KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 15
Phẩm 12: HIỀN THỦ (Phần 2)
Có Tam-muội thù thắng: An lạc
Có thể cứu hộ khắp chúng sinh
Phóng ánh sáng lớn chẳng nghĩ bàn
Khiến ai được thấy đều điều phục.
Ánh sáng đã phóng tên Thiện hiện
Nếu có ai gặp ánh sáng ấy
Thảy được lợi ích chẳng luống uổng
Nhân đấy được thành trí vô thượng,
Bồ-tát trước thị hiện chư Phật
Hiện Pháp, hiện Tăng, hiện Chánh đạo
Cũng hiện Phật pháp và hình tượng
Vì thế nên thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Chiếu diệu
Chói lấn tất cả sáng chư Thiên
Bao nhiêu ám chướng đều tiêu trừ
Khắp vì chúng sinh làm lợi ích,
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến cầm đèn sáng cúng dường Phật
Do dùng đèn sáng cúng dường Phật
Được thành đèn vô thượng trong đời,
Thắp những đèn dầu và đèn tô
Cũng thắp các thứ đuốc sáng tỏ
Các hương, diệu dược, đuốc báu nhất
Dùng để cúng Phật, được sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Tế độ
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến họ phát tâm đại thệ nguyện
Độ thoát chúng sinh khỏi biển dục,
Nếu hay phát tâm thệ nguyện lớn
Độ thoát quần sinh khỏi biển dục
Có thể vượt qua bốn dòng thác
Dẫn đến thành vô ưu giải thoát,
Nơi những đường đi ngang sông lớn
Kiến lập cầu đường tạo thuyền bè
Chê trách hữu vi khen tịch tĩnh
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Diệt ái
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến họ xa lìa nạn năm dục
Chuyên nghĩ vị pháp mầu giải thoát,
Nếu hay lìa bỏ cảnh năm dục
Chuyên nghĩ vị pháp mầu giải thoát
Thì hay dùng mưa cam lộ Phật
Dập tắt những khát ái thế gian.
Bố thí ao giếng và khe suối
Chuyên cầu đạo Vô thượng Bồ-đề
Chê trách năm dục khen thiền định
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Hoan hỷ
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến họ ái mộ Phật Bồ-đề
Phát tâm nguyện chứùng đạo Vô sư,
Tạo lập tượng đại Bi Như Lai
Tướng tốt trang nghiêm ngự tòa sen
Luôn khen những công đức tối thắng
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Ái lạc
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến tâm họ mến kính chư Phật
Mến kính tôn Pháp mến kính Tăng.
Nếu tâm thường kính mến chư Phật
Kính mến Pháp và kính mến Tăng
Thì ở trong chúng hội Như Lai
Mau thành pháp nhẫn sâu vô thượng,
Khai ngộ chúng sinh số vô lượng
Khiến tất cả niệm Phật, Pháp, Tăng
Và dạy phát tâm tu công đức
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Phước tụ
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến thành vô lượng việc bố thí
Dùng đấy nguyện cầu đạo Vô thượng,
Lập hội đại bố thí vô hạn
Ai đến cầu xin đều thỏa mãn
Chẳng để tâm họ còn thấy thiếu
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Cụ trí
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến đối một pháp trong một niệm
Đều hiểu vô lượng các pháp môn,
Vì các chúng sinh phân biệt pháp
Và làm sáng tỏ nghĩa chân thật
Khéo nói pháp nghĩa không thiếu sót
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Tuệ đăng
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến biết chúng sinh tánh không tịch
Tất cả các pháp không sở hữu.
Diễn nói các pháp không, vô chủ
Như huyễn, dợn nắng, trăng dưới nước
Cũng như giấc mơ cùng bóng tượng
Do đó được thành ánh sáng này.
Phóng ánh sáng tên Pháp tự tại
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến được Đà-la-ni vô tận
Nắm giữ tất cả các Phật pháp,
Cung kính cúng dường người trì pháp
Cung cấp hầu hạ chư Thánh giả hiền
Đem chánh pháp ban cho chúng sinh
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Văng xả
Sáng này giác ngộ kẻ xan tham
Khiến biết tài vật là vô thường
Luôn thích bố thí tâm không nhiễm.
Tâm keo kiệt khó điều phục được
Biết của như mộng như mây nổi
Thêm lớn tâm bố thí thanh tịnh
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Trừ nhiệt
Sáng này giác ngộ kẻ hủy giới
Khiến họ thọ trì giới thanh tịnh
Phát tâm nguyện chứng đạo Vô sư.
Khuyên dắt chúng sinh thọ trì giới
Mười nghiệp đạo lành đều thanh tịnh
Lại khiến phát hướng tâm Bồ-đề
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Nhẫn nghiêm
Sáng này giác ngộ kẻ sân hận
Khiến họ lìa sân trừ ngã mạn
Thường thích pháp nhu hòa nhẫn nhục,
Chúng sinh bạo ác khó nhẫn được
Vì Bồ-đề nên tâm chẳng động
Thường thích ca ngợi đức nhẫn nhục
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Dũng mãnh
Sáng này giác ngộ kẻ biếng lười
Khiến họ thường đối với Tam bảo
Cung kính cúng dường không chán mỏi,
Nếu họ thường đối với Tam bảo
Cung kính cúng dường không mệt mỏi
Thời hay vượt khỏi cảnh bốn ma
Mau thành bậc Vô thượng Bồ-đề,
Khuyến hóa chúng sinh khiến tinh tấn
Thường siêng cúng dường ngôi Tam bảo
Lúc pháp sắp diệt chuyên hộ trì
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Tịch tĩnh
Sáng này giác ngộ kẻ tâm loạn
Khiến họ xa lìa tham, sân, si
Tâm chẳng dao động được chánh định,
Xa lìa tất cả ác tri thức
Luận đàm vô nghĩa hạnh tạp nhiễm
Khen ngợi Thiền định hạnh tịch tĩnh
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Tuệ nghiêm
Sáng này giác ngộ kẻ ngu mê
Khiến họ chứng Đế hiểu duyên khởi
Các căn trí tuệ đều thông đạt,
Nếu hay chứng Đế hiểu duyên khởi
Các căn trí tuệ đều thông đạt
Thời được pháp Tam-muội Nhật đăng
Trí tuệ sáng tỏ thành quả Phật,
Của ngoài trong thân đều hay xả
Vì đạo Bồ-đề cầu chánh pháp
Nghe xong chuyên cần vì chúng nói
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Phật tuệ
Sáng này giác ngộ các hữu tình
Khiến thấy vô lượng, vô biên Phật
Các vị đều ngồi hoa sen báu
Khen ngợi oai đức và giải thoát
Tán Phật tự tại vô hạn lượng
Hiển thị Phật lực và thần thông
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Vô úy
Sáng này chiếu đến kẻ sợ hãi
Phi nhân nắm giữ những độc hại
Tất cả đều khiến mau trừ diệt,
Hay ban vô úy cho chúng sinh
Gặp kẻ làm hại đều khuyên ngăn
Chẩn tế kẻ cô cùng ách nạn
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên An ổn
Sáng này chiếu đến người tật bệnh
Khiến trừ tất cả sự khổ đau
Đều được sự vui trong chánh định,
Ban cho thuốc hay cứu các bệnh
Vật báu sống lâu, hương xoa thân
Tô, dầu, sữa, mật làm thức ăn
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Kiến Phật
Sáng này giác ngộ người sắp chết
Khiến theo nhớ tưởng thấy Như Lai
Mạng chung được sinh cõi nước Phật,
Thấy kẻ lâm chung khuyên niệm Phật
Lại chỉ tượng Phật bảo nhìn ngắm
Khiến đối với Phật rất kính ngưỡng
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Lạc pháp
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến đối chánh pháp luôn mến thích
Lắng nghe diễn thuyết và biên chép,
Lúc pháp sắp diệt hay diễn nói
Khiến người cầu pháp ý thỏa mãn
Mến thích chánh pháp siêng tu tập
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Diệu âm
Sáng này khai ngộ chư Bồ-tát
Hay khiến các tiếng trong ba cõi
Người đều nghe là tiếng của Phật,
Dùng âm thanh lớn ca ngợi Phật
Bố thí, lạc, linh các âm nhạc
Khiến khắp thế gian nghe tiếng Phật
Do đó được thành ánh sáng này.
Phóng ánh sang tên Thí cam lộ
Sáng này khai ngộ tất cả chúng
Khiến bỏ tất cả hạnh phóng dật
Tu hành đầy đủ các công đức.
Nói pháp hữu vi chẳng an ổn
Vô lượng khổ não đều đầy khắp
Hằng thích ca ngợi vui tịch diệt
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Tối thắng
Sáng này khai ngộ tất cả chúng
Khiến ở chỗ Phật lắng nghe khắp
Giới, định, trí tuệ pháp tăng thượng,
Thường thích ca ngợi tất cả Phật
Giới cấm, thiền định, tuệ thù thắng
Đó là vì cầu đạo Vô thượng
Do lay được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Bảo nghiêm
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến được tạng báu vô cùng tận
Dùng đấy cúng dường chư Như Lai,
Đem các loại châu báu thượng diệu
Dâng lên chư Phật và Phật pháp
Cũng để ban cho kẻ nghèo thiếu
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Hương nghiêm
Sáng này giác ngộ tất cả chúng
Khiến người nghe pháp tâm vui đẹp
Quyết định sẽ thành công đức Phật,
Hương tốt trời người, dùng thoa đất
Cúng dường tất cả Đấng Tối Tôn
Cũng dùng xây tháp và tượng Phật
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Tạp trang nghiêm
Cờ, phướn, lọng báu vô số lượng
Thắp hương, rải hoa, tấu âm nhạc
Thành ấp trong ngoài đều khắp cả,
Đem những kỹ nhạc vi diệu ấy
Cùng những hương, hoa, phướn, lọng đẹp
Các thứ trang nghiêm cúng dường Phật
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Nghiêm khiết
Khiến đất bằng phẳng như bàn tay
Trang nghiêm tháp Phật vào chỗ ấy
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Đại vân
Hay khởi mây thơm mưa nước thơm
Nước thơm rưới tháp và đình viện
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Nghiêm cụ
Khiến người trần trụi được y phục
Vật tốt nghiêm thân đem bố thí
Do đấy được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Thượng vị
Hay khiến kẻ đói được mỹ thực
Các thức ăn ngon đem bố thí
Do đấy được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng tên Đại tài
Khiến kẻ nghèo cùng được kho báu
Đem vật vô tận cúng Tam bảo
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Nhãn thanh tịnh
Hay khiến kẻ mù được nhìn thấy
Đem đèn cúng Phật và Phật pháp
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Nhĩ thanh tịnh
Hay khiến kẻ điếc được nghe rõ
Trổi nhạc cúng Phật và Phật pháp
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Tî thanh tịnh
Xưa chưa nghe hương đều được nghe
Đem hương cúng Phật và Phật pháp
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Thiệt thanh tịnh
Hay dùng tiếng tốt ca ngợi Phật
Trừ hẳn lời nói thô và ác
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Thân thanh tịnh
Kẻ các căn thiếu khiến đầy đủ
Dùng thân lễ Phật và Phật pháp
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Ý thanh tịnh
Khiến kẻ quên lãng được chánh niệm
Tu hành Tam-muội đều tự tại
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Sắc thanh tịnh
Khiến thấy than Phật chẳng nghĩ bàn
Đem những sắc diệu trang nghiêm tháp
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Thanh thanh tịnh
Khiến biết tánh thanh vốn vắng lặng
Quán thanh duyên khởi như tiếng vang
Do đó được thành ánh sáng ấy.
Lại phóng ánh sáng Hương thanh tịnh
Khiến vật hôi nhơ đều thơm sạch
Nước thơm rửa tháp cây Bồ-đề
Do đó được thành ánh sáng ấy.
Lại phóng ánh sáng Vị thanh tịnh
Trừ được tất cả độc trong vị
Hằng cúng Phật, Tăng cùng cha mẹ
Do đó được thành ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Xúc thanh tịnh
Hay khiến thô nhám đều dịu mềm
Đao, mâu, kiếm, kích trên rơi xuống
Đều khiến biến thành tràng hoa đẹp,
Do xưa từng ở giữa đường sá
Thoa hương, rải hoa, trải y phục
Rước đưa chư Phật đi trên đó
Vì thế nay được ánh sáng này.
Lại phóng ánh sáng Pháp thanh tịnh
Hay khiến tất cả những chân lông
Đều diễn nói pháp mầu chẳng nghĩ bàn
Ai nghe pháp ấy đều vui hiểu
Do nhân duyên sinh vốn vô sinh
Pháp thân của Phật chẳng phải thân
Pháp tánh thường trụ như hư không
Do thuyết nghĩa trên được sáng ấy.
Những môn ánh sáng như đã thuật
Hằng hà sa số vô hạn lượng
Đều từ chân lông Đại Tiên phóng
Mỗi mỗi công dụng đều sai biệt.
Như một chân lông phóng ánh sáng
Vô lượng, vô số như hằng sa
Tất cả chân long đều như vậy
Là sức Tam-muội của Đại Tiên
Như bản hạnh xưa được ánh sáng
Tùy theo túc duyên đã tu hành
Nay phóng ánh sáng được như vậy
Đấy là Đại Tiên trí tự tại.
Thuở xưa đồng tu nơi phước nghiệp
Và người mến thích hay tùy hỷ
Thấy kia thật hành cũng vui theo
Nay ánh sáng này đều được thấy.
Nếu ai tự tu các phước nghiệp
Cúng dường chư Phật vô lượng số
Đối công đức Phật thường nguyện cầu
Thì được ánh sáng này giác ngộ.
Như kẻ mù chẳng thấy mặt trời
Chẳng phải mặt trời không mọc lên
Những người mắt tỏ đều thấy rõ
Riêng theo phận mình làm công việc.
Ánh sáng Bồ-tát cũng như vậy
Người có trí tuệ đều thấy cả
Phàm phu tin tà kẻ mê si
Nơi ánh sáng ấy không thấy được.
Cung điện ma-ni và xe kiệu
Báu đẹp hương thơm dùng thoa sáng
Người có phước đức tự nhiên đủ
Người không phước đức chẳng ở được.
Ánh sáng Bồ-tát cũng như vậy
Người có trí sâu đều chiếu đến
Tin tà, hiểu kém, kẻ phàm ngu
Chẳng thể thấy được ánh sáng ấy.
Ai nghe ánh sáng này sai biệt
Hay sinh tâm tin sâu thanh tịnh
Dứt hẳn tất cả các lưới nghi
Mau thành cờ công đức vô thượng.
Có Tam-muội thắng hay xuất hiện
Quyến thuộc trang nghiêm đều tự tại
Tất cả mười phương các cõi nước
Phật tử chúng hội không sánh kịp.
Có hoa sen đẹp sáng trang nghiêm
Lượng bằng ba ngàn cõi đại thiên
Thân Ngài đoan tọa khắp hoa sen
Đây là sức thần thông Tam-muội
Lại có vô số hoa sen đẹp
Bằng vi trần mười cõi vây quanh
Chúng Phật tử, ngồi trên hoa đó
Đều trụ sức oai thần Tam-muội
Đời trước thành tựu nhân duyên lành
Tu hành đầy đủ công đức Phật
Những chúng sinh này quanh Bồ-tát
Cùng nhau chắp tay nhìn không chán.
Ví như mặt nguyệt giữa các sao
Bồ-tát trong chúng cũng như thế
Pháp tu hành Bồ-tát như vậy.
Vào sức oai thần Tam-muội này.
Như sự thị hiện ở một phương
Các chúng Phật tử cùng vây quanh
Trong tất cả phương đều như vậy
Trụ sức oai thần Tam-muội này.
Có Tam-muội thù thắng phương võng
Trụ đấy Bồ-tát khai thị rộng
Trong tất cả phương hiện thân khắp
Hoặc hiện nhập định hoặc xuất định,
Hoặc ở phương Đông nhập chánh định
Rồi ở phương Tây mà xuất định,
Hoặc ở phương Tây nhập chánh định
Rồi ở phương Đông mà xuất định,
Hoặc ở phương khác nhập chánh định
Rồi ở phương khác mà xuất định,
Nhập xuất như vậy khắp mười phương
Gọi sức Tam-muội của Bồ-tát.
Cùng tận phương Đông các cõi nước
Có chư Như Lai vô lượng số
Đều hiện trước Phật thân cận cả
Trụ nơi Tam-muội tịch bất động,
Nhưng ở các thế giới phương Tây
Chỗ của tất cả chư Phật ngự
Đều hiện từ nơi Tam-muội xuất
Sắm sửa vô lượng đồ cúng dường.
Cùng tận các cõi nước phương Tây
Chư Phật Như Lai vô lượng số
Điều hiện trước Phật thân cận cả
Trụ nơi Tam-muội tịch bất động,
Nhưng ở các thế giới phương Đông
Chỗ của tất cả chư Phật ngự
Đều hiện từ nơi Tam-muội xuất
Sắm sửa vô lượng thức cúng dường.
Như vậy mười phương các thế giới
Bồ-tát vào khắp không bỏ sót
Hoặc nhập Tam-muội tịch bất động
Hoặc hiện cung kính cúng dường Phật.
Ở trong nhãn căn nhập chánh định
Ở trong sắc trần từ định xuất,
Thị hiện tánh sắc chẳng nghĩ bàn
Tất cả trời người chẳng biết được.
Ở trong sắc trần nhập chánh định
Nơi nhãn xuất định tâm chẳng loạn
Nói nhãn không sinh và không khởi
Tánh không, tịch diệt và vô tác.
Ở trong nhĩ căn nhập chánh định
Ở trong thanh trần từ định xuất
Phân biệt tất cả tiếng ngữ ngôn
Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.
Ở trong thanh trần nhập chánh định
Nơi nhĩ xuất định tâm chẳng loạn
Nói nhĩ không sinh và không khởi
Tánh không tịch diệt và vô tác.
Ở trong tỷ căn nhập chánh định
Ở trong hương trần từ định xuất
Khắp được tất cả hương thượng diệu
Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.
Ở trong hương trần nhập chánh định
Ở tỷ xuất định tâm chẳng loạn
Nói tỷ không sinh và không khởi
Tánh không, tịch diệt và vô tác.
Ở trong thiệt căn nhập chánh định
Ở trong vị trần từ định xuất
Khắp được tất cả những thượng vị
Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.
Ở trong vị trần nhập chánh định
Trong thiệt xuất định tâm chẳng loạn
Nói thiệt không sinh và không khởi
Tánh không, tịch diệt và vô tác.
Ở trong thân căn nhập chánh định
Ở trong xúc trần từ định xuất
Khéo hay phân biệt tất cả xúc
Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.
Ở trong xúc trần nhập chánh định
Trong thân xuất định tâm chẳng loạn
Nói thân không sinh và không khởi
Tánh không, tịch diệt và vô tác.
Ở trong ý căn nhập chánh định
Ở trong pháp trần từ định xuất
Phân biệt tất cả các pháp tướng
Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.
Ở trong pháp trần nhập chánh định
Nơi ý xuất định tâm chẳng loạn
Nói ý không sinh và không khởi
Tánh không tịch diệt và vô tác.
Trong thân đồng tử nhập chánh định
Trong thân tráng niên từ định xuất
Trong thân tráng niên nhập chánh định
Trong thân lão niên từ định xuất,
Trong thân lão niên nhập chánh định
Trong thân thiện nữ từ định xuất,
Trong thân thiện nữ nhập chánh định
Trong thân thiện nam từ định xuất,
Trong thân thiện nam nhập chánh định
Thân Tỳ-kheo-ni từ định xuất,
Thân Tỳ-kheo-ni nhập chánh định
Trong thân Tỳ-kheo từ định xuất,
Trong thân Tỳ-kheo nhập chánh định
Thân học, vô học từ định xuất,
Thân học, vô học nhập chánh định
Thân Bích-chi-phật từ định xuất,
Thân Bích-chi-phật nhập chánh định
Hiện thân Như Lai từ định xuất,
Nơi thân Như Lai nhập chánh định
Trong thân chư Thiên từ định xuất,
Trong thân chư Thiên nhập chánh định
Trong thân đại Long từ định xuất,
Trong thân đại Long nhập chánh định
Trong thân Dạ-xoa từ định xuất,
Trong thân Dạ-xoa nhập chánh định
Trong thân Quỷ thần từ định xuất,
Trong thân Quỷ thần nhập chánh định
Trong một chân lông từ định xuất,
Trong một chân long nhập chánh định
Tất cả chân lông từ định xuất,
Tất cả chân long nhập chánh định
Trên đầu một lông từ định xuất,
Trên đầu một lông nhập chánh định
Trong một vi trần từ định xuất,
Trong một vi trần nhập chánh định
Trong tất cả trần từ định xuất,
Trong tất cả trần nhập chánh định
Trong đất Kim cang từ định xuất,
Trong đất Kim cang nhập chánh định
Trên cây ma-ni từ định xuất,
Trên cây ma-ni nhập chánh định
Trong ánh sáng Phật từ định xuất,
Trong ánh sáng Phật nhập chánh định
Ở trong sông biển từ định xuất
Ở trong sông biển nhập chánh định
Ở trong hỏa đại từ định xuất,
Ở trong hỏa đại nhập chánh định
Trong phong đại xuất tâm chẳng loạn,
Ở trong phong đại nhập chánh định
Ở trong địa đại từ định xuất,
Ở trong địa đại nhập chánh định
Nơi cung điện trời từ định xuất,
Nơi cung điện trời nhập chánh định
Hư không xuất định tâm chẳng loạn,
Đây gọi bậc Vô lượng công đức
Tam-muội tự tại khó nghĩ bàn.
Mười phương tất cả chư Như Lai
Trong vô lượng kiếp nói chẳng hết.
Tất cả Như Lai đều cùng nói
Nghiệp báo chúng sinh khó nghĩ bàn.
Chư long biến hóa, Phật tự tại
Thần lực Bồ-tát cũng khó nghĩ
Muốn dùng ví dụ để hiển bày
Trọn không có dụ để dụ được.
Nhưng những người trí tuệ thông đạt
Nhân nhờ thí dụ mà hiểu nghĩa.
Hàng Thanh văn trụ tám giải thoát
Những sự biến hiện đều tự tại:
Có thể một than hiện nhiều thân
Lại hợp nhiều thân thành một thân,
Ở giữa không gian nhập hỏa định
Đi đứng, nằm, ngồi giữa hư không
Trên thân phun nước dưới tuôn lửa
Trên thân tuôn lửa dưới tuôn nước
Như thế đều ở trong một niệm
Các môn tự tại vô lượng biên,
Thanh văn chẳng đủ đại Từ bi
Chẳng vì chúng sinh cầu Phật đạo
Còn hiện được việc khó nghĩ này
Huống sức tự tại lợi lớn
Như mặt trời, trăng trên hư không
Bóng hình cùng khắp cả mười phương
Trong nươc ao hồ đầm chậu chén
Các báu biển sông đều hiện cả.
Bóng hình Bồ-tát cũng như vậy
Hiện khắp mười phương chẳng nghĩ bàn
Đều do pháp Tam-muội tự tại
Chỉ có Đức Như Lai là chứng biết.
Như nơi nước trong, bốn binh chủng
Các loại sai khác không xen tạp
Kiếm kích cung tên loại rất nhiều
Mão, giáp, xe cộ chẳng phải một,
Chúng có bao nhiêu tướng sai khác
Nước trong hiện rõ tất cả bóng
Nhưng nước vốn tự không phân biệt
Tam-muội Bồ-tát cũng như vậy.
Trong biển có thần tên Thiện Âm
Tiếng thần thuận hết loài trong biển
Bao nhiêu ngôn ngữ đều biết rõ
Khiến tất cả chúng đều vui mừng.
Thần ấy có đủ tham, sân, si
Mà còn khéo hiểu tất cả tiếng
Huống là sức tự tại Tổng trì
Mà chẳng khiến chúng vui mừng sao!
Có một phụ nữ tên Biện Tài
Cha mẹ cầu trời mà sinh được
Có ai lìa ác thích chân thật
Vào trong thân đó sinh diệu biện.
Nàng ấy có tham dục, sân, si
Còn cho người theo có biện tài
Huống là Bồ-tát đủ trí tuệ
Chẳng thể cho chúng được lợi ích!
Như nhà ảo thuật biết pháp huyễn
Hiện được các loại nhiều vô lượng
Giây lát hiện làm ngày tháng năm
Thành ấp giàu có rất an vui,
Thuật gia có đủ tham, sân, si
Còn biến hóa được vui thế gian
Huống là sức Thiền định giải thoát
Chẳng thể khiến chúng vui mừng sao!
Lúc trời cùng Tu-la chiến đấu
Tu-la thua trận đồng chạy trốn
Vũ khí xe cộ và quân lính
Đồng thời trốn mất không kiếm được,
Tu-la có đủ tham, sân, si
Còn hay biến hóa chẳng nghĩ bàn
Huống bậc Thần thông lực vô úy
Đâu chẳng thể biến hóa tự tại!
Thích Đề-hoàn-nhân có Tượng vương
Lúc nó biết Thiên đế muốn đi
Tự hóa đủ ba mươi hai đầu
Mỗi đầu đều đủ sáu cái ngà,
Trên mỗi ngà đều có bảy ao
Mỗi ao đầy nước thơm trong sạch
Trong mỗi ao nước thơm trong ấy
Có bảy hoa sen rất xinh đẹp,
Trên mỗi hoa sen xinh đẹp ấy
Đều có bảy ngọc nữ cõi trời
Giỏi nghề đàn ca trổi âm nhạc
Cùng với Thiên đế đồng vui chơi,
Voi ấy hoặc lại bỏ hình mình
Tự hóa thân đồng với chư Thiên
Oai nghi đi đứng giống như trời
Nó có sức thần biến như vậy,
Tượng vương có đủ tham, sân, si
Còn hiện thần thông được như vậy
Huống bậc đầy đủ trí phương tiện
Mà đối Tam-muội chẳng tự tại.
Như A-tu-la biến thân hình
Chân đạp đáy biển Kim cang tế
Nước biển rất sâu ngập nửa thân
Đầu cao ngang đỉnh núi Tu-di.
Tu-la có đủ tham, sân, si
Còn hiện được thần thông to lớn
Huống bậc phục ma đèn soi đời
Mà công sức oai thần tự tại!
Trời cùng Tu-la lúc đánh nhau!
Thiên đế thần lực chẳng nghĩ bàn
Tùy theo số chúng A-tu-la
Hiện thân bằng số để cùng đấu,
Các A-tu-la cùng tự nghĩ:
Thích Đề-hoàn Nhân đến đánh ta
Tất sẽ bắt ta trói tay chân
Do đó chúng nó đều lo lắng,
Đế Thích hiện thân có ngàn mắt
Tay cầm Kim cang tuôn lửa ngọn
Mặc giáp cầm gậy rất oai nghiêm
Tu-la trong thấy đều sợ chạy.
Thiên đế chỉ do chút phước đức
Còn dẹp phá được oán địch lớn
Huống bậc Đại bi cứu tất cả
Đủ công đức lại chẳng tự tại!
Trong đời Đao-lợi có trống trời
Từ nghiệp báo trời mà cảm ra
Lúc biết chư Thiên ham phóng dật
Trên không tự nhiên vang tiếng này:
“Tất cả năm dục đều vô thường
Như bọt nước kia tánh hư giả
Các cõi như mộng như dợn nắng
Như trăng trong nước như mây nổi,
Phóng dật là oán là khổ não
Là đường sinh tử chẳng mát mẻ
Nếu ai ham say việc phóng dật
Lọt vào miệng cá lớn sinh tử,
Những cội gốc khổ của thế gian
Tất cả Thánh nhân đều chán lìa
Tánh chất năm dục là hoại diệt
Các Ngài phải thích pháp chân thật”.
Tam thập tam thiên nghe tiếng trống
Cùng dắt nhau lên Thiện pháp đường
Thiên đế vì họ giảng pháp diệu
Đều khiến thuận đạo trừ tham ái.
Tiếng trống vô hình không thấy được
Còn hay lợi ích chúng chư Thiên
Huống bậc Đại từ hiện sắc thân
Mà chẳng tế độ loài hàm thức!
Trời cùng Tu-la lúc đánh nhau
Chư thiên phước đức sức thù thắng
Trống trời vang tiếng bảo chư Thiên:
Các vị chẳng nên có kinh sợ!
Chư Thiên được nghe tiếng trống này
Đều hết lo sợ thêm sức lực
Lúc đó, Tu-la tâm khiếp hãi
Bao nhiêu binh tướng kéo chạy lui.
Cam lộ Định diệu như trống trời
Hằng vang tiếng hàng ma tịch tĩnh
Đại Bi xót thương cứu tất cả
Khiến khắp chúng sinh dứt phiền não.
Thiên đế ứng khắp các Thiên nữ
Với chín mươi hai triệu thân hình
Khiến chư Thiên nữ đều tự bảo
Thiên vương chỉ cùng ta riêng vui.
Như thân ứng khắp chư Thiên nữ
Trong Thiện pháp đường cũng như vậy
Có thể một niệm hiện thần thông
Đều đến trước mặt mà thuyết pháp.
Thiên đế có đủ tham, sân, si
Hay khiến quyến thuộc đều hoan hỷ
Huống bậc phương tiện Đại thần thông
Mà chẳng khiến được chúng vui đẹp!
Tha hóa tự tại sáu Thiên vương
Ở trong cõi Dục được tự tại.
Dùng hoặc nghiệp khổ làm rọ lưới
Cột trói tất cả hạng phàm phu.
Thiên vương kia có tham, sân, si
Với chúng sinh còn được tự tại
Huống Bậc đủ mười Lực tự tại
Mà chẳng khiến được chúng đồng hành!
Đại Phạm vương tam thiên thế giới
Tất cả chỗ ở của Phạm thiên
Đều hay hiện thân ngồi ở trước
Diễn thông đủ Phạm âm vi diệu.
Đại Phạm vương kia ở thế gian
Thiền định thần thông còn như ý
Huống đấng xuất thế gian Vô thượng
Đối thiền giải thoát chẳng tự tại!
Ma-hê-thủ-la trí tự tại
Long vương biển lớn lúc làm mưa
Có thể phân biệt đếm từng giọt
Ở trong một niệm biết rõ ràng.
Bậc vô lượng kiếp siêng tu học
Được trí giác Vô thượng Bồ-đề
Há lại chẳng được trong một niệm
Biết khắp tất cả tâm chúng sinh!
Nghiệp báo chúng sinh chẳng nghĩ bàn
Dùng sức gió lớn khởi thế gian
Biển rộng, núi to, cung điện trời
Các báu, ánh sáng, muôn vật loại,
Cũng hay nổi mây cùng mưa lớn
Cũng hay làm tan những hơi mây
Cũng hay thành thục loài ngũ cốc
Cũng hay an lạc các chúng sinh,
Gió lớn chẳng học Ba-la-mật
Cũng chẳng học công đức của Phật
Còn làm thành việc chẳng nghĩ bàn
Huống bậc đầy đủ những hạnh nguyện
Nam tử, nữ nhân các thứ tiếng
Âm thanh của tất cả chim muông
Tiếng biển gào, sông chảy, sấm rền
Đều hay vừa đẹp ý chúng sinh
Huống Bậc biết tiếng tánh như vang
Đến được biện tài diệu vô ngại
Ứng khắp chúng sinh để thuyết pháp
Mà chẳng khiến được chúng sinh mừng
Biển có pháp hy hữu đặc biệt
Bình đẳng in hình tất cả cảnh
Vật báu thế gian và muôn dòng
Dung nạp tất cả không từ chối.
Bậc Giải thoát thiền định vô tận
Là ấn bình đẳng cũng như vậy
Phước đức, trí tuệ các hạnh diệu
Khắp tu tất cả không nhàm chán.
Đại hải Long vương lúc du hành
Nơi nơi chốn chốn được tự tại
Nổi mây trùm khắp cả bốn châu
Mây đó đủ những màu trang nghiêm.
Thứ sáu Tha hóa tự tại thiên
Nơi đó màu mây như chân kim,
Mây trời Hóa lạc màu châu đỏ,
Mây trời Đâu-suất màu sương tuyết,
Mây trời Dạ-ma màu lưu ly,
Mây trời Đao-lợi màu mã não,
Trời Tứ Thiên vương màu pha lê,
Trên mặt biển lớn màu kim cang,
Cõi Khẩn-na-la màu hương diệu,
Chỗ ở chư Long màu hoa sen,
Chỗ ở Dạ-xoa màu ngỗng trắng,
Trong A-tu-la màu đá núi,
Châu Uất-đơn-việt màu lửa vàng,
Trong cõi Diêm-phù-đề màu thanh bửu,
Hai châu kia màu tạp trang nghiêm,
Tùy chúng sở thích mà ứng hiện.
Và lại trời Tha hóa tự tại
Trong mây chớp sáng như nhật quang,
Trên trời Hóa lạc như nguyệt quang.
Trên trời Đâu-suất vàng Diêm-phù,
Trên trời Dạ-ma màu kha tuyết,
Trời Đao-lợi sáng màu lửa vàng,
Trên Tứ vương thiên màu các báu,
Trong biển lớn kia màu châu đỏ,
Chỗ Khẩn-na-la màu lưu ly,
Chỗ Long vương ở màu tạng báu,
Chỗ Dạ-xoa ở màu pha lê,
Trong A-tu-la màu mã não.
Châu Uất-đơn-việt màu hỏa châu.
Trong cõi Diêm-phù-đề màu đế thanh,
Nơi hai châu kia tạp trang nghiêm
Như màu của mây chớp cũng vậy.
Tha hóa sấm rền như Phạm âm,
Tiếng trống lớn trong trời Hóa lạc
Tiếng xướng ca trên trời Đâu-suất
Tiếng Thiên nữ trên trời Dạ-ma
Ở trên trời Tam thập tam kia
Các loại âm thanh Khẩn-na-la,
Nơi cõi Tứ vương thiên Hộ thế
Như tiếng của thần Càn-thát-bà,
Tiếng hai núi chạm nhau trong biển,
Tiếng tiêu sáo trong Khẩn-na-la,
Tiếng Tần-già trong thành Long vương,
Tiếng Long nữ chỗ Dạ-xoa ở,
Tiếng trống trời nơi A-tu-la,
Tiếng hải triều ở trong nhân loại,
Tha hóa tự tại mưa hương diệu
Các thứ tạp hoa dùng trang nghiêm
Hóa lạc thiên mưa hoa Đa-la
Hoa Mạn-đà-la và rưới hương,
Trên Đâu-suất thiên mưa ma-ni,
Đầy đủ các thứ báu trang nghiêm,
Châu báu trong tóc như nguyệt quang
Y phục thượng diệu màu chân kim,
Trời Dạ-ma mưa cờ phướn lọng
Tràng hoa, hương xoa đồ trang sức
Y thượng diệu màu trân châu đỏ
Và cùng các thứ kỹ nhạc tốt,
Đao-lợi thiên mưa ngọc Như ý
Hương Kiên hắc trầm thủy chiên-đàn
Cùng Uất kim, Kê-la-đa-ma
Hoa đẹp nước thơm xen nhau rưới,
Trong thành Hộ thế mưa thức ngon
Đủ sắc, hương, vị thêm sức lực
Cũng mưa vô lượng các diệu bảo
Tất cả đều do Long vương làm.
Và lại ở trong biển lớn kia
Mưa tuôn chẳng dứt như trục xe
Lại mưa vô tận tạng báu lớn
Cũng mưa các thứ đồ trang nghiêm,
Xứ Khẩn-na-la mưa anh lạc
Y phục màu hoa sen và báu
Hương Mạt-lợi và Bà-sư-ca
Các thứ âm nhạc đều đầy đủ,
Trong thành chư Long mưa châu đỏ.
Trong thành Dạ-xoa ma-ni sáng,
Trong A-tu-la mưa dao gậy
Dẹp trừ tất cả những oán địch,
Châu Uất-đơn-việt mưa anh lạc
Cũng mưa vô lượng hoa thượng diệu,
Phất-bà, Cù-gia hai châu kia
Đều mưa các thứ vật trang nghiêm,
Diêm-phù-đề mưa nước trong sạch
Thấm nhuần mọi nơi thường phải thời
Nuôi lớn cây hoa quả và thuốc
Thành thục tất cả những lúa mạ.
Vô lượng trang nghiêm đẹp như vậy
Các thứ mây, chớp và sấm, mưa,
Long vương tự tại đều làm được
Mà thân chẳng động chẳng phân biệt.
Long vương ở trong biển thế gian
Có thể hiện được điều khó nghĩ
Huống bậc vào biển pháp công đức
Mà chẳng hiện được đại thần biến!
Môn giải thoát của chư Bồ-tát
Tất cả ví dụ không rõ được
Nay tôi tạm dùng các ví dụ
Lược nói sức tự tại Bồ-tát.
Trí tuệ bậc nhất, tuệ rộng lớn,
Trí tuệ chân thật, tuệ vô biên,
Thắng tuệ và cùng tuệ thù diệu,
Pháp môn như vậy nay đã nói.
Pháp này hy hữu rất diệu kỳ
Nếu người nghe xong lãnh thọ được
Hay tin, hay nhận, hay khen nói
Việc làm như vậy rất là khó.
Tất cả phàm phu ở thế gian
Người tin pháp này rất là khó
Nếu ai siêng tu phước thanh tịnh
Do nhân lành xưa mới tin được.
Chúng sinh trong tất cả thế giới
Ít ai muốn cầu thừa Thanh văn
Người cầu Độc giác lại càng ít
Người hướng Đại thừa rất khó gặp.
Người hướng Đại thừa còn là dễ
Tin được pháp này lại khó hơn
Huống lại trì tụng vì người nói
Đúng pháp tu hành hiểu chân thật.
Có người đem đại thiên thế giới
Đầu đội một kiếp thân chẳng động
Việc người ấy làm chưa là khó
Người tin pháp này mới là khó.
Hoặc người tay bưng mười cõi nước
Đứng giữa không gian trọn một kiếp
Việc người ấy làm chưa là khó
Tin được pháp này mới là khó.
Chúng sinh như vi trần mười cõi
Cho vật sở thích trọn một kiếp
Phước đức người ấy chưa là thắng
Người tin pháp này mới tối thắng.
Số Phật như vi trần mười cõi
Đều kính cúng thờ trọn một kiếp
Nếu trì tụng được phẩm kinh này
Phước ấy tối thắng hơn người trước.
Lúc Bồ-tát Hiền Thủ nói kệ này rồi, mười phương thế giới đều chấn động đủ sáu cách, cung ma ẩn khuất, cõi ác thôi dứt. Mười phương chư Phật đều hiện ra trước đồng đưa tay phải xoa đỉnh Bồ-tát Hiền Thủ và đồng tiếng khen:
–Lành thay! Ông khéo giảng nói pháp này. Chúng ta tất cả đều tùy hỷ.
