KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 56
Phẩm 34: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 13)
Bấy giờ, Thiện Tài thưa trời Viên Mãn Diệu Đức Lâm:
–Thưa Thiên thần! Thiên thần đạt được pháp môn thọ sinh tự tại của Bồ-tát đã bao lâu rồi?
Vị trời đáp:
–Thưa Phật tử! Vào đời xa xưa, cách đây các số kiếp nhiều như số bụi trần trong một ức cõi Phật, có kiếp tên là Khả duyệt lạc, kiếp ấy có thế giới tên Nhất thiết bảo. Trong thế giới thuộc các kiếp ấy có tám mươi ức Đức Phật xuất hiện ở đời. Đức Phật đầu tiên có tôn hiệu Bất Khả Hoại Tự Tại Tràng Vương. Trong thế giới ấy, có châu Diêm-phù-đề có một kinh đô tên là Trang nghiêm tràng, có một vị vua tên Bảo Diễm Nhãn Vương, đệ nhất phu nhân tên là Thiện Hỷ Quang. Như ở thế giới này, phu nhân Ma-da là mẫu thân của Đức Phật Lô-xá-na, thì trong thế giới ấy, phu nhân Thiện Hỷ Quang là mẫu thân của Đức Phật đầu tiên cũng như vậy. Phu nhân Thiện Hỷ Quang cùng với hai trăm vạn ức nữ tỳ đi đến vườn Kim sắc, đang vịn cành cây báu thì hạ sinh Bồ-tát, tức Đức Như Lai ấy. Lúc đó, có nhũ mẫu tên là Ly Cấu Quang, chư Thiên vương dung nước nóng nhiều hương thơm tắm rửa Thái tử xong rồi bồng trao cho nhũ mẫu. Nhũ mẫu kính nhận Thái tử, vô cùng hoan hỷ và liền đạt Tam-muội Phổ nhãn cảnh giới của Bồ-tát. Đạt Tam-muội này rồi, nhũ mẫu nhìn thấy chư Phật ở khắp mười phương không bị chướng ngại và cũng đạt được pháp môn thọ sinh tự tại của Bồ-tát.
Này Phật tử! Ví như thần thức mới thọ thai, nhanh chóng không
ngại; đạt pháp môn này, biết được sự thọ sinh tự tại của tất cả chư Phật cũng như vậy.
Này Phật tử! Ý ông thế nào? Người nhũ mẫu ấy, đâu phải ai khác, chính là thân ta. Từ đó đến nay, trong từng niệm, lúc nào ta cũng nhìn thấy biển pháp thọ sinh tự tại của Bồ-tát và thần lực tự tại giáo hóa chúng sinh của Đức Phật Lô-xá-na.
Này Phật tử! Trong từng niệm, ta đều có được các mắt trí tuệ thanh tịnh nhiều như số bụi trần trong tam thiên đại thiên thế giới, luôn nhìn thấy các cõi nhiều như số bụi trần trong tất cả các thế giới và chư Phật ở các cõi ấy, biết sự thọ sinh tự tại của chư Như Lai, lại biết rõ Đức Phật Lô-xá-na khi Đức Phật mới phát đại nguyện, cho đến biết tất cả chư Phật ở khắp mười phương khi mới phát đại nguyện, cho đến biết tất cả chư Phật ở khắp mười phương khi mới phát đại nguyện cũng vậy, ta cũng biết cung kính cúng dường chư Như Lai ấy. Các Đức Phật ấy thuyết pháp, ta đều được nghe, thọ trì và tu hành.
Khi ấy, nương thần lực Phật quán sát khắp mười phương, muốn nói rõ lại về ý nghĩa pháp môn thọ sinh tự tại ở tất cả các cảnh giới của Bồ-tát, trời Viên Mãn Diệu Đức Lâm nói kệ rằng:
Phật tử! Điều ông hỏi
Cảnh tịch diệt bậc nhất
Hãy nhất tâm lắng nghe
Ta sẽ nói nhân duyên:
Cách đây vô số kiếp
Có kiếp Khả duyệt lạc,
Tám mươi na-do-tha
Như Lai hiện ở đời.
Đức Như Lai đầu tiên
Vô Hoại Tự Tại Tràng
Ta thấy Đức Phật kia
Đản sinh vườn Kim sắc.
Nhũ mẫu Ly Cấu Quang
Nay chính là thân ta,
Thái tử thân sắc vàng
Thiên vương bế trao ta.
Kính nhận bậc Thượng nhân
Nhìn tướng Vô kiến đảnh
Tướng viên mãn khó bàn
Ta nhìn không biết chán.
Thân Ngài rất thanh tịnh
Tướng hảo tự trang nghiêm,
Thấy tướng Ngài quý báu
Ta vô cùng hoan hỷ.
Tư duy khó nghĩ bàn
Tăng trưởng biển công đức,
Thấy thần lực tự tại
Ta phát tâm Bồ-đề.
Chuyên cầu công đức Phật
Đầy đủ biển các nguyện
Trang nghiêm các thế giới
Xa lìa ba đường ác.
Ở trong các thế giới
Cúng dường tất cả Phật
Chuyên cầu biển nguyện lớn
Diệt trừ khổ chúng sinh.
Nghe pháp Phật đầu tiên
Thành tựu pháp môn này,
Trong tất cả các kiếp
Như bụi trần ức cõi.
Ta tu hạnh Bồ-tát
Nghiêm tịnh pháp môn này,
Chư Phật trong các kiếp
Ta đều đã cúng dường.
Và giữ gìn chánh pháp
Thanh tịnh biển pháp môn
Bụi trần ức cõi kiếp,
Chư Phật hiện ở đời.
Ta giữ gìn chánh pháp
Tu pháp môn khó bàn,
Trong mỗi niệm biết rõ
Các kiếp như bụi trần
Trong mỗi hạt bụi trần
Thấy vô số biển cõi.
Ở đó Phật ra đời
Hiện thần lực tự tại,
Ta ở trong từng niệm
Đều phân biệt thấy rõ.
Trong cõi không thể bàn
Thấy Bồ-tát ở đó
Hoặc ở trời Đâu-suất
Chuyên cầu Bồ-đề Phật.
Trong biển vô số cõi
Luôn thọ sinh tự tại,
Vô số chúng vây quanh
Mà nói pháp cho họ.
Trong mỗi niệm thấy hết
Vô số biển các cõi
Tất cả các Bồ-tát
Xuất gia đến đạo tràng.
Trải nhiều kiếp khó bàn
Thành bậc Tối Chánh Giác
Hiện bày các phương tiện
Diệt khổ cho chúng sinh.
Trong mỗi hạt bụi trần
Chuyển pháp luân vô tận
Biển diệu âm vô tận
Mưa pháp cam lộ khắp.
Trong mỗi niệm thấy rõ
Trong từng hạt bụi trần
Có vô số chư Phật
Thị hiện nhập Niết-bàn.
Thấy biển vô số cõi,
Phật đầu tiên đản sinh,
Ta ở chỗ chư Phật
Cúng dường vô số thân.
Trong biển cõi khó bàn
Có vô lượng chúng sinh,
Ta dùng các phương tiện
Diễn nói pháp cam lồ.
Phật tử! Ta biết được
Pháp môn khó bàn này
Trong vô lượng kiếp số
Tán thán không cùng tận.
Này Phật tử! Ta chỉ biết pháp môn thọ sinh tự tại của Bồ-tát này, còn việc các Bồ-tát có thể đem các kiếp chứa trong một niệm hiển hiện tất cả các phương tiện thiện xảo, cúng dường chư Phật, viên mãn đại nguyện, học hiểu chánh pháp của tất cả chư Phật, thị hiện thọ sinh vào tất cả các cõi, sinh vào các trú xứ của chư Phật để giáo hóa chúng sinh lúc nào cũng đúng thời, vì chúng sinh mà thị hiện thọ sinh tự tại, hiện bày đám mây tự tại ở các cõi Phật, thường sinh vào dòng họ của tất cả chư Như Lai… thì làm sao ta có thể biết, có thể nói được các công đức ấy.
Này Phật tử! Ở thành Ca-tỳ-la có người phụ nữ dòng họ Thích-ca tên là Cù-di, ông hãy đến đó để hỏi: “Bồ-tát ở trong sinh tử giáo hóa chúng sinh như thế nào?”
Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cung kính đảnh lễ dưới chân trời Viên Mãn Diệu Đức Lâm, đi nhiễu quanh vị trời xong, từ tạ để đi đến thành ấy. Đồng tử chánh niệm tư duy, và càng tư duy rõ ràng về pháp môn thọ sinh tự tại của Bồ-tát, dần dần đi đến giảng đường Trang nghiêm nơi hội họp của các Bồ-tát, chỗ của vị trời Ly Ưu Diệu Đức. Bấy giờ, vị trời ấy cùng một vạn chư Thiên quyến thuộc ra nghênh đón Thiện Tài, thưa rằng:
–Lành thay, bậc Đại trí tuệ đã đến đây! Người đã tu hành pháp môn không thể nghĩ bàn của Bồ-tát, dung tâm thanh tịnh chánh trực để viên mãn đại nguyện, bằng công hạnh rộng lớn của Bồ-tát để hướng đến thành trì chánh pháp, đạt vô số phương tiện rốt ráo của Bồ-tát. Ta xem thấy Nhân giả dũng mãnh tinh tấn tu hành đạo Bồ-tát, tâm không biếng nhác, oai nghi đĩnh đạc, các căn thuần thục, không bao lâu nữa, Nhân giả sẽ nhanh chóng đạt được thân, khẩu. ý trang nghiêm, thanh tịnh vô thượng của Phật, tướng hảo được đầy đủ nơi thân, tâm được trang nghiêm bằng trí tuệ mười lực, đi đến khắp mười phương để giáo hóa chúng sinh. Ta quán sát thấy Nhân giả có năng lực tu hành tinh tấn dũng mãnh, chắc chắn Nhân giả sẽ được gặp chư Phật trong ba đời, nhận được tất cả mây pháp của chư Như Lai, tu tập pháp môn thiền định tịch tĩnh của Bồ-tát và nhập vào pháp môn sâu xa của chư Như Lai. Vì sao? Vì Nhân giả đã tìm đến các Thiện tri thức để gần gũi, cúng dường, chánh niệm tư duy về lời dạy của các Thiện tri thức mà không sinh tâm thoái lui hay cảm thấy mệt mỏi, diệt trừ những chướng ngại, hàng phục các ma khiến chúng không còn phá hoại được và làm cho tất cả chúng sinh đều hoan hỷ.
Thiện Tài đáp:
–Tôi rất mong được như lời Thiên thần nói, mong được làm cho tất cả chúng sinh đều hoan hỷ, diệt trừ phiền não, các pháp bất thiện, đầy đủ các pháp lành, được vui an ổn. Tất cả chúng sinh vì bị nghiệp ác phiền não trói buộc nên phải đọa vào ba đường ác, chịu vô lượng khổ. Bồ-tát thấy vậy rất thương lo cho họ. Ví như có người chỉ có một đứa con nên thương yêu rất mực, bỗng có người đến chặt đứt các bộ phận, tay chân của con mình, người cha nhìn thấy vậy, vô cùng thương xót. Bồ-tát nếu thấy chúng sinh tạo các nghiệp ác, bị phiền não trói buộc, đọa ba đường ác, chịu vô lượng khổ… thì cũng đau lòng thương xót như vậy. Còn nếu thấy chúng sinh đầy đủ các nghiệp thiện về thân, miệng, ý, sinh trong cõi trời, cõi người, thân tâm an lạc… thì Bồ-tát vô cùng hoan hỷ. Vì sao? Vì Bồ-tát không chính mình mà cầu Nhất thiết trí, không tham đắm hưởng vui năm dục trong sinh tử, không theo các kiến chấp điên đảo của tâm tưởng,
không bị kết sử trói buộc, không tham ái tà kiến, không vướng mắc vào các tưởng vui của chúng sinh, không vướng mắc vào Thiền vị, không bị sự luân hồi sinh tử làm trở ngại, trói buộc… Bồ-tát chỉ thấy trong biển các cõi, tất cả chúng sinh chịu vô lượng khổ, Bồ-tát liền phát nguyện đại Bi cứu giúp cho họ.
Bồ-tát thường hành hạnh Bồ-tát bằng năng lực đại nguyện đại Bi, cúng dường chư Phật, cầu Nhất thiết chủng trí vì muốn khiến cho chúng sinh xa lìa phiền não, làm thanh tịnh thế giới Phật, điều phục các chúng sinh có tâm ác, làm cho họ được thân tâm hoàn toàn thanh tịnh và hành hạnh Bồ-tát thanh tịnh và hành hạnh Bồ-tát không thấy mệt mỏi.
Bồ-tát nào tu hành như vậy thì có thể làm trang nghiêm tất cả chúng sinh, làm tăng trưởng nhiều điều an vui trong các cõi trời, người, làm bậc cha mẹ khiến cho chúng sinh kiên cố tâm Bồ-đề, làm người dưỡng dục cho chúng sinh được viên mãn đạo Bồ-tát, làm người hộ vệ khiến cho tất cả chúng sinh đều rời xa ba đường ác, làm người lái thuyền đưa chúng sinh vượt qua biển sinh tử, là nơi nương tựa khiến các chúng sinh được thoát khỏi sự sợ hãi của ma phiền não, làm vị thầy dẫn đường khiến cho tất cả đều nhanh chóng được đến nơi mát mẻ, làm bờ bến giúp chúng sinh được vượt qua biển các cõi, làm vị thần chủ tạng khiến các chúng sinh được đi vào bến có pháp bảo, là cánh hoa vi diệu thanh tịnh, làm cho chúng sinh được nở hoa công đức của tất cả chư Phật, làm ánh sáng lớn phóng ra ánh sang công đức trí tuệ cho tất cả chúng sinh, làm bậc hoan hỷ, khiến cho tất cả đều được trang nghiêm thù thắng, làm bậc tôn quý, xa lìa tất cả các nghiệp ác, làm bậc Phổ Hiền, đầy đủ tất cả các công đức, làm ngọn đèn sáng thường phát ra ánh sáng trì tuệ thanh tịnh vi diệu, làm đám mây vui vẻ thường mưa xuống tất cả các pháp cam lồ…
Này Thiên thần! Đại Bồ-tát thực hành như vậy, tất cả các chúng sinh đều ái kính, họ cũng ưa thích chánh pháp.
Lúc ấy, Thiện Tài liền thăng lên pháp đường, trời Ly Ưu Diệu Đức vùng với trăm vạn quyến thuộc ai ai cũng cầm tràng hoa tỏa hương vi diệu và nhiều vật quý báu để rải trên Đồng tử Thiện Tài rồi xướng kệ rằng:
Vô lượng, vô số kiếp
Đèn sáng hiện ở đời
Vì tất cả chúng sinh
Cầu quả Bồ-đề Phật.
Vô lượng ức các kiếp
Khó thấy khó gặp gỡ
Mặt trời công đức mọc
Chiếu trừ tối thế gian.
Thấy các loại chúng sinh
Bị ngu si che lấp,
Phát lòng bi rộng lớn
Chuyên cầu đạo Vô sư.
Tâm thanh tịnh chánh trực
Chẳng tham tiếc thân mạng
Gần gũi Thiện tri thức
Chuyên cầu quả vị Phật.
Hoàn toàn không lệ thuộc
Không chấp thủ thế gian
Tâm thanh tịnh không nhơ
Không ngại như hư không.
Hành các hạnh Bồ-tát
Đầy đủ các công đức
Phóng ánh trí tuệ lớn
Chiếu sáng cả ba đời.
Không xa lìa thế gian
Cũng không chấp thế gian
Tu hành không chướng ngại
Như gió trong hư không.
Như lửa lớn nổi lên
Không gì dập tắt được
Lửa dũng mãnh tinh tấn
Cầu đạo cũng như thế.
Đại tinh tấn dũng mãnh
Tất cả không thể hoại,
Sư tử Kim Cang Tuệ
Hành hóa không sợ hãi.
Trong biển tất cả pháp
Và biển tất cả Phật,
Gần gũi Thiện tri thức
Mau chóng gặp chư Phật.
Bấy giờ, tán thán bằng kệ xong, vì cung kính pháp, trời Ly Ưu Diệu Đức cùng lên pháp đường (với Đồng tử Thiện Tài). Lên pháp đường xong, nhìn khắp nơi để tìm kiếm người phụ nữ dòng họ Thích-ca ấy, thì liền thấy đang ngồi trên tòa Sư tử bằng hoa sen báu có tám vạn bốn ngàn cô gái vây quanh. Tất cả đều là các cô gái thuộc dòng họ quý tộc vương giả, đã tu hành các hạnh ở nơi Bồ-tát ấy vào đời quá khứ, đồng đạt tất cả các căn lành như Bồ-tát, thường giáo hóa chúng sinh bằng pháp Bố thí và Ái ngữ, cầu Nhất thiết chủng trí để làm lợi ích cho tất cả, khiến cho các chúng sinh cùng đạt quả vị Bồ-đề của Phật, lấy lòng đại Bi trên hết, thương yêu chúng sinh như con một, tu tập lòng đại Từ che chở cho tất cả.
Vào đời quá khứ đã hội họp ở chỗ Bồ-tát, tu hành trí tuệ vi diệu thù thắng không thể nghĩ bàn, không thoái chuyển đối với quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thành tựu viên mãn các pháp Ba-la-mật, tâm không chấp thủ, tâm chánh trực và trí tuệ đều được thanh tịnh, cầu Nhất thiết chủng trí, thoát khỏi lưới phiền não, xa lìa các nạn, được pháp thân thanh tịnh, hành hạnh Phổ Hiền, tăng trưởng tất cả các lực của Bồ-tát, thành tựu viên mãn mặt trời trí tuệ thanh tịnh…
Bấy giờ, Thiện Tài cung kính đảnh lễ Cù-di năm vóc sát đất. Đảnh lễ xong, Đồng tử chắp tay, đứng qua một bên, thưa:
–Thưa Đại thánh! Trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào để hành hóa trong sinh tử mà không bị đắm nhiễm, hiểu rõ thật tướng của tất cả các pháp, vượt trên các quả vị Thanh văn, Duyên giác, an trú trong
cảnh giới của Như Lai mà không bỏ sự tu hành của Bồ-tát, tu hành hạnh Bồ-tát, không rời quả vị Phật, vượt ngoài thế gian, Pháp thân viên mãn, thọ sinh vào đời thích hợp, hiện các loại thân phương tiện ở khắp nơi, biết pháp là không tánh, thị hiện tất cả các thân chúng sinh, thông hiểu pháp soi xét, thuyết giảng các pháp bằng âm thanh vi diệu, biết chúng sinh là không nhưng vẫn không bỏ sự giáo hóa cho thế gian, biết tất cả chư Phật là bất sinh bất diệt mà vẫn cúng dường tâm không thoái chuyển, biết không có nghiệp báo mà vẫn hành thiện nghiệp không ngừng…?
Cù-di nói.
–Lành thay, lành thay, này thiện nam! Ông có thể hỏi về pháp tu hành của Bồ-tát và tu tập hạnh nguyện của Phổ Hiền, hãy lắng nghe và ghi nhớ! Tôi sẽ nương thần lực Phật để giảng nói cho ông.
Này thiện nam! Nếu Bồ-tát thành tựu mười pháp thì có thể có đầy đủ các hạnh của Bồ-tát, đạt ánh sáng trí tuệ như lưới báu Nhân-đà-la. Mười pháp ấy là gì?
Đó là nương tựa Thiện tri thức; pháp vô số thệ nguyện rộng lớn; tu hành thanh tịnh các hạnh thù thắng; có ước vọng chánh trực; tích tập tất cả các công đức trí tuệ; nghe Phật ra đời vô cùng vui mừng; thường thích ở chỗ của chư Phật trong ba đời; tùy thuận theo tất cả các Đại Bồ-tát; được tất cả chư Phật hộ trì; lòng đại Bi thanh tịnh và xa lìa sinh tử. Đó là mười pháp. Bồ-tát thành tựu mười pháp này thì đầy đủ được các hạnh Bồ-tát, có ánh sáng trí tuệ như màn lưới báu Nhân-đa-la.
Này Phật tử! Nếu Bồ-tát dũng mãnh tinh tấn không thoái chuyển tu tập pháp không cùng tận của Phật thì sẽ được gặp Thiện tri thức.
Này Phật tử! Bồ-tát có mười pháp gặp Thiện tri thức. Mười pháp ấy gồm: Không tiếc thân mạng, không cầu niềm vui thế tục, biết tướng của các pháp, không bỏ nguyện về Nhất thiết trí, quán sát pháp giới, xa lìa biển ba cõi, không chấp vào chỗ nào, thâm nhập vào tất cả các nguyện của Bồ-tát, soi sáng tất cả thế giới chư Phật và thanh tịnh tu hành trí tuệ viên mãn của Bồ-tát. Đó là mười pháp gặp được Thiện tri thức.
Bấy giờ, nương thần lực Phật quán sát mười phương, để nói rõ lại ý nghĩa trên, Cù-di nói kệ:
Không dua nịnh tri thức
Trí tuệ rộng vô lượng
Chuyên cầu quả vị Phật
Làm lợi ích chúng sinh.
Cung kính Thiện tri thức
Xem họ như Đức Phật
Sức tinh tấn dũng mãnh
Đủ hạnh Nhân-đà-la.
Tăng trưởng tâm giải thoát
Rộng lớn như hư không,
Bao gồm các cõi Phật
Và chúng sinh ba đời.
Tâm chánh như hư không
Không còn các phiền não
Sinh ra công đức Phật
Là hạnh thân như mây.
Trí tuệ không nghĩ bàn
Chứa nhóm biển công đức
Kho nghiệp phước thanh tịnh
Không đắm nhiễm thế gian.
Ở chỗ tất cả Phật
Nghe pháp không nhàm chán
Đèn trí chiếu khắp nơi
Là hạnh soi sáng đời.
Trong một niệm đến được
Biển chư Phật mười phương
Nghe pháp hiểu rõ ràng
Đó là hạnh tùy thuận.
Thấy biển quyến thuộc Phật
Biển Tam-muội rốt ráo
Viên mãn các nguyện lớn
Là hạnh Nhân-đà-la.
Đời vị lai tu hành
Được chư Phật hộ niệm
Chiếu sáng các thế giới
Là hạnh ánh sáng pháp.
Đại bi thương chúng sinh
Mặt trời trí ở đời
Ánh sáng pháp trừ mê
Là hạnh mặt trời trí.
Thấy chúng sinh các cõi
Trôi lăn trong sinh tử
Vì họ chuyển pháp luân
Đó là hạnh Phổ Hiền.
Thân trí tuệ vô lượng
Tùy thời nghi thị hiện
Ở tất cả các cõi
Độ thoát các chúng sinh.
Phát khởi đại Từ bi
Che chở cho tất cả
Quán chiếu khắp chúng sinh
Khiến chúng đạt quả Phật.
Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn biển Tam-muội quán sát biết rõ tất cả của Bồ-tát. Thiện Tài thưa:
–Thưa Đại thánh! Cảnh giới của pháp môn này như thế nào?
Cù-di đáp:
–Tôi nhập vào pháp môn này, biết được các chúng sinh ở thế giới Ta-bà trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong cõi Phật, chết ở chỗ này, sinh ở chỗ kia, tạo nghiệp thiện ác, nhận các quả báo. Chịu sinh tử trong đường sinh tử, hoặc chánh định tụ hoặc tà định tụ hoặc bất tịnh tụ, có tạo căn lành, không tạo căn lành, đầy đủ căn lành,
không đầy đủ căn lành, căn lành hoặc hoàn hảo, căn lành bao gồm cả căn chẳng lành, căn chẳng lành bao gồm cả căn lành, phát khởi do căn lành, phát khởi do căn chẳng lành, tất cả những điều thiện ác, tôi đều biết rõ.
Trong các kiếp ấy, chư Phật ra đời, tôi cũng biết rõ, tôi biết các Đức Phật ấy khi mới phát tâm đạo, tu hành hạnh Bồ-tát, phát ra biển tất cả các đại nguyện, cúng dường hết thảy các Phật, đầy đủ hạnh Bồ-tát, thành Bậc Đẳng Chánh Giác, vận chuyển bánh xe chánh pháp, thị hiện năng lực tự tại để hóa độ chúng sinh. Tôi cũng biết quyến thuộc của các Đức Phật ấy, biết sự tu hành của Thanh văn, Duyên giác, chư vị đã tu tập tất cả các căn lành vào đời quá khứ, đạt trí tuệ thanh tịnh sáng suốt, thành tựu pháp môn tịch diệt tự tại, hiển hiện các thần lực tự tại, giáo hóa chúng sinh rồi nhập Niết-bàn. Tôi lại biết các Bồ-tát quyến thuộc của chư vị ấy phát tâm đạo, tu tập căn lành, hành vô số hạnh nguyện lớn, thành tựu viên mãn các pháp Ba-la-mật, các pháp làm trang nghiêm đạo Bồ-tát, các năng lực tự tại của Bồ-tát, các địa, trụ của Bồ-tát; biết rõ và tu tập các địa Bồ-tát, làm thanh tịnh địa Bồ-tát; tu hành địa Bồ-tát, các tướng của địa Bồ-tát, các trí của địa Bồ-tát, các trí bao quát của Bồ-tát, các phương tiện thiện xảo để giáo hóa chúng sinh của Bồ-tát, các trụ của Bồ-tát, hạnh thanh tịnh viên mãn của Bồ-tát, hạnh tự tại của Bồ-tát, biển Tam-muội của Bồ-tát và phương tiện của Bồ-tát… trong từng niệm, tôi đều biết rõ biển các Tam-muội và mây pháp sấm chớp Nhất thiết trí của Bồ-tát, đạt các pháp Nhẫn và đạt đến tận cùng Nhất thiết trí.
Lại biết các Bồ-tát ấy đến các cõi Phật, đạt hoàn toàn vô số các pháp; lại biết vô số chúng sinh tu tập theo tất cả các pháp môn của Bồ-tát, hoàn thành đại nguyện, hiển hiện vô số thần lực tự tại… Các việc như thế, tôi đều biết rõ hết, như ở thế giới Ta-bà này mà biết rõ thế giới ở khắp mười phương. Tánh thế giới, biển thế giới, vòng quay thế giới, thế giới tròn đầy, thế giới phân chia, thế giới xoay vần, thế giới vận chuyển, thế giới như hoa sen, thế giới như núi Tu-di, các sự việc trong tướng của thế gian ấy cũng vậy, nhờ năng lực thệ nguyện của Đức Phật Lô-xá-na, tôi đều xâm nhập
và biết được. Vì sao? Vì pháp môn này biết được biển tâm của tất cả chúng sinh, biết căn lành được chứa nhóm của tất cả chúng sinh, biết sự thanh tịnh hay không thanh tịnh của chúng sinh, biết căn tánh của tất cả chúng sinh, biết pháp môn Tam-muội tự tại của tất cả các Thanh văn, biết pháp môn Tam-muội tự tại của tất cả các Duyên giác, Bồ-tát và chư Phật… Các việc như thế, tôi đều phân biệt biết hết.
Thiện Tài thưa:
–Thưa Đại thánh! Đại thánh đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác được bao lâu rồi?
Cù-di đáp:
–Này Phật tử! Về thuở xa xưa, cách đây các số kiếp nhiều như số bụi trần trong thế giới, có kiếp tên là Thắng quang minh. Lúc ấy, có thế giới tên là Ly khủng bố. Trong thế giới ấy có bốn châu thiên hạ. Trong châu Diêm-phù-đề có kinh đô tên Diệu đức thọ Tu-di sơn, là kinh đô thù thắng bậc nhất trong số tám mươi kinh đô có vị vua tên Nhất Thiết Bảo Chủ có sáu vạn cung nữ, năm trăm đại thần và năm trăm vương tử, vua rất oai phong hùng dũng, chinh phục được mọi kẻ thù địch.
Thái tử của vua tên là Tăng Thượng Công Đức Chủ, dung mạo khôi ngô tuấn tú, đầy đủ các tướng hảo, cùng với một vạn cung nữ cầm cờ phướn đẹp đẽ, rải nhiều loại hoa quý, trổi các âm nhạc, đi xe báu đẹp, đến núi Hương nha để vui chơi trong vườn rừng. Lúc ấy, đường đi rất bằng phẳng sạch sẽ, đẹp đẽ, được rải nhiều hoa đẹp, bên đường có hai hàng cây báu, lại có nhiều màn báu đẹp phủ ở trên. Dọc đường có nhiều đồ quý báu, y phục tốt đẹp, những đồ trang sức cũng như sơn hào hải vị, những vật như vậy, thái tử cần gì đều được cung cấp đầy đủ.
Bấy giờ, có một người mẹ tên là Thiện Hiện dẫn theo một cô con gái tên là Ly Cấu Diệu Đức rất xinh đẹp dễ thương, người không cao không thấp, nét mặt tuyệt đẹp không ai sánh bằng, đôi mắt và mái tóc màu xanh biếc, hàm răng trắng ngà, đôi môi đỏ thắm, miệng thốt tiếng hay, tài năng tuyệt vời, ngôn ngữ thông suốt, tu tập lòng từ, người khác nhìn mãi không chán, tâm tham, sân, si còn rất ít, luôn
luôn hổ thẹn, không dua không nịnh, đi xe báu đẹp, nữ tỳ vây quanh, theo mẹ đi chơi. Cô ta đã đến núi Hương nha trước thái tử. Thái tử thấy cô gái, sinh lòng ái nhiễm, liền nói với người mẹ: “Ta muốn cưới hiền nữ của người về làm vợ.” Người mẹ liền bảo con: “Thái tử xin cưới con về làm phi, ý con thế nào?” Cô gái thưa mẹ: “Nếu bắt con làm phi cho thái tử thì con tự vẫn mà chết”. Người mẹ nói: “Con đừng nói thế! Vì sao? Vì vị thái tử đầy đủ các tướng của vua Chuyển luân, chắc chắn sẽ được làm bậc Thánh vương có ngọc nữ báu, đến lúc ấy thì con sẽ không thể hầu hạ được. Ngôi vị ấy rất tôn quý, con hãy đồng ý, đừng gây khó khăn nữa!”
Cũng vào lúc ấy, bên ngoài khu vườn có một đạo tràng tên là Pháp vân quang, có Đức Như Lai Thắng Nhật Quang, Bậc Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác xuất hiện ở đời, đến đạo tràng ấy và thành đạo Vô thượng ở đó.
Cô gái kia nằm mộng thấy thân Như Lai, vừa tỉnh giấc, trong hư không có vị trời bảo cô gái: “Đức Phật Thắng Nhật Quang mà người thấy trong mộng đã thành đạo được bảy ngày rồi, hiện đang ở nơi đạo tràng, có đại chúng vô lượng Bồ-tát vây quanh. Chúng hội của Đức Phật này có tám bộ trời, rồng, quỷ thần cho đến vô số chư Thiên trời Tịnh cư, thần đất, thần gió, thần biển, thần lửa, thần núi, thần cây, các vị thần rừng rậm, dược thảo, thành quách… tất cả đều vân tập, gần gũi, phụng sự Thế Tôn và nghe chánh pháp.”
Nghe những lời ấy xong, cô gái đến chỗ của thái tử, chắp tay đứng trước thái tử, dùng kệ thưa rằng:
Tôi sắc đẹp nhất đời
Trí tuệ không ai bằng
Có tài, khéo nói năng
Người nhìn không biết chán.
Thưa thái tử, nên biết
Lòng tôi rất trinh khiết
Chí nguyện luôn chánh trực
Thanh tịnh không ái nhiễm.
Bỏ hẳn tâm sân hận,
Tham dục và ngu si,
Tâm chân chánh, thanh tịnh
Làm lợi ích chúng sinh.
Tôi thấy than thái tử
Đẹp đẽ đủ tướng hảo,
Lòng vô cùng hoan hỷ,
Các căn đều thuần thục.
Thân thể như vàng ròng
Mái tóc màu xanh trời
Trán cao, đôi mắt sáng
Chắc thành Tự tại vương.
Thân như núi vàng ròng
Đầy đủ các tướng hảo,
Tôi đến chỗ thái tử
Đứng cung kính chắp tay.
Thấy mắt người thanh tịnh
Ngực người như sư tử
Ai nhìn cũng không chán,
Xin nói lời nhận tôi.
Tướng lưỡi đẹp rộng dài
Giống như màu hồng đỏ
Nói ra tiếng Phạm âm
Người nghe rất hoan hỷ.
Miệng đẹp, hàm răng chắc
Răng trắng và dày đều
Nếu có người nhìn thấy
Không ai không hoan hỷ.
Thân thanh tịnh hoàn toàn
Đủ ba mươi hai tướng
Thành tựu tướng hảo này
Chắc thành Chuyển luân vương.
Bấy giờ, thái tử hỏi:
–Nàng là con gái của ai, nàng đã lập gia đình chưa, nếu nàng đã thuộc về người khác thì ta sẽ không khởi tâm ái nhiễm nữa.
Rồi thái tử dùng kệ hỏi:
Thân công đức thanh tịnh
Người nhìn không biết chán,
Cha mẹ nàng là ai
Đã xuất giá hay chưa.
Nếu nàng thuộc về người
Ta sẽ không dục nhiễm
Để khỏi sinh lòng dâm
Chết không đọa đường ác.
Không nên vì cao sang
Những niềm vui giàu có
Khởi lên những tâm tham,
Buông lung và tán loạn.
Sinh ra các tà kiến
Dối gạt và dua nịnh
Tạo điều ác như vậy
Luân hồi trong thế gian.
Đối cha mẹ, bạn bè
Hãy hết lòng cung kính,
Dùng Từ bi che chở
Tất cả các chúng sinh.
Ở tất cả mọi nơi
Được nghe giảng chánh pháp
Phát sinh các căn lành
Hãy dốc lòng cung kính.
Tất cả Bậc Đạo Sư
Bồ-tát đúng chánh pháp
Biển công đức Thánh Tăng
Nên hết lòng cung kính.
Tu tập các công đức
Bỏ hết những điều ác
An trụ trong chánh pháp
Hành dụng đạo Bồ-tát.
Nếu người không chỗ nương
Nên khởi lòng đại Từ,
Đối chúng sinh ba đường
Nên phát tâm đại Bi.
Tất cả các pháp giới
Có thành tất có bại
Tâm xả quán bình đẳng
Chớ theo ma phiền não.
Nên phát tâm Bồ-đề
Hãy giác ngộ chúng sinh
Vô lượng kiếp tu hành
Không hề biết mệt mỏi.
Người mẹ của cô gái nghe xong, dùng kệ thưa:
Xin thái tử lắng nghe
Nhân duyên của con tôi
Từ lúc sinh ra đời
Cho đến nay trưởng thành:
Ngày thái tử chào đời
Nó từ hoa sen sinh
Đôi mắt sang thanh tịnh
Thân thể đều hoàn mỹ.
Tôi vào tháng mùa xuân
Dạo chơi vườn Sa-la
Nhìn thấy các cỏ cây
Tươi tốt nhiều bông hoa
Tám trăm cô cùng đi
Dung nghi đều đoan nghiêm
Ai cũng biết đầy đủ
Những việc làm khéo léo.
Vườn ấy có ao tắm
Tên là Chúng trang nghiêm
Tôi ngồi trên bờ ao
Các nữ tỳ vây quanh.
Lúc ấy trong ao tắm
Ngàn hoa sen mọc lên
Lá báu cành lưu ly
Đài vàng Diêm-phù-đàn
Cánh các báu thơm mầu
Phóng ánh sáng thanh tịnh.
Chiếu khắp Diêm-phù-đề
Như mặt trời mới mọc
Liền thấy ngọc nữ này
Từ hoa sen sinh ra.
Ai thấy cũng suy nghĩ
Đây là nghiệp báo lành
Mắt và tóc xanh biếc
Thân thể như vàng ròng.
Trang sức nhiều châu báu
Người khác nhìn không chán
Thân hoàn toàn thanh tịnh
Các thân phần hoàn mỹ.
Giống như tượng vàng quý
Ngồi trên hoa sen báu
Thân tỏa hương Chiên-đàn
Ngào ngạt khắp mọi nơi,
Miệng thơm mùi hoa sen
Nói tiếng Phạm vi diệu
Đây là ngọc nữ báu
Thế gian rất hiếm có.
Thân tướng luôn đầy đủ
Mọi đẹp đẽ đoan nghiêm,
Tất cả những tài khéo
Pháp đàm luận ở đời,
Đều lão luyện tinh tường,
Xin thái tử nhận cho.
Đây chính ngọc nữ báu
Thân thể rất hoàn mỹ
Đủ công đức trang nghiêm
Tu nhiều đời có được.
Biết rõ bệnh chúng sinh
Và nguyên do sinh bệnh,
Lại biết pháp đối trị
Trừ diệt mọi nghi ngờ.
Tất cả mọi âm nhạc
Và ngôn ngữ chúng sinh
Ở trong Diêm-phù-đề
Không gì không thông đạt.
Con tôi tu công đức
Từ bỏ pháp nữ nhân
Chuyển hóa tâm chúng sinh
Xin thái tử chấp nhận.
Con tôi không ganh tî,
Không đắm say năm dục
Không khởi tâm sân hận
Tu nhẫn nhục, trí tuệ.
Tinh tấn giữ Tịnh giới
Làm tất cả mọi việc
Chuyên cầu các công đức
Xin thái tử chấp nhận.
Gặp những người nghèo khó
Khổ già, bệnh bức bách
Hoặc không nơi nương tựa
Con tôi đều thương tưởng.
Chỉ lợi ích chúng sinh
Không tự cầu an lạc
Thân đầy đủ công đức
Làm lợi lại tất cả.
Đối với các oai nghi
Luôn tu, chẳng buông lung
Tu tập các pháp lành
Ai thấy cũng hoan hỷ.
Các công đức trang nghiêm
Không còn tâm ô nhiễm
Thường cầu Thiện tri thức
Ưa cung kính cúng dường.
Tu tập pháp đại Từ
Bỏ hẳn tâm oán hận
Trí tuệ không ai bằng
Xin thái tử chấp thuận.
–Này thiện nữ! Trước đây, ta đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, muốn tu hành hạnh Bồ-tát trong vô lượng kiếp, chứa nhóm tất cả các công đức trí tuệ, tu hành thanh tịnh tất cả các Ba-la-mật, cung kính cúng dường tất cả chư Phật và trì chánh pháp, làm trang nghiêm thanh tịnh tất cả các cõi Phật, làm cho hạt giống Như Lai được tiếp nối không gián đoạn, giáo hóa chúng sinh, diệt khổ sinh tử, an trú trong niềm vui rốt ráo, khiến cho chúng sinh có được mắt trị tuệ thanh tịnh, an trú trong đạo Bồ-tát, tu hành hạnh Bồ-tát, đầy đủ tất cả các địa của Bồ-tát, giúp cho tâm chúng sinh có được niềm vui lớn. Vào đời vị lai, ta sẽ hành Bố thí ba-la-mật, sẽ xả bỏ hết đất nước, thành quách, vợ con, thân thể tay chân, đầu mắt tủy não, hoặc tại gia bố thí, xuất gia tu hành, đến khi ấy, nàng đừng gây trở ngại tâm đạo của ta. Khi ấy, muốn nói lại ý nghĩa đó với cô gái, thái tử nói kệ rằng:
Vì thương các chúng sinh
Ta phát tâm Bồ-tát
Vô lượng, vô số kiếp
Chứa công đức trí tuệ.
Trong biển vô lượng kiếp
Tu tập các đại nguyện
Hành dụng hạnh Bồ-tát
Đủ tất cả các địa.
Ở chỗ Phật ba đời
Học sáu pháp Ba-la-mật
Nghe pháp và tu hành
Chuyên cầu đạo Bồ-tát.
Cõi nhơ uế mười phương
Ta đều khiến thanh tịnh
Diệt trừ mọi khổ sở
Chúng sinh ba đường ác.
Dùng năng lực phương tiện
Hóa độ các chúng sinh,
Trừ tối tăm ngu si
An trụ Nhất thiết trí.
Cúng dường biển chư Phật
Tu tất cả các địa,
Phát tâm đại Từ bi
Trong ngoài đều xả bỏ.
Cả vợ con, quyến thuộc
Ai xin ta cũng cho,
Tại gia và xuất gia
Xin nàng đừng trở ngại,
Nếu có thể như vậy
Ta mới chấp nhận nàng.
Cô gái đáp:
–Tôi xin kính vâng theo lời thái tử có xuất gia, tôi cũng không dám ngăn trở.
Rồi nàng nói kệ:
Dù trong biển các kiếp
Lửa địa ngục thiêu thân
Để được thái tử nhận,
Xin cam tâm chịu khổ.
Tất cả thân sinh tử
Nghiền nát như bụi trần
Để được thái tử nhận
Tôi cũng cam chịu khổ.
Trong vô lượng đời kiếp
Đội mọi núi kim cương
Để được chàng chấp nhận
Tôi cũng cam chịu khổ.
Trong biển đời sinh tử
Chàng đem tôi bố thí
Để đạt bậc Pháp vương
Nguyện tôi cũng như vậy.
Vô lượng, vô số kiếp
Chàng tu đạo Bồ-tát
Có người đến xin tôi
Hãy hoan hỷ bố thí,
Thái tử thấy các khổ
Phát khởi tâm Bồ-đề
Vô lượng đại Từ bi
Thương chúng sinh và tôi.
Tôi không cầu giàu sang
Không tham năm dục lạc
Chỉ nguyện cùng tu hành
Mới xin làm vợ chàng.
Tu mắt trí tuệ sáng
Từ bi nhìn chúng sinh
Không có tâm nhiễm ô
Quyết thành đạo Bồ-đề.
Khi thái tử bước đi
Đất mọc hoa sen báu
Tướng này không còn nghi
Chắc là Chuyển luân vương.
Xưa, tôi nằm mộng thấy
Đức Phật Thắng Nhật Quang
Ngồi nơi gốc Bồ-đề
Đại chúng đều vây quanh.
Trong mộng tôi được Phật
Lấy tay xoa đỉnh đầu
Tỉnh dậy tôi hoan hỷ
Vui mừng không cùng tận.
Không trung có vị trời
Tên là Thanh Tịnh Thân
Đã nói cho tôi biết
Đạo tràng Phật ra đời.
Tôi phát nguyện như vầy:
Nguyện được gặp thái tử
Nói rõ ràng cho tôi
Về Phật Thắng Nhật Quang,
Chí nguyện tôi ngày trước
Nay đã được thành tựu.
Hãy cùng nhau đến đó
Cúng dường Như Lai ấy.
Thái tử nghe Đức Phật ấy xuất hiện ở đời, vô cùng vui mừng, hoan hỷ và rất mong muốn được gặp Đức Phật ấy. Thái tử dùng năm trăm ngọc báu rải trên cô gái, lại ban cho nàng ngọc báu Diệu đức quang tạng tịnh Châu-la và nhiều y phục tuyệt đẹp.
Khi ấy, người mẹ của cô gái nói kệ với Thái tử:
Ngọc nữ con gái tôi
Thân công đức đẹp đẽ
Ước nguyện tôi từ lâu
Nay đã được thành tựu.
Đức trì giới, trí tuệ…
Sáu Độ không buông lung
Khắp tất cả các đời
Không ai sánh bằng được.
Nó từ hoa sen sinh
Chủng tánh rất thuần thục
Bỏ hết điều bất thiện
Chí nguyện giống thái tử.
Con tôi thân dịu dàng
Như tơ đẹp cõi trời,
Nhờ tay ngài chạm đến
Mọi lo sầu dứt sạch.
Chân lông tỏa hương thơm
Ngào ngạt không gì sánh
Chúng sinh nào nghe được
Đều trụ trong Tịnh giới.
Thân con tôi thanh tịnh
Ví như tượng vàng ròng
Người nào được nhìn thấy
Đều đầy đủ lòng Từ.
Miệng nói lời vi diệu
Ai ai cũng thích nghe
Những người nào nghe được
Đều bỏ các nghiệp ác.
Tâm hưởng thọ thanh tịnh
Ngay thẳng không dua nịnh
Tùy pháp đã được nghe
Như lời dạy tu hành.
Cung kính Thiện tri thức
Và hết lòng tôn trọng,
Từ bỏ tâm tham dục
Chuyên tâm cầu chánh pháp.
Nó không nương sắc đẹp
Sinh ra từ hoa sen
Cầu giàu sang ở đời
Chỉ cầu đạo Vô thượng.
Lúc ấy, thái tử và cô gái cùng một vạn nữ tỳ ra khỏi vườn Hương nha, đi xe báu đến đạo tràng. Đến nơi, họ xuống xe đi bộ, từ xa nhìn thấy Đức Như Lai thân tướng hảo trang nghiêm, tâm thanh tịnh phẳng lặng như mặt hồ nước yên tĩnh, các căn thuần thục giống như voi chúa. Họ rất vui mừng, vô cùng hoan hỷ, cùng các nữ tỳ đến chỗ Phật đầu-đảnh lễ chân Phật, cung kính đi nhiễu quanh Phật vô số vòng, rồi mỗi người cầm năm trăm bông hoa quý báu, đẹp đẽ để rải cúng dường Phật. Họ lại xây dựng năm trăm lầu gác bằng gỗ thơm rồi trang trí bằng nhiều vật quý báu để dâng cúng Đức Như Lai ấy. Đức Như Lai giảng nói kinh Phổ Môn Đăng Minh cho họ. Nghe giảng kinh xong, ở trong tất cả các pháp, đạt được biển các Tam-muội, như: Tam-muội biển nguyện chư Phật, Tam-muội kho tàng ánh sáng chiếu khắp ba đời, Tam-muội được gặp tất cả chư Phật, Tam-muội chiếu khắp chúng sinh, Tam-muội ánh sáng đèn trí tuệ thanh tịnh chiếu khắp biển thế giới, Tam-muội ánh sáng trí tuệ chiếu khắp biển căn chúng sinh, Tam-muội vầng mây sáng cứu giúp chúng sinh, Tam-muội ánh sáng đèn trí tuệ giáo hóa các chúng sinh hiện tiền. Tam-muội nghe nhận và giữ gìn bánh xe chánh pháp chư Phật, Tam-muội vầng mây thanh tịnh đầy đủ hạnh Phổ Hiền… Ở trong tất cả các pháp, đạt được biển các Tam-muội như vậy. Còn Ngọc nữ thì ở trong các pháp, đạt được pháp môn tịch tĩnh không thể hủy hoại và đạt được sự không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thái tử cùng những người thân thuộc đảnh lễ và đi nhiễu quanh Đức Như Lai vô số vòng từ tạ để trở về hoàng cung. Thái tử đến chỗ vua cha cúi đầu kính lễ, thưa:
–Muôn tâu phụ vương, nơi đạo tràng kia, Đức Phật Thắng Nhật Quang vừa mới thành Chánh giác.
Nhà vua hỏi:
–Con nghe điều đó từ ai vậy?
Thái tử thưa:
–Nhi thần được nghe từ Ngọc nữ Ly Cấu Diệu Đức.
Nhà vua nghe xong, vô cùng hoan hỷ như người nghèo được kho châu báu lớn, vua nghĩ: “Đức Phật như châu báu quý vô thượng rất khó được gặp, Đức Phật có thể diệt trừ nghèo khổ cho các chúng
sinh trong các đường ác, là vị thầy thuốc có phương pháp trị bệnh hay không ai sánh bằng, diệt trừ bệnh hoạn phiền não cho các chúng sinh, là Bậc Đạo Sư hoàn hảo ở trong biển sinh tử cứu độ chúng sinh, đưa họ đạt đến cảnh giới Niết-bàn.” Suy nghĩ xong, vua ra lệnh triệu tập tất cả các tiểu vương, quần thần, các Bà-la-môn, Sát-đế-lợi và cư sĩ rồi thông báo:
–Trẫm nghe thái tử nói rằng: Đức Phật Thắng Nhật Quang đã xuất hiện ở đời, nghe điều ấy, trẫm vô cùng vui mừng, không sao tả xiết. Hôm nay, trẫm tuyên bố từ bỏ ngai vàng và giao lại cho Thái tử.
Giao ngai vàng xong, vua cùng với các quyến thuộc đi đến đạo tràng, chỗ của Đức Phật Thắng Nhật Quang. Đến nơi, cung kính đảnh lễ chân Phật rồi lui qua ngồi một bên.
Bấy giờ, Đức Như Lai quán sát nhà vua cùng các quyến thuộc rồi từ nơi tướng lông trắng giữa hai chân mày phóng ra ánh sáng lớn tên là: “Đèn tâm của tất cả chúng sinh” chiếu đến tất cả các vị vua trong vô số thế giới ở khắp mười phương. Đức Phật hiển hiện thần lực tự tại Như Lai không thể nghĩ bàn, khiến cho những người cảm ứng được sự giáo hóa đều được tâm thanh tịnh, đầy đủ công đức không thể nghĩ bàn, vượt trên cả thế gian và thân họ cũng được thanh tịnh.
Đức Phật ấy lại dùng âm thanh vi diệu giảng nói cho đại chúng pháp môn Đà-la-ni ngọn đèn chân thật xa lìa các pháp si mê tối tăm, vô số Đà-la-ni nhiều như số bụi trần cõi Phật làm quyến thuộc. Nghe xong, vị vua ấy liền có được ánh sáng trí tuệ rộng lớn. Các Bồ-tát nhiều như số bụi trần trong châu Diêm-phù-đề đạt được Đà-la-ni này, sáu vạn na-do-tha vị được các lậu tận, một vạn chúng sinh được pháp nhãn hoàn toàn thanh tịnh, vô lượng chúng sinh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Đức Như Lai ấy lại dùng thần lực tự tại không thể nghĩ bàn, bằng pháp ba thừa hóa độ chúng sinh trong các cõi ở khắp mười phương.
Khi ấy, vị vua lại nghĩ: “Những công đức như vậy, nếu không xuất gia thì không thể làm được, mình phải ở chỗ Đức Như Lai xuất gia tu đạo”, rồi thưa:
–Bạch Đức Thế Tôn! Hôm nay con xin được theo Thế Tôn xuất gia học đạo.
Đức Phật dạy:
–Được, ông đã biết đúng thời.
Vua liền cùng một vạn quyến thuộc xuất gia tu đạo. Tất cả họ đều đạt pháp môn Đà-la-ni ngọn đèn chân thật xa lìa các pháp si mê tối tăm và các Đà-la-ni khác nhiều như số bụi trần trong một thế giới, lại đạt được mười Minh, biện tài vô lượng của Bồ-tát, thân thanh tịnh vô ngại để đến chỗ chư Phật, nghe nhận và thọ trì chánh pháp của chư Phật, làm vị Đại Pháp sư, dùng năng lực thần thông để đến khắp các thế giới, tùy theo người đáng được hóa độ mà hiện thân trước mặt, vì họ mà khen ngợi pháp Phật và sự tu hành các hạnh nghiệp vào đời quá khứ của Bồ-tát; lại khen ngợi thần lực tự tại vô lượng, vô biên của Đức Phật và giữ gìn chánh pháp.
Vào ngày rằm, lúc nhà vua đắc đạo, thái tử đang ở trong cung điện với nhiều nữ tỳ vây quanh thì bảy báu tự nhiên đến.
1. Bánh xe vàng báu tên là Thắng tự tại.
2. Voi trắng báu tên là Thanh sơn.
3. Ngựa xanh báu tên là Dũng tật phong.
4. Minh châu báu tên là Quang tạng vân.
5. Cư sĩ (thần chủ tạng) báu tên là Đại tài.
6. Ngọc nữ báu tên là Tịnh diệu đức.
7. Chủ binh thần báu tên là Ly cấu nhãn.
Có được bảy báu rồi, thái tử làm Chuyển luân vương ở Diêm-phù-đề. Vua có một ngàn người con tuấn tú, dũng mãnh, có thể chiến thắng được thù địch. Nhân dân trong nước giàu có, hưng thạnh và an vui tự tại. Trong nước có tám vạn đô thành, mỗi thành xây dựng năm trăm lầu đài. Già-la của chư Tăng trang trí bằng nhiều vật quý báu, mỗi già-lam đều có xây dựng tháp rộng lớn, các pháp cũng được trang trí bằng nhiều vật quý báu và được cúng dường bằng nhiều hoa thơm, dù lọng đẹp đẽ. Mỗi thành đều lần lượt cung thỉnh Đức Phật, cúng dường Phật các phẩm vật quý nhiều không thể nghĩ bàn.
Khi ấy, Đức Phật vào thành, vô số chúng sinh đều vô cùng hoan hỷ, tăng trưởng căn lành, phát tâm Bồ-đề, lòng Từ bi rộng lớn làm lợi ích cho chúng sinh, siêng cầu pháp Phật, hiểu nghĩa chân thật, quán sát bình đẳng các pháp ba đời, trí tuệ sáng suốt thanh tịnh chiếu khắp ba đời, biết rõ chư Phật ba đời tuần tự xuất hiện ở đời, dẫn dắt chúng sinh hướng về đạo Bồ-đề, hành hạnh Bồ-tát, an trụ trong chánh pháp bình đẳng của Bồ-tát, đạt được ánh sang trí tuệ chánh pháp của Như Lai, nhập vào biển pháp, ở nơi thân mình mà thấy được tất cả các cõi, biết rõ các căn, thệ nguyện như biển và chứng Nhất thiết trí.
Khi ấy, Đức Như Lai ấy nhận lời cầu thỉnh của các đô thành và làm lợi ích cho vô số chúng sinh ở đó.
Này Phật tử! Thái tử Tăng Thượng Công Đức Chủ lúc đó đâu phải ai khác, chính là Đức Phật Thích-ca Mâu-ni; vua Nhất Thiết Bảo Chủ khi ấy chính là Đức Phật Bảo Hoa. Hiện nay, về phương Đông cách đây các vô số thế giới nhiều như số bụi trần trong vô số các thế giới, có vô số thế giới tên là Pháp giới hư không quang vân. Trong đó có một thế giới tên là Phật viên mãn quang diệu đức đăng. Thế giới ấy có đạo tràng Nhất thiết thiên vương quang tràng, Đức Như Lai Bảo Hoa vừa mới thành Chánh giác và đang thuyết pháp cho đại chúng các Bồ-tát vây quanh nhiều như số bụi trần trong vô số cõi Phật. Khi Phật Bảo Hoa còn làm Bồ-tát đã luôn làm thanh tịnh vô số các cõi. Chư Phật ba đời xuất hiện ở đời đều là do Phật Bảo Hoa lúc còn là Bồ-tát giáo hóa khiến chư vị phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Người mẹ của cô gái lúc ấy là bà Thiện Hiện, hiện nay chính là mẹ của ta, tên là Thiện Mục. Quyến thuộc của vị vua lúc ấy, nay chính là đại chúng của Đức Như Lai, tất cả đều đầy đủ các hạnh của Phổ Hiền, thành tựu nguyện lớn, Pháp thân thanh tịnh chiếu khắp thế gian, tâm ý bền chắc, đạt được các pháp môn Tam-muội của Bồ-tát. Dùng mắt thanh tịnh, được gặp tất cả chư Phật Như Lai, được nghe và thọ trì chánh pháp của chư Phật diễn nói bằng mây âm thanh vi diệu như hư không. Ở trong các pháp, được thần lực tự tại, trong khoảng thời gian bằng một hơi thở ra vào, đi đến tất cả các thế giới
của chư Phật, dùng tiếng vi diệu để thuyết pháp cho chúng sinh, mà cũng không bao giờ rời xa chư Phật, cho đến cùng tận các đời vị lai vẫn tu hành hạnh Bồ-tát, tùy theo chúng sinh đáng được giáo hóa mà hiện ra thân tướng.
Ngọc nữ Ly Cấu Diệu Đức khi ấy, người cùng với Chuyển luân vương Tăng Thượng Công Đức Chủ cúng dường Đức Phật Thắng Nhật Quang, nay chính là thân ta. Sau khi Đức Phật ấy diệt độ, trong thế giới ấy, lại có sáu mươi trăm ngàn ức na-do-tha Phật xuất hiện ở đời. Đức Phật đầu tiên hiệu là Minh Tịnh Thân, Đức Phật kế đến hiệu là Tịnh Minh Nguyệt Phổ Chiếu Trí, vị kế đến hiệu là Trí Quán Tràng, vị kế đến là Quảng Trí Quang Minh Vương, vị kế đến là Tinh Tấn Kim Cang Na-la-diên, vị kế đến hiệu là Bất Hoại Trí, vị kế đến hiệu là Trí Phổ Duyên, vị kế đến hiệu là Tịnh Đức Trí Vân, vị kế đến hiệu là Sư Tử Trí quang, vị kế đến hiệu là Châu-la Quang Minh, vị kế đến hiệu là Công Đức Quang Tràng, vị kế đến hiệu là Khai Bảo Liên Hoa Thân, vị kế đến hiệu là Công Đức Quang, vị kế đến hiệu là Trí Quang Vân, vị kế đến hiệu là Phổ Minh Tịnh Nguyệt, vị kế đến hiệu là Trang Nghiêm Cái Diệu Âm, vị kế đến hiệu là Sư Tử Dũng Mãnh Trí Chiếu, vị kế đến hiệu là Pháp Giới Tuệ Nguyệt, vị kế đến hiệu là Giác Chúng Sinh Tâm Hư Không Điện Quang, vị kế đến hiệu là Thiện Tỷ Diệu Hương, vị kế đến hiệu là Tịch Diệt Hưởng, vị kế đến hiệu là Cam Lồ Sơn, vị kế đến hiệu là Pháp Hải Lôi Âm, vị kế đến hiệu là Vô Hoại Trí Âm, vị kế đến hiệu là Giác Không Điện Quang Châu-la, vị kế đến hiệu là Nguyệt Quang Bạch Hào Tướng Vân, vị kế đến hiệu là Viên Diện Tịnh Tuệ, vị kế đến hiệu là Thiện Giác Trí Hoa Quang, vị kế đến hiệu là Bảo Diễm Sơn Diệu Đức Vương, vị kế đến hiệu là Quảng Đức Dạ Quang, vị kế đến hiệu là Thắng Bảo Quang Vương, vị kế đến hiệu là Hiện Phổ Trí Quang, vị kế đến hiệu là Diễm Hải Môn Đăng, vị kế đến hiệu là Ly Cấu Diệu Âm Vương, vị kế đến hiệu là Vô Đẳng Công Đức, vị kế đến hiệu là Thắng Tràng, vị kế đến hiệu là Tu Tý, vị kế đến hiệu là Bản Nguyện Tịnh Nguyệt, vị kế đến hiệu là Chân Bảo Trí Đăng, vị kế đến hiệu là Pháp Thượng Diệu Âm, vị kế đến hiệu là Minh Tịnh
Diệu Đức Tạng Vương, vị kế đến hiệu là Thừa Tràng, vị kế đến hiệu là Pháp Hải Liên Hoa…
Này Phật tử! Trong một kiếp ấy, có sáu mươi trăm ngàn ức na-do-tha Đức Phật như vậy tuần tự xuất hiện ở đời, tôi đều gần gũi cung kính cúng dường. Đức Phật sau cùng hiệu là Quảng Giải Thoát Quang, tôi ở chỗ Đức Phật này đạt được mắt trí tuệ thanh tịnh.
Này Phật tử! Lúc Đức Phật (Thắng Nhật Quang) mới thành Chánh giác, vào thành để giáo hóa, khi ấy, ta là phu nhân của vua Chuyển luân cùng với vua cung kính cúng dường và nghe Đức Phật ấy nói kinh Như Lai Tánh Khởi Đăng. Nghe xong liền được mắt trí tuệ thanh tịnh, lại đạt pháp môn biến Tam-muội Bồ-tát quán sát.
Này Phật tử! Đạt được pháp môn này rồi, ở trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong thế giới, ta luôn giữ gìn, tu tập. Trong các kiếp ấy, ta gặp được vô số Đức Phật xuất hiện ở đời, ta đều cung kính cúng dường.
Này Phật tử! Tôi ở trong một kiếp gặp một Đức Phật xuất hiện ở đời, thì cung kính cúng dường, hoặc gặp hai Đức Phật, hoặc ba hoặc vô số Phật; hoặc trong một kiếp, gặp chư Phật nhiều như số bụi trần trong thế giới xuất hiện ở đời, đều cung kính cúng dường, nhưng cũng chưa thể nào biết được tướng mạo, hình dáng của các Đại Bồ-tát cũng như hạnh nghiệp về thân, sự hành dụng trí tuệ của tâm và cảnh giới Tam-muội của chư vị.
Này Phật tử! Nếu gặp được người tu hành hạnh Bồ-tát thì ta sẽ vô cùng hoan hỷ, cung kính cúng dường và dùng các phương tiện để ủng hộ, khiến cho người ấy được không thoái chuyển nơi quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Này Phật tử! Ở trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong thế giới, ta được gặp và cung kính cúng dường chư Phật. Chư Phật thuyết pháp, ta đều được nghe nhận và thọ trì. Khi đó, các Đức Phật ấy dùng nhiều kinh để giảng nói pháp môn này. Nghe xong, ở chỗ chư Phật, ở chỗ quyến thuộc của chư Phật, trong biển các cõi Phật ba đời, ta luôn tu hành pháp môn này. Lại hành hạnh Bồ-tát, biển các nguyện lớn của Bồ-tát, trong tất cả các pháp môn, tu hành các pháp môn này, nhưng vẫn chưa thể biết được pháp môn tu hành
của Bồ-tát Phổ Hiền. Vì sao? Này Phật tử! Vì pháp môn của Bồ-tát Phổ Hiền giống như hư không vô lượng, vô biên, lại như chúng sinh trong biển ba đời, như biển các cõi trong các pháp giới vô lượng, vô biên.
Này Phật tử! Pháp môn của Bồ-tát Phổ Hiền ngang bằng với cảnh giới thân chư Phật. Ở trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong thế giới, tôi luôn quán sát thân của Bồ-tát không biết chán. Vì sao? Trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng niệm, tôi đều nhìn thấy vô lượng, vô biên thế giới trang nghiêm. Có Phật ngồi nơi đạo tràng thành Chánh Đẳng chánh giác, ở giữa đại chúng, vận chuyển bánh xe chánh pháp bằng âm thanh vi diệu, giảng nói các kinh, các Thừa và các pháp thanh tịnh.
Lại nữa, này Phật tử! Trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng niệm, ta đều nhìn thấy biển các chúng sinh có các chỗ ở, các cảnh giới và các căn không giống nhau. Ở trong ba đời, phát tâm Bồ-đề, hành hạnh Bồ-tát, đầy đủ biển nguyện lớn, làm thanh tịnh biển vô lượng, vô biên Ba-la-mật của Bồ-tát, biển hạnh nguyện tu hành của Bồ-tát và biển vô lượng, vô biên đại Từ bi của Bồ-tát, giáo hóa chúng sinh khiến cho tất cả họ đều được hoan hỷ… cho đến nhìn thấy tất cả các Bồ-tát thị hiện ở trong cung có nhiều nữ tỳ vây quanh.
Này Phật tử! Trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng niệm, ta đều nhìn thấy những việc như vậy.
Này Phật tử! Ta chỉ biết được pháp môn này, còn các Đại Bồ-tát, thì tất cả đều thông suốt biển các phương tiện, hiển hiện tất cả các thân của chúng sinh, tùy thuận theo thế gian, trong mỗi lỗ chân lông đều phát ra ánh sáng biển các hình tướng, hiểu rõ pháp là không tánh và các loài chúng sinh đều như hư không, hiển hiện thần thông biến hóa, đối với các pháp giới, đạt năng lực tự tại, đi đến khắp nơi để giáo hóa và ở trong biển pháp môn của tất cả các địa… thì làm sao tôi có thể biết, có thể nói về hạnh nguyện công đức của chư vị?
Rồi Cù-di nói với Thiện Tài:
–Này thiện nam! Ở thành Ca-tỳ-la này có phu nhân Ma-da,
ông hãy đến đó để hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để tu tập các hạnh, không đắm nhiễm pháp thế gian, cúng dường chư Phật, được không thoái chuyển nơi hạnh Bồ-tát, diệt trừ chướng ngại, không nhờ người khác để được giác ngộ, nhập vào các pháp môn, thường hay thị hiện ở chỗ tất cả chư Phật để giáo hóa chúng sinh, tu hành hạnh Bồ-tát cho đến tận đời vị lai cũng không bao giờ thoái chuyển, hoàn toàn viên mãn các nguyện Đại thừa và làm tăng trưởng căn lành cho hết thảy chúng sinh?”
Bấy giờ, để nói rõ lại ý nghĩa này, Cù-di nương thần lực Phật nói kệ rằng:
Ta thấy có người nào
Thích tu hạnh Bồ-tát
Lòng vô cùng hoan hỷ
Ta đều ủng hộ họ.
Vào đời xa xưa nọ
Cách đây vô số kiếp
Có kiếp tên Thanh tịnh
Thế giới tên Quang minh.
Bấy giờ trong kiếp ấy
Sáu mươi trăm ngàn ức
Na-do-tha chư Phật
Xuất hiện ở thế gian.
Bậc Chánh Giác sau cùng
Hiện là Pháp Tràng Đăng
Sau Phật này diệt độ
Có vua tên Trí Sơn
Bằng thế lực hùng mạnh
Thống lãnh Diêm-phù-đề
Hàng phục được tất cả
Những oán cừu, thù địch.
Con vua, năm trăm người
Đều khôi ngô tuấn tú
Thân vua rất thanh tịnh
Người khác nhìn không chán.
Thâm tín các pháp Phật
Cung kính và cúng dường
Giữ gìn kho chánh pháp
Ưa thọ trì tu tập.
Vua ấy có thái tử
Tên là Thiện Quang Minh
Thân băm hai tướng tốt
Làm lợi ích chúng sinh.
Cùng năm trăm ức người
Xuất gia tu học đạo
Sức tinh tấn dũng mãnh
Hộ trì pháp Phật ấy.
Kinh đô tên Trí thọ
Một ức thành xung quanh
Có rừng tên tĩnh đức
Nhiều cây báu đẹp đẽ.
Thiện Quang ở rừng này
Diễn nói chánh pháp Phật
Tài biện luận vô cùng
Khiến chúng đều thanh tịnh.
Hoặc có khi khất thực
Vào kinh đô vua cha,
Oai nghi rất đĩnh đạc
Những người thấy đều vui.
Bước đi như sư tử
Tâm ý luôn tỉnh giác
Các căn đều thuần thục
Niệm, Tuệ luôn hiện tiền.
Khi ấy có Trưởng giả
Tên là Hoan Hỷ Tràng
Ta con gái trưởng giả
Tên là Tùy Thuận Quang.
Lúc ấy, ở trong thành
Ta gặp Thiện Quang Minh
Thân tướng tốt trang nghiêm,
Lòng vô cùng hoan hỷ.
Thiện Quang đến khất thực,
Với tâm ý ái nhiễm
Ta cúng ngọc ma-ni
Trong bát của Thiện Quang.
Tuy với tâm ái nhiễm
Cúng dường Phật tử ấy,
Hai trăm năm mươi kiếp
Vẫn không đọa đường ác
Sinh vào cõi trời, người,
Dùng họ vua tôn quý
Luôn gặp Thiện Quang Minh
Thân tướng đẹp trang nghiêm.
Đời quá khứ sau đó
Hai trăm năm mươi kiếp
Ta làm con Thiện Hiện
Tên Ly Cấu Diệu Đức.
Gặp Phật Thắng Tự Tại
Phát khởi tâm cúng dường
Không tiếc gì thân mạng
Tùy ý người bố thí.
Khi ấy, cùng thái tử
Hầu Phật Thắng Nhật Quang,
Ta vô cùng hoan hỷ
Liền phát tâm Bồ-đề.
Kiếp ấy, Phật sau cùng
Hiệu Quảng Giải Thoát Quang
Xuất hiện ở thế giới
Ta gặp và cúng dường.
Theo Phật sau cùng ấy
Được mắt tuệ thanh tịnh
Hiểu rõ tướng các pháp
Diệt trừ các điên đảo.
Được biết biển pháp môn
Tam-muội của Bồ-tát
Trong một niệm thấy rõ
Kiếp không thể nghĩ bàn.
Thấy các cõi Phật ấy
Hoặc thanh tịnh, hoặc nhơ
Thanh tịnh – không ham thích
Nhơ uế - không ghét bỏ.
Thấy khắp các thế giới
Như Lai ngồi đạo tràng
Một niệm thấy chư Phật
Ánh sáng khó nghĩ bàn.
Cũng thấy quyến thuộc Phật,
Tất cả các Tam-muội
Và hết thảy pháp môn
Đều không hề chướng ngại.
Lại biết các hạnh nghiệp
Trụ Địa của chư vị
Và biển các nguyện lớn
Trong một niệm rất rõ.
Ở nơi thân Bồ-tát
Ta thấy các Bồ-tát
Vô lượng kiếp tu hành
Tất cả, không ai bằng
Trong mỗi lỗ chân long
Thấy vô số kiếp, cõi
Phong luân, thủy, hỏa luân
Tất cả đại địa luân.
Chỗ nương tựa tồn tại
Của thế giới nhiều hình
Vật trang trí đẹp đẽ,
Thân chúng sinh khác nhau.
Lại thấy biển thế giới,
Tất cả các thế giới
Chư Phật hiện ở đời
Thuyết pháp độ chúng sinh.
Ta ở vô lượng kiếp
Tu tập hạnh Bồ-tát
Nhưng vẫn không biết được
Nghiệp thân, tâm Bồ-tát.
Khi ấy, sau khi cung kính cúi đầu đảnh lễ dưới chân Cù-di, Đồng tử Thiện Tài đi nhiễu quanh rồi từ tạ ra đi.
