NHƯ THÂN NHÂN ĐÓN CHÀO
Diệu Huệ
Cứ mỗi dịp năm mới Tết đến, lòng tôi lại dấy lên một niềm vui khi nghĩ đến cảnh đoàn tụ vui vầy của nhiều gia đình trong không khí ấm áp của ngày xuân. Nhìn cảnh hàng loạt người tấp nập mua sắm quà Tết cho người thân tại các siêu thị hay kiên nhẫn sắp thành hàng hàng dài tại các bến xe chờ mua cho được tấm vé để quay về nhà cho kịp lúc mừng đón giao thừa cùng với gia đình, tôi lại thấy quý trọng chừng nào cái cảm giác hạnh phúc mà mọi người đang cố mang lại cho nhau vào những giây phút bận rộn cuối năm. Chỉ nghĩ đến thôi mà lòng đã ấm lại. Cảm giác bồi hồi háo hức của người khách từ phương xa về bắt nhịp với cảm giác mong ngóng mừng vui của thân bằng quyến thuộc tạo nên một khoog gian ngập tràn hạnh phúc. Nghĩ đến cảnh hội ngộ vui vầy ấy, lòng tôi lại chợt nhớ đến hai lời dạy quan trọng của Đức Phật ghi trong Kinh Pháp Cú, trong đó Ngài đã nói đến cái không khí hạnh phúc của ngày đoàn tụ thân thương đi kèm với những
lời khuyên thật giản dị mà hết sức lợi lạc cho viễn cảnh hạnh phúc an lạc lâu dài:
Khách lâu ngày ly hương,
An toàn từ xa về,
Bà con cùng thân hữu,
Hân hoan đón chào mừng.
Cũng vậy các phước nghiệp,
Đón chào người làm lành,
Đời này đến đời sau,
Như thân nhân đón chào.1
Lời Phật dạy nhẹ nhàng mà lợi lạc biết chừng nào! Phật nói đến cảnh đoàn tụ thân thương, nói đến một cảm nghiệm rất thực và rất đáng nhớ trong cuộc sống. Đó là cảm giác an lạccuủa những người con xa xứ được trở về hội ngộ đầm ấm bên gia đình và bạn bè thân thương sau những năm tháng bôn ba xứ người. Người về thật bình an, tràn đầy hạnh phúc, bởi khách về được an toàn và bởi sự hân hoan chào đón của tất cả mọi người.
Phật nói đến cảm nghiệm hạnh phúc con ngườixa xứ để làm gì? Để nhắc nhở và khuyến khích mọi người làm lành. Làm lành để luôn được thực nghiệm
__________________
1Kinh Pháp Cú, kệ số 219 – 220.
hạnh phúc an lạc, hạnh phúc hiện tại và an lạc tương lai. Vì người làm lành, làm các phước nghiệp, làm các nghiệp công đức thì sẽ nhận được hạnh phúc đời này và an lạc đời sau; giống như người khác ly hương luôn luôn được chào đón nồng ấm bởi những người thân yêu của mình vậy.
Phật dùng những hình ảnh người thân vui mừng chào đón kẻ ở xa về để nói lên cái cảm giác hạnh phúc an lạc của người làm lành. Người khách từ phương xa về thì được chào đó nnồng ấm bởi bạn bè và thân bằng quyến thuộc. Còn người làm các việc lành thì được hân hoan chào đón bởi chính các việc làm hiền thiện hay các phước nghiệp của mình. Chính các phước nghiệp mà người ấy đã nỗ lực tạo tác và tu tập sẽ quay trở lại chào đón người ấy, nồng ấm và thân thiết như thân nhân chào đón người khách phương xa trở về vậy. Chính các phước nghiệp ấy là nhân tố mang lại hạnh phúc cho người làm lành luôn luôn. Hạnh phúc ấy là niềm hân hoan an ổn tự nội. Nó là niềm vui của tâm thức khởi từ nếp sống chơn chánh, hiện thiện, không lỗi lầm, không ăn năn; niềm vui của cái tâm trong sáng đã nỗ lực làm mọi việc có ích cho người thân và cho người. Nó là cảm xúc an lạc nội tại phát sinh do tâm thanh tịnh nhận ra các phước nghiệp mà mình đã làm. Kinh Pháp Cú mô tả: “Nay vui, đời sau vui, làm phước hai đời vui; nó vui, nó an
vui, thấy phước nghiệp mình làm”.1 Nói rõ hơn, Phật khuyên mọi người phải biết ăn ở hiền lành, giữ tâm trong sáng hiền thiện, nỗ lực làm mọi việc chơn chánh lợi ích để tâm thức lúc nào cũng được thanh thản an lạc, lúc nào cũng tràn đầy niềm vui.
Một ý tứ khác rất đáng lưu tâm trong lời khuyên nhẹ nhàng của Phật, đó là viễn cảnh thanh bình lâu dài của sự sống. Phật nói đến hạnh phúc của đời này và cũng nói đến hạnh phúc của đời sau nữa. Con người sống ở đời không phải chết đi là hết. Chết chỉ là khởi đầu một tiến trình mới của sự sống. Đó chỉ là thời khắc trùng phùng, một thoáng quay về với chính mình để tiếp nhận kết quả của những tháng ngày bôn ba. Chính vì thế con người cần phải biết sửa soạn tốt cho mọi cuộc trùng phùng. Ai có thể đi khắp chân trời góc bể rồi thì cũng có ngày trở về. Đó chính là lúc con người rời xa cõi đời này, quay về với nghiệp thức của chính mình để bắt đầu một cuộc hành trình mới tùy theo nghiệp lực mà mình đã tích tập. Hẳn là không ai mong một cuộc trở về như vậy cả, nhưng đó là cuộc trùng phùng phải xảy ra, không định ước nhưng chắc chắn, một cuộc trùng phùng tâm thức mà kết quả vui hay buồn, lạc hay khổ hoàn toàn do nghiệp
_______________
1 Kinh Pháp Cú, kệ số 16
lực của mỗi người. Chính nghiệp lực thiện hay bất thiện của mỗi cá nhân, tức những hành vi thiện hay bất thiện thuộc ý nghĩ, lời nói và việc làm mà con người đã tích tập sẽ quyết định tính chất cuộc trùng phùng. Đức Phật dạy rõ: ”Cõi ác chờ đợi một tâm tư cấu uế; cõi lành chào đón một tâm hồn thanh tịnh”.’ Vậy nên, để ngày về được bình an, ngập tràn niềm vui thi con người phải nỗ lực làm lành, phải nuôi dưỡng tâm thức trong sáng hiền thiện, phải tích lũy công đức, gieo trồng phước nghiệp. Nói khác đi, mỗi người cần phải tin tưởng và nhận ra rằng chính phước nghiệp là bà con thân thuộc của mình, chính các phước nghiệp ấy sẽ trở lại chào đón mình, không phải chỉ ở đời này mà còn đời sau nữa, như thân nhân vui mừng chào đón người khách xa quê lâu ngày vậy.
Mỗi người chúng ta là một người khách viễn xứ đang cổ tìm về cội nguồn hạnh phúc của chính mình theo mỗi cách thức khác nhau. Trong muôn vàn lối đi có vẻ như vội vàng và thiếu tỉnh giác mà chúng ta đang cố thực hiện, Đức Phật đã chỉ cho chúng ta một con đường sáng sủa và bình an. Đó là hướng đi của tâm thức tỉnh táo và hiền thiện, hướng đi của nếp sống làm lành lánh ác, hay lối đi
_________________
1Kinh Ví dụ tấm vải, Trung Bộ.
của niềm tin vào sự nỗ lực tích tập phước nghiệp dẫn đến phước báo hết sức tự nhiên của luật nhân quả. Vì theo lời Phật thì không gì khác chính phước nghiệp của mỗi người sẽ quyết định hạnh phúc của người ấy, cùng lúc mở lối cho mọi cuộc trùng phùng bình an trong cái chuỗi sinh tử bất tận của sự kiện hiện hữu.
Trong không khí kẻ ở người về của những ngày giáp Tết, nhẫm lại lời Phật nói về cảnh đoàn tụ thân thương đi kèm với lời khuyên nỗ lực hướng thiện, lòng tôi lại thấy ấm lên một niềm tin về một lẽ sống chân chất hiền thiện mà mọi người đang cổ gắng thể hiện và dành cho nhau. Đó là dù ở tận nơi đâu, mọi người đang nghĩ đến nhau, đang nhớ đến nhau và đang cố tìm về bên nhau để mong đón nhận và chia sẻ cái cảm giác đầm ấm hân hoan của ngày xuân đoàn tụ.