Phật Tổ Đạo Ảnh - Quyển 2 - Đời Thứ 39: Thiền Sư Tào Sơn Bổn Tịch (840 - 901) (Trang 39

Chương 11: Đời Thứ 39: Thiền Sư Tào Sơn Bổn Tịch (840 - 901) (Trang 39 - 42)

ĐỜI THỨ 39
THIỀN SƯ TÀO SƠN BỔN TỊCH
(840- 901)

Phật Tổ Đạo Ảnh - Quyển 2

Bổn tịch sao còn có tiếng vang
Từ đâu lại đến ẩn dung nhan
Sáng ngời trí huệ gìn cơ nghiệp
Lỗi lạc hành vi giữ đạo quang
Chưa đến Hoá thành lòng khó tả
Đã về Baỏ sở dạ hân hoan
Tiêu dao tự tại ngồi yên tịch
Rõ việc ở đi thật nhẹ nhàng.

Thiền sư Tào Sơn Bổn Tịch họ Huỳnh, người Bồ Điền. Thuở nhỏ, ngài theo Nho học. Năm 19 tuổi, ngài đến Phúc Châu rồi lên núi Linh Thạch xuất gia. Sau khi thọ giới cụ túc, ngài đến tham kiến tổ Động Sơn. Động Sơn hỏi:
-Ông tên gì?
-Bổn Tịch
-Thế à!
-Bổn Tịch không chỉ là tên gọi.
Tổ Động Sơn rất quý trọng và cho phép ngài nhập thất. Mấy năm sau, ngài từ biệt thiền sư Động Sơn ra đi.
Tổ Động Sơn hỏi:
-Ông đi đâu?
-Đến chỗ không biến đổi!
-Chỗ không biến đổi làm gì có đi?
-Đi cũng không biến đổi mới gọi là đi!
Sau đó, ngài mở pháp hội ở Tào Sơn,Nghi Hoàng, người đến tham học rất đông. Ngài lại lập tam truỵ, tứ cấm¹⁸, làm bài tụng quân thần thiên chính¹⁹, nhằm xiển dương tôn chỉ Động Sơn.
Vào năm Tân Dậu( 901), niên hiệu Thiên Phúc thứ nhất, ngài hỏi tri sự:
-Hôm nay là ngày mấy?
__________________________________
18. Tứ cấm: /Tào Sơn Bổn Tịch lập tứ cấm kệ: đừng để tâm rong ruổi, chớ mặc áo cũ dơ, cần gì phải sửa đổi, tránh lúc chưa phát sinh.
19. Quân thần thiên chính( Cg: quân thần ngũ vị): năm vị quân thần do thiền sư Tào Sơn Bổn Tịch dựa theo thuyết ngũ vị chính thiên của thiền sư Động Sơn Lương Giới mà lập ra. Đó là : chính trung thiên, thiên trung chính, chính trung lai, thiên trung chí và kiêm trung đáo, mượn tỉ dụ quân thần để thuyết mình yếu chỉ của ngũ vị, gọi là quân thần ngũ vị. Đó là : Quân vị: chỉ cõi hư không bản lai không một vật, là chính vị, tức chính trung lai. Thần vị: chỉ cõi Sắc, vạn tượng hữu hình là thiên vị, tức là thiên trung chính. Thần hướng quân: bỏ sự nhập lý, tức thiên trung chính, hướng thượng hoàn diệt. Quân thị thần: bỏ lý về sự, tức chính trung thiên, hướng hạ duyên khởi. Quân thần đạo hợp: ngầm ứng các duyên mà không rơi vào hữu vi, tức kiêm trung đáo, chỉ đạo vị cứu cánh đại giác, chẳng phải chính chẳng phải thiên, động tĩnh hợp nhất sự lý không hai.

-Bạch hoà thượng! hôm nay là ngày 15 tháng 6.
-Ngày mai ta đi hành khước.
Hôm sau, ngài thắp hương rồi ngồi an nhiên thị tịch, trụ thế 62 năm, nhục thân an táng tại Tây Lộc. Vua sắc phong thuỵ hiệu Nguyên Chứng, tháp hiệu Phúc Viên
Bài tán:

Nước động ngược dòng
Tiếp nối đèn huệ
Từ đó đến nay
Mở khai năm vị²⁰
Gương quý đài cao
Chiếu khắp vạn loài
Rỗng không u huyền
Há do ý hiểu?.

_______________________________
20. Năm vị: ( ngũ vị) xem chí thích 20.

/199

CHÙA KHAI NGUYÊN

Xây dựng từ : 2010 - 2026, Ban Thông Tin - Truyền Thông Chùa Khai Nguyên.

Địa chỉ: Thôn Tây Ninh, Xã Đoài Phương, TP. Hà Nội