp giới
Trí tuệ đến bờ kia.
Các thế giới như vậy
Trang nghiêm vô lượng nghiệp
Trong một niệm Bồ-tát
Rõ biết cõi ba đời.
Ở trong thế giới đó
Hành các hạnh tối thắng
Đẳng chánh giác rốt ráo
Lực tự tại hiển hiện.
Đời vị lai như vậy
Trong tất cả thế giới
Phật lần lượt ra đời
Bồ-tát đều rõ biết.
Họ hành những diệu nguyện
Cảnh giới tu công đức
Tùy kiếp thành Chánh giác
Bồ-tát biết rõ ràng.
Cũng biết tuổi thọ Phật
Và việc độ chúng sinh,
Tùy pháp môn phương tiện
Vì chúng chuyển pháp luân.
Bồ-tát biết như vậy
Đủ hạnh địa Phổ Hiền
Thành tựu Nhất thiết trí
Ngang bằng các Như Lai.
Cõi mười phương hiện tại
Những cõi Phật không lường
Vào sâu thế giới ấy
Thông đạt các pháp giới.
Ở trong thế giới đó
Vô số Phật hiện tại
Sơn vương vô ngại luận
Pháp tự tại rốt ráo.
Biết tịnh độ, chúng sinh
Hóa ứng, lực tự tại
Hết vô lượng ức kiếp
Thường nghĩ chỉ việc đó.
Thế gian tôn điều ngự
Thành tựu lực tự tại
Bồ-tát độ rốt ráo
Vào sâu trí tuệ tạng.
Bồ-tát phát sinh đủ
Mắt, tai, mũi vô ngại
Lưỡi vô ngại dài rộng
Khiến chúng đều hoan hỷ.
Tâm tối thắng vô ngại
Thanh tịnh khắp vô lượng
Trí vô ngại thậm thâm
Pháp ba đời rõ biết.
Giỏi học các hóa hiện
Cõi chúng sinh hóa hiện
Tự hóa, hóa thế gian
Hóa bờ kia rốt ráo.
Trang nghiêm các loại nghiệp
Trang sức các thế gian
Thành tựu trí tuệ Phật
Khéo biết tất cả tướng.
Mỗi một thân Như Lai
Dùng vô lượng phương tiện
Tùy chỗ ứng hóa ấy
Độ thoát vô lượng chúng.
Vào sâu cảnh giới trí
Tuệ nhật giữa thế gian
Sở hành chẳng thoái chuyển
Dạo khắp tất cả cõi,
Hiểu rõ các thế gian
Như mộng như huyễn hóa.
Tất cả cõi chúng sinh
Liễu đạt đều như chớp
Chẳng thủ kiếp hư vọng
Và tất cả thế gian
Thông hiểu phi thật chân
Ở đó không chấp trước
Vô lượng, vô số kiếp
Hiểu rõ chỉ một niệm.
Biết niệm cũng phi niệm
nghĩ thế gian không thật
Chẳng động nơi bản tòa
Một niệm đi mười phương.
Vô lượng, vô biên kiếp
Thường hóa độ chúng sinh
Các kiếp chẳng thể nói
Chỉ khoảng trong một niệm.
Chẳng khiến kiếp ngắn hơn
Pháp sát-na rốt ráo
Tất cả những thế gian
Và tâm các chúng sinh.
Chẳng một cũng chẳng hai
Bồ-tát đều rõ biết
Kiếp thế giới chúng sinh
Chư Phật và pháp Phật.
Đều như huyễn hóa thành
Pháp giới không có hai
Ở khắp cõi mười phương
Thị hiện vô lượng thân.
Chẳng thủ thân hư vọng
Không dính mắc pháp giới
Trong trí tuệ không hai
Sinh ra Nhân sư tử.
Chẳng chấp pháp không hai
Vì biết không một, hai
Bồ-tát biết các pháp
Như sóng nắng, điện chớp.
Như vang cũng như mộng
Như huyễn, như biến hóa
Thuận theo vào như vậy
Mọi cảnh giới Thế Tôn.
Thành tựu trí bình đẳng
Chiếu khắp cùng pháp giới
Dùng đại Bi vô lượng
Quán sát các chúng sinh.
Xa lìa lòng nhiễm trước
Quán thế gian thanh tịnh
Thân tịnh lớn vô tận
Vào sâu chỗ phương tiện.
Bồ-tát thường chánh niệm
Diệu pháp Luận Sư tử
Thấy thế gian khổ não
Phát vô lượng đại nguyện.
Sở hành đều sạch trong
Khắp cùng các pháp giới
Chư Phật và Bồ-tát
Phật pháp cùng thế gian.
Quán Bồ-tát phương tiện
Thông đạt không sai biệt
Tạng pháp thân thanh tịnh
Tất cả các thế gian.
Thế gian và Pháp thân
Cả hai không chấp trước
Ví như trong nước trong
Thấy bóng không thật có.
Pháp thân đến mười phương
Mà cũng không chỗ đến
Không chỗ dính mắc này
Thân thế gian thanh tịnh.
Tuy thân mà phi thân
Vì các pháp vô sinh
Vào sâu thân vô tận
Phi sinh cũng phi diệt.
Phi thường phi vô thường
Thị hiện các thế gian
Diệt tan ác tà kiến
Thành tựu được chánh kiến,
Quán các pháp bình đẳng
Chẳng chấp ngã, ngã sở.
Ví như nhà ảo thuật
Bày ra mọi thứ huyễn,
Vốn không từ đâu đến
Cũng không đi đến đâu
Huyễn cũng chẳng có lượng
Cũng chẳng có vô lượng.
Ở trong đại chúng ấy
Thị hiện lượng, vô lượng
Dùng tâm tịch diệt này
Tu tập các căn lành.
Xuất sinh pháp chư Phật
Phi lượng vô phi lượng
Có lượng có vô lượng
Đều là vọng tưởng suông.
Phân biệt tất cả nẻo
Chẳng chấp lượng, vô lượng
Pháp thậm thâm chư Phật
Tịch diệt tối sâu xa.
Vô lượng trí thậm thâm
Biết các đường sâu xa
Bồ-tát lìa ngu muội
Tâm ý tịnh không lường.
Tu tập các căn lành
Đầy đủ vô lượng nguyện
Độ vô lượng chúng sinh
Khiến đến chỗ an ổn.
Quán các pháp bình đẳng
Ở đó không dính mắc
Hiểu sâu chân thật tế
Các pháp vô sở hữu.
Giác ngộ các thế gian
Các pháp không sinh diệt
Biết sâu tất cả pháp
Tùy ứng hóa chúng sinh.
Mưa khắp pháp cam lộ
Tràn đầy các thế gian
Dạy vô lượng chúng sinh
Khiến phát tâm Bồ-đề.
Chẳng xả hạnh Bồ-tát
Đều được không thoái chuyển
Tùy thuận chánh pháp Phật
Được Pháp thân rốt ráo.
Rõ biết hết thế gian
Tất cả thân chúng sinh
Phân biệt các chúng sinh
Và tất cả cõi Phật.
Vào sâu biển trí tuệ
Thông đạt biển mười phương
Trong tịnh thân Như Lai
Hiện khắp thân chúng sinh.
Mắt Bồ tất tịnh minh
Đều có thể nhìn thấy
Trong vô lượng ức kiếp
Khen ngợi thân Như Lai.
Tận cùng tất cả kiếp
Vẫn còn chưa rốt ráo
Sau khi Phật Niết-bàn
Bồ-tát Ma-ha-tát.
Trong từng niệm niệm còn
Phân bố các xá-lợi
Đời vị lai như vậy
Có người cầu Phật đạo.
Vô lượng tâm Bồ-đề
Trí quyết định rõ biết
Trong ba đời như vậy
Chư Phật hiện ở đời.
An trụ hạnh Phổ Hiền
Đều phân biệt rõ biết
Phân minh rõ như vậy
Các hạnh địa vô lượng.
Thành tựu trí kiên cố
Hay chuyển luân không thoái
Vô lượng trí tuệ sâu
Cảnh Như Lai rốt ráo.
Trí Minh tịnh Phổ Hiền
Vào sâu không thoái chuyển
Tất cả Tối Thắng Tôn
Vào sâu diệu cảnh giới
Không thoái chuyển rốt ráo
Được Bồ-đề Vô thượng
Tâm vô lượng, vô biên
Tất cả chủng loại nghiệp.
Tu tập những tưởng hành
Một niệm có thể biết
Tâm học, tâm vô học
Ô nhiễm chẳng ô nhiễm.
Bồ-tát, trong một niệm
Giác ngộ vô lượng tâm
Rõ biết chẳng nhất, nhị
Chẳng bẩn, chẳng sạch trong.
Cũng chẳng phải tích tập
Đều khởi từ nhân duyên
Phân minh hết như vậy
Tất cả tâm chúng sinh.
Các cõi Phật thế gian
Đều chính là hư vọng
Diệu phương tiện như vậy
Vào sâu hạnh Bồ-tát.
Cùng Phổ Hiền bình đẳng
Hóa sinh pháp Như Lai
Tất cả loại chúng sinh
Tưởng thiện ác chẳng đồng.
Hoặc có kẻ sinh thiên
Hoặc người đọa đường ác
Bồ-tát thấy thế gian
Đều từ nghiệp duyên khởi.
Dính mắc hư vọng tưởng
Lưu chuyển ở sinh tử
Những chúng sinh mười phương
Lưới hư dối che lấp.
Trong một niệm Bồ-tát
Phương tiện giải thoát xong
Các căn, nhập như vậy
Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân.
Phân biệt biết nghiệp ý
Tưởng thế gian chẳng đồng
Mỗi một cảnh giới mắt
Sinh ra vô lượng mắt.
Vô số tướng chẳng đồng
Vô lượng không giới hạn
Tùy sở hành chúng sinh
Tất cả nghiệp thiện ác.
Gặt quả báo nơi đó
Tùy vạn hữu chẳng đồng
Mắt Phổ Hiền thanh tịnh
Vào sâu lực các địa.
Mỗi một cảnh giới mắt
Sinh ra vô lượng trí
Những thế gian như vậy
Đều phân biệt rõ biết.
Tất cả hạnh rốt ráo
Mau đạt không thoái chuyển
Phật thuyết, Bồ-tát thuyết
Cõi thuyết, chúng sinh thuyết.
Tất cả ba đời thuyết
Bồ-tát rõ biết thảy
Quá khứ là vị lai
Vị lai là quá khứ
Hiện tại là khứ, lai
Bồ-tát rõ biết hết.
Vô lượng đời như vậy
Giác ngộ tướng chẳng đồng
Hành phương tiện rốt ráo
Đầy đủ trí chư Phật.
Phẩm 32: BẢO VƯƠNG NHƯ LAI TÁNH KHỞI (Phần 1)
Bấy giờ, giữa khoảng mi trong tướng bạch hào của Như Lai phóng ra ánh sáng lớn tên là Minh Như Lai pháp, có vô lượng ức na-do-tha ánh sáng để làm quyến thuộc, soi khắp tất cả thế giới mười phương, nhiễu quanh mười vòng, hiển hiện vô lượng tự tại của Như Lai, giác ngộ vô số ức na-do-tha các chúng Bồ-tát, tất cả thế giới chấn động sáu cách, diệt trừ tất cả những khổ đường ác, che khuất tất cả ánh sáng của ma giống như khối màu đen, hiển hiện tất cả Bồ-đề Như Lai, hiển hiện tất cả đại chúng chư Phật, rốt ráo trang nghiêm chiếu khắp tất cả thế giới, pháp giới, hư không giới…, ánh sáng ấy quay trở lại bao quanh tất cả đại chúng Bồ-tát rồi nhập vào đỉnh của Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức.
Lúc bấy giờ, tất cả đại chúng lòng rất vui mừng, thân ý an lạc suy nghĩ: “Kỳ lạ, hiếm có! Hôm nay Như Lai phóng ra lưới ánh sáng lớn thì nhất định sẽ diễn nói chánh pháp thậm thâm.”
Lúc bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức, ở trên tòa hoa sen đứng dậy, sửa áo vai phải, đặt gối phải lên đài hoa sen, chắp tay một lòng chính hướng về Như Lai, nói kệ rằng:
Tất cả pháp Chánh giác
Các cảnh giới rốt ráo
Các Đại tiên ba đời
Cho nên lễ cung kính.
Cảnh vô tướng rốt ráo
Tướng tốt trang nghiêm thân
Phóng ánh sáng ly cấu
Diệt tan tất cả ma.
Chấn động cõi mười phương
Tất cả cõi chư Phật
Chúng sinh chẳng sợ hãi
Là sức oai thần Phật.
An trụ như hư không
Pháp giới đều thanh tịnh
Trừ diệt tất cả ác
Khiến chúng được sạch trong.
Vô lượng kiếp khổ hạnh
Một lòng cầu Phật đạo
Được trí cảnh vô ngại
Ngang bằng chư Như Lai.
Phóng vô lượng ánh sáng
Chấn động tất cả cõi
Hiển hiện lực tự tại
Rồi vào trong thân ta.
Những Bồ-tát khéo học
Đều tập trung đến đây
Cho nên tâm ta phát
Cần có việc Pháp vương.
Đại chúng đều thanh tịnh
Hạnh Bồ-tát rốt ráo
Trí tuệ không nhiễm trước
Thành tựu vô sở úy.
Hạnh Đại tiên vô lượng
Sức trí tuệ tinh tấn,
Tâm Bồ-tát khai phát
Pháp Như Lai thậm thâm.
nghĩa Chánh giác vi diệu
Ai có thể tuyên dương
Con nay muốn thỉnh hỏi
Nguyện xin Phật chỉ bày!
Bồ-tát nói kệ này xong thì trong miệng Đức Như Lai phóng ra ánh sáng lớn tên là Vô ngại vô úy, có vô lượng ức na-do-tha a-tăng-kỳ ánh sáng để làm quyến thuộc. Ánh sáng đó soi khắp tất cả thế giới mười phương, nhiễu quanh mười vòng, hiển hiện vô lượng tự tại của Đức Như Lai, giác ngộ vô số ức na-do-tha các chúng Bồ-tát, tất cả thế giới sáu thứ chấn động, trừ diệt tất cả những khổ đường ác, che lấp tất cả những ánh sáng của ma giống như màu đen, hiển hiện tất cả Bồ-đề Như Lai, hiển hiện tất cả đại chúng của chư Phật, rốt ráo trang nghiêm chiếu khắp tất cả thế giới, pháp giới, hư không giới…, ánh sáng ấy quay trở lại nhiễu quanh các đại chúng, tất cả Bồ-tát rồi vào miệng của Đại Bồ-tát Phổ Hiền.
Lúc bấy giờ, thân và tòa Sư tử của Đại Bồ-tát Phổ Hiền thù thắng hơn trăm lần thân và tòa Sư tử của các Bồ-tát, chỉ trừ tòa ngồi của Đức Như Lai.
Lúc bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền:
–Này Phật tử! Chỗ Phật hiển hiện đại uy thần lực chẳng thể nghĩ bàn, đó là tướng điềm gì?
Phổ Hiền đáp Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức rằng:
–Này Phật tử! Như tôi suy nghĩ, như chỗ tôi thấy các Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác đời quá khứ phóng ra ánh sáng lớn thì nhất định nói về chánh pháp Như Lai tánh khởi.
Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức nghe được tên Chánh pháp Như Lai Tánh khởi xong thì tất cả đại địa sáu cách chấn động, sinh ra vô lượng ánh sáng khó luận bàn.
Lúc bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền:
–Thưa Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ tất biết chánh pháp Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác Tánh Khởi?
Thưa Phật tử! Chúng hội vô số ức na-do-tha Đại Bồ-tát thanh tịnh giỏi học, tu hành những nghiệp thanh tịnh, niệm tuệ thành tựu,
trang nghiêm chư Phật, rốt ráo bờ kia, trụ oai nghi Phật, đủ hạnh Như Lai, chánh niệm chư Phật chưa từng tán loạn, đại Bi quán sát tất cả chúng sinh, quyết định trí tuệ, phân biệt những diệu thần thông của Bồ-tát, đắc thần lực Phật, an trụ ở công đức tất cả chư Phật. Các vị Đại Bồ-tát thành tựu vô lượng công đức như vậy đều đến đây tập hội. Như Bồ-tát đây đã từng ở vô lượng ức na-do-tha chỗ Phật, cung kính cúng dường, gieo trồng các căn lành, thành tựu diệu hạnh của Vô thượng Bồ-tát, những Tam-muội môn được tự tại, thâm nhập vào bí mật của tất cả Như Lai, đối với các Phật pháp thì trừ nghi hoặc của mọi người, vào sâu pháp Phật, giỏi biết các căn của tất cả chúng sinh mà vì họ nói pháp, thuận theo Phật trí phân biệt diễn nói tất cả Phật pháp, rốt ráo bờ kia, thành tựu vô lượng công đức như vậy… Hay thay, thưa Phật tử! Nguyện xin hãy nói về chánh pháp Như Lai Tánh khởi!
Lúc bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức muốn một lần nữa làm sáng ý nghĩa này nên hướng về Bồ-tát Phổ Hiền nói kệ rằng:
Hay thay! Trí vô ngại
Giác ngộ tất cả pháp
Đầy đủ tuệ bình đẳng
Nói vô lượng cảnh Phật.
Các Phật tử nghe xong
Lòng đều rất vui mừng
Nguyện xin hãy phô diễn
Pháp Như Lai Tánh khởi.
Những gì thân Như Lai
Diệu âm thanh thanh tịnh
Thế nào tâm Như Lai
Và vô lượng cảnh giới?
Những gì Như Lai hạnh
Và Bồ-đề chư Phật
Tu tập những pháp nào
Mau thành Đẳng chánh giác.
Sao gọi Chuyển pháp luân
Pháp diệu thắng thanh tịnh
Xin hãy phân biệt nói
Pháp Niết-bàn Thiện Thệ!
Chư Phật tử nghe rồi
Lòng hoan hỷ vô lượng
Loài chúng sinh mười phương
Đều thấy những Pháp vương.
Cung kính cúng dường Phật
Ở đó trồng căn lành
Nếu có thấy chư Phật
Cung kính gieo căn lành.
Tạng công đức vô lượng
Xin vì con nói rõ
Nếu có nghe tất cả
Danh hiệu của Như Lai.
Phật hiện tại mười phương
Và đã Bát-niết-bàn
Tạng công đức vô tận
Người nghe danh vui mừng.
Và được những lợi gì?
Xin hãy thương nói rõ
Chân Phật tử thanh tịnh
Xin hãy rộng tuyên dương!
Phân biệt cảnh giới sâu
Vô lượng biển công đức
Tất cả các Bồ-tát
Đều chắp tay một lòng.
Cung kính nhìn Thiện Thệ
Ngắm nhân giả và tôi
Khéo nói âm vi diệu
Nguyện nói nghĩa thật chân.
Trừ diệt các nghi hoặc
Thanh tịnh như hư không
Nhân duyên và thí dụ
Vì tôi phân biệt nói.
Vô lượng chúng nghe rồi
Đều phát Bồ-đề tâm
Tất cả chư Như Lai
Tướng tốt trang nghiêm thân.
Đầy khắp mười phương cõi
Phương tiện độ chúng sinh
Phát ra âm vi diệu
Diễn nói vô lượng pháp.
Nhân, dụ theo ứng hóa
Khai ngộ Phật Bồ-đề
Tất cả cõi mười phương
Trong vô lượng cõi Phật.
Kiếp nhiều chẳng thể nói
Khó thấy pháp hội này
Đại chúng này tập hợp
Các Phật tử thanh tịnh.
Trong vô lượng ức kiếp
Khó thấy cũng khó nghe
Cho nên chân Phật tử
Nguyện nói nghĩa vi diệu
Hiển hiện rộng vô lượng
Pháp Như Lai Tánh khởi.
Tất cả các Bồ-tát
Đều chắp tay một lòng
Khát ngưỡng nơi Đại thừa
Nguyện mưa pháp cam lồ.
Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền bảo Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức Bồ-tát cùng các đại chúng:
–Này Phật tử! Chánh pháp Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh
Giác Tánh Khởi chẳng thể nghĩ bàn. Vì sao? Chẳng phải vì có ít nhân duyên mà thành Đẳng chánh giác, xuất hiện ở thế gian. Này Phật tử! Như Lai dùng mười thứ vô lượng, vô số trăm ngàn a-tăng-kỳ nhân duyên mới thành Đẳng chánh giác, xuất hiện ở thế gian. Những gì là mười?
1. Phát tâm Bồ-đề vô lượng, chẳng bỏ tất cả chúng sinh.
2. Vô số kiếp đời quá khứ tu các căn lành, thâm tâm chính trực.
3. Từ bi vô lượng cứu hộ chúng sinh.
4. Hành vô lượng hạnh, chẳng lùi nguyện lớn.
5. Tích vô lượng công đức, lòng không chán đủ.
6. Cung kính cúng dường vô lượng chư Phật, giáo hóa chúng sinh.
7. Sinh ra vô lượng phương tiện trí tuệ.
8. Thành tựu vô lượng công đức tạng.
9. Đầy đủ vô lượng trí tuệ trang nghiêm.
10. Phân biệt diễn nói vô lượng thật nghĩa của các pháp.
Này Phật tử! Đó là mười thứ vô lượng, vô số trăm ngàn a-tăng-kỳ pháp môn Đẳng chánh giác xuất hiện ở thế gian.
Này Phật tử! Ví như tam thiên đại thiên thế giới chẳng do chút ít nhân duyên mà thành. Chúng do vô lượng nhân duyên mới có thể được thành, như là nổi cơn mây mưa lớn, vì mưa lớn nên khởi lên bốn phong luân. Những gì là bốn?
Một tên là Trì, có thể nắm giữ nước lớn.
Hai là Tiệm Tiêu, tiêu dần nước lớn.
Ba gọi là Khởi, nổi lên các xứ sở.
Bốn là Trang nghiêm, trang nghiêm nghiệp báo chúng sinh của ba ngàn thế giới.
Bốn thứ như vậy đều là chỗ khởi lên của các căn lành Bồ-tát và nghiệp báo chúng sinh.
Này Phật tử! Nhờ vô lượng nhân duyên như vậy mới thành tam thiên đại thiên thế giới, vì pháp như vậy nên không có tác giả, cũng không người thành. Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như
vậy, chẳng phải do chút ít nhân duyên tạo thành mà do vô lượng nhân duyên mới thành Đẳng chánh giác, xuất hiện ở đời. Đó là Đại Bồ-tát đã từng ở chỗ vô lượng Phật đời quá khứ, lắng nghe thọ trì mưa lớn chánh pháp cam lồ. Nhờ đó mà có thể khởi lên bốn thứ phong luân trí tuệ của Như Lai. Những gì là bốn?
1. Chánh niệm trì Đà-la-ni chưa từng quên mất, phong luân đại trí của Như Lai có thể trì giữ tất cả pháp vũ của Như Lai.
2. Chánh quán phong luân đại trí của Như Lai, có thể tiêu diệt hết tất cả phiền não.
3. Khéo hồi hướng phong luân đại trí của Như Lai, thành tựu tất cả căn lành công đức.
4. Sinh ra những pháp trang nghiêm ly cấu, phong luân đại trí của Như Lai đều khiến cho tất cả các căn của chúng sinh thanh tịnh, tướng tốt trang nghiêm.
Đó là sự thành tựu của các căn lành vô lậu của Như Lai. Vì pháp như vậy nên không có tác giả cũng không người thành. Này Phật tử! Đó là pháp môn thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời tối thắng số một, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.
Lại nữa, này Phật tử! Ví như khi tam thiên đại thiên thế giới thành mây lớn tuôn mưa tên Hồng chú, tất cả thế gian không thể chứa giữ, trừ đại thiên thế giới lúc ban đầu mới thành. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng lại như vậy, lúc xuất hiện ở đời diễn nói pháp vũ Như Lai tánh khởi thì tất cả Thanh văn, Duyên giác chẳng có thể thọ trì, trừ những vị Đại Bồ-tát thành tựu các lực.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ hai thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy!
Lại nữa, này Phật tử! Ví như mây lớn nghiệp báo của chúng sinh tuôn mưa không đến từ đâu, đi không chỗ đến. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, do lực căn lành của các Bồ-tát, Như Lai diễn nói mưa pháp Như Lai tánh khởi, không đến từ đâu, đi không chỗ đến.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ ba thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy!
Lại nữa, này Phật tử! Ví như mây lớn tuôn mưa, tất cả chúng sinh trong đại thiên thế giới không thể biết số lượng. Nếu muốn tính toán thì sẽ khiến cho lòng cuồng loạn, trừ vua trời Ma-hê-thủ-la, chủ cả đại thiên thế giới, cho đến một giọt nước cũng biết thảy, đó là nhờ sức quả báo căn lành.
Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai xuất hiện ở đời nói pháp vũ cam lồ Như Lai tánh khởi thì tất cả chúng sinh, Thanh văn, Duyên giác chẳng thể biết được. Nếu muốn suy nghĩ thì khiến cho long bị cuồng loạn trừ Đại Bồ-tát chủ của tất cả thế giới, cho đến một câu, một vị đều phân biệt biết hết, vì ở chỗ Phật đời quá khứ đã tu các Địa lực.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ tư thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy!
Lại nữa, này Phật tử! Ví như mây lớn tuôn mưa tên là Diệt xí nhiên, hoặc tên là Năng khởi, hoặc
tên là Năng hoại, hoặc tên là Thành bảo, hoặc tên là Phân biệt đại thiên thế giới… Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai xuất hiện ở đời mưa chánh pháp vũ tên là Trừ diệt, diệt trừ lửa hừng phiền não của chúng sinh; hoặc có pháp vũ tên là Năng khởi, hay khởi lên tất cả căn lành của chúng sinh; hoặc có pháp vũ tên là Năng hoại, có thể hủy hoại các ác tà kiến của chúng sinh; hoặc có pháp vũ tên là Thành bảo, có thể thành tựu báu Nhất thiết trí cho tất cả chúng sinh; hoặc có pháp vũ tên là Phân biệt, phân biệt hoạt động tâm, tâm sở của chúng sinh.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ năm thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.
Lại nữa, này Phật tử! Ví như mây lớn mưa xuống, nước chỉ có một vị, rồi tùy theo chỗ mưa ấy mà nước có sai biệt. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai mưa xuống pháp vũ thuần một vị đại Bi, rồi tùy theo sự ứng hóa chủng loại chẳng đồng.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ sáu thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.
Lại nữa, này Phật tử! Ví như khi tam thiên đại thiên thế giới đầu tiên khi mới thành thì trước hết thành lập những cung điện trời
Sắc giới, tiếp theo thành lập cung điện của chư Thiên cõi Dục, tiếp theo thành lập cõi người và chỗ ở của các chúng sinh khác. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, khi xuất hiện ở đời, trước tiên Như Lai phát khởi các hạnh trí tuệ của Bồ-tát, tiếp theo là khởi lên tất cả căn lành của Duyên giác, Thanh văn và chúng sinh khác.
Này Phật tử! Ví như mây lớn mưa xuống nước một vị, rồi tùy theo lực căn lành của các chúng sinh mà khởi lên đủ thứ cung điện. Nước pháp của Như Lai một vị đại Bi, tùy theo khí căn của chúng sinh chẳng đồng nên mưa pháp sai biệt.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ bảy thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.
Lại nữa, này Phật tử! Ví như thế giới lúc ban đầu mới thành có đại thủy luân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới. Nước đầy thế giới rồi phát sinh hoa sen lớn tên là Như Lai khởi, dùng những báu công đức để trang nghiêm, che khắp ba ngàn thế giới, ánh sáng soi tất cả đất nước trong mười phương. Trời Ma-hê-thủ-la, trời Tịnh cư… thấy hoa sen thì liền nhất định biết, như hoa sen nở là các Đức Phật ra đời.
Này Phật tử! Lúc bấy giờ có phong luân khởi lên tên là Tịnh quang minh, có thể thành cung điện của chư Thiên cõi Sắc; lại có phong luân khởi lên tên là Tịnh trang nghiêm, có thể thành cung điện của chư Thiên cõi Dục; lại có phong luân khởi lên tên là Bất khả hoại, có thể tạo thành các dãy núi lớn nhỏ và núi Kim cang; lại có phong luân khởi lên tên là Thắng cao, có thể thành vua núi Tu-di; lại có phong luân khởi lên tên là Bất động, có thể thành mười thứ núi lớn. Những gì là mười?
Đó là núi Ba tiêu, núi Tiên nhân, núi Phục ma, núi Đại phục ma, núi Trì kiếp, núi Đen, núi Mục-chân-lân-đà, núi Đại mục-chân-lân-đà, núi Hương, núi Tuyết.
Lại có phong luân khởi lên tên là An trụ, có thể thành đại địa; lại có phong luân khởi lên tên là Trang nghiêm, có thể thành cung điện địa Thiên, cung điện Càn-thát-bà; lại có phong luân khởi lên tên là Vô tận tạng, có thể thành biển của ba ngàn thế giới; lại có
phong luân khởi lên tên là Minh tịnh tạng, có thể thành trân bảo của ba ngàn thế giới; lại có phong luân khởi lên tên là Kiên cố văn, có thể thành tất cả cây Như ý.
Này Phật tử! Ví như mây lớn mưa xuống nước thuần một vị. Nhưng vì sức quả báo căn lành của chúng sinh nên có pháp như vậy. Vì thế nên khởi lên đủ chủng loại phong luân, phong luân sai biệt nên hình loại cả ngàn thế giới chẳng đồng. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy. Như Lai xuất hiện ở đời đủ những căn lành, có ánh sáng tên là Vô thượng đại trí, chẳng đoạn Như Lai tánh khởi, chẳng thể nghĩ bàn trí, soi khắp thế giới mười phương, thọ ký Như Lai cho tất cả Bồ-tát, danh hiệu thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời. Lại có thể biết rõ mỗi một cõi Phật có bao nhiêu Bồ-tát thành tựu công đức.
Lại có ánh sang tên là Ly cấu tịnh Như Lai đại trí có thể thành Trí tuệ lậu vô sinh của Như Lai.
Lại có ánh sang tên là Phổ minh Như Lai đại trí, có thể thành Trí pháp giới chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai.
Lại có ánh sang tên là Trì Phật tánh Như Lai đại trí, có thể thành Các lực bất động của Như Lai.
Lại có ánh sang tên là Vô hoại thắng Như Lai đại trí, có thể thành Trí vô sở úy của Như Lai.
Lại có ánh sang tên là Nhất thiết minh Như Lai đại trí, có thể thành Nhất thiết chủng trí kiên cố chẳng lui.
Lại có ánh sang tên là Xuất sinh biến hóa Như Lai đại trí, có thể khiến cho nghe thấy người cung kính cúng dường các Đức Như Lai, căn lành chẳng hư rỗng.
Lại có ánh sang tên là Phổ tùy thuận chí Như Lai đại trí, có thể thành Pháp thân vô tận công đức, trí tuệ thanh tịnh của Như Lai, nhiêu ích chúng sinh.
Lại có ánh sang tên là Bất khả cứu cánh Như Lai đại trí, có thể thành Diệu trí thậm thâm của Như Lai, chẳng đoạn tuyệt Tam bảo.
Lại có ánh sang tên là Chủng chủng trang nghiêm Như Lai đại trí, có thể thành thân tướng tốt trang nghiêm của Như Lai, khiến cho
tất cả chúng sinh đều vui mừng được Nhất thiết trí.
Lại có ánh sang tên là Bất khả hoại Như Lai đại trí, có thể thành thọ mạng thù thắng không có tận cùng ngang bằng pháp giới, hư không giới của Như Lai.
Này Phật tử! Nước Như Lai chỉ thuần một vị đại Bi, nhưng do lực căn lành của Bồ-tát và căn của chúng sinh khác sai biệt nên pháp như vậy, do trí tuệ của Như Lai ứng hóa chẳng đồng.
Này Phật tử! Chánh pháp Như Lai tánh khởi là sự khởi lên ánh sang trí tuệ bình đẳng của tất cả Như Lai, một vị trí tuệ của tất cả Như Lai sinh ra vô lượng, vô biên công đức. Chúng sinh nghĩ rằng những công đức này Đức Như Lai đã tạo ra.
Này Phật tử! Đây chẳng phải là thần lực Đức Như Lai đã tạo ra. Này Phật tử! Thậm chí một vị Bồ-tát thành đạo Vô thượng nói rằng Phật tạo ra thì vẫn không có chỗ đó. Các Đức Phật vì tất cả quần sinh làm Thiện tri thức, chúng sinh nương vào đây được đại trí tuệ, không có pháp để làm cũng không có người làm.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ tám thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.
Này Phật tử! Ví như có bốn phong luân nương hư không mà trụ, có thể trì giữ thủy luân. Những gì là bốn?
Đó là An trụ, Bất động, Thường trụ, Kiên cố. Đó gọi là bốn thứ có thể giữ vững thủy luân, thủy luân có thể trì đại địa khiến cho chẳng thể tan hoại. Vậy nên nói, đại địa nương thủy luân, thủy luân nương phong luân, phong luân nương hư không, hư không không chỗ nương. Hư không tuy không chỗ nương nhưng có thể khiến cho ba ngàn cả ngàn thế giới được an trụ.
Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Ngài nương vào Như Lai khởi lên bốn thứ đại Trí phong luân vô ngại, có thể trì giữ căn lành của tất cả chúng sinh. Những gì là bốn?
Đó là Bảo hộ chúng sinh, đều khiến cho họ vui mừng. Phân biệt các pháp khiến cho chúng sinh đều ưa cầu. Thủ hộ tất cả căn lành của chúng sinh. Quyết định biết rõ pháp giới vô lậu đại Trí phong luân. Đó là tên bốn thứ đại Trí phong luân. Đại Từ làm cho chúng sinh nương về, đại Bi độ thoát chúng sinh. Đại Từ, đại Bi lợi
ích chúng sinh. Đại Từ, đại Bi nương trí phương tiện. Trí đại phương tiện nương nhờ Như Lai. Như Lai không có chỗ nương. Ánh sáng trí tuệ vô ngại soi khắp tất cả thế giới trong mười phương.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ chín thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.
Lại nữa, này Phật tử! Ví như ba ngàn thế giới thành rồi thì có đủ mọi thứ làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Tánh nước, chúng sinh được sự an lạc của nước. Lục địa chúng sinh được sự an lạc của đất. Cung điện, chúng sinh được sự an lạc của cung điện. Không trung, chúng sinh được sự an lạc của hư không. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai xuất hiện ở đời đem lại mọi thứ lợi ích cho chúng sinh. Người nghe thấy Đức Như Lai thì nhảy múa vui mừng, tu các căn lành; người trụ ở giới thì được niềm vui giới cấm Phật; người trụ ở bốn Thiền, bốn Vô lượng thì được niềm vui bậc Thánh trí sáng Vô thượng; người trụ ở cửa pháp thì được niềm vui chân thật; người trụ ở chiếu minh thì được niềm vui trí tịnh. Vô lượng pháp môn như vậy… đem lại đủ thứ lợi ích cho chúng sinh.
Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ mười thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.
