sám hối, mỗi người nên nguôi giận, hòa hợp cùng sống chung".
Này A-nan, nếu Bộ chúng thứ hai tất cả đều im lặng, tỏ sự đồng ý, thì một vị có đức hạnh, thông minh, biện tài thuộc bộ chúng này, liền đứng dậy sám hối. Cách sám hối cũng như trên đã nói. Này A-nan, nếu có sự tranh cãi khởi lên trong Tăng như vậy, thì phải cấp tốc tập họp Tăng, căn cứ vào pháp, luật mà dập tắt sự tranh cãi ấy, như dùng cỏ rải trên đất. Này A-nan, tất cả mọi sự tranh cãi như đánh nhau, tát nhau, lôi ra khỏi phòng, đại loại như vậy, hoặc nói hai lưỡi, vu khống vô căn cứ .v.v. Các tội như vậy, đều nên dùng nguyên tắc như rải cỏ trên đất dập tắt . Khi đã dùng phương pháp như rải cỏ tên đất để dập tắt rồi, mà có Tỳ-kheo khách, thậm chí Tỳ-kheo mới thọ giới làm phát sinh trở lại, thì phạm Ba-dạ-đề.
Tóm lại, những việc làm của chúng Tăng đều như pháp thực hiện, như pháp tập họp, như pháp giải trừ, như pháp xả bỏ, như pháp ban cho, nói chung, những việc làm của các Tỳ-kheo đệ tử Thế Tôn có vô lượng phương tiện như vậy, đều nên áp dụng bảy diệt tránh để dập tắt mọi sự tranh cãi. Ðó gọi là những việc thường làm. Thế nên nói (như trên).
5. GIỚI: THUYẾT PHÁP CHO PHỤ NỮ QUÁ GIỚI HẠN.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ Tôn giả Ưu-đà-di đến giờ khất thực, liền khoác y, cầm bát vào thành tuần tự khất thực, tới một nhà kia (335c) Thầy bèn thuyết pháp cho nhiều phụ nữ. Lúc ấy,
Tôn giả A-nan cũng tuần tự khất thực, đến gia đình ấy, thấy thế, liền hỏi: "Trưởng lão đang làm gì đấy?"
Ưu-đà-di đáp: "Tôi thuyết pháp cho các phụ nữ này".
Tôn giả A-nan liền nói với Ưu-đà-di: "Vì sao đã nhân danh là Tỳ-kheo, trong lúc không có người nam hiểu biết, chỉ có một mình thuyết pháp cho phụ nữ?"
Sau khi A-nan khất thực về, ăn xong, bèn đi đến chỗ Thế Tôn, cúi đầu đảnh lễ chân Phật, rồi đem sự việc trên bạch đầy đủ lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Ưu-đà-di đến. Sau khi thầy đến rồi, Phật liền hỏi: "Ông có làm việc đó thật không?"
Thầy đáp: "Có thật như vậy, bạch Thế Tôn".
Phật khiển trách: "Ðó là việc xấu. Vì sao trong lúc không có đàn ông hiểu biết mà ông thuyết pháp cho phụ nữ? Từ nay về sau, ta không cho phép (Tỳ-kheo), trong lúc không có đàn ông hiểu biết, mà thuyết pháp cho phụ nữ".
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, tôn giả Ưu -đà-di đến giờ khất thực bèn khoác y, cầm bát vào thành tuần tự khất thực, đến một nhà kia, liền thuyết pháp cho nhiều phụ nữ nghe. Lúc ấy, tôn giả A-nan cũng tuần tự khất thực, đến ngay nhà đó, trông thấy thế, bèn hỏi:
- Trưởng lão đang làm gì đấy?
- Ðang thuyết pháp cho các phụ nữ.
- Trưởng lão không nghe Thế Tôn nói rằng không có đàn ông thì không được thuyết pháp cho phụ nữ sao?
- Này A-nan, ông không thấy người đá này, người gỗ này, người cỏ , người trong họa này sao? Một người cũng đủ, huống chi nhiều người?.
Tôn giả A-nan sau khi khất thực trở về, ăn xong, bèn đem sự kiện ấy bạch đầy đủ lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Ưu-đà-di đến. Khi Thầy đến rồi, Phật liền hỏi: "Ông có thật như vậy chăng?"
Thầy đáp: "Có thật như vậy"
Phật nói: "Này Ưu-đà-di , vì sao ông xem các pho tượng và những bức vẽ kia như là người nam, rồi thuyết pháp cho phụ nữ. Từ nay về sau, Ta không cho phép xem các ngẫu tượng như là người nam, rồi thuyết pháp cho phụ nữ".
Lại nữa, Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Lúc ấy, Ưu-đà-di đến giờ khất thực, liền khoác y, cầm bát đi vào thành Xá-vệ..., cho đến đáp tôn giả A-nan: "Ông không thấy đứa trẻ được bồng trên tay kia, đứa trẻ đang bú, đứa trẻ đang nằm hay sao? Một người cũng đủ, huống chi nhiều người".
Tôn giả A-nan sau khi khất thực trở về, ăn xong, bèn đem sự kiện ấy bạch đầy đủ lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Ưu - đà- di đến. Khi Thầy đến rồi, Phật liền hỏi: "Ông có điều đó thật chăng?"
Thầy đáp: "Có thật như vậy".
Phật nói: "Này Ưu-đà-di , vì sao ông xem những đứa bé kia như là đàn ông , rồi thuyết pháp cho phụ nữ? Từ nay về sau Ta không cho phép xem những đứa hài nhi còn bé như là đàn ông , rồi thuyết pháp cho phụ nữ".
(336a) Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, Tỳ-xá-khư lộc-mẫu bị bệnh. Do đó, Tôn giả A-nan sáng sớm khoác y đi đến đó thăm bệnh, hỏi: "Ưu-bà-di, bệnh tình thế nào? Có khổ não lắm không?"
Bà đáp: "Bệnh tình không thuyên giảm, không thể chịu nổi, xin Tôn giả hãy thuyết pháp cho con nghe".
A-nan đáp: "Ðức Thế Tôn không cho phép Tỳ-kheo không có tịnh nhân mà thuyết pháp cho phụ nữ".
- Nếu không được nói nhiều, thì có thể nói cho con chừng năm , sáu lời được không?".
- Tôi không biết có được hay không, nên không dám tự tiện nói.
- Xin cảm ơn Thầy.
- Cầu mong bệnh tật chóng hết.
Tôn giả A-nan nói xong, bèn từ giã, trở về chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ chân Phật rồi đứng hầu một bên. Phật biết mà vẫn hỏi: "A-nan, ông từ đâu trở về?"
A-nan bèn đem sự kiện trên bạch đầy đủ với Phật, Phật liền nói với A-nan: "Tỳ-xá-khư lộc-mẫu là người trí tuệ. Nếu ông nói năm , sáu lời thì bệnh bà ấy liền bớt, được sống an lạc. Từ nay về sau, Ta cho phép (Tỳ-kheo) khi không có đàn ông, được thuyết pháp cho phụ nữ năm , sáu lời".
Thế rồi, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo, không có tịnh nhân mà thuyết pháp cho phụ nữ quá năm, sáu lời thì phạm Ba-dạ-đề, ngoại trừ trường hợp có đàn ông hiểu biết tham dự".
Giải thích:
- Không có đàn ông hiểu biết: Nếu người đó mù, hoặc điếc thì cũng được xem là không có tịnh nhân. Nếu có hai người mà một mù, một điếc, thì được xem là một tịnh nhân. Nhưng có tịnh nhân đang nằm ngủ thì cũng được xem là không có đàn ông.
- Phụ nữ: Những người ấy hoặc là mẹ, chị em, hoặc lớn, hoặc nhỏ, hoặc tại gia, xuất gia.
- Pháp: Những điều Phật nói, hoặc được Phật ấn chứng. Những điều Phật nói nghĩa là chính miệng Phật tự nói ra. Phật ấn chứng nghĩa là những điều do đệ tử Phật hoặc người khác nói, rồi Phật chuẩn nhận.
- Nói: Dạy, đọc tụng, hoặc giải thích.
- Năm, sáu lời: Gồm có hai loại câu dài và câu ngắn. Câu dài như "Tất cả việc ác chớ làm". Câu ngắn như "Mắt là vô thường".
- Ngoại trừ có người đàn ông hiểu biết: Nếu trẻ em dưới 7 tuổi không hiểu được ý nghĩa của lời nói tốt, xấu thì không thể gọi là đàn ông hiểu biết. Nhưng nếu hơn 7 tuổi mà không hiểu được ý nghĩa của lời nói tốt xấu thì cũng gọi là người đàn ông vô tri. Trái lại, nếu 7 tuổi hoặc hơn 7 tuổi mà hiểu được ý nghĩa của lời nói tốt xấu, thì gọi là người đàn ông hiểu biết.
Lại nữa, nếu có phụ nữ sáng sớm đến lễ tháp, rồi sang đảnh lễ Tỳ-kheo, (336b) bạch rằng: "Thưa Tôn-giả, tôi muốn nghe pháp, xin Tôn giả thuyết pháp cho tôi nghe", thì khi ấy, Tỳ-kheo được nói một câu rưỡi kệ. Thế rồi, Tỳ-kheo ấy đi vào thôn xóm,
nếu lại nói 5,6 lời nữa cho người phụ nữ ấy thì phạm Ba-dạ-đề. Sở dĩ Đức Thế Tôn chế ra giới nói năm,sáu lời, là nói về số lượng lời nói trong một ngày với một người nữ.
Nếu Tỳ-kheo sống tại A-luyện-nhã mà có phụ nữ đến lễ tháp, rồi sang đảnh lễ Tỳ-kheo, bạch rằng: "Thưa Tôn-giả, xin Tôn giả thuyết pháp cho tôi nghe", thì Tỳ-kheo nên nói với phụ nữ ấy rằng: "Ðức Thế Tôn chế giới, không có tịnh nhân, thì không được thuyết pháp cho phụ nữ". Thế rồi, người phụ nữ ấy bạch với Tỳ-kheo: "Tôi biết phép tắc do Phật chế, vậy xin hãy nói cho tôi nghe trong mức độ mà Thế Tôn cho phép", thì khi ấy Tỳ-kheo được nói với phụ nữ ấy một câu kệ rưỡi. Nếu hai người thì được nói ba câu kệ, không có tội.
Nếu Tỳ-kheo vào xóm làng để giáo hóa, rồi có nhiều phụ nữ đến muốn nghe pháp, thì mỗi mỗi được nói 6 câu. Trước hết, nên nói với phụ nữ thứ nhất: "Tôi nói cho cô 6 câu", rồi nói với phụ nữ thứ hai: "Tôi nói cho cô 6 câu". Như vậy thì nói cho nhiều người vẫn không có tội. Thế rồi, Tỳ-kheo từ giã, các phụ nữ liền đảnh lễ dưới chân Tỳ-kheo để tiễn biệt. Nếu khi ấy, Tỳ-kheo chú nguyện: "Mong cho cô nhanh chóng chấm dứt khổ đau", thì phạm Ba-dạ-đề. Nhưng nếu nói: "Mong cho cô không đau ốm, được sống an lạc", thì không có tội.
Tỳ-kheo rời khỏi nhà ấy liền đến nhà khác thuyết pháp, rồi người phụ nữ trước đó bèn đi theo, đứng ở bên ngoài nghe, thấy thế, Tỳ-kheo hỏi: "Cô cũng đi theo nghe sao?". Cô ta đáp: "Vâng". Nếu Tỳ-kheo nói: "Cô đã thâm tín, ưa thích pháp như vậy, thì có thể nghe", thì phạm tội Ba-dạ-đề. Trái lại, tuy thấy người phụ nữ ấy mà không hỏi chỉ lo thuyết pháp cho các phụ nữ khác, thì dù phụ nữ ấy nghe pháp Tỳ-kheo cũng không có tội.
Nếu Tỳ-kheo thuyết pháp cho phụ nữ trong khi không có tịnh nhân ngồi trong phòng nghe pháp, nhưng có người giúp