việc đi qua lại, vào ra, hoặc có người ở bên ngoài , trên gác dưới gác nghe thấy được nhau, thì không có tội.
Nếu nhà của người thế tục hướng về mặt đường, Tỳ-kheo ở trong đó thuyết pháp cho phụ nữ, dù không có tịnh nhân, nhưng người đi trên đường không dứt, họ đều có thể nghe thấy được, thì cũng không có tội. Trái lại, nếu người đi trên đường gián đoạn, không nghe thấy được, thì không nên thuyết.
Nếu có phụ nữ đến lễ tháp, rồi tới bạch với Tỳ-kheo: "Thưa Tôn giả, đây là tháp gì vậy? Xin nói cho tôi biết tên chỗ này". Khi ấy, Tỳ-kheo được phép nói: "Ðó là tháp chỗ (Phật) đản sinh, tháp chỗ Phật đắc đạo, tháp chỗ Phật Chuyển pháp luân, tháp chỗ Phật Niết-bàn", tùy họ hỏi việc gì, đều được phép trả lời, mà không có tội.
- Có bốn loại tịnh nhân: Hoặc thấy mà không nghe, hoặc nghe mà không thấy, hoặc vừa thấy vừa nghe, hoặc chẳng thấy chẳng nghe.
(336c) Thấy mà không nghe: Mắt trông thấy Tỳ-kheo với phụ nữ mà không nghe tiếng nói. (cũng tương tự như vậy đối với ba trường hợp kia). Trong trường hợp này (Tỳ-kheo) phạm tội Việt-tỳ-ni. Nghe mà không thấy cũng như vậy. Không thấy, không nghe thì phạm Ba-dạ-đề. Vừa thấy vừa nghe thì không có tội. Thế nên nói (như trên).
6. GIỚI: DẠY NGƯỜI CHƯA THỌ CỤ TÚC ÐỌC TỤNG.
Khi Phật an trú tại thành Khoáng Dã, nói rộng như trên. Bấy giờ có Thầy Tỳ-kheo quản sự dạy nhiều đồng tử (nhi đồng) đọc từng câu, từng câu Ba-la-da-na (?). Khi nghe thế, một Bà-la-môn suy nghĩ: "Nơi nào mà có pháp thuần thiện thù thắng như thế! Ta nên đến đó xin xuất
gia". Suy nghĩ thế rồi, ông bèn đi đến tinh xá Khoáng Dã, định xin xuất gia, nhưng thấy Tỳ-kheo dạy các đồng tử đọc tụng, giống như âm thanh đọc tụng của các em học sinh trong các trường học, nên ông suy nghĩ: "Nay ta muốn cầu pháp thù thắng, theo họ xuất gia, thế mà nghe giọng đọc ê, a ở đây giống như giọng đọc của các em học sinh trong các trường học, lại không thể nhận ra ai là thầy, ai là học trò".
Thấy vậy, nên ông sinh tâm không kính tín, do đó cũng không yết kiến Phật, không xuất gia nữa mà trở về nhà.
Các Tỳ-kheo bèn đem sự kiện ấy đến bạch đầy đủ với Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Tỳ-kheo quản sự đến. Khi Thầy đến rồi, Phật hỏi: "Ông có thật như vậy chăng?".
Thầy đáp: "Có thật như vậy, bạch Thế Tôn".
Phật liền khiển trách: "Ðó là việc xấu. Vì sao ông dạy người chưa thọ giới Cụ túc tụng cú pháp? Từ nay về sau ta không cho phép Tỳ-kheo dạy người chưa thọ giới Cụ túc tụng cú pháp". Thế rồi, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành khoáng Dã phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu Tỳ-kheo dạy người chưa thọ giới Cụ túc đọc cú pháp thì phạm Ba-dạ-đề".
Giải thích:
- Người chưa thọ giới Cụ túc: Chưa trở thành Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni; tuy Tỳ-kheo-ni đã thọ giới Cụ túc nhưng cũng không được dạy.
- Cú: Cùng đọc tụng từng câu chữ, câu chữ.
- Pháp: Những gì do Phật nói, do Phật ấn chứng. Những gì do Phật nói nghĩa là do Phật tự nói ra. Những gì do Phật ấn chứng nghĩa là những điều do đệ tử Thanh văn và những người khác nói được Phật chuẩn nhận, chẳng hạn các pháp thiện cho đến Niết-bàn. Ðó gọi là pháp.
- Dạy: Vì họ mà nói, chỉ dạy bằng lời.
Nếu Tỳ-kheo dạy người chưa thọ giới Cụ túc đọc câu "Mắt là vô thường", rồi họ đọc theo, lúc cao giọng, lúc thấp giọng, lúc ngưng nghỉ,có nhạc điệu hài hòa mà thầy không ngăn cản, thì phạm Ba-dạ-đề. Ðối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý, 18 giới, 5 ấm, 6 giới, cho đến các pháp khổ, không, vô thường, vô ngã cũng như vậy.
(337a) Nếu Tỳ-kheo dạy đệ tử đồng hành, đệ tử y chỉ các loại kinh như kinh Ba La Da Na, kinh Luận Nạn, Kinh A Nậu Đạt Trì, kinh Duyên Giác ..., mà đệ tử đọc theo với giọng lên xuống trầm bổng, thì Thầy nên bảo đệ tử như sau: "Ngươi đợi ta đọc dứt câu rồi ngươi mới đọc". Nếu dạy như vậy mà đệ tử không vâng lời, thì không nên dạy nữa. Nếu đệ tử nói: "Xin Thầy dạy cho con kinh khác", thì lúc ấy, Thầy nên bảo: "Nếu ngươi không đọc theo ta, thì ta sẽ dạy ngươi tiếp". Ðối với các đệ tử như vậy, cho đến các Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, gặp trường hợp như thế, cũng không được dạy.
Nếu các Tỳ-kheo cùng tụng kinh, thì Thượng tọa nên tụng, còn Hạ tọa nên chú tâm im lặng theo dõi. Nếu Thượng tọa tụng không lưu loát, thì Hạ tọa nên tụng, còn Thượng tọa, nên chú tâm âm thầm tụng theo, cho đến Ưu-bà-di cũng như vậy.
Khi trong Tăng chúng cùng xướng đọc kệ, thì (mọi người) không được cùng đọc một bài kệ, mà lúc ấy mỗi người nên đọc một bài kệ khác nhau (?). Thế nên nói (như trên).