Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

Tác giả: Hạnh Cơ. Năm xuất bản: 2009. Số trang: 515.

Chương 127: Sáu phiền não gốc rễ (Trang 248 - 249)

6. Trí tuệ
“Trí tuệ” là tuệ giác sáng tỏ sau khi đã diệt trừ mọi phiền não, kiến chấp, vô minh. (Xin xem lại mục “Ba Môn Học Giải Thoát” ở trước.) Kinh Di giáo dạy: “Trí tuệ chân thật là chiếc thuyền chắc chắn có thể chở ta qua khỏi biển già, biển bệnh, biển chết; là ngọn đèn rất sáng tỏ có thể soi sáng tận cùng chỗ tối tăm u ám; là thang thuốc mầu nhiệm chữa lành mọi chứng bệnh; và là cây búa lớn chặt đứt cả vô minh.”
Đối với sáu phép qua bờ này, trong khi quán chiếu cũng như thực hành, người tu học phải thấy được mối liên quan mật thiết của chúng. Chúng theo nhau như bóng với hình. Chúng bổ túc cho nhau và đồng thời làm nền tảng cho nhau. Trong bố thí đồng thời cũng có mặt của trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ; và trong nhẫn nhục, trí tuệ v.v... cũng vậy. Cứ thiếu đi một pháp môn thì năm pháp môn kia sẽ trở nên yếu ớt, què quặt. Sáu phép qua bờ là cả một toàn bộ đại hạnh của Bồ-tát.
SÁU PHIỀN NÃO GỐC RỄ (lục căn bản phiền não)
“Phiền não” là từ chỉ chung cho tất cả những tác dụng tinh thần làm cho thân tâm các loài hữu tình phát sinh buồn phiền, bứt rứt, tán loạn, giận hờn, lầm lỗi, ô nhiễm v.v..., tức là mọi hiện tượng tâm lí xấu ác thường gây khổ não cho chúng sinh. Số lượng các phiền não nhiều không kể xiết, trong đó, theo Duy thức học phân tích, có 6 loại căn bản nhất,
là gốc rễ sinh ra vô lượng thứ phiền não ngành ngọn. 6 loại phiền não gốc rễ này gồm có:
1. Tham: tâm ham muốn đối với trần cảnh.
2. Sân: tâm tức giận khi gặp việc không vừa ý.
3. Si: tâm mê muội không thấy rõ lẽ thật của mọi sự vật.
4. Mạn: tâm kiêu ngạo, tự cao tự đại.
5. Nghi: tâm nghi ngờ đối với các lẽ thật, chánh pháp.
6. Ác kiến: tâm chấp trước, thấy biết không đúng với lẽ thật.
Sáu loại phiền não căn bản này luôn luôn theo sát các loài hữu tình, không phút nào rời xa, hành tướng của chúng lại rất vi tế, nếu không tỉnh giác thì rất khó nhận biết (chẳng hạn, phần đông người ta không nhận biết được mình đang kiêu ngạo, đang tham lam...), cho nên luận Câu-xá còn gọi chúng là “sáu tùy miên” (lục tùy miên).
Lại nữa, trong 6 loại phiền não căn bản trên, loại “ác kiến” được chia làm 5 thứ, gọi là “5 cái thấy sai lạc” (ngũ kiến: thân kiến, biên kiến, tà kiến, kiến thủ kiến, giới cấm thủ kiến – xin xem lại mục “Năm Cái Thấy Sai Lạc” ở trước). 5 thứ kiến chấp này, cộng với 5 loại phiền não tham sân si mạn nghi trên kia, cả thảy có 10 loại phiền não căn bản (thập căn bản phiền não); cũng được gọi là “10 tùy miên” (thập tùy miên). Chính 10 thứ phiền não này đã là các động lực sai khiến chúng sinh tạo vô số ác nghiệp để phải
/208
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »