KINH ĐẠI BẢO TÍCH
QUYỂN 68
Hán dịch: Đời Bắc Tề, Tam tạng Pháp sư Na-liên-đề-da-xá.
Pháp hội 16: BỒ-TÁT THẤY THẬT (Phần 8)
Phẩm 20: TRỜI QUANG ÂM ĐƯỢC THỌ KÝ
Bấy giờ có năm mươi tám ngàn vạn chúng trời Quang âm thấy A-tu-la, Câu-lâu-la, cho đến các Phạm thiên cúng dường Phật được thọ ký, họ đều vui mừng hớn hở vừa lòng. Họ để hở vai áo bên phải, gối phải chấm đất, chắp tay lễ Phật cung kính bạch Đức Phật:
–Bạch Thế Tôn! Có Tam-muội tên Chiếu diệu nhất thiết pháp. Nếu Đại Bồ-tát học Tam-muội này thì được quang minh trong tất cả pháp, được chứng nhập pháp môn Bồ-tát tạng. Đại Bồ-tát hiểu biết rõ rồi thì được vô biên biện tài, vô ngại biện tài, tương tục biện tài, nhiều thứ biện tài, mỹ diệu biện tài, chân thiện biện tài, tương ưng biện tài, giải thoát biện tài, vi tế biện tài, bất cộng biện tài, thậm thâm biện tài, cho đến được biện tài của Như Lai.
Bạch Thế Tôn! Thế nào gọi là Chiếu diệu nhất thiết pháp Tam-muội? Bồ-tát vì nhập pháp môn này nên niệm các giác quán biết tất cả pháp không giác lìa giác, pháp không giác ấy khắp tất cả chỗ, không một pháp nào là hay giác sát. Vì sao? Vì tánh tự lìa. Nếu pháp không tánh thì làm sao có thể giác biết tất cả pháp. Đã không giác tri thì rồi nhập vào môn chữ A được biện tài trên. Bồ-tát ấy nhập môn chữ A rồi được vô biên biện tài, chữ A vô biên, chữ A chẳng phải phổ biến, chữ A vô tác, chữ A chẳng phải hữu vi, chữ A chẳng phải thành tựu, chữ A không phải sự, chữ A không chỗ nương, chữ A không động chuyển, chữ A chẳng phải lược, chữ A chẳng phải rộng, chữ A chẳng phải phân biệt, chữ A chẳng phải các sự thành, chữ A chẳng xuyên qua được, chữ A chẳng phải sắc, chữ A chẳng thể
hiển thị được, chữ A chẳng xem được, chữ A không ai thấy được, chữ A chẳng suy nghĩ được, chữ A tánh bất định, chữ A chẳng phải bị biết, chữ A chẳng phải hay biết, chữ A chẳng lường được, chữ A chẳng tự hiển thị được, chữ A chẳng hiển thị được cái khác, chữ A chẳng phải nghĩ bàn, chữ A chẳng đi, chữ A chẳng đến, chữ A chẳng phải gần, chữ A chẳng phải xa, chữ A chẳng phải lời nói, chữ A chẳng phải là pháp có thể nói được, chữ A chẳng phải danh, chữ A chẳng phải dụng, chữ A chẳng phải hiện tiền, chữ A chẳng phải che ngăn, chữ A chẳng phải di chuyển, chữ A chẳng cải đổi được, chữ A chẳng phải sai biệt, chữ A không hai, chữ A chẳng phải sinh, chữ A chẳng phải hư vọng, chữ A chẳng phải chân thật, chữ A chẳng thể nêu bày, chữ A chẳng phải sinh diệt, chữ A chẳng phải thanh tịnh. Chữ A chẳng phải là pháp có thể tịnh, chữ A chẳng phải chấp trì, chữ A chẳng phải nhiếp lấy cái khác, chữ A chẳng phải vứt bỏ, chữ A chẳng phải vì pháp khác mà làm, chữ A chẳng làm pháp khác, chữ A chẳng sinh, chữ A chẳng diệt, chữ A chẳng hay sinh pháp khác, chữ A chẳng hay diệt pháp khác, chữ A chẳng phải sinh chẳng phải chẳng sinh, chữ A chẳng làm sinh nhân cho pháp sinh cũng chẳng làm duyên cho bất sinh, chữ A chẳng phải y tựa chẳng phải chẳng y tựa, chữ A chẳng phải giả chẳng phải chẳng giả, chữ A chẳng phải từ chẳng phải chẳng từ, chữ A chẳng phải hứa chẳng phải chẳng hứa, chữ A chẳng phải nắm bắt chẳng phải chẳng thể nắm bắt, chữ A chẳng phải không chẳng phải bất không, chữ A chẳng phải phân biệt chẳng phải bất phân biệt, chữ A chẳng phải tướng chẳng phải bất tướng, chữ A chẳng phải nguyện chẳng phải bất nguyện.
Bạch Thế Tôn! Các pháp đều là tướng như vậy, đó là vô tướng. Các pháp đều đồng một thật, đó là không thật; đều đồng một lý thú, đó là không lý thú; đều đồng một nhập, đó là không nhập; đều đồng một giả, đó là không giả; đều đồng một dụng, đó là vô dụng; đều đồng một thuyết, đó là không thuyết.
Bạch Thế Tôn! Tất cả các pháp không khởi vì chẳng thể nắm bắt. Các pháp chẳng phải có vì không có. Các pháp không sinh vì chẳng sinh. Các pháp vô diệt vì chẳng diệt. Là pháp vô vi vì không có tạo tác.
Bạch Thế Tôn! Tất cả các pháp đều đồng nhất như, phải biết như vậy.
Bạch Thế Tôn! Những pháp bất sinh ấy thế nào biết được sự dụng của pháp ấy. Ví như có người tác động trong chiêm bao, phải biết các pháp cũng như vậy. Vì sao? Vì sự tác động trong chiêm bao chẳng sinh, chẳng khởi cũng chẳng phải có. Chiêm bao dù chẳng thực, mà chẳng phải không giả danh nói là có chiêm bao làm. Tất cả các pháp cũng đều như vậy.
Bạch Thế Tôn! Ví như tiếng vang chỉ có giả danh. Các pháp chỉ là giả danh cũng như vậy.
Bạch Thế Tôn! Dụ như người ảo chỉ là giả danh. Phải biết các pháp cũng chỉ là giả danh như vậy.
Bạch Thế Tôn! Ví như bóng nắng chỉ là giả danh. Các pháp giả danh cũng như vậy.
Bạch Thế Tôn! Như hình ảnh trong gương chỉ có tác dụng tên gọi. Phải biết các pháp cũng như vậy.
Bạch Thế Tôn! Vì vui đẹp kẻ phàm ngu mà nói có sự chiêm bao, sự việc trong chiêm bao đều chẳng phải chân thật, sự ảo vọng của tiếng vang, sóng nắng cũng đều như vậy, chỉ có giả danh đều không có thật.
Bạch Thế Tôn! Chúng con hiểu biết ý nghĩa những pháp được Như Lai tuyên nói như vậy.
Chúng trời Quang âm nói kệ tán thán Đức Phật:
Thế Tôn khéo biết pháp nghĩa này
Và vô biên những thứ pháp khác
Như Lai có những hàng Phật tử
Được tiền của cha thường dạo chơi.
Người đời ít trí chẳng vào được
Vì luôn có tâm chấp ngã đó
Mười phương cầu ngã chẳng thể được
Ngã thể xưa nay tánh tự không.
Ví như sóng nắng chẳng phải nước
Ngu si thấy nắng tưởng là nước
Đều do vô trí sinh mê lầm
Hư vọng điên đảo chấp ngã nhân.
Họ mê lầm lời dạy của Phật
Nên họ chẳng hiểu nghĩa thú sâu
Phàm phu tâm thức như nắng nước
Chẳng thể biết được nghĩa các ấm.
Lòng ưa sinh tử dính tên độc
Các căn bị dòng nước mạnh cuốn
Đó đều cứu cánh không tự tánh
Vì si che lấp vọng thọ khổ.
Họ đều mất trí lòng mê loạn
Ở trong các khổ sinh tưởng vui
Tâm thường điên đảo thuận ba độc.
Các phiền não ấy rất đáng sợ
Tham dục, sân khuể và ngu si
Các kết sử này thường theo dõi.
Ham thọ vui nên sinh khát ái
Ngu si chẳng biết nên thọ khổ
Vô trí tùy thuận các phiền não
Như người ngu cõng kẻ thù đi.
Nghe pháp môn Không của Phật dạy
Lại sợ pháp Không mất giải thoát
Như người khiếp sợ tay cầm dao
Lẽ ra an ổn lại sinh sợ.
Thế Tôn đại trí đã thuyết pháp
Đó là môn chữ A vi diệu
Hay sinh trí tuệ thắng chân thật
Dường như đất bằng mọc cây lớn
Hàng phục ma oán vô lượng chúng
Hay ngộ Bồ-đề diệu an ổn
Dùng thuyền bè lớn tám Chánh đạo
Độ quần sinh nơi biển sinh tử.
Bao nhiêu Phật tử của Thế Tôn
Biết rõ giáo pháp của Như Lai
Chóng diệt phiền não các oán địch
Mau chứng Vô thượng đại Bồ-đề.
Đã tự giải thoát lìa tâm độc
Thấy các kẻ độc cho thuốc trí
Được đến quả bỉ ngạn cứu cánh
Được chỗ vô vi rất an vui.
Tất cả các pháp thảy đều không
Những thế ngoại luận vọng phân biệt
Người sáng bỏ ác lên đường chánh
Đều do xưa nay tu học lâu.
Lòng không chấp trước tức giải thoát
Các pháp thể tánh tự như vậy
Người hay biết rõ được như thế
Thành Phật đại lực Na-la-diên.
Không có trói buộc không ai trói
Các pháp tánh không đều cũng không
Chân như tịch diệt và phi như
Chẳng phải cấu uế chẳng phải tịnh.
Phiền não vô tướng cũng không đoạn
Bởi nó xưa nay tánh tự không
Biết pháp chân thật được như vậy
Người ấy sẽ được Nhất thiết trí.
Tự chứng giải thoát lại độ người
Tất cả chẳng sinh cũng chẳng diệt
Thế gian trời, người đều mê hoặc
Như cầm thú kia thấy nắng nước.
Hư vọng phân biệt sinh thèm khát
Tưởng thấy nam nữ thọ khổ não
Do nhiều thứ nghiệp sinh các loài
Do tâm gây tạo mà sai khác.
Tạo nghiệp có báo và thọ báo
Nghiệp ấy không có người năng tác
Chúng con hiểu Phật pháp như vậy
Là cảnh giới diệu của Như Lai.
Thế nên Như Lai tâm điều phục
Các căn tịch tĩnh hay nhẫn nhục
Thế Tôn như pháp được cúng dường
Thanh tịnh vô cấu hết ô uế.
Đầy đủ công đức lìa tối tăm
Chỉ Phật hay làm mắt ba cõi
Nay con khen Phật cho được phước.
Chỉ có Đại Đạo Sư xuất thế
Thế Tôn Lưỡng Túc khối công đức
Biết được quả báo chúng con được.
Dùng thắng thiện căn vi diệu này
Hồi hướng tất cả các quần sinh
Nguyện họ ở nơi đời vị lai
Đều được thành tựu Nhất thiết trí.
Đức Thế Tôn biết chúng trời Quang âm thâm tâm đã tin ưa và biết họ tu hành biện tài đầy đủ, muốn khiến công đức căn lành của đại chúng lại sẽ lần lần thắng tấn tăng trưởng, Đức Phật liền hiện tướng mỉm cười.
Tuệ mạng Mã Thắng Tỳ-kheo nói kệ bạch hỏi Đức Phật:
Đại Bi Thiện Thệ chẳng không nhân
Mà hiện tướng cười rất hy hữu
Vô Thượng Sĩ hay lợi ích đời
Chánh giác trí tuệ siêu quần sinh.
Lưỡng Túc Thế Tôn khối công đức
Thương xót chúng sinh xin tuyên nói
Vì ai mà hiện mỉm cười ấy?
Ánh sáng thù thắng hiển thế gian.
Tất cả chúng sinh nếu được nghe
Tâm ý quyết định sẽ rất mừng
Tu hành nghiệp lành chứng quả Phật
Được lìa sinh tử đến Niết-bàn.
Các chúng trời, người thế gian này
Bị sinh tử khổ não bức bách
Xin độ quần sinh thoát biển khổ
Diễn nói tám Chánh thuyền bè lớn.
Chúng đây được nghe Đại Tiên nói
Đủ tám công đức đạo tối thắng
Nơi đây thế gian sinh mừng rỡ
Ưa tu nghiệp lành nguyện thành Phật,
Dũng mãnh tinh tấn có sức lớn
Nội tâm thanh tịnh lìa lưới nghi
Sẽ truyền pháp của Như Lai nói
Là chân Phật tử thọ Thánh giáo.
Chúng hội tại đây không nghĩ khác
Một lòng chime ngưỡng Đại Cù-đàm
Xin Phật tuyên nói sự thọ ký
Để chúng dứt hẳn lòng nghi hoặc
Chắp tay cung kính chánh ý niệm
Thảy đều mong muốn được lắng nghe.
Lành thay! Xin nói vị cam lộ
Những người khát pháp sẽ được uống.
Tất cả đại chúng tại hội này
Lòng sạch ưa mến thắng công đức
Chiêm ngưỡng diện Phật rất thù thắng
Dường như trẻ thơ nhìn mặt mẹ.
Đại Tuệ xin thọ ký chúng Trời
Giải bày nhân duyên Phật mỉm cười
Được nghe Như Lai thọ ký rồi
Thế gian sẽ được lợi ích lớn.
Ai ở nơi Phật thêm căn lành
Và đã phát nguyện được đầy đủ
Được tạng công đức thắng vi diệu
Nay con muốn nghe họ thọ ký.
Đại chúng chắc sinh lòng mừng vui
Vì được nghe Phật nói thọ ký
Quyết định sẽ đủ sức niệm tuệ
Và được tu hành Tam-muội định.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tuệ mạng Mã Thắng:
Lành thay! Việc hỏi của Mã Thắng.
Biện tài ứng cơ nay đúng lúc
Đây là thần thông của Như Lai
Do đó nay ông sinh trí tuệ.
Vì lợi ích đời nên thêm biện
Vì thế nay ông hay hỏi Phật
Nay Phật vì họ nói thọ ký
Vắng bặt các căn nhất tâm nghe
Chúng trời Quang âm tuệ thù thắng
Quá khứ đã cúng vô lượng Phật
Thấy thế gian này không ai cứu
Phát tâm rộng lớn muốn làm Phật
Tu trì chân hạnh thật vi diệu
Quyết định sẽ thành Nhất thiết trí.
Vì các chúng sinh cầu Phật đạo
Như mê lạc đường, dạy đường chánh
Được nghe Thế Tôn dạy như vậy
Tiếng Phật tối thắng không ngang bằng.
Người trí tuệ ưa Phật công đức
Quyết được cứu cánh đến bờ kia
Họ có trí lực biết căn lành
Quyết định sẽ được Phật Bồ-đề.
Mừng vui đã phát Bồ-đề nguyện
Như mẹ sinh trai rất hài lòng
Chúng trời vì người cầu Bồ-đề
Hiển thị đường xuất thế chánh chân.
Trong bất khả thuyết do-tha kiếp
Tu tập hạnh thắng diệu Bồ-tát
Giáo hóa chúng sinh hơn tinh tú
Đã an trí nơi Phật Bồ-đề
Đời sau đầy đủ Thế Gian Giải
Tự nhiên thành tựu Nhất thiết trí.
Cõi nước của họ bất khả thuyết
Thế giới lớn rộng có trăm ức
Các quốc độ ấy rất nghiêm tịnh
Vô lượng nhiều thứ thắng trang nghiêm.
Các chúng sinh trong cõi Phật ấy
Không ba đường ác và tám nạn
Tất cả đều phát tâm Bồ-đề
Thảy đều ở bậc không thoái chuyển.
Trong cõi nước các Như Lai ấy
Cũng lại chẳng có pháp Tiểu thừa
Chúng sinh thảy đều cầu Phật đạo
Bèn được thẳng đến bậc bất thoái.
Các chúng sinh trong cõi nước ấy
Tất cả thọ mạng đều bằng nhau
Tuổi đến mười ức hằng sa kiếp
Vì họ được gặp chư Phật vậy.
Nếu dạy chúng sinh do-tha cõi
Đều được chứng nhập tiểu Niết-bàn,
Nếu lại có người dạy một người
Hoặc nam hay nữ vào Đại thừa
Phước trước so sánh khối đức này,
Toán số thí dụ chẳng bằng được.
Vì thế người đã ở Đại thừa
Phải nên chuyển dạy cho người khác.
Mã Thắng nên biết vì cớ ấy
Như Lai xuất thế rất là khó
Như hoa Ưu-đàm rất khó gặp
Vô biên đại trí nói như vậy.
Bởi Thiện tri thức trí khéo sâu
Giỏi biết phương tiện chỉ đường chánh
An ổn vô thượng thắng Bồ-đề
Nếu ai mong cầu phải thân cận.
Từ miệng Phật nghe lời như vậy
Đầy đủ nghĩa vi diệu thậm thâm
Tất cả đại chúng đều vui mừng
Hớn hở sung mãn vừa lòng dạ.
Do-tha chư Thiên ở hư không
Đều rải Thiên y bay lần xuống
Đầy tiếng mừng khen khắp hư không
Kính lễ vô thượng đại thần lực
Trí diệu thanh tịnh độ thế gian
Hay trừ chúng sinh phiền não nhiệt.
Phật nói cam lộ dứt ba độc
Như thuốc A-già-đà tiêu độc
Được nghe trí tuệ dứt kết sử
Thế gian mê hoặc nhiều khổ não
Nơi sinh tử ấy sẽ được thoát
Vì nghe thắng pháp nơi Phật vậy.
Phẩm 21: TRỜI BIẾN TỊNH ĐƯỢC THỌ KÝ
Bấy giờ có mười hai na-do-tha chúng trời Biến tịnh thấy A-tu-la, Câu-lâu-la, cho đến trời Quang âm cúng dường Phật được thọ ký, họ đều vừa lòng vui mừng hớn hở tự hiện oai lực bạch Đức Phật:
–Bạch Thế Tôn! Có Tam-muội tên Siêu quá nhất thiết pháp. Đại Bồ-tát được Tam-muội ấy rồi, ở nơi các phan duyên và tất cả sự đều sinh lạc thọ mà chẳng sinh khổ thọ. Giả sử ở trong địa ngục đạo khổ não cũng đều sinh ý tưởng vui vẻ, hoặc nơi súc sinh đạo thọ báo súc sinh cũng sinh ý tưởng vui, hoặc tại ngạ quỷ đạo thọ đói khát cũng sinh ý tưởng vui, hoặc ở trong A-tu-la đạo cũng sinh tưởng vui, hoặc trong loài người bị khổ cũng sinh ý tưởng vui mà chẳng hề sinh ý thống khổ. Giả sử bị chặt tay, chặt chân, lắt tai, xẻo mũi hay dao
gậy chém đập thân người, hoặc tù ngục giam cầm, treo ngược, xẻo da thịt như lột áo, cột trói thái thịt, chày giã ép nghiền như bã mía, chà đạp dập nát như lau cói, hoặc bị thiêu đốt như tim đèn như đuốc sáng, hoặc bị cho sư tử, cọp, sói xé ăn, hoặc bị rót nước dấm, nước cay vào miệng mũi, hoặc bị nung nấu hay thui đốt, hoặc cho voi ngựa chà đạp hoặc bị móc mắt, hoặc bị mâu xóc đâm giơ lên cao, hoặc bị chặt đầu, tất cả sự ấy đều sinh ý tưởng vui. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát ấy trong đêm dài tu hạnh Bồ-tát phát nguyện như vầy: Nếu có chúng sinh bố thí vật thực cho tôi, nguyện họ được vui Niết-bàn, nếu có chúng sinh đối với tôi bố thí cúng dường, lễ bái tôn trọng, cung kính khen tặng hoặc chê bai xua đuổi quở mắng đánh giết, đều nguyện cho tất cả đều được vui Niết-bàn và giác ngộ Vô thượng Bồ-đề.
Đại Bồ-tát ấy thành tựu tâm như vậy, đầy đủ nghiệp như vậy, cũng lại trọn vẹn nguyện như vậy, đối với tất cả chúng sinh đều sinh ý tưởng vui, thường hay tu tập luôn chẳng hở dứt. Do nghiệp báo ấy mà được Tam-muội Nhất thiết pháp lạc rất thiện thắng ấy. Lúc Đại Bồ-tát được Tam-muội ấy chẳng bị các ma nhiễu hoại, cũng chẳng bị các ma sự ràng buộc. Phải biết Đại Bồ-tát này được năm thứ tự tại. Những gì là năm? Một là thọ mạng tự tại, hai là sinh tự tại, ba là nghiệp tự tại, bốn là giác quán tự tại, năm là những món quả báo tự tại. Đại Bồ-tát này nếu muốn quá một đời chứng Vô thượng Bồ-đề, do nơi sức Tam-muội ấy nên liền có thể được chứng. Nếu chẳng thích mau chứng Vô thượng Bồ-đề thì có thể ở đời vô lượng a-tăng-kỳ kiếp cứu độ chúng sinh. Vì sao? Phải biết Đại Bồ-tát ấy an trụ đại thừa thường làm Đạo sư cho các Bồ-tát, nhiếp thọ tất cả các Bồ-tát khác. Đại Bồ-tát này nhàm lìa các loài mà vì độ chúng sinh nên lại sinh vào trong các loài, được cứu cánh sở học của tất cả Bồ-tát, được nhiếp thọ Bát-nhã ba-la-mật-đa, đầy đủ tất cả phương tiện khéo léo, biết các ma nghiệp, được pháp cứu cánh. Thừa oai thần của Phật, các Đại Bồ-tát ấy nơi tất cả pháp đều biết được hết.
Chúng trời Biến tịnh nói kệ tán thán Đức Phật:
Chúng con, tất cả trời Biến tịnh
Ở nơi Phật pháp đều biết hết
Đầu mặt quy kính Thiên Nhân Sư
Các căn tịch tĩnh như tịch diệt.
Hiểu rõ các nghĩa được cúng dường
Đấng Mâu-ni đã qua sinh tử
Con nay tán than Đại Đạo Sư
Hay hướng dẫn người chưa được dắt.
Các pháp tánh tướng chẳng cứu cánh
Cũng lại chẳng có chỗ nương trụ
Như Lai khéo biết sự vọng tưởng.
Như nhà ảo thuật biết sự ảo
Người trí hiểu rõ tiếng ngữ ngôn
Dụ như hang sâu dội tiếng vang
Thế Tôn tri kiến khéo như vậy.
Tất cả thế gian trời, người thảy
Không có chúng sinh, không thọ mạng
Cũng lại không nhân, không có ngã.
Đại Trí quan sát tất cả tưởng
Rõ thấu các tưởng đều về không
Lưỡng Túc Thế Tôn đại Từ bi
Hằng thường hành Từ chẳng tạm bỏ.
Tất cả thế gian các trời, người
Chẳng lường biết được trí Như Lai
Đạo Sư diễn nói duyên chúng sinh
Đó là Từ tâm, căn lành lớn.
Biết rõ tất cả các chúng sinh
Không có chúng sinh và mạng giả
Chúng con nơi đó không cấu trược
Tâm trí thanh tịnh lìa nghi hoặc.
Thế nên nơi Phật thắng trí tuệ
Cúng dường Đấng đáng thọ cúng dường
Ở trong mười phương thế giới kia
Tìm khổ rốt ráo chẳng có được.
Như Lai vô thượng trời trong trời
Tuyên dạy chúng sinh khởi tâm Từ
Đây chính là lời Như Lai dạy
Nay con được hiểu cũng như Phật.
Vì thế con đối Thế Gian Giải
Nay được cúng dường Bậc đáng cúng.
Đã không chúng sinh cũng không khổ
Thế nên không có được cứu độ
Đã khiến trừ được lòng ưu muộn
Bèn được mừng vui rất hớn hở.
Phật giáo như vậy chẳng nghĩ bàn
Chúng con đã được biết như thật
Thế nên nay tôi cúng dường Phật
Nguyện được trí vô thượng Như Lai.
Phật ở các loài chẳng thấy khổ
Niết-bàn cũng lại chẳng nắm bắt
Tăng thượng vứt bỏ đường sinh tử
Dùng đây lợi ích các thế gian.
Không khổ, không loài, không chúng sinh
Cũng không Niết-bàn để nương trụ
Biết được Phật pháp như vậy rồi
Thế nên chúng con nay cúng dường.
Phật đủ Từ, Bi và Hỷ, Xả
Vì chúng sinh thường chuyển diễn thuyết
Mà lại chẳng thấy có chúng sinh.
Được trụ nơi bốn Tâm vô lượng
Chẳng thấy có ai là phóng dật
Cũng lại chẳng thấy bất phóng dật
Biết được giáo pháp của Phật rồi
Nay con rộng cúng Đại Đạo Sư.
Vô Thượng Sĩ nơi thân lìa thân
Quán thân cứu cánh chẳng nắm bắt
Dù vậy chẳng phải chẳng nói niệm
Mà nói có niệm và thất niệm.
Thiện Thệ thường nói tu học niệm
Đó là quán than chánh Niệm xứ
Chúng con biết Phật pháp như thế
Nay được cúng dường Đấng cứu độ,
Thế Tôn quán thọ chẳng nắm bắt
Vì thọ không có thể tánh vậy
Cũng lại quán sát nơi thọ giả
Cứu cánh không có tánh chân thật,
Và quán người tu Niệm xứ ấy
Cứu cánh cũng lại chẳng nắm bắt
Chúng con biết Phật pháp như vậy
Nay được cúng dường Thiên Nhân Sư.
Quán tâm và quán tâm số pháp
Cứu cánh vô thể chẳng nắm bắt
Cũng lại chẳng thấy có tu niệm
Và không ai chánh trụ niệm xứ.
Phật nói niệm cùng tâm hòa hợp
Người cầu giải thoát phải tu học
Chúng tôi biết Phật giáo như vậy
Nay được cúng dường Chánh Biến Tri.
Như Lai chẳng thấy có các pháp
Cũng chẳng thấy có người tu pháp
Đại Thánh chỉ dạy tu tập niệm
Niệm ấy cũng lại tánh tự không,
Lại nói niệm cùng pháp hòa hợp
Muốn cầu giải thoát phải nên tu
Chúng con biết Phật pháp như vậy
Nay được cúng dường Nhất Thiết Trí.
Một Niệm xứ còn chẳng nắm bắt
Huống gì còn có ba và bốn
nghĩa là nơi Niệm trụ xứ ấy
Các Niệm xứ ấy thảy đều không.
Thế nên thật cầu chẳng nắm bắt
Cứu cánh không người thọ khổ lạc
Chúng tôi biết Thánh giáo như vậy
Nay được cúng dường Phật Thế Tôn.
Mâu-ni tuyên dạy bốn Chánh cần
Nếu có Tỳ-kheo chuyên tu tập
Thì có thể làm đường giải thoát
Sẽ được ra khỏi biển sinh tử,
Mà không ai thoát, không ai trói
Không Phật, không giáo, không Bồ-đề
Nhưng lại chẳng hoại giả danh dụng
Thế nên nay con cúng Đại Thánh.
Phật dạy bốn thứ Như ý túc
Đường an ổn giải thoát thắng diệu
Hàng chúng sinh các căn tịch tĩnh
Tu hành đạo này được Niết-bàn.
Như ý và túc cùng người tu
Chân thật quán sát chẳng nắm bắt
Nhưng chẳng đoạn tuyệt nêu có làm
Cảnh giới trí tuệ chẳng thấy có.
Trong giáo pháp Thế Tôn như vậy
Nơi đây chúng con đều biết cả.
Tâm trí thanh tịnh không cấu uế
Đều được xa rời các nghi hoặc
Dùng đây là cúng dường tối thượng
Đấng xứng đáng thọ sự cúng dường.
Thế nên diệu trí không sánh bằng
Nay con đều được dâng cúng dường.
Đấng Thế Gian Giải nói năm Căn
Xuất thế được đến đạo giải thoát
Cẩn thận chớ lười thường siêng tu
Đó là thẳng hướng đến Niết-bàn.
Căn và người tu thảy đều không
Cũng không giải thoát và người thoát
Nơi đây chúng con đều không nghi
Thế nên nay được cúng dường Phật.
Đạo Sư chỉ dạy năm thứ lực
Đường chánh đến được thành Niết-bàn
Hay dứt được hết phiền não phược
Khiến người bị trói được giải thoát.
Thể các lực ấy tánh tự không
Phiền não và Phật cũng đều không
Chúng con nơi đây không nghi ngờ
Thế nên nay được cúng Như Lai.
Đại Tiên diễn nói bảy Giác chi
Bồ-đề phần pháp đạo tối thắng
Hay mở sự trói các chúng sinh
Hướng đến Niết-bàn đường lớn thẳng
Không có trói buộc và giải thoát
Cũng không ai bị trói, được mở
Nơi đây chúng con không nghi hoặc
Thế nên nay được cúng dường Phật.
Thế Tôn tuyên dạy tám Chánh đạo
Hiển thị tất cả các quần sinh
Đây là gốc khổ các phiền não
Tu học Thánh đạo hay dứt trừ
Cả hai pháp ấy lìa đối trị
Đó là Thánh đạo và phiền não
Chúng con nơi đó đều không nghi
Thế nên được cúng Đấng đáng cúng.
Tu Xa-ma-tha và Xá-na
Đạo ấy hay hết các mé khổ
Chỉ bày thọ khổ tập khí dơ
Kiếp xa Thế Tôn đã trừ sạch.
Quả Xa-ma-tha và Xá-na
Tất cả thứ ấy thảy đều không
Chúng trời nơi đây lìa nghi hoặc
Vì thế chúng con nay cúng dường.
Phật nói bất tịnh trị tham dục
Từ tâm đối trị các sân khuể
Tỳ-bà-xá-na đối trị si
Như Lai hiển thị các chúng sinh
Đây đều vô tác không tạm dừng.
Thế nên không cấu cũng không tịnh
Chúng con nơi ấy đều không nghi
Thường thích cúng dường Đại Đạo Sư.
Mười nghiệp bất thiện của Phật nói
Chúng được gọi là nghiệp ác đạo
Sát sinh, thâu đạo và tà dâm
Vọng ngữ, lưỡng thiệt cùng ác khẩu
Ỷ ngữ, tham dục và sân khuể
Tối hậu thứ mười tên tà kiến.
Phật nói thứ ấy là bất thiện
Là nghiệp đạo ác của chúng sinh
Đã không chúng sinh cũng không hại
Cả chín nghiệp kia cũng đều không.
Không có đối trị các thiện ác
Vì tự tánh nó vốn không tịch
Nhưng đó chính là lời Phật dạy
Bởi vì chẳng hoại thể tánh pháp
Con nơi Phật tuệ cũng chẳng nghi
Nên nay cúng Bậc Vô Thượng Trí
Nếu người tu pháp Như Lai đó
Người ấy tức là chân Phật tử
Người ấy xứ xứ đều thọ vui
Hằng thường xa lìa các khổ não.
Đấng Thiện Thệ thắng trí như vậy
An ổn dẫn đạo các quần sinh
Chúng con nơi đây lìa lòng nghi
Nay đều cúng dường Đấng Ứng Cúng.
Chúng trời Biến tịnh nói kệ tán thán Đức Phật rồi đều yên lặng đứng một phía. Bấy giờ Đức Thế Tôn thấy chúng trời ấy đứng yên lặng và biết lòng thâm tín của họ nên hiện tướng mỉm cười.
Tuệ mạng Mã Thắng nói kệ bạch hỏi Đức Phật:
Nay Phật Thế Tôn trí thù thắng
Vì lợi ích đời hiện mỉm cười
Thập Lực Thế Hùng siêu tất cả
Mà hay hóa phục các đại chúng.
Đại Đạo Sư giỏi hiểu các pháp
Phật hiện tướng cười chẳng không nhân
Đấng Thế Gian Giải lòng không thiếu
Ngưỡng mong giải nói nghĩa mỉm cười.
Các đại chúng đây đều một lòng
Không có loạn tưởng, trụ chánh niệm
Lòng vui chiêm ngưỡng núi công đức
Chỉ muốn được nghe cung kính đứng
Nơi Đại Luận Sư tự tại, Phật
Nếu được nghe nói đều vui mừng
Giỏi hiểu các pháp trí quyết định
Sẽ được làm Phật độ quần sinh.
Nếu ai nơi Phật sinh tịnh tín
Chắc thành đại trí nhất thế gian
Lường biết câu cam lộ vi diệu
Người này thấy được khắp mười phương.
Ai ở trong kiếp đời vị lai
Sẽ được làm Phật thương thế gian?
Đấng Đại Đạo Sư diệu ngôn từ
Ngưỡng mong nói rõ cho chúng vui.
Nếu ở nơi Đấng Đại Thánh Hùng
Mà sinh kính tin lòng tôn trọng
Cũng ở chánh pháp sinh tín tuệ
Tất cả các ma chẳng động được.
Nếu hay sinh tín được quyết định
Tức là Phật tử từ tâm sinh
Ngưỡng mong Thế Tôn diễn nói pháp
Do đó đại chúng được trừ nghi.
Nếu có ai đối với chúng sinh
Tâm Từ che chở khắp thế gian
Trí tuệ kiên cố sẽ thành Phật
Bèn được an trụ Nhất thiết trí.
Đấng Vô Thượng trăm phước trang nghiêm
Ngưỡng mong giải bày trừ lưới nghi.
Chỉ muốn thọ trì pháp Thế Tôn
Như Lai vì họ hiện trạng cười
Mong được nghe Phật lời thiện xảo
Âm thanh tám đức rất vi diệu
Trước tự được đến nơi thiện đạo
Sau hay dẫn dắt các quần sinh.
Phật pháp vi diệu là như vậy
Phật tử an trụ ở trong ấy
Giống Phật Thế Tôn chẳng đoạn tuyệt
Chắc được ở lâu tại thế gian.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tỳ-kheo Mã Thắng:
Mã Thắng nay ông hỏi cớ cười
Phật vì lợi ích các thế gian
Ông được phước đức vừa lòng mình
Phước ấy vô lượng chẳng hết được.
Người trí mới hay hỏi đúng lúc
Do đó lợi lớn các chúng sinh
Ông cùng tất cả hàng đại chúng
Mừng vui một lòng nghe Phật nói:
Chúng trời Biến tịnh hiện diện đây
Ở trong pháp Phật đều không nghi
Tất cả mừng vui lòng tịnh tín
Dùng kệ khen ngợi Phật công đức.
Trời ấy đã ở đời quá khứ
Cúng dường ngàn ức do-tha Phật
Cũng hỏi Phật ấy những nghĩa này
Trong tất cả pháp đều không nghi.
Do các nhân duyên thuở xưa ấy
Nay nói được kệ tán thán Phật
Cũng lại tịnh tâm, sẽ tán thán
Hiền kiếp tất cả chư Như Lai.
Trong kiếp Ưu-ba-la họ sẽ
Thành Phật Đại Lực Na-la-diên
Giáo hóa vô lượng số chúng sinh
Dẫn dắt vào nơi thành Niết-bàn.
Lúc chư Đại Thánh ấy thành Phật
Được danh hiệu Phật rất vi diệu
Nay ta vì ông nói hiệu ấy:
Đồng trong kiếp ấy đều làm Phật
Hiệu là Pháp Tràng Đẳng Chánh Giác
Thảy đều cứu độ chẳng nghĩ bàn
Na-do-tha chúng nhập Niết-bàn.
Các Như Lai ấy diệt độ rồi
Đốt thân lưu bố những xá-lợi
Đem xá-lợi ấy đều xây tháp
Đầy trong cõi nước như rải hoa.
Bấy giờ tất cả xá-lợi Phật
Mỗi mỗi thảy đều lưu bố rộng
Sau khi mỗi Đức Phật nhập diệt
Thảy đều lợi ích các thế gian.
Chẳng nghĩ bàn do-tha chúng sinh
Cúng dường xá-lợi Phật ấy rồi
Sẽ được cam lộ diệu Niết-bàn
Chư Phật ba đời đều tán thán.
Nếu ai xưng niệm tên Phật ấy
Thì được căn lành thắng vi diệu
Sẽ được thành tựu đạo hữu học
Gặp Phật chuyển được quả thù thắng.
Cũng như vô lượng chẳng nghĩ bàn
Đều ở chỗ ta trồng căn lành
Mừng ưa tin thích tâm thanh tịnh
Sẽ được gặp gỡ Phật Di-lặc
Chúng Thanh văn của chư Phật ấy
Từ Phật ấy đến chỗ chư Phật
Sẽ được gặp Phật nhập chúng hội
Đều do cúng dường xá-lợi ấy.
Được nghe lời Phật như vậy rồi
Tất cả đại chúng sinh hy hữu
Công đức thắng diệu có oai thần.
Chúng trời Biến tịnh Thanh tín sĩ
Và hàng đại chúng khắp vui vẻ
Thảy đều nhất tâm hướng Bồ-đề
Được biết Như Lai thế lực lớn
Thảy đều đảnh lễ chân Đức Phật.
