PHẦN III
ĐẠI Ý KINH A-DI-ĐÀ
I. TỰ THUYẾT
Tại sao gọi là đại ý?
Phần trước giảng về đại ý của kinh Vô Lượng Thọ, kinh Quán Vô Lượng Thọ, hôm nay tiếp tục giảng về đại ý của kinh A-di-đà1. Ba bộ kinh này là kinh điển y cứ chính của pháp môn Tịnh Độ, giáo lý của pháp môn Tịnh Độ giảng giải huyền diệu cao xa, hoặc đơn giản dễ hiểu như thế nào đi chăng nữa, đều không thể trái với tông chỉ của ba bộ kinh này, nếu như có chỗ nào trái nghịch, có chút lệch lạc thì chẳng phải pháp môn Tịnh Độ,
____________________
1 Kinh A-di-đà 阿彌陀經 Hd: Kinh Nhất thiết chư Phật sở hộ niệm, kinh Chư Phật sở hộ niệm, kinh Tiểu Vô Lượng Thọ, Tiểu kinh, Tứ chỉ kinh, 1 quyển, được xếp vào Đại chánh tạng tập 12, 1 trong 3 bộ kinh Tịnh Độ, do ngài Cưu-ma-la-thập dịch vào thời Dao Tần, Trung Quốc (năm 402 TL). Nội dung kinh nói về cõi Cực Lạc, niệm danh hiệu Phật cầu vãng sanh.
thậm chí là ngoại đạo, cho nên chúng ta nhất định phải nắm vững đại ý của ba bộ kinh này.
Cái gọi là ‘đại ý’, cổ đức dùng hai câu để hình dung là:
Nang quát thỉ chung, quan đái sơ hậu1
Thâu tóm đầu đuôi, trùm cả trước sau
Tám chữ này mới xem qua không có gì quá khó hiểu, nhưng nghĩ kỹ lại thì dễ lãnh hội.
‘Nang quát thỉ chung’: ‘Nang’, chính là túi vải, túi bố. Đồ đạt trên bàn rất nhiều, nếu như chúng ta dùng tay cầm từng cái thì không thể cầm hết được; nếu như đem tất cả những vật đó bỏ vào túi vải và dùng dây buộc chặt miệng túi vải lại, thì tay có thể nhấc lên dễ dàng, cho nên nói ‘nang quát thỉ chung’ (thâu tóm đầu đuôi). ‘Thỉ chung’ tức là tất cả, ‘thỉ’ tức là bắt đầu, ‘chung’ tức là đuôi, cuối; từ bắt đầu đến cuối cùng, đương nhiên bao quát khoảng giữa, đều nằm ở trong túi vải, cho nên gọi là nang quát, bao quát, khái quát.
‘Quan đái sơ hậu’: ‘Quan’ tức là cái mũ, mũ đội trên đầu, tóc chúng ta bù xù, lòi ra bên ngoài, đều nằm gọn ở trong cái mũ, cho nên cái mũ có thể bao trùm tất cả những sợi tóc bù xù. Bất luận phía
___________________
1 囊括始終,冠戴初後。