họa lớn cho ngài. Tài năng và công hạnh của ngài ít người có được, ít người theo được nên việc dịch kinh của ngài trở thành cô độc, không khác gì con chim loan kêu một mình trên cây ngô đồng. Tiếng chim ấy suốt thấu chín tầng trời; ví như những bản dịch kinh của ngài lưu truyền đến muôn đời.
Bản dịch kinh của ngài La-thập được lưu hành rất rộng rãi, được rất nhiều người chú tâm học hỏi, diễn giải.
III. Sự truyền bá kinh Pháp Hoa
Tại Ấn Độ có các ngài Long Thọ giảng luận Đại Trí Độ và cũng giảng kinh Pháp Hoa nữa, ngài Thế Thân giảng giải và hoằng dương kinh Pháp Hoa rất sâu rộng. Long Thọ và Thế Thân là hai vị học giả nổi tiếng ở Ấn Độ, làm cho Phật giáo Đại thừa phục hưng mạnh mẽ.
Trước đức Phật diệt độ 100 năm, Phật giáo còn chơn thuần nhất vị. Sau 100 năm thì phân ra thành hai phái: Thượng tọa bộ và Đại chúng bộ. Từ hai phái ấy biến ra thành 20 bộ phái. Thịnh hành được một thời gian, sau đó vì giáo nghĩa của 20 bộ phái này quá đi vào chi tiết, chuộng trí quên bi, chú trọng tư biện hơn tu chứng, nên Phật giáo có phần bị sa sút. Vì vậy mà Đại thừa nổi lên phục hưng, cố phát huy tâm từ bi lợi tha của Đức Phật, trong đó có bốn ngài : Long Thọ, Mã Minh, Thế Thân và Vô Trước là nổi danh nhất. ngài Long Thọ tôn xưng Pháp Hoa, nên khi viết luận Đại Trí Độ, ngài trích dẫn kinh Pháp Hoa rất nhiều.
Còn ngài Thế Thân thì vào khoảng cuối thế kỷ V, cũng giảng giải kinh Pháp Hoa, gọi là Ưu-ba-đề-xá và luận Pháp Hoa.
Ở Trung Hoa cũng có nhiều nhà dịch giải, diễn giảng kinh Pháp Hoa, nổi bậc nhất là Trí Giả Đại sư đời Tùy năm 538 Tây lịch, ngài có viết ba bộ luận để chú giải kinh này :
1. Pháp Hoa Huyền Nghĩa : Nói về nghĩa huyền diệu trong kinh Pháp Hoa, nhằm giải thích mấy từ “Diệu Pháp Liên Hoa Kinh”.
2. Pháp Hoa Văn Cú : Giải nghĩa từng câu từng chữ trong kinh Pháp Hoa.
3. Ma-ha Chỉ Quán (1 tập) : Nói về pháp tu, thực hành theo kinh Pháp Hoa.
Khi Kinh Pháp Hoa truyền qua Nhật Bản, có ngài Nhật Liên Thánh nhân (1222) căn cứ vào Pháp Hoa Huyền Nghĩa của Trí Giả mà lập nên tông Liên Hoa. Tông này lấy đề “Diệu Pháp Liên Hoa Kinh” làm đối tượng hành trì. Hằng ngày chỉ cần niệm “Nam Mô Diệu Pháp Liên Hoa Kinh” mà thôi, không cần niệm danh hiệu một pháp nào nữa, vì rằng trong câu ấy là đã tóm tắt đầy đủ tất cả kinh điển. Hiện nay, tông Nhật Liên vẫn còn tồn tại và đang thịnh hành tại Nhật Bản.
Tại Việt Nam ta vào thời Gia Long (1801-1819) triều Nguyễn, có Thanh Đàm Tỳ-kheo và Giác Đạo Minh Chánh Thiền sư viết cuốn Pháp Hoa Tông Chỉ Đệ Thường