Trí Tịnh Toàn Tập - Tập 4 - Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm
Tác giả: Hòa Thượng Thích Trí Tịnh. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 757.
Chương 24: Phẩm Nhập Pháp Giới Thứ Ba Mươi Chín - Phần 21 (trang 511-535)
Ý kiến bạn đọc
Mười là tạng thọ sanh nhập Như Lai địa.
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào là tạng thọ sanh nguyện thường cúng dường tất cả chư Phật?
Lúc Bồ Tát sơ phát tâm phát nguyện như vầy: Tôi phải tôn trọng cung kính cúng dường tất cả chư Phật, thấy Phật không nhàm, ở chỗ chư Phật thường mến ưa, thường tin sâu chắc, tu những công đức không thôi nghỉ.
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào là tạng thọ sanh phát bồ đề tâm?
Bồ Tát nầy phát tâm vô thượng bồ đề, những là phát khởi tâm đại bi vì cứu hộ tất cả chúng sanh; phát tâm cúng dường Phật, vì rốt ráo kính thờ; khởi tâm cầu khắp chánh pháp, vì tất cả không lẫn tiếc, khởi tâm quảng đại xu hướng, vì cầu nhất thiết trí; khởi tâm từ vô lượng, vì nhiếp khắp chúng sanh; khởi tâm chẳng bỏ tất cả chúng sanh, vì mặc giáp kiên thệ cầu nhất thiết trí; khởi tâm không siểm cuống, vì được như thiệt trí; khởi tâm làm đúng như lời, vì tu bồ tát đạo; khởi tâm chẳng dối chư Phật, vì thú hộ đại thệ nguyện của Phật; khởi tâm nguyện nhất thiết trí, vì tận vị lai giáo hóa chúng sanh không thôi dứt. Bồ Tát dùng công đức của Phật sát vi trần số bồ đề tâm như
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào là tạng thọ sanh quán các pháp môn siêng tu hành?
Đại Bồ Tát nầy phát khởi tâm quán tất cả pháp môn hải, phát khởi tâm hồi hướng nhất thiết trí viên mãn đạo, phát khởi tâm chánh niệm không nghiệp lỗi lầm, phát khởi tâm tất cả bồ tát tam muội hải thanh tịnh, phát khởi tâm tu thành công đức của tất cả Bồ Tát, phát khởi tâm trang nghiêm tất cả đạo bồ tát, phát khởi tâm cầu nhất thiết trí hạnh đại tinh tấn tu các công đức như kiếp hỏa hẩy hừng không thôi dứt, phát khởi tâm tu hạnh phổ hiền giáo hóa chúng sanh. Phát khởi tâm khéo học tất cả oai nghi, tu công đức của Bồ Tát bỏ lìa tất cả sở hữu an trụ nơi chân thiệt vô sở hữu.
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào là tạng thọ sanh dùng tâm thanh tịnh chiếu khắp tam thế?
Đại Bồ Tát nầy đủ tâm thanh tịnh tăng thượng được ánh sáng bồ đề của Như Lai, nhập biển phương tiện của Bồ Tát, tâm họ kiên cố như kim cang trái bỏ tất cả loài sanh các cõi, thành tựu tất cả sức tự tại của Phật, tu hạnh thù thắng, đủ căn bồ tát, tâm sáng sạch, nguyện lực bất động, thường được chư Phật hộ niệm, phá hoại tất cả núi chướng ngại, khắp vì chúng sanh
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào là tạng thọ sanh quang minh bình đẳng?
Đại Bồ Tát nầy đầy đủ công hạnh hóa độ khắp chúng sanh, tất cả sở hữu đều có thể bỏ, an trụ nơi cảnh giới hạnh thanh tịnh rốt ráo của Phật, đầy đủ pháp nhẫn, thành tựu quang minh pháp nhẫn của Phật, dùng đại tinh tấn đến nhất thiết trí, đến nơi bỉ ngạn, tu tập các môn thiền được phổ môn định, tịnh trí viên mãn, dùng trí huệ nhật chiếu rõ các pháp, được vô ngại nhãn thấy biển chư Phật, ngộ nhập tất cả pháp tánh chân thiệt, tất cả thế gian người thấy hoan hỉ, khéo tu tập được pháp môn như thiệt.
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào gọi là thọ sanh tạng sanh nhà Như Lai?
Đại Bồ Tát nầy sanh nhà Như Lai, theo chư Phật mà an trụ, thành tựu tất cả pháp môn thậm thâm, đủ đại nguyện thanh tịnh của tam thế chư Phật, được đồng một thiện căn với tất cả chư Phật, cùng một thể tánh với chư Như Lai, đủ hạnh xuất thế pháp lành bạch tịnh, an trụ pháp môn công đức quảng đại, nhập những tam muội thấy thần lực của Phật, tùy chỗ đáng hóa độ mà tịnh trị chúng sanh, đáp đúng lời hỏi biện tài vô tận.
Đại Bồ Tát nầy thâm nhập Phật lực, du hành các Phật độ lòng không thối chuyển, cúng dường thừa sự chúng hội Bồ Tát không có mỏi nhàm, rõ tất cả pháp đều như huyển mà sanh khởi, biết các thế gian như cảnh trong mộng, tất cả sắc tướng dường như quang ảnh, thần thông hiện ra đều như biến hóa, tất cả thọ sanh đều như bóng, chư Phật thuyết pháp đều như tiếng vang nơi hang núi, khai thị pháp giới đều rốt ráo.
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào tạng thọ sanh quán môn phổ trí?
Đại Bồ Tát nầy trụ đồng chân vị quán nhất thiết trí, mỗi mỗi trí môn tận vô lượng kiếp, khai diễn sở hành của tất cả Bồ Tát, nơi tam muội thậm thâm của chư Bồ Tát tâm được tự tại, niệm niệm sanh chỗ chư Như Lai trong thế giới mười phương, nơi cảnh có sai biệt nhập định vô sai biệt, nơi pháp vô sai biệt hiện trí có sai biệt, nơi vô lượng cảnh biết không cảnh giới, nơi cảnh giới ít, nhập cảnh vô lượng, thông đạt pháp tánh rộng lớn không ngằn mé, biết các thế gian đều là giả thi thiết, tất cả đều là thức tâm phát khởi.
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào là tạng thọ sanh
Đại Bồ Tát nầy có thể nhiều cách trang nghiêm vô lượng cõi Phật, có thể khắp hóa hiện tất cả chúng sanh và những thân Phật được vô sở úy, diễn pháp thanh tịnh châu lưu pháp giới không chướng ngại, tùy tâm sở thích khiến thấy biết tất cả, thị hiện những hạnh thành bồ đề, khiến sanh đạo nhất thiết trí vô ngại, việc làm như vậy chẳng lỗi thời, mà thường ở nơi tạng tam muội tỳ lô giá na trí huệ.
Nầy Thiện Nam Tử! Thế nào là tạng thọ sanh nhập như lai địa?
Đại Bồ Tát nầy đều thọ pháp quán đảnh ở chỗ chư Phật tam thế, biết khắp tất cả cảnh giới thứ đệ. Như là: biết tất cả chúng sanh thứ đệ thọ sanh ở tiền tế hậu tế, biết chư Bồ Tát tu hành thứ đệ, biết tâm niệm thứ đệ của tất cả chúng sanh, biết tam thế Như Lai thành Phật thứ đệ, biết phương tiện thuyết pháp thiện xảo thứ đệ, cũng biết tất cả sơ tế trung tế hậu tế có bao nhiêu kiếp hoặc thành hoặc hoại danh hiệu thứ đệ, tùy những chúng sanh chỗ đáng hóa độ vì hiện thành đạo công đức trang nghiêm, thần thông thuyết pháp, phương tiện điều phục.
Nầy thiện nam tử! Nếu đại Bồ tát nơi mười
Lâm Tỳ Ni Lâm Thần muốn tuyên lại nghĩa nầy, dùng Phật thần lực quan sát khắp mười phương mà nói kệ rằng:
Thấy tất cả Phật không nhàm đủ
Nguyện tận vị lai thường cúng dường
Là tạng thọ sanh của bực Trí.
Trong tất cả tam thế quốc độ
Ðều nguyện độ thoát, hằng kính thờ
Là tạng thọ sanh bực Nan tư.
Nghe pháp không nhàm thích quán sát
Ở khắp tam thế không chướng ngại
Thân tâm thanh tịnh như hư không
Là tạng thọ sanh bực Danh xưng.
Tâm đó hằng trụ biển đại bi
Cứng như kim cang và bửu sơn
Thấu tỏ tất cả những trí môn
Là tạng thọ sanh bực Tối thắng.
Ðại từ trùm khắp ở tất cả
Diệu hạnh thường tăng biển lục độ
Dùng pháp quang minh chiếu mọi loài
Là tạng thọ sanh bực Hùng mãnh.
Tỏ thấu pháp tánh tâm vô ngại
Sanh ở nhà chư Phật tam thế
Vào khắp biển pháp giới mười phương
Là tạng thọ sanh bực Minh trí.
Pháp thân thanh tịnh tâm vô ngại
Ðến khắp mười phương các quốc độ
Tất cả Phật lực đều được thành
Là tạng thọ sanh bất tư nghì.
Vào trí huệ sâu đã tự tại
Quán môn Nhứt thiết trí như thiệt
Là tạng thọ sanh bực Chơn thân.
Tịnh trị tất cả những Phật độ
Siêng tu pháp khắp hóa chúng sanh
Hiển hiện Như Lai sức tự tại
Là tạng thọ sanh bực Đại danh.
Lâu đã tu hành đại trí huệ
Sớm có thể vào Như Lai địa
Biết rõ pháp giới đều vô ngại
Là tạng thọ sanh của Phật tử.
Thiện Tài thưa:
Bạch đức Thánh! Cảnh giới của môn giải thoát nầy thế nào?
Lâm Thần nói:
Nầy thiện nam tử! Trước kia ta phát nguyện, nguyện lúc tất cả Bồ tát thị hiện thọ sanh đều được thân cận. Nguyện nhập biển vô lượng thọ sanh của Tỳ Lô Giá Na Như Lai. Do nguyện lực thuở xưa ấy, nên nay ta sanh nơi vườn Lâm Tỳ Ni
Một là trong vườn nầy mặt đất bỗng nhiên bằng phẳng không còn hầm hố gò nổng.
Hai là kim cang làm đất, các báu trang nghiêm, không có ngói sạn gai gốc.
Ba là cây bửu đa la bày hàng giáp vòng, rễ sâu đến thủy tế.
Bốn là những chồi hương mọc lên, những hương tạng hiện ra, cây bửu hương tàng to rậm rợp, mùi thơm đều hơn Thiên hương.
Năm là những tràng hoa đẹp, đồ bửu trang nghiêm thành hàng đầy khắp mọi nơi.
Sáu là trong vườn có bao nhiêu cây đều tự nhiên nở hoa ma ni bửu.
Bảy là trong những ao hồ đều mọc hoa đầy mặt nước.
Tám là cõi Sắc, cõi Dục của Ta Bà thế giới, tất cả hàng Thiên, Long, Bát bộ, các quốc vương đều hội đến vườn Lâm Tỳ Ni nầy đứng chắp tay.
Chín là trong thế giới nầy có bao nhiêu Thiên nữ, nhẫn đến Ma hầu la già nữ đều rất hoan hỷ,
Mười là chư Phật mười phương, nơi rốn đều phóng quang minh tên là Bồ tát thọ sanh tự tại đăng chiếu sáng khắp khu vườn nầy. Trong mỗi quang minh đều hiện chư Phật thọ sanh, đản sanh, thần biến và công đức thọ sanh của tất cả Bồ tát, lại phát ra những ngôn âm của chư Phật.
Trên đây là mười thoại tướng trong vườn Lâm Tỳ Ni. Lúc mười thoại tướng nầy hiện ra, các Thiên vương liền biết sẽ có Bồ tát hạ sanh. Thấy thoại tướng, ta hoan hỷ vô lượng.
Nầy thiện nam tử! Lúc Ma Gia phu nhơn ra khỏi thành Ca Tỳ La đi vào khu vườn nầy, lại hiện mười quang minh thoại tướng, khiến các chúng sanh được pháp quang minh. Ðây là mười thoại tướng quang minh:
Quang minh của tất cả tạng bửu hoa, quang minh của tạng bửu hương, quang minh của bửu liên hoa khai diễn âm thanh vi diệu chơn thiệt, quang minh của thập phương Bồ tát sơ phát tâm, quang minh của tất cả Bồ tát được nhập các địa mà hiện thần biến, quang minh của tất cả Bồ tát tu ba la mật viên mãn trí, quang minh đại nguyện trí của tất cả Bồ tát, quang minh phương tiện trí của
Nầy thiện nam tử! Lúc Ma Gia phu nhơn ngồi dưới cây Vô ưu lại hiện mười thứ thần biến của Bồ tát sắp đản sanh:
Lúc Bồ tát sắp Đản sanh, chư Thiên cõi Sắc và cõi Dục, chư Thiên tử, Thiên nữ, chư Long, Dạ xoa, Càn thát bà, A tu la, Ca lâu la, Khẩn na la, Ma hầu la già, cùng quyến thuộc, vì để cúng dường nên đều vân tập.
Ma Gia phu nhơn oai đức thù thắng, các lỗ lông nơi thân đều phóng quang minh chiếu khắp Đại thiên thế giới không chướng ngại, chói lấn tất cả quang minh khác, diệt trừ tất cả phiền não và khổ ác đạo. Ðây là thần biến thứ nhứt của Bồ tát lúc sắp đản sanh.
Lúc ấy, trong bụng của Ma Gia phu nhơn đều hiện tất cả hình tượng của Đại thiên thế giới, trong trăm ức Diêm Phù Ðề những đô ấp, vườn rừng, danh hiệu riêng khác đều có Ma Gia phu nhơn ở và Thiên chúng vây quanh, đều hiển hiện
Tất cả lỗ lông nơi thân của Ma Gia phu nhơn đều hiện cảnh tượng thuở xưa lúc Bồ tát tu hành công hạnh cúng dường cung kính chư Phật và nghe tiếng nói pháp của chư Phật như ảnh tượng hiện rõ trong gương sáng. Ðây là thần biến thứ ba của Bồ tát lúc sắp đản sanh.
Lại trong mỗi lỗ lông nơi thân của Ma Gia phu nhơn đều hiện thuở xưa lúc Bồ tát tu Bồ tát hạnh, ở thế giới, thành ấp, tụ lạc, núi rừng, sông biển, chúng sanh, kiếp số, gặp Phật xuất thế, nhập tịnh quốc độ, y chỉ thiện tri thức, tu hành pháp lành, thọ mạng dài ngắn, Ma Gia phu nhơn thường là sanh mẫu của Bồ tát. Ðây là thần biến thứ tư của Bồ tát lúc sắp đản sanh.
Lại trong mỗi lỗ lông của Ma Gia phu nhơn hiển hiện thuở xưa lúc Bồ tát tu Bồ tát hạnh, tùy sanh tại xứ nào, hình mạo sắc tướng, y phục ăn uống, những sự khổ vui đều hiện rõ ràng. Ðây là thần biến thứ năm của Bồ tát lúc sắp đản sanh.
Lại trong mỗi lỗ lông của Ma Gia phu nhơn đều hiện thuở xưa lúc Bồ tát tu hạnh bố thí, xả thí cả những vật khó xả như đầu, mắt, tai, mũi, môi, lưỡi, răng, tay, chân, máu, thịt, gân, xương, vợ,
Lúc Ma Gia phu nhơn đi vào khu vườn nầy, thì khu vườn nầy hiện khắp tất cả chư Phật quá khứ lúc nhập mẫu thai, cõi nước nơi chỗ, y phục, tràng hoa, hương thoa, hương bột, phan cái, đồ trang nghiêm, kỹ nhạc ca ngâm âm thanh thượng diệu, làm cho chúng sanh đều được nghe thấy. Ðây là thần biến thứ bảy của Bồ tát sắp đản sanh.
Lúc Ma Gia phu nhơn vào vườn nầy, từ nơi thân của phu nhơn xuất hiện cung điện lâu các ma ni vương hơn hẳn tất cả cung điện của Thiên, Long, Bát bộ và cung điện của nhơn vương. Cung điện ma ni vương nầy có lưới báu giăng phía trên, hương thơm ngào ngạt, các báu trang nghiêm trong ngoài nghiêm tịnh, chẳng tạp loạn, bao khắp cả vườn Lâm Tỳ Ni. Ðây là thần biến thứ tám của Bồ tát sắp đản sanh.
Lúc Ma Gia phu nhơn vào vườn nầy, từ nơi thân của phu nhơn xuất hiện mười bất khả thuyết trăm ngàn ức na do tha Phật sát vi trần số Bồ tát. Những Bồ tát nầy, thân hình dung mạo, tướng hảo quang minh, oai nghi đi đứng, thần thông, quyến thuộc đều đồng như Tỳ Lô Giá Na Bồ tát,
Lúc Ma Gia phu nhơn sắp đản sanh Bồ tát, ở trước mặt phu nhơn bỗng từ kim cang tế mọc lên hoa sen lớn tên là nhứt thiết bửu trang nghiêm tạng, kim cang làm cọng, các báu làm tua, như ý châu vương làm đài, có Phật sát vi trần số cánh, tất cả đều bằng châu ma ni. Lưới báu, lọng báu che phía trên. Tất cả Thiên vương cầm giữ. Tất cả Long vương mưa hương vũ. Tất cả Dạ xoa vương cung kính rải thiên hoa. Tất cả Càn thát bà vương dùng âm thanh vi diệu ca ngợi công đức của Bồ tát thuở xưa cúng dường chư Phật. Tất cả A tu la vương bỏ tâm kiêu mạn mà cúi đầu kính lễ. Tất cả Ca lâu la vương thòng phan báu khắp hư không. Tất cả Khẩn na la vương hoan hỷ chiêm ngưỡng ca ngâm khen ngợi công đức của Bồ tát. Tất cả Ma hầu la già vương đều hoan hỷ tán thán mưa tất cả mây bửu trang nghiêm. Ðây là thần biến thứ mười của Bồ tát sắp đản sanh.
Nầy thiện nam tử! Vườn Lâm Tỳ Ni thị hiện mười thần biến như vậy rồi, sau đó Bồ tát đản sanh, như mặt nhựt hiện ra nơi hư không. Như mây lành hiện ở đảnh núi cao. Như làn chớp sáng giữa cụm mây dầy. Như ngọn đuốc sáng lớn giữa đêm tối. Bấy giờ, Bồ tát từ hông bên hữu của phu
Nầy thiện nam tử! Lúc đó, dầu hiện sơ sinh, nhưng Bồ tát đã tỏ thấu tất cả pháp như mộng, như huyễn, như ảnh, như tượng, không đến không đi, chẳng sanh chẳng diệt.
Ðồng thời ta cũng thấy đức Bồ tát ở vô lượng cõi Phật trong mỗi vi trần của Đại thiên thế giới, cũng thấy đức Bồ tát ở vô lượng cõi Phật trong mỗi vi trần của trăm thế giới, ngàn thế giới, nhẫn đến tất cả thế giới mười phương thị hiện sơ sanh những sự thần biến giống như hiện thấy tại vườn Lâm Tỳ Ni nầy, niệm niệm thường không gián đoạn.
Thiện Tài thưa:
Bạch đức Thánh! Ngài được môn giải thoát nầy được bao lâu?
Lâm thần nói:
Nầy thiện nam tử! Thuở xưa quá ức Phật sát vi trần số kiếp, có kiếp tên là Duyệt Lạc, thế giới tên là Phổ Bửu. Có tám mươi na do tha Phật xuất hiện trong đó. Tối sơ Phật hiệu là Tự Tại Công Ðức Tràng. Trong thế giới Phổ Bửu có tứ thiên hạ tên là Diệu Quang Trang Nghiêm. Trong Diêm Phù Ðề có một vương đô tên là Tu Di Trang
Lúc phu nhơn sắp đản sanh Bồ tát, cùng hai mươi ức na do tha thể nữ đến vườn Kim Hoa. Trong vườn có lầu tên là Diệu Bửu Phong, cạnh lầu có cội cây tên là nhứt thiết thí. Phu nhơn Hỷ Quang vói vịn nhánh cây nhứt thiết thí mà đản sanh Bồ tát. Chư Thiên vương đem nước thơm đến tắm gội Bồ tát. Tắm xong, chư Thiên vương trao Bồ tát cho nhũ mẫu Tịnh Quang. Nhũ mẫu lãnh bồng Bồ tát, lòng rất hoan hỷ liền được Bồ tát phổ nhãn tam muội. Ðược tam muội nầy, nhũ mẫu thấy vô lượng chư Phật mười phương. Nhũ mẫu lại được môn giải thoát Bồ tát ở tất cả chỗ thị hiện thọ sanh tự tại, như thần thức lúc tối sơ thọ thai, mau chóng vô ngại. Vì được môn giải thoát nầy nên thấy tất cả Phật thừa bổn nguyện lực thọ sanh tự tại.
Nầy thiện nam tử! Thuở đức Tự Tại Công Ðức Tràng Như Lai, nhũ mẫu Tịnh Quang chính là thân ta đấy.
Từ đó đến nay, niệm niệm ta thường thấy đức Tỳ Lô Giá Na Phật thị hiện Bồ tát thọ sanh hải, thần lực tự tại điều phục chúng sanh. Nhẫn đến
Bấy giờ, Lâm Tỳ Ni Lâm thần muốn tuyên lại nghĩa giải thoát nầy, thừa thần lực của Phật quan sát mười phương mà nói kệ rằng:
Cảnh thậm thâm của Phật
Nay ngươi phải lắng nghe
Ta nói nhơn duyên ấy.
Quá ức sát trần kiếp
Có kiếp tên Duyệt Lạc
Tám mươi na do tha
Như Lai xuất thế gian.
Tối sơ Như Lai hiệu
Tự Tại Công Ðức Tràng
Ta ở vườn Kim Hoa
Thấy Bồ tát sơ sanh.
Thời ta làm nhũ mẫu
Trí huệ rất thông lẹ
Chư Thiên trao cho ta
Thân Bồ tát kim sắc.
Nhìn kỹ vô kiến đảnh
Thân tướng đều viên mãn
Mỗi tướng vô biên tế.
Thân thanh tịnh ly cấu
Trang nghiêm với tướng hảo
Ví như tượng diệu bửu
Thấy xong tự vui mừng.
Tư duy công đức đó
Mau thêm những biển phước
Thấy sự thần thông nầy
Ta phát tâm Bồ đề.
Chuyên cầu Phật công đức
Thêm rộng những đại nguyện
Nghiêm tịnh tất cả cõi
Diệt trừ ba ác đạo.
Khắp ở mười phương cõi
Cúng dường vô số Phật
Tu hành bổn thệ nguyện
Cứu thoát khổ chúng sanh.
Ta ở chỗ Phật ấy
Nghe pháp được giải thoát
Ức cõi vi trần số
Vô lượng kiếp tu hành.
Ta đều từng cúng dường
Hộ trì Phật chánh pháp
Tu biển giải thoát nầy.
Ức cõi vi trần số
Ðức Thập lực quá khứ
Thọ trì Phật pháp luân
Thêm sáng giải thoát nầy.
Ta trong khoảng một niệm
Thấy trong sát trần nầy
Mỗi trần có Như Lai
Nghiêm tịnh những sát hải.
Trong cõi đều có Phật
Hiện đản sanh trong vườn
Ðều hiện bất tư nghì
Sức thần thông quảng đại.
Hoặc thấy bất tư nghì
Ức cõi chư Bồ tát
Ở tại trên Thiên cung
Sắp chứng Phật Bồ đề.
Trong vô lượng sát hải
Chư Phật hiện thọ sanh
Thuyết pháp giữa đại chúng
Nơi đây ta đều thấy.
Vi trần số Bồ tát
Xuất gia đến đạo tràng
Thị hiện cảnh giới Phật.
Ta thấy trong sát trần
Vô lượng Phật thành đạo
Ðều hiện những phương tiện
Ðộ thoát khổ chúng sanh.
Trong mỗi mỗi vi trần
Chư Phật chuyển pháp luân
Ðều dùng tiếng vô tận
Khắp mưa pháp cam lộ.
Ức cõi vi trần số
Trong mỗi một sát trần
Ðều thấy chư Như Lai
Thị hiện nhập Niết bàn.
Vô lượng cõi như vậy
Như Lai hiện đản sanh
Khắp nơi ta phân thân
Hiện tiền cúng dường Phật.
Bất tư nghì sát hải
Vô lượng loài sai khác
Ta đều hiện trong đó
Khắp mưa đại pháp vũ.
Nan tư giải thoát nầy
Trong vô lượng ức kiếp
Tán dương không hết được.
Như chư đại Bồ tát có thể đem một niệm làm những kiếp tạng, quán tất cả pháp, dùng phương tiện khéo mà hiện thọ sanh, cúng dường cùng khắp tất cả chư Phật. Thông đạt rốt ráo tất cả Phật pháp, nơi tất cả loài đều hiện thọ sanh, ngồi tòa liên hoa ở trước tất cả Phật. Biết các chúng sanh lúc đáng được độ, vì hiện thọ sanh phương tiện điều phục, ở tất cả cõi hiện những thần biến, dường như ảnh tượng đều hiện ra trước họ.
Ta thế nào biết được nói được hết công đức công hạnh đó.
Nầy thiện nam tử! Thành Ca Tỳ La nầy có cô gái họ Thích tên là Cù Ba. Ngươi đến đó hỏi Bồ tát thế nào ở trong sanh tử giáo hóa chúng sanh?
Thiện Tài đồng tử đảnh lễ chân Lâm Tỳ Ni Lâm Thần, hữu nhiễu vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, từ tạ mà đi.
Thiện lai trượng phu! Có trí huệ lớn, có dũng mãnh lớn khéo tu môn giải thoát tự tại bất tư nghì, tâm không bao giờ bỏ thệ nguyện rộng lớn, khéo quan sát cảnh giới của các pháp, an trụ nơi pháp thành, nhập vô lượng môn phương tiện, thành tựu biển công đức rộng lớn, được biện tài vi diệu, khéo điều phục chúng sanh, được thân Thánh trí hằng thuận tu hành, biết các chúng sanh tâm hành sai khác làm cho họ hoan hỷ xu hướng Phật đạo.
Chúng tôi xem Ngài tu các diệu hạnh tâm không tạm lười, oai nghi cử chỉ thảy đều thanh tịnh. Chẳng bao lâu Ngài sẽ được ba nghiệp vô thượng trang nghiêm thanh tịnh của Như Lai. Dùng những tướng hảo trang nghiêm thân mình. Dùng mười trí lực trau sáng tâm mình, du hành
____________________________
* Hán bộ quyển thứ 75.
Vì Ngài được thấy thiện tri thức, thân cận cúng dường, nghe lãnh lời chỉ dạy ghi nhớ tu hành, chẳng lười, chẳng thối, không lo, không e ngại, ma và dân ma không làm ngăn trở được, chẳng bao lâu Ngài sẽ được thành quả Vô thượng.
Thiện Tài nói:
Như lời của chư Thánh vừa nói, nguyện tôi sẽ đều được như vậy. Tôi nguyện cho tất cả chúng sanh dứt những nhiệt não, rời những ác nghiệp, sanh những an lạc, tu những tịnh hạnh.
Bạch chư Thánh! Tất cả chúng sanh khởi phiền não tạo ác nghiệp, đọa ác thú, nơi thân nơi tâm hằng chịu đau khổ. Bồ tát thấy như vậy trong lòng rất đau xót. Ví như người chỉ có một con, nên rất thương yêu. Bỗng thấy con mình bị người chặt tay chân, thì trong lòng đau đớn biết ngần nào.
Cũng vậy, đại Bồ tát thấy các chúng sanh vì nghiệp phiền não mà đọa ba ác thú chịu khổ, thì
Tại sao vậy? Vì Bồ tát chẳng tự vì mình mà cầu Nhứt thiết trí. Vì Bồ tát chẳng tham những dục lạc trong vòng sanh tử, chẳng theo thế lực của tưởng đảo, kiến đảo, tâm đảo, kiết sử, tùy miên, ái kiến mà chuyển, chẳng khởi những quan niệm vui của chúng sanh, chẳng ham say nơi sự vui của thiền định, chẳng phải vì có chướng ngại mỏi nhọc thối chuyển mà trụ tại sanh tử, chỉ vì thấy chúng sanh ở trong tam hữu chịu đủ mọi sự khổ nên khởi tâm đại bi, dùng sức đại nguyện để nhiếp thủ chúng sanh. Vì sức bi nguyện mà tu hạnh Bồ tát, vì dứt tất cả phiền não của chúng sanh, vì cầu Nhứt thiết chủng trí của Như Lai, vì cúng dường tất cả chư Phật, vì nghiêm tịnh tất cả quốc độ quảng đại, vì tịnh trị tất cả dục lạc của chúng sanh và những hạnh nghiệp nơi thân nơi tâm của họ, nên Bồ tát ở trong sanh tử không mỏi nhàm.
Bạch chư Thánh! Ðại Bồ tát đối với chúng sanh: Là trang nghiêm, vì khiến họ sanh làm trời, làm người giàu sang vui sướng. Là cha mẹ, vì an lập tâm Bồ đề cho họ. Là dưỡng dục, vì làm cho họ thành tựu đạo Bồ tát. Là vệ hộ, vì làm cho họ xa rời ba ác đạo. Là lái thuyền, vì đưa họ qua biển
Bạch chư Thánh! Lúc Bồ tát tu các hạnh như vậy, làm cho tất cả chúng sanh đều mến thích đầy đủ pháp lạc.
Lúc đó, Thiện Tài sắp bước lên pháp đường, Chủ cung điện thần Vô ưu Ðức và chúng thần đem những hương hoa và đồ trang nghiêm quý hơn cõi trời rải trên Thiện Tài mà nói kệ rằng:
Làm đèn sáng cho đời
Vì khắp các chúng sanh
Mà cầu Vô thượng giác.
Vô lượng ức ngàn kiếp
Khó được gặp thấy Ngài