Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

Tác giả: Hạnh Cơ. Năm xuất bản: 2009. Số trang: 515.

Chương 60: Ba tự tính (Trang 106 - 107)

3. Trí tuệ do tu tập mà có (tu tuệ). Người tu học Phật, do tinh cần tu tập mà phát sinh trí tuệ vô lậu. Đặc biệt, đây là trường hợp thành tựu của các hành giả Bồ-tát thừa.
Thật ra, ba loại trí tuệ trên đây là một toàn bộ của quá trình đoạn diệt phiền não chứng đắc Niết-bàn. Văn tuệ là nhân. Chúng sinh nếu chuyên cần thọ trì đọc tụng, nghiên cứu và quảng bá kinh điển, thì chắc chắn trí tuệ sẽ phát sinh; y nơi văn tuệ này mà phát sinh tư tuệ; y nơi tư tuệ này mà phát sinh tu tuệ. Quá trình này cũng giống như một cái cây, do từ hạt giống mà nẩy sinh ra mầm; do mầm mà sinh ra thân cây; từ thân cây mà sinh ra cành lá hoa trái. Xét về tác dụng, thì văn tuệ và tư tuệ chỉ đóng vai trò làm trợ duyên để cho tu tuệ phát sinh; chính tu tuệ mới có đầy đủ khả năng đoạn diệt phiền não và chứng đắc Niết-bàn.
BA TỰ TÍNH (tam tự tính)
“Tự tính” của thực tại (vạn pháp) tức là bản chất, chân tướng của thực tại. Tự tính đó là đối tượng của nhận thức. Vì không sáng suốt, không tỉnh thức, chúng ta luôn luôn có những nhận thức sai lạc về thực tại. Cho nên người tu học Phật cần phải quán chiếu thường xuyên nhằm “điều chỉnh” nhận thức để có được một cái thấy đúng đắn, cái thấy giác ngộ về chân tướng của thực tại. Khi nghiên cứu về chân tướng của thực tại, các nhà Duy thức học đã phân tích có ba tự  tính như sau:
1. Tự tính biến kế sở chấp.
Tự tính này vạn pháp vốn không tự có, nhưng chính vì sự sai lầm của nhận thức mà thực tại phải mang lấy cái tự tính đó. Tại vì chúng ta quan niệm vạn pháp có sinh, có diệt, có thành, có bại, có thêm, có bớt, có dơ, có sạch, cái này khác cái kia, cái kia không phải cái này, cái kia tốt, cái nọ xấu v.v..., cho nên vạn pháp mới phải mang lấy những tính chất như vậy. Khi ta đang buồn thì ta nhìn cảnh vật cũng thấy buồn; cảnh vật buồn không phải là vì nó vốn có bản chất buồn, mà chính là vì nó phải mang lấy cái tâm trạng buồn của ta lúc ấy. Bởi vậy, khi còn bị vô minh che phủ, bản chất của nhận thức về thực tại của ta vốn là biến kế chấp (tức là vọng tưởng phân biệt), đã tạo ra cho thực tại những tính chất mà chúng không tự có. Cái tự tính của vạn pháp vốn do nhận thức ngu muội của chúng ta tạo ra cho chúng đó, các nhà Duy thức học gọi là tự tính biến kế sở chấp.
2. Tự tính y tha khởi. “Y tha khởi” tức là nương vào cái khác mà có. Đây mới là tự tính của thực tại. Tự tính này phát hiện được là do công trình tu học và quán chiếu lâu dài về các tính chất vô thường, vô ngã và nhân duyên của vạn pháp nhằm “điều chỉnh” những nhận thức sai lạc (biến kế chấp) của chúng ta. Theo tự tính này thì mọi sự vật đều nhờ nhau và nương nhau mà sinh thành, tồn tại và hủy diệt. Không có hiện tượng nào hiện hữu độc lập với những hiện tượng khác. Kinh A-hàm nói: “Cái này có thì cái kia có; cái này không thì cái kia không; cái
/208
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »