sao Tôn giả không đến nữa?", thì hãy đáp: "Trước đây tôi chỉ nhận mời cúng dường cho đến hết sữa của con bò cái này. Nay sữa nó đã hết, nên không đến nữa".
Bấy giờ, nếu đàn việt nói: "Tôi không phải chỉ có một con bò mà còn những con bò khác nữa, vậy, từ nay trở đi Tôn giả cứ đến", thì tiếp tục nhận cúng dường, không có tội.
Nếu đàn việt nói: "Xin tôn giả nhận sự cúng dường của con cho tới khi nào chàng rể của con còn ở tại đây", thì Tỳ-kheo nên nhận. Nhưng khi chàng rể ra đi thì không được nhận cúng dường tiếp. Nếu đàn việt hỏi: "Vì sao tôn giả không đến nữa?"thì hãy đáp: "Trước kia tôi chỉ nhận sự cúng dường trong bao lâu chàng rể còn ở tại đây, nay anh ta đã đi, nên tôi không tới nữa".
Bấy giờ, nếu họ nói: "Xin thầy nhận sự cúng dường của con trở lại", thì khi ấy, nhận tiếp sự cúng dường, không có tội.
Nếu đàn việt nói: "Xin tôn giả nhận bữa cơm trước giờ ăn của con", thì không được đòi bữa ăn sau. Nếu họ mời bữa ăn sau thì không được đòi bữa ăn trước. Nếu họ mời dùng nước uống phi thời thì không được đòi thuốc và các thứ khác. Nếu họ xin cúng dường dầu thoa chân thì không được đòi nước uống phi thời. Nếu họ xin cúng dường thuốc thì nên đòi thuốc.
Nếu họ nói: "Con xin cúng dường y phục, ẩm thực, ngọa cụ, thuốc men suốt đời cho Tôn giả", thì bấy giờ được tùy ý đòi những thứ ấy, không có tội. Thế nên nói (như trên).
74. GIỚI: CHỐNG CỰ LẠI SỰ KHUYÊN HỌC.
Khi Phật an trú tại nước Câu-diệm-di, nói rộng như trên, bấy giờ, các Tỳ-kheo nói với Xiển Ðà:- Trưởng lão phải học, đừng phạm năm thiên tội.
- Nay tôi không nghe lời các ông. Nếu tôi thấy những Trưởng lão nào các căn tịch tịnh, nghe nhiều, giữ giới,
hiểu sâu sắc, thì tôi sẽ chất vấn họ; nếu họ có chỉ bảo điều gì thì tôi sẽ chấp hành.
Các Tỳ-kheo bèn đem [386b] sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Tỳ-kheo Xiển-đà đến. Khi thầy đến rồi, Phật liền hỏi các việc trên:
- Ông có nói như thế thật không?
- Bạch Thế Tôn, có thật như vậy.
- Ðó là việc xấu. Ông không từng nghe Ta dùng vô số phương tiện khen ngợi đức tùy thuận, chê trách sự trái nghịch hay sao? Vì sao ông lại bướng bỉnh tự thị? Ðó là điều phi pháp, phi luật, trái lời Ta dạy, không thể dùng việc đó để nuôi lớn thiện pháp được.
Thế rồi, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại nước Câu-diệm-di phải tập họp lại tất cả, vì mười điều lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo nào được các Tỳ-kheo khuyên bảo phải học, đừng phạm năm thiên tội mà đáp rằng: "Nay tôi không nghe lời các ông. Nếu thấy có những trưởng lão nào các căn tịch tịnh, nghe nhiều, giữ giới, hiểu biết sâu sắc, thì tôi sẽ hỏi họ, nếu họ có chỉ bảo điều gì thì tôi sẽ chấp hành", thì phạm tội Ba-dạ-đề. Vì Tỳ-kheo muốn được lợi ích trong chánh pháp thì phải học và phải hỏi han các Tỳ-kheo khác".
Giải thích:
Năm thiên tội: 1/ Tội Ba-la-di; 2/ Tăng-già-bà-thi-sa; 3/ Ba-dạ-đề; 4/ Ba-la-đề Đề-xá-ni; 5/ Việt-tỳ-ni.
Ðừng phạm: Khuyên bảo học mười hai việc sau đây: 1/ Bài tựa của giới kinh; 2/ Bốn Ba-la-di; 3/ Mười ba Tăng-già-bà-thi-sa; 4/ Hai pháp Bất định; 5/ Ba mươi Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề; 6/ Chín mươi hai Ba-dạ-đề; 7/ Bốn Ba-la-đề Đề-xá-ni; 8/ Chúng học pháp; 9/ Bảy pháp Diệt tránh; 10/ Pháp tùy thuận; (ở đây chỉ kể có mười thứ) phải học chớ có phạm. Nếu khi được người khác khuyên như thế mà đáp rằng: "Tôi không nghe lời ông. Nếu tôi thấy có trưởng lão nào các căn tịch tịnh, nghe nhiều, giữ giới, hiểu biết sâu sắc, thì tôi sẽ hỏi han, nếu vị ấy có chỉ bảo điều gì thì tôi sẽ chấp hành", thì phạm tội Ba-dạ-đề.
Nếu khi có người khác khuyên: "Trưởng lão, trong năm thiên tội Ba-la-di, Tăng-già-bà -thi-sa, Ba-dạ-đề, Ba-la-đề Đề-xá-ni, Việt-tỳ-ni, Trưởng lão phải học, chớ có phạm", mà đáp: "Tôi không nghe lời ông. Nếu tôi thấy có Trưởng lão nào các căn tịch tịnh, nghe nhiều, giữ giới, hiểu biết sâu rộng thì tôi sẽ hỏi han vị ấy, và khi vị ấy có chỉ bảo điều gì thì tôi sẽ tuân hành", thì phạm tội Ba-dạ-đề.
Hoặc khi có người khuyên nên học bốn chúng (thiên) tội, ba chúng tội, hai chúng tội, một chúng tội, bốn Ba-la-di, chớ có phạm, mà đáp: "Tôi không nghe lời ông. Nếu tôi thấy có Trưởng lão nào các căn tịch tịnh, nghe nhiều, giữ giới, hiểu biết sâu rộng, thì tôi sẽ hỏi han vị ấy, và khi vị ấy có chỉ bảo điều gì thì tôi sẽ chấp hành", thì phạm tội Ba-dạ-đề.
Nếu có người khuyên: "Trưởng lão, trong sáu pháp "tác xả"là Yết-ma chiết phục, Yết-ma không nói chuyện, Yết-ma khu xuất, [386c] Yết-ma phát hỉ, Yết-ma cử tội, Yết-ma biệt trú, Trưởng lão nên học, chớ có phạm", mà đáp: "Tôi không nghe lời ông. Nếu tôi thấy có trưởng lão nào các căn tịch tịnh, nghe nhiều, giữ giới, hiểu biết sâu rộng, thì tôi sẽ hỏi han vị ấy, và khi vị ấy có chỉ bảo điều gì thì tôi sẽ tuân hành", thì phạm tội Ba-dạ-đề.