Tìm kinh sách
Luật Ma Ha Tăng Kỳ - Tập 2
Tác giả: Hán dịch: Phật Đà Bạt Đà La - Sa Môn Pháp Hiển. Dịch giả: Thích Phước Sơn. Hiệu đính Hán Văn: Phật Đà Bạt Đà La - Sa Môn Pháp Hiển. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 446.
Chương 28: 20. Giới: Lợp Nhà Quá Ba Lớp (Trang 156 - 159)
một lần bảo phạm một tội Ba-dạ-đề. Nếu lại nhắc nhở: "Hãy tưới nhanh nhanh lên", thì mỗi lần nhắc phạm một tội Ba-dạ-đề. Nếu Tỳ-kheo làm phòng xá, nhà sưởi ấm cần đến nước, thì có thể lấy nước hồ, nước sông, nước giếng đem lọc đựng vào trong thùng xem kỹ mà không thấy có trùng thì mới dùng. Nếu vẫn còn trùng thì phải dùng đãy lọc lại rồi xem kỹ, nhưng nếu vẫn còn trùng thì lọc đi lọc lại ba lần. Tuy thế, nếu chưa hết trùng thì phải đào giếng khác, rồi tuần tự lọc và xem như trước, nếu vẫn có trùng thì bỏ nơi này mà đi đến chỗ khác. Phương pháp lọc nước phải trồng ba cây trụ cứng rồi dùng dây buộc vào các đầu trụ bên trên cột đãy lọc, ở dưới đặt thùng hứng nước. Nước đọng trong đãy lọc, ta đem đỗ đi thì nó lại chảy trỡ lại xuống giếng; trùng sinh ra không nhất định, hoặc trước không có bây giờ mới có, hoặc bây giờ có mà sau này thì không. Thế nên Tỳ-kheo hằng ngày phải xem kỹ trong nước không có trùng mới được dùng. Nếu Tỳ-kheo biết trong nước có trùng mà tự mình đem tưới trên cỏ, trên đất mùn, hoặc sai người khác đem tưới, thì phạm Ba-dạ-đề. Nếu đem nước có trùng đưa cho Hòa Thượng, A-xà-lê tắm rửa, cũng phạm Ba-dạ-đề. Nếu dùng nước rửa chén, rửa cơm thừa canh cặn, các thứ tương chao có trùng trong đó đem tưới trên cỏ trên đất bùn, thì phạm tội Ba-dạ-đề. Thế nên nói (như trên).
20. GIỚI: LỢP NHÀ QUÁ 3 LỚP.
Khi Phật an trú tại Câu-diệm-di, nói rộng như trên, lúc ấy tôn giả Xiển-đà đi khuyến hóa (345b) về làm phòng. Xiển-đà gom góp các vật dụng lợp nhà như cỏ cây, tre v.v. xong xuôi, rồi đi đến thợ lợp nhà nói: "Tôi đã chuẩn bị các vật dụng lợp nhà xong rồi, nhờ ông hãy đến lợp nhà giúp cho". Người thợ lợp nhà nói: "Thưa thầy, thầy hãy cho tôi ăn cơm và trả tiền công cho tôi".
20. GIỚI: LỢP NHÀ QUÁ 3 LỚP.
Khi Phật an trú tại Câu-diệm-di, nói rộng như trên, lúc ấy tôn giả Xiển-đà đi khuyến hóa (345b) về làm phòng. Xiển-đà gom góp các vật dụng lợp nhà như cỏ cây, tre v.v. xong xuôi, rồi đi đến thợ lợp nhà nói: "Tôi đã chuẩn bị các vật dụng lợp nhà xong rồi, nhờ ông hãy đến lợp nhà giúp cho". Người thợ lợp nhà nói: "Thưa thầy, thầy hãy cho tôi ăn cơm và trả tiền công cho tôi".
Khi ấy, Xiển-đà tùy theo giá trị đồng ý trả tiền công cho ông. Thế rồi ông ta đi tới chỗ lợp nhà, Xiển-đà chỉ cho ông xem những vật dụng để lợp nhà, ông nói: "Lợp nhà có ba trường hợp dày mỏng không giống nhau, vậy thầy muốn lợp theo cách nào?".
Xiển-đà nói: "Ông hỏi về ba cách lớp để làm gì? Hiện có bao nhiêu cỏ, ông cứ lợp hết lên cho tôi”.
Thợ lợp nói: "Lợp phải có chừng mực, đâu có thể lợp hết được”.
Họ tranh luận với nhau như vậy đến 3 lần. Cuối cùng, thợ lợp nói: “Mọi việc ở đời đều phải có chừng mực nhất định, làm đúng chừng mực thì người ta mới khen”.
Xiển Ðà nói: "Ông cứ lợp hết lên, cần chi phải nói nhiều lời".
Thợ lợp theo lời chỉ bảo dùng hết cỏ để lợp lên. Vì cỏ nhiều, dày nên buộc không chặt do thế vừa mưa xuống liền sút sổ ra hết, giống như hoa nở mà bị cơn mưa suốt đêm tàn phá. Cho nên y bát bị ướt hết cả. Bởi thế, sáng sớm hôm sau, Xiển-đà tới nhà thợ lợp nói: "Vì sao ông lợp nhà cho tôi lại để xảy ra sự cố như thế?".
Thợ lợp hỏi: "Sự cố gì?".
Xiển-đà nói: "Bị mưa suốt đêm khiến y bát của tôi ướt cả".
Thợ lợp nói: "Lúc đầu tôi đã không bảo với thầy rằng lợp nhà có ba trường hợp dày mỏng khác nhau là gì? Thế mà thầy lại bảo cứ lợp hết cả lên".
Xiển-đà nói: "Ông phải lợp lại cho tôi".
Xiển-đà nói: "Ông hỏi về ba cách lớp để làm gì? Hiện có bao nhiêu cỏ, ông cứ lợp hết lên cho tôi”.
Thợ lợp nói: "Lợp phải có chừng mực, đâu có thể lợp hết được”.
Họ tranh luận với nhau như vậy đến 3 lần. Cuối cùng, thợ lợp nói: “Mọi việc ở đời đều phải có chừng mực nhất định, làm đúng chừng mực thì người ta mới khen”.
Xiển Ðà nói: "Ông cứ lợp hết lên, cần chi phải nói nhiều lời".
Thợ lợp theo lời chỉ bảo dùng hết cỏ để lợp lên. Vì cỏ nhiều, dày nên buộc không chặt do thế vừa mưa xuống liền sút sổ ra hết, giống như hoa nở mà bị cơn mưa suốt đêm tàn phá. Cho nên y bát bị ướt hết cả. Bởi thế, sáng sớm hôm sau, Xiển-đà tới nhà thợ lợp nói: "Vì sao ông lợp nhà cho tôi lại để xảy ra sự cố như thế?".
Thợ lợp hỏi: "Sự cố gì?".
Xiển-đà nói: "Bị mưa suốt đêm khiến y bát của tôi ướt cả".
Thợ lợp nói: "Lúc đầu tôi đã không bảo với thầy rằng lợp nhà có ba trường hợp dày mỏng khác nhau là gì? Thế mà thầy lại bảo cứ lợp hết cả lên".
Xiển-đà nói: "Ông phải lợp lại cho tôi".
Thợ lợp nói: "Thầy phải cho tôi ăn và trả tiền công cho tôi".
-Tiền công ông đã nhận trước rồi .
-Tiền nhận trước thì đã làm việc trước xong rồi. Nếu thầy muốn làm lại thì phải trả gấp ba lần giá trước kia .
Thế nhưng Xiển-đà ỷ thế lực của vua chúa, bắt buộc thợ lợp phải lợp lại mà không chịu trả tiền. Thầy đi xung quanh nhà thợ lợp đay nghiến, trách móc.
Lúc ấy, có người đi qua đó, thợ lợp bèn phân bua với họ: "Các vị hãy xem ông Sa-môn con dòng họ Thích này ỷ thế lực của vua chúa bắt buộc tôi phải làm việc mà không trả tiền công".
Những người đi đường liền chê trách: "Vì sao con nhà họ Thích ỷ thế lực của vua chúa bắt người ta phải làm việc mà không trả tiền công, thật là điều không thể chấp nhận. Lại còn đi quanh nhà người ta giống như con ngựa dẫm đạp tàn phá cỏ tươi. Ðây là kẻ bại hoại chứ nào có đạo hạnh gì!".
Các Tỳ-kheo liền đem sự việc ấy bạch đầy đủ lên đức Thế Tôn. Phật bảo họ đi gọi Xiển-đà đến. Khi thầy tới rồi Phật bèn hỏi: "Ông có việc đó thật chăng?".
- Có thật như vậy .
- Ðó là việc ác, phi pháp, phi luật, trái lời Ta dạy, không thể dùng việc ấy để nuôi lớn thiện pháp được.
Thế rồi Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại Câu-diệm-di phải tập họp lại tất cả (345c) vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
-Tiền công ông đã nhận trước rồi .
-Tiền nhận trước thì đã làm việc trước xong rồi. Nếu thầy muốn làm lại thì phải trả gấp ba lần giá trước kia .
Thế nhưng Xiển-đà ỷ thế lực của vua chúa, bắt buộc thợ lợp phải lợp lại mà không chịu trả tiền. Thầy đi xung quanh nhà thợ lợp đay nghiến, trách móc.
Lúc ấy, có người đi qua đó, thợ lợp bèn phân bua với họ: "Các vị hãy xem ông Sa-môn con dòng họ Thích này ỷ thế lực của vua chúa bắt buộc tôi phải làm việc mà không trả tiền công".
Những người đi đường liền chê trách: "Vì sao con nhà họ Thích ỷ thế lực của vua chúa bắt người ta phải làm việc mà không trả tiền công, thật là điều không thể chấp nhận. Lại còn đi quanh nhà người ta giống như con ngựa dẫm đạp tàn phá cỏ tươi. Ðây là kẻ bại hoại chứ nào có đạo hạnh gì!".
Các Tỳ-kheo liền đem sự việc ấy bạch đầy đủ lên đức Thế Tôn. Phật bảo họ đi gọi Xiển-đà đến. Khi thầy tới rồi Phật bèn hỏi: "Ông có việc đó thật chăng?".
- Có thật như vậy .
- Ðó là việc ác, phi pháp, phi luật, trái lời Ta dạy, không thể dùng việc ấy để nuôi lớn thiện pháp được.
Thế rồi Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại Câu-diệm-di phải tập họp lại tất cả (345c) vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
"Nếu tỳ-kheo nào làm phòng lớn có cửa lớn cửa sổ thì nên làm tại chỗ ít cỏ mọc và chỉ bảo người ta lợp ba lớp là vừa, nếu lợp quá ba lớp thì phạm Ba-dạ-đề".
Giải thích:
Làm: Hoặc tự làm, hoặc sai người khác làm.
Lớn: Quá mức quy định .
Phòng: Ðức Thế Tôn đã cho phép .
Cửa lớn: Chỗ người ta ra vào thông thoáng.
Cửa sổ: Chỗ để ánh sáng chiếu vào .
Chỉ bảo: Sai bảo chỉ vẽ .
Lợp: Có mười cách: Hoặc bằng cỏ, hoặc bằng đất dẻo, hoặc bằng ván, hoặc bằng xi măng ; hoặc lợp theo cách của nước A-bàn-đầu ; theo cách của nước Ma-kiệt-đề; theo cách của nước Câu-diệm-di ; theo cách của Sơn-Quốc ; theo cách của nước Cung-Kính ; theo cách của nước Tàng Ngữ. Ðó là mười cách lợp .
Ba lớp: Tối đa là ba lớp chứ không phải năm, sáu lớp.
Chỗ đất ít cỏ: Chỗ đất mà cỏ ít sinh trưởng.
Ba-dạ-đề: như trên đã nói .
Khi đi thuê người lợp nhà định giá cả thì phải căn cứ theo thời giá, không được cao hay thấp, và nên nói với người thợ lợp: "Nếu ông lợp được như thế, thì tôi sẽ trả cho ông giá như thế. Nếu ông không lợp được như thế thì tôi sẽ không trả cho ông giá như thế", cần phải yêu cầu rõ ràng như vậy.
Khi đã đặt điều kiện xong, Tỳ-kheo liền suy nghĩ: "Ta hãy dùng phương tiện đem cỏ cây, tre tới chỗ anh ta, để anh ta trông thấy mà lợp nhanh và đẹp", thì người thợ lợp khi thấy rồi, dù làm đẹp hay không đẹp, Tỳ-kheo đều phạm tội Ba-dạ-đề. Hoặc là dùng phương tiện muốn cho người lợp nhà trông thấy mình, thầy
Giải thích:
Làm: Hoặc tự làm, hoặc sai người khác làm.
Lớn: Quá mức quy định .
Phòng: Ðức Thế Tôn đã cho phép .
Cửa lớn: Chỗ người ta ra vào thông thoáng.
Cửa sổ: Chỗ để ánh sáng chiếu vào .
Chỉ bảo: Sai bảo chỉ vẽ .
Lợp: Có mười cách: Hoặc bằng cỏ, hoặc bằng đất dẻo, hoặc bằng ván, hoặc bằng xi măng ; hoặc lợp theo cách của nước A-bàn-đầu ; theo cách của nước Ma-kiệt-đề; theo cách của nước Câu-diệm-di ; theo cách của Sơn-Quốc ; theo cách của nước Cung-Kính ; theo cách của nước Tàng Ngữ. Ðó là mười cách lợp .
Ba lớp: Tối đa là ba lớp chứ không phải năm, sáu lớp.
Chỗ đất ít cỏ: Chỗ đất mà cỏ ít sinh trưởng.
Ba-dạ-đề: như trên đã nói .
Khi đi thuê người lợp nhà định giá cả thì phải căn cứ theo thời giá, không được cao hay thấp, và nên nói với người thợ lợp: "Nếu ông lợp được như thế, thì tôi sẽ trả cho ông giá như thế. Nếu ông không lợp được như thế thì tôi sẽ không trả cho ông giá như thế", cần phải yêu cầu rõ ràng như vậy.
Khi đã đặt điều kiện xong, Tỳ-kheo liền suy nghĩ: "Ta hãy dùng phương tiện đem cỏ cây, tre tới chỗ anh ta, để anh ta trông thấy mà lợp nhanh và đẹp", thì người thợ lợp khi thấy rồi, dù làm đẹp hay không đẹp, Tỳ-kheo đều phạm tội Ba-dạ-đề. Hoặc là dùng phương tiện muốn cho người lợp nhà trông thấy mình, thầy
/95