Phật học phổ thông 3

Chương 15: Khóa IX :Tập Nhứt: Luân Đại Thừa Trăm Pháp & Bát Thức Qui Cũ Tụng. Phần Thứ Hai: Nói (Trang 69 - 70)

PHẦN THỨ HAI
NÓI "KHÔNG THẬT" (VÔ NGÃ)
CHÁNH VĂN

Nói "không thật" (vô ngã), tóm có 2 loại:
- Nhơn (người ) không thật.
- Pháp (vật) không thật.
Người đời chấp tất cả các pháp có thật, tức là chấp Ngã (Thật). Chấp Thật (Ngã) có hai:
1. Nhơn (người) thật.
2. Pháp (vật) thật.
Chấp thân này thật có, gọi là Nhơn thật. Chấp núi sông tất cả các cảnh vật bên ngòai thật có, gọi là Pháp thật.
Do chấp thật có (ngã) nên sanh ra tham, sân, si rồi tạo ra các nghiệp, sanh tử luân hồi trong lục đạo. Bởi thế nên Phật nói:
"Tất cả Pháp không thật".
Nói "Tất cả pháp" tức là bao trùm cả loài hữu tình và vô tình. Loài hữu tình không thật có là "Nhơn không thật". Loài vô tình như hoàn cảnh, sự vật không thật có, là "Pháp không thật".
KẾT LUẬN
Từ trước đến đây, lược nói 100 pháp thì đã bao trùm Nhơn và Pháp. Phàm phu chấp cả Nhơn và Pháp đều thật có. Tiểu thừa chỉ chấp Pháp là có thật.

Trong luận này nói: 8 món Tâm vương là tự thể của thức và hơn tất cả (nhứt thế tối thắng cố). 51 món Tâm sở là phần sở hữu và tương ưng của thức (dữ thử tương ưng cố). 11 món sắc pháp là phần hình bóng, do Tâm vương và Tâm sở hiện ra (nhị sở hiện ảnh cố). 24 món Bất tương ưng hành là do ba phần: Tâm vương, Tâm sở và Sắc pháp, phân chia ngôi thứ sai khác mà giả lập (tam, phận vị sai biệt cố). 6 món vô vi là do 4 món hữu vi trên (Tâm vương, Tâm sở, Sắc pháp và Bất tương ưng hành) diệt hết mà hiện bày ra, tức là thật tánh của thức (tứ, sở hiển thị cố).
Bởi thế nên biết: Người đời chấp "Nhơn thật có" và "Pháp thật có" đều không ngoài thức. Do đó mà Đức Thế Tôn nói:
"Tất cả Pháp không thật" (Vô ngã).
Và "Muôn Pháp Duy thức".

Viết xong lại Phật Học Đường Nam Việt
Rằm tháng 6 năm Kỷ Hợi (1959)

/78

CHÙA KHAI NGUYÊN

Xây dựng từ : 2010 - 2026, Ban Thông Tin - Truyền Thông Chùa Khai Nguyên.

Địa chỉ: Thôn Tây Ninh, Xã Đoài Phương, TP. Hà Nội