Lời nói đầu
Hình ảnh và hành trạng của Đức Phật Thích-ca Mâu-ni trong suốt 80 năm tại thế, từ khi đản sanh tại Lumbini cho đến khi nhập diệt tại Kusinaga đã được bao nhiêu là kinh điển, sử sách ghi lại rõ ràng, đầy đủ. Tuy vậy, đối với nhiều Phật tử tại gia, không phải ai cũng có hoàn cảnh để đọc, để nghe nhiều về Ngài. Chúng tôi nhận thấy những bài giảng có liên hệ đến lịch sử Đức Phật, những mẫu chuyện nhỏ về Ngài, về sinh hoạt thường nhật, về đối cơ, tiếp vật… của Ngài đều có sức thu hút mạnh mẽ đối với quần chúng Phật tử. Không ít lần, và nhất là trong vài năm gần đây, khá nhiều Phật tử đã đề nghị chúng tôi phổ biến các tài liệu liên hệ đến nội dung này.
Chúng tôi đã rất phân vân khi chuẩn bị đáp ứng yêu cầu nói trên; vì như đã nói, tài liệu về lịch sử Đức Phật thì rất nhiều, biên soạn một cuốn sách về Ngài mang tính phổ thông, lại có những chi tiết hiện thực, sinh động tạo được một số kiến thức cơ bản và làm tăng trưởng niềm tin Phật không phải là công việc dễ dàng, nhất là phải đầu tư nhiều thời gian, điều mà trong hoàn cảnh hiện nay chúng tôi khó thực hiện được. Thế rồi chúng tôi quyết định sưu tập một số tài liệu mà chúng tôi hiện có và nghĩ rằng như thế đủ để gộp chung thành một cuốn sách. Chúng tôi chỉ cố gắng sắp xếp theo thứ
tự chương mục để tạo được một dàn ý tương đối hợp lý, đơn giản để người đọc dễ nắm bắt về nội dung.
Tập sách gần 600 trang này được chia làm 4 phần:
- Phần một là sơ lược bối cảnh Ấn Độ thời Đức Phật và sự Đản sanh của Ngài. Phần này bao gồm cả việc xác định niên đại, ngày, tháng đản sanh, nhập diệt và dòng tộc của Ngài. Đây là tài liệu lịch sử đã được hầu hết các sử gia, các nhà nghiên cứu ngày nay chấp nhận.
- Phần hai 14 sự tích Đức Phật Thích-ca theo truyền thuyết. Phần này gồm các bài trực tiếp hoặc gián tiếp từ các kinh điển Nikaya và A-hàm. tường thuật về chư Phật đời quá khứ, cũng là về Đức Phật Thích-ca, theo truyền thống của chư Phật và sự việc Ngài là vị Đồ-tát được thọ ký thành Phật, Ngài giáng sinh từ cung trời Đâu-suất.
- Phần ba cũng là lịch sử Đức Phật mà chúng tôi muốn tách riêng ra để một lần nữa giới thiệu các bài viết của 4 vị tôn túc của giới Phật học trong 6, 7 chục năm qua: Cố Bác sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám, Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quang, cố Đại lão Hòa thượng Thích Thiện Siêu và Đại lão Hòa thượng Thích Minh Châu.
- Phần bốn là lược trích từ tác phẩm "Sự tích Đức Phật Thích-ca" của Cư sĩ Minh Thiện Trần Hữu Danh. Đây là phần tóm lược rất cơ bản, sinh dộng về sinh hoạt, hành trạng của Đức Phật Thích-ca suốt 45 mùa An cư và thuyết pháp.
Chúng tôi đặt cuốn sách này là “Đức Phật Thích-ca đã xuất hiện như thế” thay vì “Lịch sử Đức Phật Thích-ca” hay “Sự tích Đức Phật Thích-ca”… vì không dám dùng lại tựa đề của một số sách xuất bản hay các sách mà chúng tôi đã trích đăng chứ không có điều kiện để xin tái bản toàn tập.
Đức Bổn Sư Thích-ca Mâu-ni của chúng ta đã đến và đã đi như thế: Ngài đã đản sanh tại vườn lâm-tỳ-ni nước Ca-tỳ-la-vệ và đã du hành khắp vùng Bắc Ấn và Phật pháp theo chân Ngài mà được truyền bá rộng rãi. Ta cũng có thể nói Phật pháp hiện diện ở đâu thì ở đó có hình ảnh của Ngài. Và như thế, ngày nay Phật pháp lan truyền khắp thế giới cũng được hiểu như bước chân an lạc, thánh thiện và hình ảnh từ bi, trí tuệ của Đức Phật đã và đang đến loài người. Hàng ngày chúng ta niệm Phật là để tưởng nhớ đến Phật; chúng ta đọc kinh, nghe giảng, hành trì giáo pháp của Đức Phật là nhầm phát triển tâm linh và cũng là cách để tưởng nhớ Phật. Đối với nhiều người, việc đọc hay nghe kể chuyện về Đức Phật lại là cách để tưởng nhớ Phật cụ thể nhất, đơn giản nhất là niềm tin Phật được tăng trưởng đáng kể nhất. Chúng tôi mong sao nội dung cuốn sách này sẽ góp phần làm tăng trưởng niềm tin Phật đối với nhiều độc giả.
Sau cùng, chúng tôi xin bày tỏ lòng tri ân với các tác giả, nhà biên soạn, dịch thuật mà chúng tôi đã trích in vào tập sách này: Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quang, Đại lão Hòa thượng Thích Minh Châu, Cư sĩ
Minh Thiện Trần Hữu Danh, Cư sĩ Trần Phương Lan. Ngoài ra. chúng tôi cũng xin cám ơn Giáo sư Cao Huy Thuần đã dọc và viết lời giới thiệu cho cuốn sách này. Chúng tôi đê đầu tưởng niệm Cố Cư sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám, Cố Đại lão Hòa thượng Thích Thiện Siêu mà phương danh của nhị vị Tôn túc cũng đủ tạo thêm uy tín cho tập sách này.
Phật lịch 2552
Chùa Từ Đàm, Huế, Mạnh thu Kỷ Sửu 2009
Tỳ-kheo Thích Trung Hậu
Tỳ-kheo Thích Hải Ấn