Tìm kinh sách
Luật Ma Ha Tăng Kỳ - Tập 2
Tác giả: Hán dịch: Phật Đà Bạt Đà La - Sa Môn Pháp Hiển. Dịch giả: Thích Phước Sơn. Hiệu đính Hán Văn: Phật Đà Bạt Đà La - Sa Môn Pháp Hiển. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 446.
Chương 21: 13. Giới: Chê Trách Chức Sư Của Tăng (Trang 133 - 137)
được chỉ chỗ, mà nên nói: "Xem móng tay đây, xem móng tay đây (tiếng Phạn có nghĩa là không thấy)."
Nếu Tỳ-kheo ở tại A luyện nhã, có tù nhân đào thoát, rồi quân lính đến hỏi thì Tỳ-kheo cũng đáp như trường hợp súc sinh trên .
Nếu Tỳ-kheo ở giữa Tăng mà hỏi một đàng đáp một ngả, thì phạm Ba-dạ-đề. Nếu ở giữa nhiều người, trước Hòa Thượng, A-xà-lê, trước các Trưởng lão Tỳ-kheo mà hỏi một đàng đáp một ngả, thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Thế nên nói (như trên).
13. GIỚI: CHÊ TRÁCH CHỨC SỰ CỦA TĂNG.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ người đời có lòng tín kính rất sâu xa, nên họ mang nhiều thức ẩm thực đến cúng dường Thế Tôn, rồi cúng dường chúng Tăng, tôn giả Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên. Phần cúng dường Phật thì có thị giả thu dọn còn phần cúng dường chúng Tăng và Xá-Lợi-Phất, Mục-Kiền-Liên (341a) thì hoặc dùng hết, hoặc dùng không hết mà không có ai thu dọn để đến hôi thối . Bấy giờ tôn giả Ðà-phiêu còn ở địa vị đang học, suy nghĩ: "Nếu ta đạt được vô học, thì ta sẽ coi sóc công việc của Tăng để chư Tăng được an lạc". Suy nghĩ thế rồi, đầu đêm, cuối đêm, thầy tinh tấn tu tập nên đắc quả A-la-hán, đắc Tam minh, Lục thông. Ðoạn thầy suy nghĩ: "Vì sao ta phải làm những việc hữu vi? Ta nên tu tập vui sống với thiểu dục, vô sự".
Phật nói với Ðà-phiêu: "Khi còn ở địa vị phải học, ông đã nói như sau: "Nếu ta đạt được địa vị vô học, ta sẽ coi sóc công việc chư Tăng". Ông có nói như thế không?".
Nếu Tỳ-kheo ở tại A luyện nhã, có tù nhân đào thoát, rồi quân lính đến hỏi thì Tỳ-kheo cũng đáp như trường hợp súc sinh trên .
Nếu Tỳ-kheo ở giữa Tăng mà hỏi một đàng đáp một ngả, thì phạm Ba-dạ-đề. Nếu ở giữa nhiều người, trước Hòa Thượng, A-xà-lê, trước các Trưởng lão Tỳ-kheo mà hỏi một đàng đáp một ngả, thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Thế nên nói (như trên).
13. GIỚI: CHÊ TRÁCH CHỨC SỰ CỦA TĂNG.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ người đời có lòng tín kính rất sâu xa, nên họ mang nhiều thức ẩm thực đến cúng dường Thế Tôn, rồi cúng dường chúng Tăng, tôn giả Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên. Phần cúng dường Phật thì có thị giả thu dọn còn phần cúng dường chúng Tăng và Xá-Lợi-Phất, Mục-Kiền-Liên (341a) thì hoặc dùng hết, hoặc dùng không hết mà không có ai thu dọn để đến hôi thối . Bấy giờ tôn giả Ðà-phiêu còn ở địa vị đang học, suy nghĩ: "Nếu ta đạt được vô học, thì ta sẽ coi sóc công việc của Tăng để chư Tăng được an lạc". Suy nghĩ thế rồi, đầu đêm, cuối đêm, thầy tinh tấn tu tập nên đắc quả A-la-hán, đắc Tam minh, Lục thông. Ðoạn thầy suy nghĩ: "Vì sao ta phải làm những việc hữu vi? Ta nên tu tập vui sống với thiểu dục, vô sự".
Phật nói với Ðà-phiêu: "Khi còn ở địa vị phải học, ông đã nói như sau: "Nếu ta đạt được địa vị vô học, ta sẽ coi sóc công việc chư Tăng". Ông có nói như thế không?".
Thầy đáp: "Có nói như vậy, bạch Thế Tôn".
- Này Ðà-phiêu như nguyện vọng của ông trước kia, giờ đây nên làm như vậy .
- Con sẽ làm như Thế Tôn dạy .
Thế rồi chúng Tăng cử thầy làm chín việc như trước đây đã nói . Lúc ấy, thầy tùy nghi sai phái chúng Tăng đi thọ trai . Nếu là Trưởng lão Thượng tọa thì cho thức ăn thượng hạng . Nếu Trung tọa thì cho thức ăn trung bình . Nếu Hạ tọa thì cho thức ăn thô sơ.
Nhóm sáu Tỳ-kheo vì đã có mối hiềm khích oán hận, nên đem việc ấy đến bạch với Thế Tôn. Phật bèn nói với Ðà-phiêu: "Phàm làm người xuất gia, nguyên tắc phải trao thức ăn bình đẳng, ông nên biết: được ít thì không đủ, được nhiều cũng không nên chán, được tốt, được xấu, đều không chu đáo".
Do thế, Trưởng lão Ðà-phiêu bèn phân ra ba loại thực phẩm tinh thô, cứ tuần tự giáp vòng rồi trở lại từ đầu. Khi ấy, Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà sáng sớm thức dậy, liền khoác y cầm bát, đến nhà cúng dường ẩm thực, nói với Ưu-bà-di: "Trao thức ăn cho tôi".
Ưu-bà-di nói: "Thưa tôn giả, chưa đến giờ ăn. Tôi chưa kịp rửa mặt và rửa chén bát, chưa làm được thức ăn cho người xuất gia".
Lúc ấy, các thanh thiếu nữ trẻ ở nhà đàn việt mới thức dậy, đi tắm rửa để lộ thân thể. Tỳ-kheo Nan-đà do không thu nhiếp các căn, nhìn chăm chăm vào các cô gái, nên Ưu-bà-di suy nghĩ: "Tỳ-kheo này không phải là người trì luật, nếu để lâu ở đây có thể sinh ra nhiều tội
- Này Ðà-phiêu như nguyện vọng của ông trước kia, giờ đây nên làm như vậy .
- Con sẽ làm như Thế Tôn dạy .
Thế rồi chúng Tăng cử thầy làm chín việc như trước đây đã nói . Lúc ấy, thầy tùy nghi sai phái chúng Tăng đi thọ trai . Nếu là Trưởng lão Thượng tọa thì cho thức ăn thượng hạng . Nếu Trung tọa thì cho thức ăn trung bình . Nếu Hạ tọa thì cho thức ăn thô sơ.
Nhóm sáu Tỳ-kheo vì đã có mối hiềm khích oán hận, nên đem việc ấy đến bạch với Thế Tôn. Phật bèn nói với Ðà-phiêu: "Phàm làm người xuất gia, nguyên tắc phải trao thức ăn bình đẳng, ông nên biết: được ít thì không đủ, được nhiều cũng không nên chán, được tốt, được xấu, đều không chu đáo".
Do thế, Trưởng lão Ðà-phiêu bèn phân ra ba loại thực phẩm tinh thô, cứ tuần tự giáp vòng rồi trở lại từ đầu. Khi ấy, Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà sáng sớm thức dậy, liền khoác y cầm bát, đến nhà cúng dường ẩm thực, nói với Ưu-bà-di: "Trao thức ăn cho tôi".
Ưu-bà-di nói: "Thưa tôn giả, chưa đến giờ ăn. Tôi chưa kịp rửa mặt và rửa chén bát, chưa làm được thức ăn cho người xuất gia".
Lúc ấy, các thanh thiếu nữ trẻ ở nhà đàn việt mới thức dậy, đi tắm rửa để lộ thân thể. Tỳ-kheo Nan-đà do không thu nhiếp các căn, nhìn chăm chăm vào các cô gái, nên Ưu-bà-di suy nghĩ: "Tỳ-kheo này không phải là người trì luật, nếu để lâu ở đây có thể sinh ra nhiều tội
lỗi. Ta hãy đưa thức ăn của người giúp việc để ông ta đi ngay cho rồi".
Suy nghĩ như thế rồi bà liền mang thức ăn của người giúp việc đưa cho thầy .
Tỳ-kheo ấy nhận được thức ăn rồi, liền trở về tịnh xá. Bấy giờ, có Trưởng lão Tỳ-kheo đến giờ khất thực, liền khoác y cầm bát đi đến nhà cúng dường thức ăn. Ðàn việt liền cúng dường thức ăn ngon lành đày bát, rồi thầy trở về. Khi ấy Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà trông thấy thế, liền nói như sau: "Này trưởng lão Ðà-phiêu, Đức Thế Tôn dạy phải chia thực phẩm bình đẳng. Thầy hãy xem hai loại thức ăn này có giống nhau hay không?".
Ðà-phiêu nói: "Ông đến quá sớm, chưa tới giờ ăn (nên mới thế)".
Hôm sau, Nan-đà bèn khoác y, cầm bát vào thành, nhưng ở dọc đường thầy xem đấu voi, đấu ngựa và nghe người thế tục bình phẩm . Lúc ấy Ưu-bà-di suy nghĩ : "(341b) Hôm qua thầy ấy đến không được ăn, hôm nay phải chuẩn bị sớm". Thế rồi bà làm thức ăn xong đã lâu mà chờ mãi vẫn không thấy tới, nên suy nghĩ: "Tôn giả hôm qua đến sớm, bữa nay vì sao không tới? Hay là ở tinh xá Kỳ Hoàn có cúng dường chư Tăng, cho nên không đến?". Do vậy, bà cùng với chồng con ăn sạch.
Lúc đến giờ, Nan-đà mới vội vã đến, nói với Ưu-bà-di: "Ðưa thức ăn cho tôi".
Ưu-bà-di nói: "Con làm thức ăn từ sớm đợi Tôn giả mà không thấy đến. Con tưởng hôm nay có người cúng dường chư Tăng tại Kỳ Hoàn. Thầy được họ mời rồi chứ? Vì thế phần cúng dường cho thầy con đã ăn hết".
Suy nghĩ như thế rồi bà liền mang thức ăn của người giúp việc đưa cho thầy .
Tỳ-kheo ấy nhận được thức ăn rồi, liền trở về tịnh xá. Bấy giờ, có Trưởng lão Tỳ-kheo đến giờ khất thực, liền khoác y cầm bát đi đến nhà cúng dường thức ăn. Ðàn việt liền cúng dường thức ăn ngon lành đày bát, rồi thầy trở về. Khi ấy Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà trông thấy thế, liền nói như sau: "Này trưởng lão Ðà-phiêu, Đức Thế Tôn dạy phải chia thực phẩm bình đẳng. Thầy hãy xem hai loại thức ăn này có giống nhau hay không?".
Ðà-phiêu nói: "Ông đến quá sớm, chưa tới giờ ăn (nên mới thế)".
Hôm sau, Nan-đà bèn khoác y, cầm bát vào thành, nhưng ở dọc đường thầy xem đấu voi, đấu ngựa và nghe người thế tục bình phẩm . Lúc ấy Ưu-bà-di suy nghĩ : "(341b) Hôm qua thầy ấy đến không được ăn, hôm nay phải chuẩn bị sớm". Thế rồi bà làm thức ăn xong đã lâu mà chờ mãi vẫn không thấy tới, nên suy nghĩ: "Tôn giả hôm qua đến sớm, bữa nay vì sao không tới? Hay là ở tinh xá Kỳ Hoàn có cúng dường chư Tăng, cho nên không đến?". Do vậy, bà cùng với chồng con ăn sạch.
Lúc đến giờ, Nan-đà mới vội vã đến, nói với Ưu-bà-di: "Ðưa thức ăn cho tôi".
Ưu-bà-di nói: "Con làm thức ăn từ sớm đợi Tôn giả mà không thấy đến. Con tưởng hôm nay có người cúng dường chư Tăng tại Kỳ Hoàn. Thầy được họ mời rồi chứ? Vì thế phần cúng dường cho thầy con đã ăn hết".
Nan-đà liền nói: "Ngươi định bỏ đói ta sao?".
Bấy giờ, Ưu-bà-di liền đem thức ăn thừa của người giúp việc ra cho thầy. Ðược thức ăn rồi thầy bèn trở về tinh xá, nói lại như trước .
Ðà-phiêu nói: "(Hôm nay) thầy lại tới quá trễ". Nói xong Tôn giả Ðà-phiêu liền đem sự việc ấy đến bạch với Thế Tôn. Phật bèn bảo gọi Nan-đà tới. Khi thầy tới rồi, Phật liền hỏi: "Ông có thật như vậy chăng?".
- Có thật như vậy, bạch Thế Tôn .
- Ðó là việc xấu. Ông không từng nghe Ta dùng vô số phương tiện chê trách đa dục, khen ngợi thiểu dục hay sao? Ðó là điều phi pháp, phi luật trái lời Phật dạy, không thể dùng việc ấy để nuôi lớn thiện pháp được.
Thế rồi Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười điều lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo hiềm trách thầy tri sự thì phạm Ba-dạ-đề".
Giải thích:
Hiềm trách: Hoặc bái nhân, bái chúc nhân, bái chúc chúc nhân .
Bái nhân (người được giao việc): Như Tôn giả Ðà-phiêu. Ðó gọi là bái nhân .
Bái chúc nhân (người được giao việc bèn nhờ người khác làm giúp): Như trường hợp Ðà-phiêu-na-la-tử nhờ người khác xử lý công việc của Tăng. Ðó gọi là bái chúc nhân .
Bấy giờ, Ưu-bà-di liền đem thức ăn thừa của người giúp việc ra cho thầy. Ðược thức ăn rồi thầy bèn trở về tinh xá, nói lại như trước .
Ðà-phiêu nói: "(Hôm nay) thầy lại tới quá trễ". Nói xong Tôn giả Ðà-phiêu liền đem sự việc ấy đến bạch với Thế Tôn. Phật bèn bảo gọi Nan-đà tới. Khi thầy tới rồi, Phật liền hỏi: "Ông có thật như vậy chăng?".
- Có thật như vậy, bạch Thế Tôn .
- Ðó là việc xấu. Ông không từng nghe Ta dùng vô số phương tiện chê trách đa dục, khen ngợi thiểu dục hay sao? Ðó là điều phi pháp, phi luật trái lời Phật dạy, không thể dùng việc ấy để nuôi lớn thiện pháp được.
Thế rồi Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười điều lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo hiềm trách thầy tri sự thì phạm Ba-dạ-đề".
Giải thích:
Hiềm trách: Hoặc bái nhân, bái chúc nhân, bái chúc chúc nhân .
Bái nhân (người được giao việc): Như Tôn giả Ðà-phiêu. Ðó gọi là bái nhân .
Bái chúc nhân (người được giao việc bèn nhờ người khác làm giúp): Như trường hợp Ðà-phiêu-na-la-tử nhờ người khác xử lý công việc của Tăng. Ðó gọi là bái chúc nhân .
Bái chúc chúc nhân (người được giao việc nhờ người khác làm giúp, rồi người ấy lại nhờ người khác nữa): Người được giao việc lại đi nhờ người khác nữa xử lý việc của Tăng. Ðó gọi là bái chúc chúc nhân .
Hiềm trách: Người hiềm trách phạm Ba-dạ-đề.
Khi Tăng phát các thứ bánh, theo thứ tự đến mình, thì mình nên nhận lấy. Nếu không muốn lấy thì nên bảo họ đi tiếp. Nếu tịnh nhân hỏi: "Vì sao thầy không lấy?".
Rồi mình đáp: "Tôi kiêng cữ không dùng thứ này, muốn lấy thứ khác"thì không có tội.
Khi Tăng đi phân phát các loại cháo, như cháo sữa, cháo tô lạc, cháo mè, cháo cá .v.v., nếu họ múc đầy giá đưa cho Thượng tọa thì Thượng tọa không nên nhận liền mà nên nói: "Nên đưa cho bình đẳng". Nếu người trị nhật đi đưa thịt, vì vị nể Thượng tọa nên đưa nhiều hơn, thì Thượng tọa nên hỏi: "Tất cả đều như thế này chăng?".
Người trị nhật liền đáp: "Chỉ đưa cho Thượng tọa nhiều thôi".
Thượng tọa nên nói: "Nên chia bình đẳng". Thế rồi, nếu không cần nhiều (341c) thì hãy lấy một ít. Lấy xong rồi bảo đưa bình đẳng cho mọi người.
Khi có những thức ăn ngon như vậy nên đưa cho bình đẳng.
Lúc Sa-di-đi trao đồ ăn, nếu trao cho thầy mình một cách thiên vị, thì thầy tri sự nên nói: "Hãy đưa bình đẳng".
Nếu Sa-di nói: "Sao ông không tự làm đi?". Lúc ấy thầy tri sự nên đuổi Sa-di đi rồi sai người khác làm .
Nếu người đi đưa thức ăn, thấy có vị Đại đức trong Tăng bèn đưa nhiều hơn, khiến những người khác bị thiếu, thì thầy tri sự nên nói với người ấy: "Trong Tăng không có cao thấp, ngươi hãy đưa bình đẳng".
Hiềm trách: Người hiềm trách phạm Ba-dạ-đề.
Khi Tăng phát các thứ bánh, theo thứ tự đến mình, thì mình nên nhận lấy. Nếu không muốn lấy thì nên bảo họ đi tiếp. Nếu tịnh nhân hỏi: "Vì sao thầy không lấy?".
Rồi mình đáp: "Tôi kiêng cữ không dùng thứ này, muốn lấy thứ khác"thì không có tội.
Khi Tăng đi phân phát các loại cháo, như cháo sữa, cháo tô lạc, cháo mè, cháo cá .v.v., nếu họ múc đầy giá đưa cho Thượng tọa thì Thượng tọa không nên nhận liền mà nên nói: "Nên đưa cho bình đẳng". Nếu người trị nhật đi đưa thịt, vì vị nể Thượng tọa nên đưa nhiều hơn, thì Thượng tọa nên hỏi: "Tất cả đều như thế này chăng?".
Người trị nhật liền đáp: "Chỉ đưa cho Thượng tọa nhiều thôi".
Thượng tọa nên nói: "Nên chia bình đẳng". Thế rồi, nếu không cần nhiều (341c) thì hãy lấy một ít. Lấy xong rồi bảo đưa bình đẳng cho mọi người.
Khi có những thức ăn ngon như vậy nên đưa cho bình đẳng.
Lúc Sa-di-đi trao đồ ăn, nếu trao cho thầy mình một cách thiên vị, thì thầy tri sự nên nói: "Hãy đưa bình đẳng".
Nếu Sa-di nói: "Sao ông không tự làm đi?". Lúc ấy thầy tri sự nên đuổi Sa-di đi rồi sai người khác làm .
Nếu người đi đưa thức ăn, thấy có vị Đại đức trong Tăng bèn đưa nhiều hơn, khiến những người khác bị thiếu, thì thầy tri sự nên nói với người ấy: "Trong Tăng không có cao thấp, ngươi hãy đưa bình đẳng".
/95