KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA
QUYỂN 560
Phẩm 10: KHÔNG NGHĨ BÀN (2)
Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật:
–Kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn, Ngài khéo phó chúc, khéo hộ niệm cho các Bồ-tát.
Phật bảo Thiện Hiện:
–Đúng vậy, đúng vậy! Vì sao? Vì các chúng Bồ-tát muốn luôn luôn làm lợi ích an vui cho nhiều đời, thương xót các chúng sinh ở thế gian, muốn làm cho trời, người đạt được sự lợi ích an vui lớn, nên cầu chứng quả vị Giác ngộ cao tột, để tuyên thuyết pháp yếu cho các hữu tình.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, làm sao tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa để cho mau viên mãn?
Phật bảo Thiện Hiện:
–Nếu các Bồ-tát nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; chẳng thấy sắc tăng, chẳng thấy sắc giảm mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa; chẳng thấy thọ, tưởng, hành, thức tăng, chẳng thấy thọ, tưởng, hành, thức giảm mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa; chẳng thấy pháp đúng, chẳng thấy pháp sai mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì các Bồ-tát này tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, điều Như Lai dạy chẳng thể Nghĩ bàn.
Phật bảo Thiện Hiện:
–Đúng vậy, đúng vậy! Sắc chẳng thể Nghĩ bàn; thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng thể Nghĩ bàn. Nếu các Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì đối với sắc không phát sinh tưởng, chẳng Nghĩ bàn mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Đối với thọ, tưởng, hành, thức
cũng không phát sinh tưởng, chẳng Nghĩ bàn mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì các Bồ-tát này tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, Nghĩa thú quá sâu xa, ai có thể tin hiểu?
Phật bảo Thiện Hiện:
–Nếu các Bồ-tát tu thắng hạnh lâu xa, thì đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể tin hiểu.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là các chúng Bồ-tát tu thắng hạnh lâu xa?
Phật bảo Thiện Hiện:
–Nếu các Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì không phân biệt mười lực của Như Lai, không phân biệt bốn điều không sợ, không phân biệt mười tám pháp Phật bất cộng, không phân biệt trí Nhất thiết. Vì sao? Vì mười lực của Như Lai chẳng thể Nghĩ bàn, cho đến trí Nhất thiết cũng chẳng thể Nghĩ bàn. Sắc cũng chẳng thể Nghĩ bàn; thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng thể Nghĩ bàn; tất cả pháp cũng chẳng thể Nghĩ bàn. Nếu các Bồ-tát hành như thế thì hoàn toàn không chỗ hành, tức là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Các Bồ-tát như thế mới được gọi là tu thắng hạnh lâu xa.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là đống ngọc báu, là khối thanh tịnh, như hư không thanh tịnh lìa các mây khói… Lạ thay! Bát-nhã ba-la-mật-đa Nghĩa thú sâu xa, nhiều các chướng nạn mà nay giảng nói rộng, các chướng nạn lại chẳng sinh!
Phật dạy Thiện Hiện:
–Đúng vậy, đúng vậy! Nhờ thần lực của Phật nên chướng nạn không sinh. Thế nên, nếu thiện nam nào trụ Đại thừa đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, muốn biên chép, thọ trì, đọc tụng, giảng thuyết… thì cho đến một năm phải xong hết. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là ngọc thần báu lớn, có nhiều các chướng ngại.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, lạ thay! Ác ma thường muốn làm trở ngại ngọc thần
báu lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế!
Phật bảo Thiện Hiện:
–Tất cả ác ma, mặc dù đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa, thường muốn làm trở ngại, làm cho sự tu tập của các Bồ-tát chẳng thành tựu, nhưng chúng chẳng toại nguyện.
Khi ấy, Xá-lợi Tử bạch Phật:
–Thần lực của ai làm cho ác ma kia không thể làm trở ngại Bát-nhã sâu xa?
Phật bảo Xá-lợi Tử:
–Đó là thần lực của Phật, cũng là thần lực của chư Phật ở tất cả thế giới trong mười phương.
Xá-lợi Tử, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều cùng hộ niệm cho các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, khiến cho các ác ma không thể làm trở ngại. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì nếu các Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì tự nhiên đều được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở vô lượng, vô biên thế giới trong mười phương cùng chung hộ niệm. Nếu người tự nhiên được Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hộ niệm, thì ác ma không thể làm trở ngại.
Lại nữa Xá-lợi Tử, nếu có thiện nam nào với lòng tin thanh tịnh, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết Bát-nhã sâu xa mà không bị trở ngại, nên Nghĩ: “Ta biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết… Bát-nhã ba-la-mật-đa đều là nhờ thần lực của chư Phật Thế Tôn ở tất cả thế giới trong mười phương hộ niệm, làm cho được thành tựu.”
Xá-lợi Tử bạch Phật:
–Nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì đều được thần lực của chư Phật ở mười phương từ bi hộ niệm, làm cho sự tu tập nghiệp lành thù thắng của người đó không bị tất cả ác ma làm trở ngại.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử:
–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói!
Xá-lợi Tử bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu
xa; thì được chư Phật Thế Tôn ở thế giới trong mười phương cùng biết rõ, hoan hỷ, hộ niệm. Có phải chư Phật Thế Tôn ở thế giới trong mười phương, thường dùng Phật nhãn cùng xem thấy, từ bi hộ niệm, làm cho sự tu tập của người kia thành tựu hoàn toàn?
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử:
–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Nếu các thiện nam… trụ Bồ-tát thừa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì thường được Phật nhãn của chư Phật Thế Tôn ở tất cả thế giới trong mười phương xem thấy, biết rõ, hộ niệm, khiến cho các ác ma không thể làm rối loạn được, sự tu nghiệp lành vì vậy mà mau được thành tựu.
Nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa thường biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên biết người đó đã gần quả vị Giác ngộ cao tột, quyến thuộc của ác ma không thể làm trở ngại.
Nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa thường biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang trí thật oai nghiêm bằng các thứ báu, thọ trì, đọc tụng, cung kính cúng dường, thì thường được chư Phật hộ niệm. Do nhân duyên này mà đạt được nhiều lợi ích lớn.
Này Xá-lợi Tử, kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, sau khi Phật Niết-bàn lưu hành đến phương Nam, sẽ hưng thạnh dần. Sau đó từ phương Nam lưu hành đến phương Bắc sẽ hưng thạnh dần. Chẳng phải Tỳ-nại-da chánh pháp vô thượng là pháp Phật chứng đắc, có tướng diệt mất; Tỳ-nại-da chánh pháp vô thượng mà Như Lai chứng đắc chính là kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Kinh điển như thế, nếu các thiện nam trụ Bồ-tát thừa biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết, cung kính cúng dường thì được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, thường dùng Phật nhãn xem thấy, hộ niệm, khen ngợi, tán thán, làm cho không buồn khổ.
Xá-lợi Tử bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, phần sau của đời sau sẽ truyền bá rộng rãi ở phương Đông bắc?
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử:
–Đúng vậy, đúng vậy! Xá-lợi Tử, phần sau của đời sau, thiện nam trụ Bồ-tát thừa ở phương Đông bắc kia, nghe kinh điển Bát-nhã
ba-la-mật-đa sâu xa này, nếu có thể tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết, cung kính cúng dường, nên biết người đó từ lâu đã phát tâm quả vị Giác ngộ cao tột, từ lâu đã tu hạnh Đại Bồ-tát.
Xá-lợi Tử bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, phần sau của đời sau ở phương Đông bắc kia sẽ có bao nhiêu thiện nam trụ Bồ-tát thừa, được nghe kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết, cung kính cúng dường?
Phật bảo Xá-lợi Tử:
–Phần sau của đời sau, ở phương Đông bắc kia, tuy có vô lượng thiện nam trụ Bồ-tát thừa, nhưng ít có người được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, để hết lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, cúng dường; hoặc có vô lượng thiện nam trụ Bồ-tát thừa, nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, hết lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, cúng dường, nhưng đa phần ít tu tập tư duy. Nếu người nào có thể tuyên thuyết, chỉ dạy Nghĩa thú sâu xa cho những người này thì rất khó đạt được.
Xá-lợi Tử, nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa, nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa, tâm không chìm đắm, không kinh, không sợ, hết lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn nói, thì nên biết người này đã từng được gần gũi, cung kính cúng dường vô lượng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và các Bồ-tát, thưa hỏi Nghĩa thú sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa. Các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, nhất định sẽ viên mãn các hạnh Bồ-tát, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, làm lợi ích lớn cho các hữu tình. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì Ta thường thuyết pháp tương ưng với trí Nhất thiết cho các thiện nam trụ Bồ-tát thừa kia. Người này chuyển thân thường luôn tu tập các hạnh Bồ-tát, nên mau thẳng đến quả vị Giác ngộ cao tột, để tuyên thuyết pháp vi diệu cho các hữu tình, làm cho thẳng đến quả vị Giác ngộ cao tột. Các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, thân tâm yên định; các ma vương và quyến thuộc của chúng chẳng thể phá hoại được tâm cầu hướng tới quả vị Giác ngộ cao tột, huống chi các kẻ chỉ ưa làm những việc ác khác.
Xá-lợi Tử, những thiện nam trụ Bồ-tát thừa nghe Bát-nhã ba-la-
mật-đa sâu xa, thân tâm rất thanh tịnh, vui mừng, rộng mở, thì cũng có thể an lập vô lượng hữu tình ở trong pháp lành tương ưng với quả vị Giác ngộ cao tột.
Xá-lợi Tử, các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, hôm nay ở chỗ Ta đã phát thệ nguyện rộng lớn, quyết định sẽ an lập vô lượng trăm ngàn các loài hữu tình, làm cho họ phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, tu hạnh Bồ-tát; chỉ rõ, khuyến khích, dẫn dắt, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng; khiến cho họ được thọ ký không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột. Đối với những thiện nam ấy, Ta càng sinh tùy hỷ. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì Ta thấy họ đã phát nguyện rộng lớn, ý Nghĩ và lời nói tương xứng nhau. Những thiện nam ấy ở đời sau, nhất định có thể an lập vô lượng trăm ngàn các loài hữu tình, làm cho phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, tu hạnh Bồ-tát; chỉ rõ, dẫn dắt, khuyến khích, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng, khiến cho được thọ ký quả vị không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột.
Các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, cũng ở chỗ vô lượng chư Phật trong quá khứ mà phát nguyện như thế. Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong quá khứ đối với nguyện của những người ấy cũng rất tùy hỷ; quán xét ý Nghĩ và lời nói của những người ấy nhất định tương xứng vậy.
Các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, tin hiểu rộng lớn; tu hạnh rộng lớn, nguyện sinh về cõi nước của chư Phật ở phương khác, nơi đang có Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Những người ấy nghe pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa xong, là có thể an lập vô lượng trăm ngàn các loài hữu tình trong cõi Phật kia, làm cho phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, tu hạnh Bồ-tát; chỉ dạy, khuyến khích, dẫn dắt, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng, khiến cho được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột.
Xá-lợi Tử bạch Phật:
–Kỳ diệu thay, kính bạch Thế Tôn! Phật đối với các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại và tâm hành sai khác của các hữu tình. Chư Phật, Bồ-tát đều chứng biết, đều hiểu rõ.
Kính bạch Thế Tôn, nếu các Bồ-tát có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-
đa, biên chép, giảng thuyết, làm cho được lưu bố rộng rãi, các Bồ-tát này ở đời vị lai sẽ siêng năng tìm cầu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không dừng nghỉ, thì người đó đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa có lúc nào đạt được, có lúc chẳng đạt được không?
Phật bảo Xá-lợi Tử:
–Các Bồ-tát này thường tìm cầu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không dừng nghỉ, thì tất cả mọi lúc đều đạt được, không có lúc nào không được. Hoặc có lúc không cầu nhưng cũng tự nhiên đạt được, vì chư Phật, Bồ-tát thường hộ niệm vậy.
Xá-lợi Tử bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát này đối với kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa, tất cả mọi lúc đều đạt được, không có lúc nào không đạt được, hay là đối với kinh điển tương ưng với sáu pháp Ba-la-mật-đa mới có thể thường đạt được?
Phật bảo Xá-lợi Tử:
–Nếu các Bồ-tát thường đối với kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa mà dũng mãnh tin cầu, chẳng đoái Nghĩ đến thân mạng mà có lúc chẳng đạt được các kinh điển khác, thì không có lẽ ấy. Vì sao? Xá-lợi Tử, các Bồ-tát này vì hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột, mà chỉ dạy, khuyến khích, dắt dìu, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng các loài hữu tình, làm cho thọ trì, đọc tụng kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa và kinh điển khác, thì cũng chính mình có ở trong đó, siêng năng tu học, nhờ năng lực của phước này nên tùy theo sinh ra ở chỗ nào, tự nhiên thường gặp kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa và các kinh điển khác tương ưng với sáu pháp Ba-la-mật-đa, thường không xả bỏ.
Phẩm 11: VIỆC MA
Bấy giờ Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Thế Tôn dạy các thiện nam trụ Bồ-tát thừa là khi tu thiện pháp có các việc ma xảy ra. Thế nào là việc ma của Bồ-tát?
Phật bảo Thiện Hiện:
–Nếu các Bồ-tát muốn diễn nói pháp yếu, nhưng biện luận lâu
mới phát sinh thì Bồ-tát nên biết, đó là việc ma; hoặc vừa diễn nói pháp yếu, biện luận sinh liền, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc nói pháp yếu, biện luận sinh quá mức, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc điều muốn nói chưa hết liền ngưng, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc nói pháp yếu ngôn từ lẫn lộn, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc nói pháp yếu ngôn từ gián đoạn, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc khi nói pháp, các việc chống trái khởi lên, làm cho điều muốn nói chẳng được vừa lòng, Bồ-tát nên biết đó là việc ma.
Này Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép… kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì hoặc uốn mình, ợ ngáp; hoặc cười giỡn với nhau; hoặc khinh chê lẫn nhau; hoặc thân tâm dao động; hoặc thất niệm tán loạn; hoặc văn cú đảo ngược; hoặc lầm lẫn Nghĩa lý; hoặc tâm chẳng được thấm nhuần vị ngon chất bổ nên sinh nhàm chán, xả bỏ; hoặc việc ngang trái chợt phát sinh; hoặc trái chống lẫn nhau… Do những việc như thế, việc làm chẳng thành tựu, Bồ-tát nên biết đó là việc ma.
Này Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi nghe thuyết kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, hoặc Nghĩ: “Ta ở trong đó chẳng được nhận thọ ký thì nghe làm gì?” Hoặc Nghĩ: “Trong đó chẳng nói đến tên của chúng ta thì nghe làm gì?” Hoặc Nghĩ: “Trong đó chẳng nói thành ấp, xóm làng, nơi sinh quán của chúng ta thì nghe làm gì?” Do những duyên này, tâm không thanh tịnh, liền rời chỗ ngồi đứng dậy, nhàm chán bỏ đi, không có lòng quyến luyến, đoái tưởng. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện nên biết, nếu các Bồ-tát khi nghe thuyết kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, tâm không thanh tịnh, nhàm chán bỏ đi, thì theo chỗ người kia đã khởi tâm không thanh tịnh nhàm chán bỏ kinh này, cất bước chân đi nhiều hay ít, bèn giảm chừng ấy kiếp số công đức, bị chừng ấy kiếp số tội chướng ngại Bồ-đề. Chịu tội kia xong, phải trở lại chừng ấy thời gian phát tâm siêng năng tinh tấn tu hạnh Bồ-tát mới có thể phục hồi lại như xưa, thế nên gọi đó là việc ma của Bồ-tát.
Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát xả bỏ kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, để có thể đưa đến trí Nhất thiết trí; rồi trở lại học các kinh điển khác, tùy thuận Nhị thừa, thì chẳng thể đưa đến trí
Nhất thiết trí, vì xả bỏ cội gốc, vin theo nhánh lá, nên biết, đó là việc ma. Vì sao? Vì kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể phát sinh công đức thù thắng thế gian, xuất thế gian của Bồ-tát. Do đó có thể đưa đến trí Nhất thiết trí. Nếu học kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì chính là học công đức thù thắng thế gian, xuất thế gian của Bồ-tát, mau có thể đưa đến trí Nhất thiết trí.
Thiện Hiện nên biết, như con chó đói ngu ngốc bỏ chủ nuôi, lại đi theo kẻ tôi tớ mà cầu kiếm ăn. Cũng thế, tương lai sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa. Hạng ngu si này bỏ gốc tìm ngọn, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.
Thiện Hiện, ví như có người muốn xem vóc dáng lớn nhỏ, hình loại tốt xấu của hương tượng, gặp được hương tượng chẳng xem, lại tìm dấu chân của nó, nên biết, loại người như thế rất là ngu si.
Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa, hạng ngu si này bỏ gốc tìm ngọn, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.
Thiện Hiện, ví như có người muốn có ngọc báu nên tìm tới biển lớn. Đến được bờ biển, không vào biển lớn, lại xem xét dấu chân trâu, Nghĩ rằng: “Lượng sâu rộng của nước trong biển cả đâu bằng đây! Trong đấy chắc cũng có các ngọc báu.” Nên biết, hạng người như thế rất là ngu si.
Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa, hạng ngu si này bỏ gốc tìm ngọn, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.
Thiện Hiện, như có thợ khéo, hoặc học trò của ông ta, muốn tạo cung điện lớn như cung điện thù thắng của Thiên đế Thích. Thấy cung điện kia xong, nhưng lại làm theo mô hình cung điện Nhật nguyệt. Nên biết, hạng người như thế rất là ngu si.
Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa, hạng ngu si này bỏ lớn tìm nhỏ, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.
Thiện Hiện, như có người muốn thấy Chuyển luân thánh vương, thấy rồi chẳng nhận biết, bỏ đi nơi khác. Thấy vua nước nhỏ, xem xét hình tướng của vua đó và Nghĩ: “Hình tướng, uy đức của Chuyển luân
thánh vương đâu hơn người này.” Nên biết, người đó rất là ngu si.
Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa, hạng ngu si này bỏ hơn tìm kém, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.
Thiện Hiện, như có người đói được bữa ăn ngon có trăm vị, lại bỏ để đi tìm cầu cơm của loại lúa sáu mươi ngày. Nên biết, người kia rất là ngu si.
Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si này bỏ hơn cầu kém, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.
Thiện Hiện, như có người nghèo được ngọc báu vô giá, bỏ đi không lấy, mà trở lại lấy thủy tinh. Nên biết, người đó rất là ngu si.
Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; người ngu si đó bỏ hơn lấy kém, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.
Thiện Hiện, có các Bồ-tát ngay trong khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tư duy, tu tập kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có nhiều biện luận bỗng phát sinh, ưa nói vô số pháp môn sai khác, làm cho việc biên chép… không được hoàn tất; Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể biên chép được chăng?
Thế Tôn bảo Thiện Hiện:
–Chẳng được! Nếu thiện nam trụ Bồ-tát thừa, khi biên chép… kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, Nghĩ: “Ta dùng văn tự biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, văn tự như thế chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa”, hoặc nương văn tự chấp có Bát-nhã ba-la-mật-đa; Bồ-tát nên biết đó là việc ma. Bấy giờ nên dạy Bồ-tát kia rằng: “Ông không nên chấp có văn tự, có thể biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu chấp như thế thì đó là việc ma. Nếu bỏ chấp này thì liền bỏ việc ma.”
Thiện Hiện, nếu khi các Bồ-tát đang biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà Nghĩ đến cõi nước, thành ấp, vương đô, phương hướng, nơi chốn, thầy bạn; hoặc Nghĩ đến cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bè bạn,
vua tôi; hoặc Nghĩ đến trộm cướp, các cầm thú hung dữ, người ác, quỷ ác; hoặc Nghĩ nhiều người hội họp, múa hát, dạo chơi, đền ân trả oán; hoặc Nghĩ đến cơm ăn, áo mặc, giường nằm và những của cải riêng tư khác; hoặc Nghĩ làm ra tụng văn, thơ, luận; hoặc Nghĩ thờøi tiết nóng lạnh, mùa màng được mất; hoặc Nghĩ voi ngựa, các việc nước lửa…; hoặc Nghĩ các sự nghiệp khác đã tạo… thì Bồ-tát nên biết, đó đều là việc ma.
Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà được nhiều danh lợi và sự cung kính cúng dường, người đó do nhân duyên này mà bỏ sự nghiệp đã làm. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà có ác ma tìm cách đem các thứ sách luận nghị thế tục, hoặc là kinh điển tương ưng với Nhị thừa, trao cho Bồ-tát đó và nói thế này: “Kinh điển biên chép này Nghĩa lý thâm áo, nên siêng năng tu học, bỏ các thứ kinh đã học kia đi.” Nếu Bồ-tát này có phương thiện thiện xảo thì không nên nhận, vì kinh sách kia chẳng thể đưa đến trí Nhất thiết trí. Nếu Bồ-tát này nhận kinh sách ác ma đã trao, bỏ kinh đang học thì Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người nghe pháp, muốn nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa; người nói pháp, ưa thích lười biếng, không muốn nói; hoặc người ngược lại, hai bên vì vậy không hòa hợp, chẳng đạt được giảng thuyết và lãnh thọ. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người nghe pháp có đủ khả năng nhớ hiểu, ưa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa. Người thuyết pháp muốn đi đến phương khác, không muốn nói cho người đó, hoặc ngược lại, như vậy hai bên không hòa hợp, không đạt được việc giảng thuyết và lãnh thọ. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người thuyết pháp ưa chuộng danh lợi, người nghe pháp không muốn ban cho, hoặc ngược lại; hai bên không hòa hợp, không đạt được việc giảng thuyết và lãnh thọ. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người nghe pháp có tâm tin ưa, muốn nghe Bát-nhã
ba-la-mật-đa; người thuyết pháp học tụng không thông suốt, không thể thuyết; hoặc người thuyết pháp đọc tụng thông suốt, ưa thuyết cho người nghe. Người nghe pháp nghi không thông suốt, không muốn lắng nghe, lãnh thọ. Hai bên không hòa hợp, không đạt được việc thuyết giảng và lắng nghe, Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người thuyết pháp ưa thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho người. Người nghe pháp không muốn nghe và lãnh thọ, hoặc ngược lại; hai bên không hòa hợp, không đạt được thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người nghe pháp ưa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, người nói pháp thân thể quá mỏi mệt, bị buồn ngủ che lấp, không thể thuyết, hoặc ngược lại; như vậy là hai bên không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà có người đến nói các thứ việc khổ nơi ba nẻo ác, khuyên bỏ Bồ-đề; hoặc có người đến nói các thứ việc vui ở nẻo trời, người; đều là vô thường, khổ, không, vô ngã, khuyên vào Niết-bàn… Người kia do lời nói này, nên việc biên chép… không được rốt ráo, trong lòng buồn khổ. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người thuyết pháp ưa thống lãnh đồ chúng, thích lo toan việc của người, không lo việc của mình. Người nghe pháp một đời không hệ lụy, chuyên sửa việc mình, chẳng lo việc của người, hoặc ngược lại; hai bên như vậy là không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người thuyết pháp ưa thích chỗ huyên náo tạp nhạp; người nghe pháp không ưa thích chỗ huyên náo tạp nhạp, hoặc ngược lại; hai bên như vậy là không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người thuyết pháp muốn đi đến phương khác, kể cả chỗ nguy hại đến thân mạng; người nghe pháp sợ mất thân mạng, không muốn cùng đi; hoặc ngược lại; hai bên như vậy là không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người thuyết pháp muốn đi đến phương khác, nơi
quốc độ có nhiều giặc cướp, bệnh tật, đói khát. Người nghe pháp lo sợ khó khăn gian khổ kia, không chịu cùng đi, hoặc ngược lại; hai bên như vậy là không hòa hợp, không đạt được việc nói và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người thuyết pháp muốn đi đến phương khác, đường sá đi qua toàn là, đồng vắng hoang vu hiểm trở, có nhiều giặc cướp, những kẻ rất xấu xí và ác thú, thợ săn, rắn độc… đáng sợ. Người nghe pháp muốn đi theo người đó. Người nói pháp tìm cách nói thử rằng: “Ngươi nay vì lẽ gì, vô cớ theo ta muốn đi đến các chỗ hiểm nạn như thế? Nên suy Nghĩ kỹ, chớ để sau lo buồn, hối hận.” Người nghe pháp nghe xong, Nghĩ: “Thầy đúng là không muốn cho ta đi theo. Giả sử ta cố đi theo, chắc gì được nghe pháp!” Do nhân duyên này, nên không đi theo thầy, hai bên không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, người thuyết pháp có nhiều thí chủ, thường theo tiễn đưa, đón rước nhau. Người nghe pháp đến xin thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa, hoặc xin biên chép, thọ trì, đọc tụng… đúng như lời dạy để tu hành. Người kia vì nhiều sự duyên làm trở ngại nên không rảnh để chỉ dạy cho, người nghe pháp sinh lòng giận hờn. Về sau tuy được chỉ dạy cho, nhưng không nghe nhận; hai bên như vậy cũng không hòa hợp, không đạt được việc dạy trao, nghe nhận, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, có các ác ma biến làm các thứ hình tượng, đến chỗ Bồ-tát, tìm cách phá hoại làm cho kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không được biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy và giảng thuyết cho người.
Thế nên này Thiện Hiện, thiện nam trụ Bồ-tát thừa, khi biên chép, thọ trì… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu có sự trở ngại; Bồ-tát nên biết, đó đều là việc ma.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, do duyên gì ác ma biến làm các hình tượng đến chỗ Bồ-tát tìm cách phá hoại, làm cho kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa không được biên chép cho đến giảng thuyết…?
Phật bảo Thiện Hiện:
–Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh trí Nhất thiết trí của
Như Lai, trí Nhất thiết trí của Như Lai có thể sinh ra Phật giáo, Phật giáo có thể sinh ra Diệu tuệ của hữu tình, Diệu tuệ của hữu tình có thể chứng vô biên các sự dứt trừ phiền não; phiền não dứt thì tất cả ác ma không làm gì được. Các ác ma kia không làm gì được nên sinh buồn khổ như bị tên găm vào tim. Chúng Nghĩ: “Ta chớ để cho Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này làm trống khuyết cảnh giới của ta”, cho nên ác ma biến làm các hình tượng, đến chỗ Bồ-tát tìm cách phá hoại, làm cho kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa không được biên chép cho đến diễn thuyết.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, ác ma biến làm các hình tượng, đến chỗ Bồ-tát tìm cách phá hoại như thế nào?
Phật bảo Thiện Hiện:
–Các ác ma biến làm đủ thứ các hình tượng, đến chỗ Bồ-tát tìm cách phá hoại, làm cho người đó nhàm chán, hủy bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Nghĩa là nói thế này: “Ông đã tụng tập kinh điển không tướng, chẳng phải chân thật Bát-nhã ba-la-mật-đa. Ta đã tụng học kinh điển hữu tướng là chân thật Bát-nhã ba-la-mật-đa.” Khi ma nói lời ấy, có các Bồ-tát chưa được thọ ký, liền sinh tâm nghi ngờ kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Do nghi ngờ, nên sinh nhàm chán, hủy báng kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa. Do nhàm chán, hủy báng nên không biên chép cho đến diễn thuyết… Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Thiện Hiện, các ác ma biến làm các thứ hình tượng, đến chỗ Bồ-tát, thưa Bồ-tát rằng: “Các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chỉ chứng Niết-bàn, được quả Thanh văn, hoặc chứng đắc Độc giác Bồ-đề, nhưng chắc chắn không thể chứng đắc Phật quả, thì có lý do gì mà bày ra những việc nhọc nhằn này?” Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.
Phẩm 12: CHÂN NHƯ
Thiện Hiện, khi biên chép… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sẽ có nhiều việc ma làm trở ngại, Bồ-tát nên biết rõ. Biết rõ rồi, phải siêng năng tinh tấn, Nghĩ đúng, hiểu đúng, tìm cách xa lìa.
Thiện Hiện bạch Phật:
–Đúng vậy, kính bạch Thế Tôn! Đúng vậy, kính bạch
Thiện Thệ! Khi biên chép… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tất có nhiều sự trở ngại. Ví như ngọc thần báu lớn vô giá, khó giữ được an toàn vì lắm kẻ muốn cướp. Cũng vậy, Bát-nhã ba-la-mật-đa lý thú sâu xa, đầy đủ công đức thù thắng nên các chúng Bồ-tát khi biên chép… có nhiều ác ma làm trở ngại. Mặc dù chúng có ý muốn xấu ác nhưng không thể thành tựu. Vì sao? Vì người ngu si mới bị ma làm mê hoặc. Thiện nam nào mới học Đại thừa, khi biên chép… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, vì vậy cũng bị trở ngại.
Phật bảo Thiện Hiện:
–Đúng vậy, đúng vậy! Có người ngu si, phước tuệ mỏng, kém, không tin ưa pháp rộng lớn. Thiện nam nào mới học Đại thừa, khi biên chép… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, vì vậy cũng bị trở ngại. Ở đời vị lai, có người ngu si, phước tuệ mỏng kém, tự mình không thể tin ưa Bát-nhã ba-la-mật-đa, thấy người khác khi biên chép… kinh kia; nương oai lực của ma làm cho trở ngại. Nên biết, hạng người như thế mắc tội vô biên, luân hồi nhiều kiếp, chịu các khổ kịch liệt.
Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép… Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không bị các việc ma, thì nên biết đó đều là nhờ năng lực, oai thần của Phật. Vì sao? Vì quyến thuộc của ác ma mặc dù siêng năng, luôn tìm cách muốn làm trở ngại Bát-nhã ba-la-mật-đa; nhưng các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng siêng năng tìm cách hộ niệm, bảo vệ, làm cho những người biên chép… không bị các trở ngại.
Thiện Hiện, ví như người phụ nữ có nhiều con cái, hoặc năm, hoặc mười, cho đến trăm ngàn; người mẹ bị bệnh, các con mỗi người đều siêng năng tự tìm kiếm thuốc chữa, đều Nghĩ: “Làm cách nào để cho bệnh của mẹ ta được lành, để thân không bị trở ngại, tên tuổi không bị diệt mất, sống lâu, an vui, chẳng sinh khổ thọ. Các thứ vui đẹp đều quy về mẹ ta. Vì sao? Vì mẹ sinh đẻ, nuôi nấng chúng ta, chỉ dạy công việc thế gian rất là khó nhọc.”
Nghĩ như thế xong, tranh nhau đặt bày phương tiện, tìm việc yên ổn, che chở cho thân mẹ, chẳng để cho muỗi mòng, rắn rít, bọ cạp, mưa gió, Nhân phi nhân… không đáng ưa, xúc chạm, siêng năng gắng sức chữa trị, làm cho khỏi hẳn bệnh, sáu căn thanh tịnh, không còn các
buồn khổ. Lại dùng các thứ nhạc cụ tốt đẹp nhất cung kính cúng dường và nói thế này: “Mẹ ta sinh đẻ, nuôi dưỡng, thương xót chúng ta, dạy bảo chỉ vẻ tất cả sự nghiệp thế gian. Chúng ta lẽ nào không đền ân mẹ?”
Cũng vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thường dùng vô số phương tiện thiện xảo hộ niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa. Người nào thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết, hoặc biên chép… Như Lai cũng dùng vô số phương tiện ân cần hộ niệm, làm cho không bị tổn hại. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong các thế giới khác, hiện tại ở mười phương luôn thương xót, làm lợi ích an vui cho các hữu tình; cũng dùng vô số phương tiện thiện xảo hộ niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa, làm cho các ác ma không thể hủy diệt, ngược lại được trụ lâu làm lợi ích an vui cho tất cả thế gian. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể sinh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hay có thể hiển bày rõ ràng đúng đắn trí Nhất thiết trí, có thể chỉ dạy thật tướng của các pháp thế gian. Trí Nhất thiết trí cũng từ đó mà sinh ra.
Thiện Hiện nên biết, chư Phật ba đời, đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, siêng năng tinh tấn tu học, chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Thế nên, Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể sinh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, có thể hiển bày rõ ràng đúng đắn trí Nhất thiết trí, có thể chỉ dạy thật tướng của các pháp thế gian.
Thiện Hiện bạch Phật:
–Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể chỉ dạy thật tướng của các pháp thế gian? Phật giảng thuyết pháp nào gọi là thế gian?
Phật bảo Thiện Hiện:
–Phật thuyết năm uẩn gọi là thế gian. Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể chỉ dạy thế gian sắc…, năm uẩn không có tướng biến đổi, hư hoại, nên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể chỉ thật tướng các pháp thế gian. Vì sao? Vì sắc… năm uẩn không có tự tánh, nên gọi là không, vô tướng, vô nguyện, tức chân pháp giới. Chẳng phải vì các pháp không… mà có thể biến đổi, hư hoại, nên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể chỉ dạy thật tướng các pháp thế gian.
Thiện Hiện, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa để có thể chứng biết khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình, trình bày vô số tâm hạnh sai khác, nên nói: “Bát-nhã ba-
la-mật-đa có thể chỉ bày thật tướng các pháp thế gian.”
Thiện Hiện, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa, chứng biết như thật tâm tán loạn của vô lượng, vô số, vô biên hữu tình; vì do pháp tánh nên không có tánh của tâm tán loạn. Đối với tâm sơ sài, vì tận diệt, vì lìa xa nên không có tánh của tâm sơ sài. Các tâm có tham, do tánh như thật nên chẳng phải có tâm tham. Các tâm có sân, do tánh như thật nên chẳng phải có tâm sân. Các tâm có si, do tánh như thật nên chẳng phải có tâm si. Trong các sự lìa tâm tham, chẳng phải có các sự lìa. Trong các sự lìa tâm sân, chẳng phải có các sự lìa. Trong các sự lìa tâm si, chẳng phải có các sự lìa. Còn đối với tâm rộng lớn thì không tăng, không giảm, cũng chẳng phải xa lìa, vì đã xa lìa thì không có tánh tâm rộng lớn. Đối với tâm lớn thì không đến, không đi, cũng không trụ vào đâu, vì không có tánh tâm lớn. Các tâm là vô lượng, không sinh, không diệt, không trụ, không khác, không chỗ nương tựa, giống như hư không rộng lớn, vì chẳng phải tâm vô lượng. Các tâm vô kiến vì không có tướng có thể đắc, vì xa lìa các thứ cảnh; chẳng phải tâm vô kiến. Vì chẳng thể thấy tâm, chẳng phải cảnh của ba loại mắt, vì không có tánh của tâm, nên chẳng phải là không thể thấy tâm.
Do những Nghĩa như thế nên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể chỉ bày thật tướng các pháp thế gian.
Thiện Hiện, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa, chứng biết như thật vô lượng, vô số, vô biên hữu tình, hoặc xuất hiện, hoặc ẩn mất; Nghĩa là biết như thật pháp tâm, tâm sở của loài hữu tình kia hoặc xuất hiện, hoặc ẩn mất, đều nương sắc, thọ, tưởng, hành, thức mà sinh ra; đó là pháp tâm, tâm sở của các hữu tình
Hoặc có người nương sắc, thọ, tưởng, hành, thức chấp Như Lai sau khi Niết-bàn, hoặc có, hoặc chẳng có, hoặc cũng có, cũng chẳng có; hoặc chẳng phải có, chẳng phải không có. Chính đây là chắc thật, ngoài ra đều hư dối.
Hoặc có người nương sắc, thọ, tưởng, hành, thức; chấp ngã và thế gian hoặc thường, hoặc vô thường, hoặc cũng thường, cũng vô thường, hoặc chẳng phải thường, chẳng phải vô thường. Chính đây là chắc thật, ngoài ra đều hư dối.
Hoặc có người nương sắc, thọ, tưởng, hành, thức; chấp ngã và thế gian hoặc có biên giới, hoặc không biên giới, hoặc cũng có biên giới, cũng không biên giới, hoặc chẳng phải có biên giới, chẳng phải không biên giới. Chính đây là chắc thật, ngoài ra đều hư dối.
Hoặc có người nương sắc, thọ, tưởng, hành, thức chấp mạng chính là thân, hoặc là khác thân. Chính đây là chắc thật, ngoài ra đều hư dối.
Như vậy, này Thiện Hiện, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa, chứng biết như thật vô lượng, vô số, vô biên hữu tình hoặc xuất hiện, hoặc ẩn mất.
Thiện Hiện, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa, chứng biết như thật vô lượng, vô số, vô biên hữu tình hoặc xuất hiện, hoặc ẩn mất; Nghĩa là biết như thật các sắc, thọ, tưởng, hành, thức có được đều như chân như, không hai không khác.
Thiện Hiện nên biết, chân như của Như Lai tức là chân như năm uẩn. Chân như năm uẩn tức là chân như thế gian. Chân như thế gian tức là chân như tất cả pháp. Chân như tất cả pháp tức là chân như quả Dự lưu. Chân như quả Dự lưu tức là chân như quả Nhất lai. Chân như quả Nhất lai tức là chân như quả Bất hoàn. Chân như quả Bất hoàn tức là chân như quả A-la-hán. Chân như quả A-la-hán tức là chân như Độc giác Bồ-đề. Chân như Độc giác Bồ-đề tức là chân như tất cả hạnh Đại Bồ-tát. Chân như tất cả hạnh Đại Bồ-tát tức là chân như của quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật. Chân như của quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật tức là chân như của tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Chân như của tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác tức là chân như của tất cả hữu tình.
Thiện Hiện nên biết, chân như như thế đều không lìa nhau; chẳng phải một, chẳng phải khác, không cùng tận, không hai, cũng không hai phần, không thể phân biệt.
Thiện Hiện nên biết, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa, chứng rốt ráo chân như tất cả pháp, mới đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Do vậy nên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể sinh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, là mẹ của Như Lai, thường chỉ dạy thật tướng các pháp thế gian cho Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.
Thiện Hiện nên biết, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đều
nương Bát-nhã ba-la-mật-đa, để có thể hiểu biết như thật chân như các pháp, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác. Do hiểu biết như thật tướng chân như, nên gọi danh hiệu Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chứng chân như, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, rất là sâu xa, khó thấy, khó biết. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều dùng các pháp chân như, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác như thế để tuyên thuyết, chỉ dạy, phân biệt rõ ràng tất cả hạnh của Đại Bồ-tát, của quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật. Chân như, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác như thế, ai có thể tin hiểu? Chỉ có Đại Bồ-tát không thoái chuyển và Đại A-la-hán viên mãn các nguyện cùng các thiện nam… đầy đủ chánh kiến, nghe Phật thuyết chân như sâu xa, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, có thể sinh tin hiểu. Như Lai nương vào tánh chân như, tự mình chứng đắc, phân biệt chỉ rõ cho người kia.
Phật bảo Thiện Hiện:
–Đúng vậy, đúng vậy! Vì sao? Vì chân như vô tận nên sâu xa. Chỉ có Như Lai Hiện Đẳng Chánh Giác mới có thể tuyên thuyết chỉ dạy cho chúng Đại Bồ-tát, làm cho họ phát sinh tin hiểu về tướng chân như sâu xa vô tận.
Thiện Hiện nên biết, sắc vô tận nên chân như vô tận. Sắc sâu xa nên chân như sâu xa. Sắc cùng với chân như không sai khác. Thọ, tưởng, hành, thức vô tận nên chân như vô tận. Thọ, tưởng, hành, thức sâu xa nên chân như sâu xa. Thọ, tưởng, hành, thức cùng chân như không sai khác.
Thiện Hiện nên biết, nhãn xứ vô tận nên chân như vô tận. Nhãn xứ sâu xa nên chân như sâu xa. Nhãn xứ cùng chân như không sai khác. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ vô tận nên chân như vô tận. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ sâu xa nên chân như sâu xa. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cùng chân như không sai khác.
Thiện Hiện nên biết, sắc xứ vô tận nên chân như vô tận. Sắc xứ sâu xa nên chân như sâu xa. Sắc xứ cùng chân như không sai khác. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ vô tận nên chân như vô tận. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ sâu xa nên chân như sâu xa. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cùng chân như không sai khác.
Thiện Hiện nên biết, nhãn giới vô tận nên chân như vô tận. Nhãn giới sâu xa nên chân như sâu xa. Nhãn giới cùng chân như không sai khác. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới vô tận nên chân như vô tận. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới sâu xa nên chân như sâu xa. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cùng chân như không sai khác.
Thiện Hiện nên biết, sắc giới vô tận nên chân như vô tận. Sắc giới sâu xa nên chân như sâu xa. Sắc giới cùng chân như không sai khác. Thanh, hương, vị, xúc, pháp giới vô tận nên chân như vô tận. Thanh, hương, vị, xúc, pháp giới sâu xa nên chân như sâu xa. Thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cùng chân như không sai khác.
Thiện Hiện nên biết, nhãn thức giới vô tận nên chân như vô tận. Nhãn thức giới sâu xa nên chân như sâu xa. Nhãn thức giới cùng chân như không sai khác. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới vô tận nên chân như vô tận. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới sâu xa nên chân như sâu xa. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cùng chân như không sai khác.
Thiện Hiện nên biết, tất cả pháp vô tận nên chân như vô tận. Tất cả pháp sâu xa nên chân như sâu xa. Tất cả pháp cùng chân như không sai khác vậy. Thế nên chân như rất khó tin hiểu.
