Tư Tưởng Số 5 (Năm 1970)

Chương 11: Tiếng Hát Của NIETZSCHE (Trang 116 - 117)

TIẾNG HÁT CỦA NIETZSCHE
một lần trước khi đi vào im lặng
trong mười năm cuối cùng

PHẠM CÔNG THIỆN

Trong quyển sách cuốicùng của André Malraux,nhanđềAnti-Mémoires, có nhữngtrangđẹp nhất chưa từng thấy trong bấtcứ quyển sáchnàoviết về Nietzsche; AndréMalraux có kể đến đoạn Nietzsche bị té ngất xỉu lúc ôm con ngựa (bị người phuxe đánh đập tàn nhẫn),sauđó đượcđưa trở về phòng trọ, Nietzsche đã nằm dài imlặng trên giường và biến đổi hồn đi; con người cũ củaNietzscheđã chếtvà mộtconngười mới ra đờitrong một màu sắcnào đócủa mộtmặttrời mới lạ chưa xuất hiệntrong vũtrụ này. Lúc bạn bè đưa Nietzsche đixe để trở về Thụy Sĩ, lúc xe lửa chạy băng rầm rộ vượt qua bao nhiêu chặng đường Hoang vu thìNietzsche vụtđứng lênhátvang bàicaVenise(Bài đã được Ngô Trọng Anh dịch lại sauđây)

VENISE

Đêm sương ra đứng tựa cầu
Đàn ai vẳng lại cung sầu xa xa
Giọt vàng thánh thót tiếng ca
Rung rinh mặt nước, âm ba dạt dào
Thuyền ngang, điệu nhạc, ánh đào
Bốn bề say đắm trôi vào hoàng hôn
Nhạc vàng tràn ngập tâm hồn
Tơ lòng thổn thức khúc đàn hư vô
Âm thầm ca khúc đưa đò
Rung rinh với khối tình mơ muôn màu
— Lắng nghe tiếng hát, ai đâu?
Trong một hoàn cảnh đặc biệt như vậy, trong một trường hợp cũng đặc biệt như thế, trên suốt con đường xe lửa chạy băng qua bao nhiêu biên giới, trên con đường trở về, Nietzsche đã cất lên tiếng hát ấy; tiếng ca một lần cuối ấy nói hết tất cả những gì mà toàn thề tác phẩm Nietzsche vẫn chưa nói được.
Sau tiếng hát băng qua biên giới ấy là sự im lặng, không nói, im lặng trong mười năm trời.
Nietzsche chết vào năm 1900, sau năm 1900 thì lịch sử Việt Nam cũng bắt đầu đi vào một đêm tối khác và những con đường xe lửa hiện nay đã bị cắt đứt bỏ hoang, không còn chiếc tàu lửa nào chạy ở Việt Nam để chở những Nietzsche vô danh nào đó của Việt Nam, chở tiếng hát một lần trước khi đi vào im lặng vĩnh viễn.
PHẠM CÔNG THIỆN

/12

CHÙA KHAI NGUYÊN

Xây dựng từ : 2010 - 2026, Ban Thông Tin - Truyền Thông Chùa Khai Nguyên.

Địa chỉ: Thôn Tây Ninh, Xã Đoài Phương, TP. Hà Nội