Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Pháp Hành

Pháp Hành

Tác giả: Thích Tâm Minh - Thích Tâm Chơn - Soạn Tập. Năm xuất bản: 2014. Số trang: 355.

Chương 14: Nguyện Đoạn Nhất Thiết Ác (Trang 133 - 142)

NGUYỆN ĐOẠN NHẤT THIẾT ÁC
Nguyên Giác Hoàng
 
Người xuất gia có ba điều nguyện quan trọng nói rõ công hạnh tu tập theo giáo pháp giác ngộ của Phật. Đó là nguyện đoạn nhất thiết ác, nguyện tu nhất thiết thiện, thệ độ nhất thiết chúng sinh. Ba điều nguyện mang tính định hướng tu học này nhằm giúp cho người xuất gia nuôi lớn ý chí giác ngộ, có công năng làm giảm thiểu điều ác, tăng trưởng điều lành, hướng đến hoàn thiện chính mình và hoàn thiện cho cuộc đời. Trong ba điều nguyện này, điều thứ nhất - nguyện đoạn nhất thiết ác - có ý nghĩa quan trọng hơn cả.
Nguyện tức là xác lập, nhắc nhở, thôi thúc tâm, nuôi lớn ý chí, hướng tâm mạnh mẽ đến một việc gì đó mà mình mong muốn thực hiện. Đó chính là ý nghĩa Chánh tinh tấn (Sammà-vàyàma) được nói đến trong đạo Phật. Nó có công năng làm mạnh mẽ tâm thức, thúc đẩy ý chí nỗ lực, dẫn dắt mọi hành vi theo đúng đường hướng đã được xác định.
Nguyện đoạn nhất thiết ác tức là phát tâm dũng mãnh trong việc đoạn trừ điều ác, quyết tâm dứt trừ cái ác, chú tâm đến việc loại bỏ hoàn toàn mọi động cơ, mọi hành vi ác, bất thiện về thân, về lời, về ý, kiên quyết không để cho chúng sinh khởi, nỗ lực đoạn tận chúng. Đây là tâm nguyện căn bản của người con Phật, có công năng mở lối cho tiến trình tu tập hoàn thiện bản thân. Thực hiện được điều nguyện thứ nhất này thì hai điều nguyện tiếp theo dễ dàng được thành tựu. Vì căn bản của lối sống hiền thiện và từ tâm đều bắt nguồn từ việc chấm dứt làm ác hay từ những hành vi không có tham, sân, si đi kèm. Người con Phật được khuyên dốc tâm làm điều lành nhưng căn bản là nỗ lực dứt trừ điều ác, đặc biệt là gốc rễ xấu ác tham, sân, si. Đây là đặc điểm khá tế nhị của giáo pháp Đức Phật, cốt yếu nhấn mạnh đến động cơ trong sáng hay nhân tố hiền thiện của mọi hành động. Vì chỉ có chấm dứt gốc rễ xấu ác (tham, sân, si) hay chỉ với động cơ trong sáng (vô tham, vô sân, vô si) thì mọi hành vi hay việc làm của con người, dù lớn hay nhỏ, mới thực sự hiền thiện và mới đưa đến cứu cánh an lạc, lợi mình lợi người. Chính vì vậy mà trong phần định nghĩa về thiện nghiệp, đạo Phật nhấn mạnh đến sự dứt trừ các ác nghiệp (sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếrn, tham đục, sân hận, tà
kiến1 Nói khác đi, quyết tâm dứt bỏ điều ác tức là đồng nghĩa với nỗ lực làm điều lành.
Thế nào là nguyện đoạn nhất thiết ác? Đức Phật cho chúng ta một lời khuyên về việc phát khởi tâm nguyện đoạn trừ mọi điều ác và chỉ rõ cách thức ứng dụng:
“Này Cunda, Ta nói rằng sự khởi tâm rất có lợi ích cho các thiện pháp, còn nói gì thân nghiệp, khẩu nghiệp phù hợp với tâm ý. Do vậy, này Cunda:
“Những kẻ khác có thể làm hại, chúng ta ở đây sẽ không làm hại”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể sát sanh, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ sát sanh”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể lấy của không cho, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ lấy của không cho", cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻkhác có thể không phạm hạnh, ta ở đây sẽ sống phạm hạnh”, cần phải khởi tâm như vậy.
_______________
1 Kinh Chánh tri kiến, Trung Bộ, Kinh Cunda, người thợ rèn, Tăng Chi Bộ.
“Những kẻ khác có thể nói láo, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói láo", cần phải khởi tâm như vậy.
 “Những kẻ khác có thể nói hai lưỡi, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói hai lưỡi”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể nói lời độc ác, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói lời độc ác”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể nói lời phù phiếm, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói lời phù phíếm”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể tham dục, chúng ta ở đây sẽ không tham dục”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có sân tâm, chúng ta ở đây sẽ không có sân tâm”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà kiến, chúng ta ở đây sẻ có chánh kiến”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà tư duy, chúng ta ở đây sẽ có chánh tư duy”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà ngữ, chúng ta ở đaay sẽ có chánh ngữ”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà nghiệp, chúng ta ở đây sẽ có chánh nghiệp", cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà mạng, chúng ta ởđây sẽ có chánh mạng”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà tinh tấn, chúng ta ởđây sẽ có chánh tính tấn”, cần phải khởi tâm như vậy. "
“Những kẻ khác có thể có tà niệm, chúng ta ở đây sẽ có chánh niệm", cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà định, chúng ta ở đây sẽ có chánh định”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà trí, chúng ta ở đây sẽ có chánh trí", cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có tà giải thoát, chúng ta ở đây sẽ có chánh giải thoát”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể bị hôn trầm thụy miên chi phối, chúng ta ở đây sẽ không có hôn trầmthụy miên chi phối”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể có trạo hối, chúng ta ở đây sẽ không có trạo hối”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể nghi hoặc, chúng ta ở đây sẽ trừ diệt nghi hoặc”, cần phải l<hƠl tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể phẩn nộ, chúng ta ở đây sẽ không có phẫn nộ”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể oán hận, chúng ta ở đây sẽ không có oán hận”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể hư ngụy, chúng ta ở đây sẽ không hư ngụy”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể não hại, chúng ta ở đây sẽ không nãohại”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể tật đố, chúng ra ằ đây sẽ không tật đố”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể xan tham, chúng ta ở đây sẽ không xan tham”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể man trá, chúng ta ở đây sẽ không man trá”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể khi cuống, ' chúng ta ở đây sẽ không khi cuống”1, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể ngoan cố, chúng ta ở đây sẽ không ngoan cố”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể cấp tháo, ? chúng ta ở đây sẽ không cấp tháo”1, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ—khác có thể kiêu mạn, chúng ta ở đây sẽ không kiêu mạn”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể quá mạn, chúng ta ở đây sẽ không quá mạn”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể khó nói, chúng ta đây sẽ dễ nói”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể là ác hữu, chúng ta ở đây sẻ là thiện hữu”, cần phải khởi tâm như vậy.
_____________________
1  Nghĩa là tự cao tự đại, hay ganh tỵ xem thường người khác
2 Nghĩa là cố chấp, cứng cõi.
“Những kẻ khác có thể phóng dật, chúng ta ở đây sẽ không phóng dật”, cân phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể là bất tín, chúng ta ở đây sẽ có tín tâm”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể không xấu hỗ, chúng ta ở đây sẽ có xấu hỗ”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể không sợ hãi, chúng ta ở đây sẽ có sợ hãi”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể nghe ít, chúng ta ở đây sẽ nghe nhiều”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể biếng nhác, chúng ta ở đây sẽ siêng năng”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể thất niệm, chúng ta ở đây sẽ an trú niệm”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể liệt tuệ, chúng ta ở đây sẽ thành tựu trí tuệ”, cần phải khởi tâm như vậy.
“Những kẻ khác có thể nhiễm thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó hành xả, chúng ta ở đây sẽ
không nhiễm thế tục, không cố chấp tư kiến, tánh dễ hành xả ”, cần phải phát tâm như vậy”.1
Người xuất gia được gọi là “kẻ ghê sợ cái xấu ác, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt (các ý tưởng ác, bất thiện)”, do đó cũng được gọi là “người nỗ lực làlàm cho dừng lại các ác, bất thiện pháp, những pháp làm ô nhiễm, đưa đến tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến sanh, già, chết trong tương lai”.2 Để làm được như vậy thì cần phải nhận rõ các điều ác kể cả gốc rễ của chúng (tham, sân, si), phải ý thức rõ sự nguy hại của điều ác để phát khởi tâm nguyện tinh tấn đoạn trừ. Khi người xuất gia phát nguyện đoạn trừ mọi điều ác thì cũng có nghĩa là vị ấy đang nỗ lực hướng thiện, đang vận dụng Chánh tinh tấn (Sammà-vàyàma) để làm giảm thiểu điều ác, tăng trưởng điều lành, từng bước hoàn thiện chính mình. Theo lời Phật thì vị ấy sẽ thành tựu mục đích đoạn tận khổ đau bởi lẽ vị ấy đang thực hành con đường hướng đến diệt trừ các bất thiện giới (akusalànam sìlànam nirodhàya patipanno), nghĩa là “khởi lên ý muốn nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, sách tấn tâm khiến cho các ác, bất thiện pháp từ trước chưa sanh không được sanh
_______________
1 Kinh Đoạn giảm, Trung Bộ.
2 Mã ấp đại Kinh, Trung Bộ, Pháp Cú, kệ số 265.
khởi; khởi lên ý muốn nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, sách tấn tâm khiến cho các ác, bất thiện pháp đã sanh được trừ diệt; khởi lên ý muốn nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, sách tấn tâm khiến cho các thiện pháp chưa sanh được sanh khởi; khởi lên ý muốn nỗ lực, tính tấn, quyết tâm, sách tấn tâm khiến cho các thiện pháp đã sanh được tăng trưởng, được quáng đại, được tu tập, được viên mãn”.1
_______________
1 Kinh Samanamandika, Trung Bộ
/39
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »