luận suông thì không đủ mà phải đem lý thuyết ấy ra thực hành để mong đem lại lợi ích cho mình và cho người. Do vậy, khi Phật thọ ký là một khích lệ lớn cho đệ tử. Nghe theo đó thì mới là lý luận, còn phải tu làm những việc Phật làm để đạt được như Phật thì mới là Phật, tức là phải thực hành nó, đem nó vào cuộc sống để phục vụ cho mọi người nữa. Đó mới là ý nghĩa thực hành lời Phật dạy, ý nghĩa của Thọ ký.
Nghe Hóa thành nên 500 đệ tử Vô học được Thọ ký rồi còn một số học nhân nữa chưa được thọ (phẩm 9 gọi là phẩm “Thọ Học, Vô học”). Vậy thì học nhân là từ đâu đến đâu, vô học nhân là từ đâu đến đâu? Những vị nào là học nhân, những vị nào gọi là vô học nhân ? Trong tứ hướng tử quả mà kinh Nikàya nói là tứ đạo tứ quả, tức từ Tu-đà-hoàn hướng, Tu-đà-hoàn quả, Tư-đà-hàm hướng, Tư-đà-hàm quả, A-na-hàm hướng A-na-hàm quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả. Trong bốn đôi tám quả này thì bảy quả trước còn phải học gọi là Hữu học. Đến A-la-hán thì không còn học nữa, gọi là Vô học.
Trên đây là nói về nhân duyên, hàng thượng căn, hạ căn thọ ký, tiếp theo là nói công đức pháp sư, phẩm Pháp Sư.
*
* *