Đại Tập 185, Bộ Sử Truyện VII, Số 2060- 2061 (Quyển 9- 30)
Kinh điển / ấn phẩm thuộc chủ đề Tam Tạng Kinh » Kinh Điển Đại Thừa, Kinh Tạng Bắc Truyền, Tác giả: Sa Môn Thích Tịnh Hạnh, gồm 18 chương/phẩm, dày 517 trang, xuất bản năm 2000.
Tìm kinh sách
Phật Giáo Nhập Thế Và Phát Triển (Quyển I)
Tác giả: Hòa thượng Thích Trí Quảng. Năm xuất bản: 2008. Số trang: 535.
Chương 10: Lăng tâm, tịnh niệm (Trang 81 - 86)
LẮNG TÂM, TỊNH NIỆM
(Bài giảng trường hạ tỉnh Cà Mau, chùa Quan Âm, ngày 20-21/6/2005)
(Bài giảng trường hạ tỉnh Cà Mau, chùa Quan Âm, ngày 20-21/6/2005)
Chúng tôi được sự ủy nhiệm của Thường trực Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đi thăm viếng những tịnh nghiệp đạo tràng của các tỉnh miền Tây Nam bộ. Liên tiếp trong ba ngày qua, đoàn chúng tôi đã đến thăm những trường hạ thuộc các tỉnh An Giang, thị xã Hà Tiên, thị xã Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, thị xã Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang, thành phố Cần Thơ, tỉnh Sóc Trăng và tỉnh Bạc Liêu.
Tỉnh Cà Mau là điểm cuối cùng của chuyến viếng thăm các trường hạ miền Tây. Trên quảng đường dài đi làm Phật sự, tôi thấy tất cả các nơi, Tăng Ni đều tuân thủ cấm túc An cư. Đặc biệt là tỉnh nhà, một tỉnh cuối của miền Nam, một tỉnh còn nghèo, nhưng số lượng Tăng Ni tu hành mỗi ngày đông thêm và số Phật tử kính tín Tam Bảo, tu hành theo cũng nhiều. So với năm trước, năm nay tôi nhận thấy tỉnh nhà có điểm khởi sắc là điều đáng mừng.
Trên bước đường tu hành, chúng ta thường sách tấn, trao đổi kinh nghiệm, giúp đỡ nhau để phát huy đạo hạnh theo lộ trình giải thoát. Vì thế, hàng năm, ba tháng mùa hạ, chư Tăng trên toàn thế giới đều cấm túc An cư. Ý nghĩa An cư vô cùng quan trọng đối với giới xuất gia chúng ta và cả đối với chư Thiên và loài người. Vì loài người thường tranh giành quyền lợi, giết hại lẫn nhau, gây khổ đau ở khắp mọi nơi. Trong cảnh sống khổ đau vì sự hận thù, xung đột, sát hại của loài người, hàng đệ tử Phật hiện hữu với tâm vô cầu, chỉ mong đem lại nguồn vui cho đời. Trong mùa An cư, chúng ta lắng lòng thanh tịnh, trải rộng tâm thương yêu và giúp đỡ, chắc chắn sẽ làm cho mọi người được an vui và đất nước được thanh bình.
Trong ba tháng An cư, Phật dạy chúng ta lắng lòng, tịnh niệm, vì chín tháng trong năm đã phải bận rộn với biết bao Phật sự, đi khắp nơi thay Phật giúp đỡ mọi người. Trên quảng đường hoằng hóa, nếu là A la hán, thì chính hoàn cảnh khổ đau, nghịch duyên là điều kiện tốt cho Thánh Tăng phát triển đạo hạnh.
Thật vậy, Phổ Hiền Bồ tát nhắc chúng ta rằng Bồ tát muốn thành Vô thượng Đẳng giác, phải dấn thân vào đời, chấp nhận nghiệp và phiền não của chúng sanh. Có chạm trán với cuộc đời, Bồ tát không khởi tâm vọng niệm, mới thanh tịnh thực sự. Nhưng bước vào đời, gặp nghịch duyên thì buồn, gặp điều thuận ý mình thì vui, đều là nghiệp nhân dẫn đến quả khổ đau sau này.
Trong thời gian hoằng hóa, có những khởi niệm vui buồn, thì đến mùa An cư, chúng ta tự xét lại. Nếu duyên khởi này còn
Trong ba tháng An cư, Phật dạy chúng ta lắng lòng, tịnh niệm, vì chín tháng trong năm đã phải bận rộn với biết bao Phật sự, đi khắp nơi thay Phật giúp đỡ mọi người. Trên quảng đường hoằng hóa, nếu là A la hán, thì chính hoàn cảnh khổ đau, nghịch duyên là điều kiện tốt cho Thánh Tăng phát triển đạo hạnh.
Thật vậy, Phổ Hiền Bồ tát nhắc chúng ta rằng Bồ tát muốn thành Vô thượng Đẳng giác, phải dấn thân vào đời, chấp nhận nghiệp và phiền não của chúng sanh. Có chạm trán với cuộc đời, Bồ tát không khởi tâm vọng niệm, mới thanh tịnh thực sự. Nhưng bước vào đời, gặp nghịch duyên thì buồn, gặp điều thuận ý mình thì vui, đều là nghiệp nhân dẫn đến quả khổ đau sau này.
Trong thời gian hoằng hóa, có những khởi niệm vui buồn, thì đến mùa An cư, chúng ta tự xét lại. Nếu duyên khởi này còn
tồn đọng trong lòng, phải tìm cách khắc phục để tâm hồn yên tỉnh thực sự. Vì có đụng chạm với mọi tình huống, mà lòng chúng ta không thay đổi, vẫn lắng yên được, tự biết chúng ta đã vượt qua được sự tầm thường và sẽ bước vào cõi Thánh.
Chúng ta cân nhắc mỗi khi làm đạo, thấy tâm thanh tịnh, biết mình đi đúng đường, tâm động loạn là đã đi lệch hướng, phải sửa đổi. Ba tháng An cư là thời gian tốt nhất để chúng ta suy gẫm và phát hiện ra phiền não, nghiệp chướng mà sám hối đoạn trừ. Không tự phát hiện được thì nhờ bạn đồng hành trong tịnh nghiệp đạo tràng nhắc nhở, chỉ bảo.
Có bạn chỉ giúp những việc sai trái, mà chúng ta buồn phiền, khó chịu là sai lầm lớn; phải tự ý thức rằng chúng ta còn kém, cần khắc phục những lỗi lầm. Nghe phê bình, chê bai, lòng vẫn thanh thản là bậc chân tu. Cao hơn nữa, bị chỉ trích mà cảm thấy hân hoan, cám ơn người đã chỉ lỗi cho mình là đang thực sự hành Bồ tát đạo. Vì đệ tử Phật chỉ có hai hạng đi vào cửa đạo được, một là đệ tử nhỏ chấp nhận sự phê phán của người để sửa mình, hai là đệ tử lớn được chỉ dạy thì vui mừng, thầm nhớ ơn để hoàn thiện mình.
Tôi mong tất cả đại chúng không là đệ tử lớn, cũng là đệ tử nhỏ của Phật, chấp nhận mọi ý kiến xây dựng mình trở thành người tốt, người Phật tử chân chính. Được như vậy mới thể hiện thực sự ý nghĩa An cư của chúng ta.
Tôi thấy trường hạ này cũng có nhiều Phật tử tại gia đến ủng hộ, chứng tỏ công phu tu hành của chư Tăng nơi đây có sức thuyết phục quần chúng, là điều đáng biểu dương. Nhìn
Chúng ta cân nhắc mỗi khi làm đạo, thấy tâm thanh tịnh, biết mình đi đúng đường, tâm động loạn là đã đi lệch hướng, phải sửa đổi. Ba tháng An cư là thời gian tốt nhất để chúng ta suy gẫm và phát hiện ra phiền não, nghiệp chướng mà sám hối đoạn trừ. Không tự phát hiện được thì nhờ bạn đồng hành trong tịnh nghiệp đạo tràng nhắc nhở, chỉ bảo.
Có bạn chỉ giúp những việc sai trái, mà chúng ta buồn phiền, khó chịu là sai lầm lớn; phải tự ý thức rằng chúng ta còn kém, cần khắc phục những lỗi lầm. Nghe phê bình, chê bai, lòng vẫn thanh thản là bậc chân tu. Cao hơn nữa, bị chỉ trích mà cảm thấy hân hoan, cám ơn người đã chỉ lỗi cho mình là đang thực sự hành Bồ tát đạo. Vì đệ tử Phật chỉ có hai hạng đi vào cửa đạo được, một là đệ tử nhỏ chấp nhận sự phê phán của người để sửa mình, hai là đệ tử lớn được chỉ dạy thì vui mừng, thầm nhớ ơn để hoàn thiện mình.
Tôi mong tất cả đại chúng không là đệ tử lớn, cũng là đệ tử nhỏ của Phật, chấp nhận mọi ý kiến xây dựng mình trở thành người tốt, người Phật tử chân chính. Được như vậy mới thể hiện thực sự ý nghĩa An cư của chúng ta.
Tôi thấy trường hạ này cũng có nhiều Phật tử tại gia đến ủng hộ, chứng tỏ công phu tu hành của chư Tăng nơi đây có sức thuyết phục quần chúng, là điều đáng biểu dương. Nhìn
thực tế, biết chúng ta tu cao, hay còn kém. Biết tu cao thì phải khiêm tốn, phát huy đạo đức và tri thức hơn nữa mới bước vào cửa Thánh được. Suy nghĩ xem tại sao vị Tỳ kheo này được kính trọng, vị khác bị ghét bỏ. Tỳ kheo có đức hạnh, có thương tưởng cho đời, làm lợi ích cho người, mới được kính trọng. Thấy người khác được kính trọng, chúng ta khởi tâm mừng cho họ và thấy kém dở của mình, phải tự khắc phục; như vậy là thực tu.
Thương người và cứu giúp đời, thì người tìm đến chúng ta nhiều hơn, chúng ta lại phát hiện điểm mới cần khắc phục. Người đến nhiều cũng đáng mừng, nhưng cũng đáng lo; vì quần chúng tìm đến luôn mang theo cả khối nghiệp của họ. Và đức của chúng ta mỏng, không đủ sức cảm hóa, thì khi nghiệp của người sanh khởi sẽ tác động cho nghiệp của chúng ta sanh khởi theo. Thực tế cho thấy có vị làm được nhiều việc rất tốt nhưng chỉ được một giai đoạn, sau đó, không thể làm được nữa. Vì lúc đó, tâm của người này tốt, nên làm được việc, quần chúng tìm đến. Bấy giờ tiếp nhận người thì cũng tiếp nhận luôn cái nghiệp của họ, mà bản thân của người làm tốt cũng còn nghiệp, nên nghiệp đụng với nghiệp, mới tạo ra buồn phiền, không thể làm tốt được nữa.
Nếu thanh tịnh Tỳ kheo đã sạch nghiệp, nghiệp của chúng sanh sẽ được họ hóa giải, trở thành an vui. Vì thế, phải tự nhận ra nghiệp của chúng ta, lúc nào sanh khởi, lúc nào thanh tịnh. Biết mình thanh tịnh, chúng ta giáo hóa chúng sanh; biết nghiệp sanh khởi, chúng ta ẩn tu, sám hối để nghiệp tiêu tan, mới ra làm đạo.
Thương người và cứu giúp đời, thì người tìm đến chúng ta nhiều hơn, chúng ta lại phát hiện điểm mới cần khắc phục. Người đến nhiều cũng đáng mừng, nhưng cũng đáng lo; vì quần chúng tìm đến luôn mang theo cả khối nghiệp của họ. Và đức của chúng ta mỏng, không đủ sức cảm hóa, thì khi nghiệp của người sanh khởi sẽ tác động cho nghiệp của chúng ta sanh khởi theo. Thực tế cho thấy có vị làm được nhiều việc rất tốt nhưng chỉ được một giai đoạn, sau đó, không thể làm được nữa. Vì lúc đó, tâm của người này tốt, nên làm được việc, quần chúng tìm đến. Bấy giờ tiếp nhận người thì cũng tiếp nhận luôn cái nghiệp của họ, mà bản thân của người làm tốt cũng còn nghiệp, nên nghiệp đụng với nghiệp, mới tạo ra buồn phiền, không thể làm tốt được nữa.
Nếu thanh tịnh Tỳ kheo đã sạch nghiệp, nghiệp của chúng sanh sẽ được họ hóa giải, trở thành an vui. Vì thế, phải tự nhận ra nghiệp của chúng ta, lúc nào sanh khởi, lúc nào thanh tịnh. Biết mình thanh tịnh, chúng ta giáo hóa chúng sanh; biết nghiệp sanh khởi, chúng ta ẩn tu, sám hối để nghiệp tiêu tan, mới ra làm đạo.
Tôi trải qua hơn năm mươi năm tu hành, có lúc thấy tâm mình an lạc, tình thương đối với chúng sanh vô bờ bến; nhưng cũng có lúc không chấp nhận được thực tế. Đó là kinh nghiệm mà tôi muốn nhắc quý vị để gặp chướng duyên, có thể khắc phục. Trên bước đường hành đạo, biết lúc nên ẩn tu, lúc nên xuất hiện và xuất hiện nơi nào, làm việc gì. Không phải lúc nào và ở đâu cũng làm được.
Nếu người đến với chúng ta tốt, phải hiểu họ và ta là quyến thuộc Bồ đề của nhau từ nhiều đời, nên tái sanh đời này, họ có cảm tình tốt với ta và hết lòng chung sức làm đạo. Điển hình là Đức Phật xuất hiện trên cuộc đời, thành phần thượng tầng kiến trúc của xã hội thời ấy gồm vua chúa, trưởng giả giàu có, người trí thức, đều quy ngưỡng Phật và tận tâm tận lực với Ngài. Như trưởng giả Cấp Cô Độc phát tâm cúng vàng để đổi đất xây tịnh xá cúng dường Phật. Quyến thuộc của Phật là những người đầy đủ phước báo, nên Ngài làm mọi việc một cách đơn giản, dễ dàng mà thành tựu lớn lao.
Còn chúng ta, có người chỉ cần một am cốc nhỏ cũng không dễ. Phải biết vì phước đức còn kém, nên hoàn cảnh sống mới không tốt. Không thể lo nổi cho bản thân đầy đủ, mà có ý lo cho thiên hạ, là không thực tế. Lo cho mình hết phiền não rồi, mới làm cho người khác thanh tịnh được, có phước báo mới san sẻ cho người được. Ý thức như vậy, phải nỗ lực tiến tu cho tâm thanh tịnh, phước mới sanh ra. Có phước đức mới cảm hóa người được. Nóng vội, muốn làm việc lớn, giáo hóa chúng sanh sớm, khó thành tựu mà còn gây thêm nhiều trở ngại, buồn phiền cho mình và người.
Nếu người đến với chúng ta tốt, phải hiểu họ và ta là quyến thuộc Bồ đề của nhau từ nhiều đời, nên tái sanh đời này, họ có cảm tình tốt với ta và hết lòng chung sức làm đạo. Điển hình là Đức Phật xuất hiện trên cuộc đời, thành phần thượng tầng kiến trúc của xã hội thời ấy gồm vua chúa, trưởng giả giàu có, người trí thức, đều quy ngưỡng Phật và tận tâm tận lực với Ngài. Như trưởng giả Cấp Cô Độc phát tâm cúng vàng để đổi đất xây tịnh xá cúng dường Phật. Quyến thuộc của Phật là những người đầy đủ phước báo, nên Ngài làm mọi việc một cách đơn giản, dễ dàng mà thành tựu lớn lao.
Còn chúng ta, có người chỉ cần một am cốc nhỏ cũng không dễ. Phải biết vì phước đức còn kém, nên hoàn cảnh sống mới không tốt. Không thể lo nổi cho bản thân đầy đủ, mà có ý lo cho thiên hạ, là không thực tế. Lo cho mình hết phiền não rồi, mới làm cho người khác thanh tịnh được, có phước báo mới san sẻ cho người được. Ý thức như vậy, phải nỗ lực tiến tu cho tâm thanh tịnh, phước mới sanh ra. Có phước đức mới cảm hóa người được. Nóng vội, muốn làm việc lớn, giáo hóa chúng sanh sớm, khó thành tựu mà còn gây thêm nhiều trở ngại, buồn phiền cho mình và người.
Cầu nguyện tất cả hành giả An cư thanh tịnh hóa thân tâm, phát huy hiểu biết đúng theo Phật dạy, gặt hái được thành quả tốt đẹp sau ba tháng An cư, thực sự là điểm nương tựa cho mọi người thăng hoa trên lộ trình thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sanh.
/58
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »