Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

Tác giả: Hạnh Cơ. Năm xuất bản: 2009. Số trang: 515.

Chương 40: Ba hiền (Trang 74 - 75)

cảnh giới Súc sinh, các loài tàn hại, uống máu ăn thịt lẫn nhau.
BA HIỀN (tam hiền)
Ba hiền là một trong năm địa vị (ngũ vị) trên quá trình tu chứng của các hành giả tiểu thừa cũng như đại thừa. Trong Phật học, hạng người chưa từng biết tu tập, vô minh còn dầy, tạo nhiều nghiệp ác, gọi là “phàm phu”; hạng người bắt đầu biết tu tập, có chút ít trí tuệ, trừ dần nghiệp ác, dứt dần phiền não, tạo nhiều nghiệp thiện, điều phục tâm ý, tinh tấn tiến tới trước, gọi là “hiền”; khi bước vào quả Dự lưu (đối với hàng tiểu thừa), hay bậc Sơ địa (đối với hàng Bồ-tát đại thừa) trở lên, thì gọi là “thánh”. Vậy, Ba hiền là địa vị trung gian giữa phàm phu và thánh nhân. Lại nữa, hành giả ở địa vị Ba hiền, tuy cao hơn phàm phu, nhưng vẫn còn ở trong vòng ba cõi, vẫn còn chấp tướng, còn “hướng ngoại” để tìm cầu chân lí; vì vậy, Ba hiền cũng được gọi là “Ngoại phàm” (phàm phu hướng ngoại). Trong quá trình tu tập, ở tiểu thừa cũng như ở đại thừa, địa vị Ba hiền được xác lập rõ ràng; hành giả có thể theo đó mà tự soi xét, để thấy mình tu tập có tiến bộ hay không.
Ba hiền tức địa vị của 3 bậc Hiền, là địa vị đầu tiên của người tu hành trong Phật pháp; có hai loại, của tiểu thừa và của đại thừa:
  1. Địa vị Ba hiền của tiểu thừa:
Tên của mỗi bậc Hiền ở địa vị này cũng tức là tên pháp môn tu tập của hành giả ở bậc ấy.
1. Bậc Năm phép quán ngưng loạn tưởng (Ngũ đình tâm quán): Dùng “năm phép quán ngưng loạn tưởng” (xin xem mục “Năm Phép Quán” ở sau) để chế phục các tâm tham, sân, si, ngã kiến, và tán loạn.
2. Bậc Quán niệm tướng riêng (Biệt tướng niệm trụ): Dùng phép quán “bốn lĩnh vực quán niệm” (xin xem mục “Bốn Lĩnh Vực Quán Niệm” ở sau), quán chiếu từng tướng riêng như thân thể là bất tịnh, cảm thọ là đau khổ, tâm thức là vô thường, và vạn pháp là vô ngã.
3. Bậc Quán niệm tướng chung (Tổng tướng niệm trụ): Cũng dùng phép quán “bốn lĩnh vực quán niệm” ấy, nhưng quán chiếu tổng quát các tướng đều cùng chung là bất tịnh, khổ, vô thường, và vô ngã. Ví dụ: Khi quán chiếu “thân thể là bất tịnh”, thì đồng thời cũng quán chiếu “thân thể là đau khổ, là vô thường, là vô ngã”; khi quán chiếu về tính chất “bất tịnh”, thì cả thân thể, cảm thọ, tâm thức và vạn pháp đều là “bất tịnh”(1).
Trong ba bậc trên thì bậc Ngũ đình tâm quán sẽ thành tựu về phương diện “chỉ” (dừng lại); còn hai bậc Biệt tướng niệm trụ và Tổng tướng niệm trụ sẽ thành tựu về phương diện “quán” (quán chiếu).
B. Địa vị Ba hiền của đại thừa:
Địa vị Ba hiền của đại thừa tức là giai đoạn mà các hành giả tu tập Bồ-tát hạnh phải trải qua trước
/208
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »