Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

Tác giả: Hạnh Cơ. Năm xuất bản: 2009. Số trang: 515.

Chương 13: Một phẩm, Một sát-na, Một tâm ba phép quán (Trang 31 - 32)

 tình, cho nên nói là “không”; và cho tánh y tha khởi cùng tánh viên thành thật(1) là giả có và thật có, cho nên nói là có (hữu). Ngay trong một pháp đã có đầy đủ 3 tánh đó, bởi vậy, một pháp vừa là không phải có, vừa là không phải không; đó tức là nghĩa lí trung đạo. Bất cứ một sắc, một thanh, một hương v.v... nào cũng nằm trong nghĩa lí đó, cho nên gọi là “một pháp trung đạo”.
(1) Về 3 tánh biến kế sở chấp, y tha khởi và viên thành thật, của vạn pháp, xin xem mục “Ba Tự Tánh” ở sau.
MỘT PHẨM (nhất phẩm)
Một phẩm tức là một chương kinh văn. “Phẩm” là một thuật ngữ Phật học, dùng để phân chia thiên, chương trong kinh điển. Chữ “phẩm” cũng có nghĩa là một bậc, địa vị, như nói “9 phẩm hoa sen” chẳng hạn.
MỘT SÁT-NA (nhất sát-na)
Một sát-na là một khoảng thời gian rất ngắn, tương đương với ngày nay là 1/6.480.000 của 24 giờ, hay 1/75 sao.
MỘT TÂM BA PHÉP QUÁN (nhất tâm tam quán)
Đây cũng là một yếu nghĩa của giáo lí tông Thiên thai. Đại sư Trí Giả đã phối hợp giáo lí “ba phép quán” (tam quán) trong kinh Anh lạc với tư tưởng “không có ngăn cách giữa không và có” (không hữu vô ngại) của Bồ-tát Long Thọ mà lập nên giáo nghĩa
“một tâm ba phép quán”, là một trong những giáo lí nền tảng của tông Thiên thai. Ba phép quán là:
1. Không: quán niệm rằng tất cả mọi hiện tượng đều nương nhau mà có, cho nên chúng không có bản chất chân thật, tất cả đều là không.
2. Giả: quán niệm rằng tất cả mọi sự vật đều biến đổi luôn luôn (vô thường), không có tính đồng nhất; tuy chúng có hiện hữu, nhưng sự hiện hữu của chúng chỉ là giả tạm, không có gì tồn tại vĩnh viễn.
3. Trung đạo: quán niệm rằng tất cả mọi hiện tượng vừa là không mà cũng vừa là giả, đồng thời, không phải là không mà cũng không phải là giả.
Ba phép quán này, nếu quán niệm một cách có thứ tự – trước hết là quán niệm về không, thứ đến là về giả, sau cùng là về trung – thì gọi là “thứ đệ tam quán”; nhưng đó không phải là chủ trương của tông Thiên thai. Đại sư Trí Giả của tông Thiên thai đã phát triển ba phép quán trên đây đến chỗ viên dung, không ngăn
cách, không thứ tự trước sau, vượt tất cả khái niệm: trong một phép quán gồm đủ cả ba phépquán, cho nên gọi là “nhất tâm tam quán” – hay cũng gọi là “viên
dung tam quán”, “bất thứ đệ tam quán”, “bất khả tư nghị tam quán”.
Ba phép quán trên đây là ba chân lí của tông Thiên thai: chân lí của Không, chân lí của Giả, và chân lí của Trung đạo. Ba chân lí này không cách biệt nhau mà dung nhiếp nhau, ba trong một, một trong ba. Mỗi một trong ba đều có giá trị toàn diện.
/208
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »