Đại Tập 185, Bộ Sử Truyện VII, Số 2060- 2061 (Quyển 9- 30)
Kinh điển / ấn phẩm thuộc chủ đề Tam Tạng Kinh » Kinh Điển Đại Thừa, Kinh Tạng Bắc Truyền, Tác giả: Sa Môn Thích Tịnh Hạnh, gồm 18 chương/phẩm, dày 517 trang, xuất bản năm 2000.
Tìm kinh sách
Pháp Diệt Tránh
Tác giả: Thích Nguyên Chứng (biên soạn). Năm xuất bản: 2011. Số trang: 174.
Chương 4: II. Sự kiện Kiêu thưởng di (Trang 20 - 26)
với sữa.
Tuy vậy, tránh sự vẫn thỉnh thoảng khởi lên, do kiến giải dị biệt, do bất đồng quan điểm giữa hai hay nhiều Tỳ-kheo, về các ngữ nghĩa, về các thiên tội, về phận sự thường hành; từ sự bất đồng giữa một nhóm nhỏ Tỳ-kheo có thể bùng vỡ lớn, dẫn đến sự bất đồng giữa một cộng đồng trong một trú xứ. Trong các trường hợp như vậy, đức Phật quy định bảy nguyên tắc cần chấp hành, để dập tắt tránh sự, đưa đến sự hòa hiệp trong Tăng.
II. SỰ KIỆN KIÊU-THƯỞNG-DI
Kiêu-thưởng-di (S. Kausambi; P. Kosambi) là thủ phủ của nước Bạt-tra (S. Vatsa; P. Vamsa). Trong thời Phật, tại đó đã có bốn Tăng-già-lam, được biết đến nhiều nhất là khu lâm viện do trưởng giả Cù-sư-đa cúng dường (P. Ghositarama). Các phiên âm khác hoặc gọi là Câu-thiểm-di, hay Câu-xá-di. Câu-thiểm-di cũng là tên một chương, hay kiền-độ (S. skandha, P.khanda), của Luật bộ (Vinaya).6 Tại đây đã xảy ra một sự tranh chấp nghiêm trọng dẫn đến sự phá vỡ hay có nguy cơ phá vỡ Tăng hòa hiệp. Đó là trường hợp điển hình trong Luật bộ, về tình trạng như thế nào để được
6 Luật tứ phần, kiền-độ 6. Câu-thiểm-di. Vin. Mahavagga, 10. Kosambakakkhandhako.
Tuy vậy, tránh sự vẫn thỉnh thoảng khởi lên, do kiến giải dị biệt, do bất đồng quan điểm giữa hai hay nhiều Tỳ-kheo, về các ngữ nghĩa, về các thiên tội, về phận sự thường hành; từ sự bất đồng giữa một nhóm nhỏ Tỳ-kheo có thể bùng vỡ lớn, dẫn đến sự bất đồng giữa một cộng đồng trong một trú xứ. Trong các trường hợp như vậy, đức Phật quy định bảy nguyên tắc cần chấp hành, để dập tắt tránh sự, đưa đến sự hòa hiệp trong Tăng.
II. SỰ KIỆN KIÊU-THƯỞNG-DI
Kiêu-thưởng-di (S. Kausambi; P. Kosambi) là thủ phủ của nước Bạt-tra (S. Vatsa; P. Vamsa). Trong thời Phật, tại đó đã có bốn Tăng-già-lam, được biết đến nhiều nhất là khu lâm viện do trưởng giả Cù-sư-đa cúng dường (P. Ghositarama). Các phiên âm khác hoặc gọi là Câu-thiểm-di, hay Câu-xá-di. Câu-thiểm-di cũng là tên một chương, hay kiền-độ (S. skandha, P.khanda), của Luật bộ (Vinaya).6 Tại đây đã xảy ra một sự tranh chấp nghiêm trọng dẫn đến sự phá vỡ hay có nguy cơ phá vỡ Tăng hòa hiệp. Đó là trường hợp điển hình trong Luật bộ, về tình trạng như thế nào để được
6 Luật tứ phần, kiền-độ 6. Câu-thiểm-di. Vin. Mahavagga, 10. Kosambakakkhandhako.
nói là Tăng vỡ, về các nguyên tắc. Tăng sự cần chấp hành, cũng như các vận động cần được thực hiện, để cứu vãn tình trạng Tăng vỡ, phục hồi Tăng hòa hiệp.
Nguyên khởi, do một Tỳ-kheo cử tội một Tỳ-kheo khác. Cả hai đều là hàng Thượng tọa, đa văn, được nhiều người biết. Tỳ-kheo bị cử tội không thừa nhận. Tỳ-kheo cử tội liền vận động nhiều Tỳ-kheo khác, cưỡng bức Tỳ-kheo kia phải thừa nhận việc đã làm là vi phạm học xứ. Do Tỳ-kheo bị cử không thừa nhận, nên các Tỳ-kheo kia tác pháp yết -ma bất kiến tội, tức yết-ma xả trí do bất kiến tội.
Một Tỳ-kheo khi được giả thiết là có vi phạm học xứ căn cứ trên các bằng chứng do thấy, do nghe hoặc do tình nghi, nếu vị ấy tự mình thừa nhận và sám hối, sự việc diễn tiến đơn giản. Trường hợp vị ấy không công nhận, Tăng cần họp với túc số cần thiết để nghị sự. Mặc dù không có quy định lập cái gọi là "tòa án" trong Tăng để xét xử, nhưng khi cần tiến hành nghị sự, các Tỳ-kheo cần phải tuân thủ nghiêm mật các quy định, mà các căn bản đó là các pháp diệt tránh. Theo thủ tục, khi đủ túc số Tăng để tiến hành nghị sự, trước hết là thủ tục cử tội, gọi là "tác cử". Một Tỳ-kheo căn cứ trên các bằng chứng ấy, nghe, nghi, nêu tội Tỳ-kheo khác trước Tăng. Tăng có thể kiểm điểm những bằng chứng buộc tội này. Nếu các bằng chứng này
Nguyên khởi, do một Tỳ-kheo cử tội một Tỳ-kheo khác. Cả hai đều là hàng Thượng tọa, đa văn, được nhiều người biết. Tỳ-kheo bị cử tội không thừa nhận. Tỳ-kheo cử tội liền vận động nhiều Tỳ-kheo khác, cưỡng bức Tỳ-kheo kia phải thừa nhận việc đã làm là vi phạm học xứ. Do Tỳ-kheo bị cử không thừa nhận, nên các Tỳ-kheo kia tác pháp yết -ma bất kiến tội, tức yết-ma xả trí do bất kiến tội.
Một Tỳ-kheo khi được giả thiết là có vi phạm học xứ căn cứ trên các bằng chứng do thấy, do nghe hoặc do tình nghi, nếu vị ấy tự mình thừa nhận và sám hối, sự việc diễn tiến đơn giản. Trường hợp vị ấy không công nhận, Tăng cần họp với túc số cần thiết để nghị sự. Mặc dù không có quy định lập cái gọi là "tòa án" trong Tăng để xét xử, nhưng khi cần tiến hành nghị sự, các Tỳ-kheo cần phải tuân thủ nghiêm mật các quy định, mà các căn bản đó là các pháp diệt tránh. Theo thủ tục, khi đủ túc số Tăng để tiến hành nghị sự, trước hết là thủ tục cử tội, gọi là "tác cử". Một Tỳ-kheo căn cứ trên các bằng chứng ấy, nghe, nghi, nêu tội Tỳ-kheo khác trước Tăng. Tăng có thể kiểm điểm những bằng chứng buộc tội này. Nếu các bằng chứng này
được xác nhận, Tăng tiến hành thẩm tra người vi phạm, gọi "tác ức niệm", để Tỳ-kheo bị cử nhớ lại có hay không những hành vi đang được Tăng xét hỏi. Nếu các hành vi bị cử được xác nhận, Tăng tiến hành thủ tục "dữ tội", tức phán Tỳ-kheo bị cử có vi phạm thiên tụ nào trong Giới kinh, thuộc tội có thể sám hối hay không sám, nặng hay nhẹ, tùy theo đó mà cử hành pháp yết-ma. Sau khi pháp yết-ma thành tựu như pháp, Tỳ-kheo bị cử, cũng như tất cả Tỳ-kheo trong trú xứ, đều phải tuân thủ phán quyết của Tăng.
Theo quy tắc tự ngôn trị của pháp diệt tránh, Tăng chỉ có thể xử trị Tỳ-kheo, nghĩa là tác pháp yết-ma dữ tội, chừng nào Tỳ-kheo bị cử xác nhận tội bằng chính miệng của mình. Trong trường hợp Tỳ-kheo bị cử được Tăng xét là có tội, y trên các bằng chứng hoặc thấy, hoặc nghe, hoặc nghi mà thẩm tra; nhưng Tỳ-kheo bị cử ngoan cố không chịu nhận, Tăng không thể tiến hành tác pháp dữ tội, nhưng cũng không thể chấp nhận một Tỳ-kheo không thanh tịnh sống chung với các Tỳ-kheo thanh tịnh. Trong trường hợp đó, căn cứ trên phán quyết tập thể, Tăng tiến hành yết-ma xả trí, nói đủ là "bất kiến tội xả trí."7 Tỳ-kheo bị Tăng
7 Luật tứ phần, quyển 44, tr.894a8. Bất kiến tội cử; cử ở đây được hiểu là xả trí (Pāli: ukkhepaniya). Thập tụng: bất kiến tẫn. Pāli(Vin.ii.20): apattiya adassane ukkhepaniya, bị xả trí (bỏ mặc)vì không chịu nhận tội.
Theo quy tắc tự ngôn trị của pháp diệt tránh, Tăng chỉ có thể xử trị Tỳ-kheo, nghĩa là tác pháp yết-ma dữ tội, chừng nào Tỳ-kheo bị cử xác nhận tội bằng chính miệng của mình. Trong trường hợp Tỳ-kheo bị cử được Tăng xét là có tội, y trên các bằng chứng hoặc thấy, hoặc nghe, hoặc nghi mà thẩm tra; nhưng Tỳ-kheo bị cử ngoan cố không chịu nhận, Tăng không thể tiến hành tác pháp dữ tội, nhưng cũng không thể chấp nhận một Tỳ-kheo không thanh tịnh sống chung với các Tỳ-kheo thanh tịnh. Trong trường hợp đó, căn cứ trên phán quyết tập thể, Tăng tiến hành yết-ma xả trí, nói đủ là "bất kiến tội xả trí."7 Tỳ-kheo bị Tăng
7 Luật tứ phần, quyển 44, tr.894a8. Bất kiến tội cử; cử ở đây được hiểu là xả trí (Pāli: ukkhepaniya). Thập tụng: bất kiến tẫn. Pāli(Vin.ii.20): apattiya adassane ukkhepaniya, bị xả trí (bỏ mặc)vì không chịu nhận tội.
tác pháp yết-ma xả trí tuy vẫn sống trong trú xứ Tăng như trước, vẫn đi khất thực như các Tỳ-kheo khác, nhưng không được tham dự các yết-ma Tăng, không được dự bố tát thuyết giới. Tổng quát, có tất cả 35 điều không được phép làm; và không có Tỳ-kheo nào được phép quan hệ với Tỳ-kheo bị cử; không được cùng trò chuyện, chào hỏi; cho đến chia một ít phần ăn. Khi yết-ma xả trí thành tựu như pháp, Tỳ-kheo nào không tuân thủ, sẽ bị Tăng y theo luật mà xử trị.8
Trong sự kiện Kiêu-thưởng-di, Tỳ-kheo bị cử nguyên là vị Thượng tọa đa văn, có danh tiếng, có uy tín, không thừa nhận có vi phạm. Tỳ-kheo cử tội cũng là Thượng tọa đa văn, danh tiếng, có uy tín, bèn vận động các Tỳ-kheo khác, rồi cùng với Tỳ-kheo túc số tiến hành yết-ma xả trí đối với Tỳ-kheo bị cử. Tỳ-kheo bị cử liền chống lại, vận động các Tỳ-kheo khác cũng chống lại, cho là cử tội phi pháp, yết-ma xả trí cũng phi pháp. Tăng trong trú xứ liền bị phân hai. Một bên là Tỳ-kheo bị cử cùng các Tỳ-kheo tán trợ chống lại yết-ma Tăng. Một nên là Tỳ-kheo cử tội cùng với các Tỳ-kheo tán trợ không chấp nhận các Tỳ-kheo này, bèn tiến hành bố tát riêng. Các Tỳ-kheo bị cử cũng tiến hành bố tát riêng trong cùng một trú xứ. Biệt bộ yết-ma thành hình; bấy giờ pháp phá Tăng đã xuất hiện, Tăng đã bị vỡ.
8 Luật tứ phần, ba-dật-đề 69: tùy thuận Tỳ-kheo bị xả trí.
Trong sự kiện Kiêu-thưởng-di, Tỳ-kheo bị cử nguyên là vị Thượng tọa đa văn, có danh tiếng, có uy tín, không thừa nhận có vi phạm. Tỳ-kheo cử tội cũng là Thượng tọa đa văn, danh tiếng, có uy tín, bèn vận động các Tỳ-kheo khác, rồi cùng với Tỳ-kheo túc số tiến hành yết-ma xả trí đối với Tỳ-kheo bị cử. Tỳ-kheo bị cử liền chống lại, vận động các Tỳ-kheo khác cũng chống lại, cho là cử tội phi pháp, yết-ma xả trí cũng phi pháp. Tăng trong trú xứ liền bị phân hai. Một bên là Tỳ-kheo bị cử cùng các Tỳ-kheo tán trợ chống lại yết-ma Tăng. Một nên là Tỳ-kheo cử tội cùng với các Tỳ-kheo tán trợ không chấp nhận các Tỳ-kheo này, bèn tiến hành bố tát riêng. Các Tỳ-kheo bị cử cũng tiến hành bố tát riêng trong cùng một trú xứ. Biệt bộ yết-ma thành hình; bấy giờ pháp phá Tăng đã xuất hiện, Tăng đã bị vỡ.
8 Luật tứ phần, ba-dật-đề 69: tùy thuận Tỳ-kheo bị xả trí.
Khi biết Tăng tại Kiêu-thưởng-di, trong trú sứ Cù-sư-đa, đã bị vỡ, đức Thế Tôn đi đến đó, nói với các Tỳ-kheo tác cử, khi cử tội một Tỳ-kheo, đó là Tỳ-kheo đa văn, nhiều thân hữu, có danh tiếng, được các quốc vương, đại thần, cư sĩ biết đến; mà Tỳ-kheo ấy nói là không thấy, không nhận tội. Nếu Tăng tiến hành tác pháp yết-ma xả trí vì bất kiến tội, Tỳ-kheo bị cử và đồng bạn có thế chống lại yết-ma Tăng, và sự việc có thể dẫn đến phá Tăng. Trong trường hợp như vậy, các Tỳ-kheo không nên tác yết-ma xả trí với Tỳ-kheo bị cử mà không thấy tội.
Rồi đức Thế Tôn cũng nói với Tỳ-kheo bị cử và các Tỳ-kheo tùy cử là các Tỳ-kheo đồng bạn tán trợ vị ấy, khi phạm tội, chớ nên nói là không phạm, không thấy tội. Vì như thế có thể khiến các Tỳ-kheo tác yết-ma xả trí. Nếu Tỳ-kheo bị cử bị tác yết-ma xả trí mà chống lại, vận động các Tỳ-kheo tán trợ chống lại, như vậy có thể dẫn đến chỗ phá Tăng.
Như vậy, vì nguy cơ phá Tăng, vì sự hòa hiệp của Tăng là tối thượng, các Tỳ-kheo bất hòa hãy bằng mọi phương tiện chấm dứt tránh sự. Nói cách khác, vì sự tồn tại hòa hiệp của Tăng, các Tỳ-kheo nên biết nhượng bộ lẫn nhau, cùng tác pháp sám hối, bỏ qua những dị biệt, để cho Tăng thể được nhất trí hòa hiệp.
Mặc dù đức Thế Tôn đã tự thân can thiệp, giáo
Rồi đức Thế Tôn cũng nói với Tỳ-kheo bị cử và các Tỳ-kheo tùy cử là các Tỳ-kheo đồng bạn tán trợ vị ấy, khi phạm tội, chớ nên nói là không phạm, không thấy tội. Vì như thế có thể khiến các Tỳ-kheo tác yết-ma xả trí. Nếu Tỳ-kheo bị cử bị tác yết-ma xả trí mà chống lại, vận động các Tỳ-kheo tán trợ chống lại, như vậy có thể dẫn đến chỗ phá Tăng.
Như vậy, vì nguy cơ phá Tăng, vì sự hòa hiệp của Tăng là tối thượng, các Tỳ-kheo bất hòa hãy bằng mọi phương tiện chấm dứt tránh sự. Nói cách khác, vì sự tồn tại hòa hiệp của Tăng, các Tỳ-kheo nên biết nhượng bộ lẫn nhau, cùng tác pháp sám hối, bỏ qua những dị biệt, để cho Tăng thể được nhất trí hòa hiệp.
Mặc dù đức Thế Tôn đã tự thân can thiệp, giáo
giới, nhưng các bên Tỳ-kheo bị cử và tác cử vẫn không nhượng bộ lẫn nhau. Do vậy, đức Thế Tôn thu dọn y bát, một mình đi vào rừng, không có thị giả đi theo.9
Sau đó, các cư sĩ ở Kiêu-thưởng-di cũng biết rõ sự vụ Tăng vỡ này, và các Tỳ-kheo kiên trì tranh chấp, không chịu nghe lời khuyên dạy của Phật để nhượng bộ lẫn nhau, cùng hòa hiệp với nhau. Họ bèn phản ứng bằng cách không cung kính các Tỳ-kheo này, không nghênh đón, không chào hỏi, không cúng dường y phục, ẩm thực, y dược. Trước nguy cơ sụp đổ do tình trạng phá Tăng, do phản ứng của các cư sĩ, không còn cung kính, thân cận, các bên Tỳ-kheo bèn tự động tìm phương tiện hòa giải lẫn nhau.
Bấy giờ đức Phật đã về lại Xá-vệ. Các Tỳ-kheo đấu tranh ở Kiêu-thưởng-di, mỗi bên vẫn theo biệt bộ của mình, đi đến Xá-vệ để cùng sám hối trước Phật. Các Trưởng lão tại Xá-vệ hay tin các Tỳ-kheo Kiêu-thưởng-di đang đi trên đường đi về Xá-vệ, liền đến thỉnh ý Phật, nên đối xử với các vị ấy như thế nào, để cho tránh sự ấy không thể lây lan đến Tăng trong trú xứ này, và để cho tránh sự ấy có thể được dập tắt hoàn toàn. Đức Phật chỉ dạy, trong trường hợp tránh sự chưa hoàn toàn dập tắt,
9 Cf. Trung A-hàm, kinh số 72: Trường Thọ vương bản khởi. Pāli, M.128. Upakkilesasutta.
Sau đó, các cư sĩ ở Kiêu-thưởng-di cũng biết rõ sự vụ Tăng vỡ này, và các Tỳ-kheo kiên trì tranh chấp, không chịu nghe lời khuyên dạy của Phật để nhượng bộ lẫn nhau, cùng hòa hiệp với nhau. Họ bèn phản ứng bằng cách không cung kính các Tỳ-kheo này, không nghênh đón, không chào hỏi, không cúng dường y phục, ẩm thực, y dược. Trước nguy cơ sụp đổ do tình trạng phá Tăng, do phản ứng của các cư sĩ, không còn cung kính, thân cận, các bên Tỳ-kheo bèn tự động tìm phương tiện hòa giải lẫn nhau.
Bấy giờ đức Phật đã về lại Xá-vệ. Các Tỳ-kheo đấu tranh ở Kiêu-thưởng-di, mỗi bên vẫn theo biệt bộ của mình, đi đến Xá-vệ để cùng sám hối trước Phật. Các Trưởng lão tại Xá-vệ hay tin các Tỳ-kheo Kiêu-thưởng-di đang đi trên đường đi về Xá-vệ, liền đến thỉnh ý Phật, nên đối xử với các vị ấy như thế nào, để cho tránh sự ấy không thể lây lan đến Tăng trong trú xứ này, và để cho tránh sự ấy có thể được dập tắt hoàn toàn. Đức Phật chỉ dạy, trong trường hợp tránh sự chưa hoàn toàn dập tắt,
9 Cf. Trung A-hàm, kinh số 72: Trường Thọ vương bản khởi. Pāli, M.128. Upakkilesasutta.
nên phân phối phòng xá và chỗ ngồi cho các Tỳ-kheo Kiêu-thưởng-di sao cho có sự cách ly, bằng sự gián cách giữa hai nhóm qua trung gian một Tỳ-kheo Xá-vệ. Về việc phân chia y thực, chia chung, đồng đều, cho cả hai nhóm Tỳ-kheo Kiêu-thưởng-di và Xá-vệ, theo thứ tự lớn nhỏ, không phân biệt trú xứ và phe nhóm.
Các Tỳ-kheo ni cũng thỉnh vấn Phật về việc xử sự như thế nào với các Tỳ-kheo Kiêu-thưởng-di. Phật dạy, các Tỳ-kheo ni có thể nghe pháp từ cả hai bên, nhưng căn cứ trên mười tám sự để phân biệt; khi biết Tỳ-kheo nói đúng pháp, thì hãy nghe theo, cầu giáo họ.
Các cư sĩ, như ông Cấp Cô Độc, bà Tỳ-xá-khư, cùng đến thỉnh vấn Phật. Phật dạy, về pháp, nghe từ cả hai, nhưng hãy phân biệt đâu là pháp, đâu là phi pháp. Nếu là như pháp, thì hãy nghe theo. Về sự cúng dường, như bố thí y vật, thì nên chia đều ra hai phần, cùng dường đồng đẳng cho cả hai bên. Luật tứ phần cũng nói thêm: "Này các Cư sỹ, như thỏi vàng chia làm hai phần, cả hai đều là vàng. Do vậy, này các Cư sỹ, vật bố thí cúng dường nên chia làm hai phần. Vì đây là Tăng, kia cũng là Tăng."10
10 Tứ phần, quyển 43, tr.883cl-2.
Các Tỳ-kheo ni cũng thỉnh vấn Phật về việc xử sự như thế nào với các Tỳ-kheo Kiêu-thưởng-di. Phật dạy, các Tỳ-kheo ni có thể nghe pháp từ cả hai bên, nhưng căn cứ trên mười tám sự để phân biệt; khi biết Tỳ-kheo nói đúng pháp, thì hãy nghe theo, cầu giáo họ.
Các cư sĩ, như ông Cấp Cô Độc, bà Tỳ-xá-khư, cùng đến thỉnh vấn Phật. Phật dạy, về pháp, nghe từ cả hai, nhưng hãy phân biệt đâu là pháp, đâu là phi pháp. Nếu là như pháp, thì hãy nghe theo. Về sự cúng dường, như bố thí y vật, thì nên chia đều ra hai phần, cùng dường đồng đẳng cho cả hai bên. Luật tứ phần cũng nói thêm: "Này các Cư sỹ, như thỏi vàng chia làm hai phần, cả hai đều là vàng. Do vậy, này các Cư sỹ, vật bố thí cúng dường nên chia làm hai phần. Vì đây là Tăng, kia cũng là Tăng."10
10 Tứ phần, quyển 43, tr.883cl-2.
/13
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »