PHÁP HOA KHOA CHÚ
Kinh Diệu Pháp Liên Hoa là tạng thâm áo nói về bản địa, là cội nguồn của một đời giáo hóa của Phật, là cùng tột của năm thời giáo (theo phán giáo của Ngài Thiên Thai Trí giả).
Đức Như Lai xuất hiện ở đời, ý muốn thuyết ngay kinh này để khai thị cho chúng sanh về bản nguyên giác tạng, rốt ráo chỉ thẳng kiến tánh thành Phật. Cho nên trong kinh này nói : “Chư Phật chỉ vì lý do duy nhất và trọng đại mà xuất hiện ở đời, đó là : Khai thị ngộ nhập Phật tri kiến”. Ngặt vì hàng tiểu cơ không kham nghe nỗi, hễ nghe thời sanh tâm phỉ báng mà đọa vào chỗ khổ, nên trong kinh này nói : “Nếu chỉ tán thán Phật thừa, thì chúng sanh sẽ bị chìm vào bể khổ, vì phá pháp, không tin, mà phải đọa vào ba đường ác”. Do thế, đức Như Lai bất đắc dĩ phải vì “thật” mà thi thiết “quyền”. Trước hết đem Hoa Nghiêm đại giáo để thẩm định, hạng người Tiểu thừa đã không thể tín thọ, cho nên
Phật mới từ Bất động tịch diệt đạo tràng đi đến lộc Uyển thuyết ba thừa, lại bảo đảm cho chứng nhập chơn không, cho nên cần phải có thời giáo Phương Đẳng để đàn hạch bài xích, khiến hàng Tam thừa kia hổ thẹn Tiểu thừa mà hâm mộ Đại thừa, nhưng mà tình chấp vào chơn thừa chưa dứt, nên mới ký thác Xá-lợi-phất để dạy lại, nói rộng pháp không tuệ để đào thải. Chấp tình đã phá xong, nhưng còn vì “thật” che lấp “quyền”, “quyền” bị che nơi “thật” chưa khai mở cho hàng Nhị thừa căn bản được thành Phật, chưa hiển bày việc Như Lai thành Phật vốn từ kiếp lâu xa, vì thế nên tập hội trên núi Linh Thứu Cao, giảng pháp bí yếu, mở các môn phương tiện, chỉ bày diệu lý chơn thật, phát huy chỗ quyền xảo của chúng sanh, hiển bầy chỗ u vi của bản địa. Như trong kinh này nói : “Chính là lúc bỏ ngay phương tiện, mà chỉ nói đạo Vô thượng” Đạo Vô thượng này là ba thừa đều hội về Nhất thừa, chín cõi đều quy về cõi Phật. Số lượng thọ mạng dài lâu, đến đây mới tỏ rõ. Bản hoài xuất thế độ sanh, đến đây mới thỏa mãn. Thế ấy gọi là Diệu
Pháp Liên Hoa Kinh.
Kinh này có 28 phẩm nói về Diệu pháp, không ngoài quyền, thật, bản, tích. Quyền là chín cõi và ba thừa. Thật là cõi Phật và Nhất thừa. Bản là Phật đã thành Phật từ lâu vô lượng kiếp. Tích là việc giáo hóa sau khi chứng đạo dưới cội Bồ-đề.
Mười bốn phẩm đầu là Tích môn, khai quyền hiển thật. Mười bốn phẩm sau là Bản môn, khai tích hiển bản. Nhưng hai môn Tích, Bản, Khai và Hiển lại tuỳ theo căn cơ có lợi độn mà có ra ba châu bảy dụ không đồng. Ba châu là :
1. Pháp thuyết châu : Vì hạng người thượng căn, nói về Nhất thừa. Tam thừa, chỉ có một người là Xá-lợi-phất đắc ngộ, mà chính trong phẩm Phương tiện nói rõ.
2. Dụ thuyết châu : Vì hạng người trung căn, nói về ba xe, một xe. Có bốn đại đệ tử là ca Diếp v.v...lãnh hội, mà chính trong phẩm Thí dụ nói rõ.
3. Nhân duyên thuyết châu : Vì hạng người hạ căn nói về nhân duyên đời trước. Có một ngàn hai trăm Thanh Văn được thọ ký,
mà chính trong phẩm Hóa thành dụ nói rõ. Việc giáo hóa theo Tích môn như vậy rốt cùng ở tại ba châu. Châu có nghĩa là rốt cùng. Rốt cùng đối lại với bắt đầu. Hạng thượng căn bắt đầu ở Lộc Uyển, bẩm thụ tiểu pháp, rốt cùng ở tại hội Pháp Hoa được thọ ký. Hạng trung căn chiếu theo đó mà biết. Hạng hạ căn bắt đầu gieo giống lành ở tại chỗ Phật Đại Thông đời quá khứ, rốt cùng nhờ tại hội Pháp Hoa nhắc lại nhân duyên mà được mở tỏ. Vì thế gọi là ba châu. Bẩy dụ là :
1. Dụ Nhà lửa : Ví dụ ba cõi không an ổn ví như nhà lửa, như trong phẩm Thí dụ nói rõ.
2. Dụ Cùng tử : Ví dụ Tiểu thừa không có công đức pháp và tài của Đại thừa. Như trong phẩm tón giải nói rõ.
3. Dụ Cỏ thuốc : Ví dụ các điều thiện hữu lậu đều có thể trừ ác, nhưng điều thiện vô lậu là hơn cả, như trong phẩm Dược thảo dụ nói rõ.
4. Dụ Hóa thành : Ví dụ chơn không Niết-bàn của Nhị thừa, có thể đề phòng cái sai quấy của kiến tư hoặc, ngăn ngừa kẻ địch
sanh tử, như trong phẩm Hoá thành dụ nói rõ.
5. Dụ Ngọc trong áo : Ví dụ vương tử kết duyên gieo giống trí bảo Nhất thừa, tức giống liễu nhân, như trong phẩm Năm trăm đệ tủe thọ ký nói rõ.
6. Dụ Viên ngọc trên đỉnh : Ví dụ trung đạo thật tướng, là nơi quả vị cùng cực tông hướng, như trong phẩm An lạc hạnh nói rõ.
Sáu dụ trên đây đều là ví dụ việc khai quyền hiển thật về Tích môn.
7. Dụ Thầy thuốc : Ví dụ Phật như Đại y vương, trị bệnh khắp tất cả chúng sanh, như trong phẩm Thọ lượng nói rõ. Một dụ này ví dụ cho việc khai Tích hiển Bản thuộc trong Bản môn. Bẩy ví dụ này là biệt dụ, còn Liên hoa là tổng dụ.
(Trích dịch từ Pháp Hoa Khoa Chú).
*
* *