Nếu các Tỳ-kheo ngồi tại nhà thế tục, có Tỳ-kheo ngớ ngẩn ngồi không ngay ngắn thì nên nói: "Ông hãy ngồi cho ngay ngắn". Nếu ông ta không hay thì nên nói: "Hãy sửa lại y phục ông cho ngay ngắn". Nếu cũng không hay nữa thì nên bảo: "Này kẻ ngớ ngẩn hãy che kín thân thể của ông".
Nếu Tỳ-kheo đến ngồi tại tinh xá của Tỳ-kheo-ni, Tỳ-kheo-ni đảnh lễ chân Tỳ-kheo, rồi ngồi trước Tỳ-kheo mà không ngay ngắn, [381b] thì không nên nhắc nhở làm cho họ hổ thẹn, mà nên bày phương tiện bảo họ đứng dậy đi lấy vật gì.
Nếu Tỳ-kheo ngồi tại nhà đàn việt, phụ nữ đến đảnh lễ chân Tỳ-kheo, rồi ngồi trước Tỳ-kheo mà không ngay ngắn, thì không nên nói làm cho họ xấu hổ, mà nên dùng phương tiện sai họ đi lấy một vật gì.
Nếu dâm nữ đến bỡn cợt để thử thách Tỳ-kheo nên ngồi không đoan chánh, thì không nên nói mà chỉ nên lánh đi. Thế nên nói (như trên).
67. GIỚI: HẸN ÐI CHUNG ÐƯỜNG VỚI NGƯỜI NỮ.
Khi Phật an trú tại Tỳ-xá-ly, nói rộng như trên. Bấy giờ, có một người kia, nhân bà vợ làm điều gì đó phật ý ông nên ông nổi giận cực độ, đánh một trận rồi bỏ đi. Bà vợ suy nghĩ: "Ông ấy chưa nguôi giận, nếu đánh một trận nữa, e ta chết mất. Giờ đây ta nên chạy trốn", liền chạy ra khỏi cửa, bỗng trông thấy một Tỳ-kheo vừa khất thực xong, định ra khỏi thành, bà liền hỏi:
- Thầy định đi đâu vậy?
- Ði ra khỏi thành.
- Con muốn đi theo thầy.
- Này chị, đây là con đường của vua, hà tất phải hỏi.
Thế là cô ta bèn đi theo sau thầy. Sau lúc đánh vợ, ông chồng suy nghĩ: "Vợ ta bị đòn, e rằng cô ta chạy trốn chăng?", liền vào phòng tìm, thì không thấy vợ, bèn hỏi người khác: "Bà ấy đi đâu rồi?". Họ đáp: "Vừa mới đi ra, theo con đường này này". Ông liền đuổi theo sau, bỗng trông thấy bà đang theo sau Tỳ-kheo, nên nổi trận lôi đình, mắng rằng: "Kẻ Sa-môn tệ ác, dám dụ dỗ vợ ta đi", bèn tóm lấy Tỳ-kheo đánh cho một trận nên thân, rồi dẫn lên chỗ quan xử kiện, nói như sau: "Ông Tỳ-kheo này dụ dỗ vợ tôi theo". Viên quan xử kiện nói: "Hãy đem bọn họ lại đây để ta hỏi rõ thực hư". Thế rồi, ông liền hỏi Tỳ-kheo: "Ông là người xuất gia vì sao lại dẫn vợ người ta đi?"
- Không phải vậy.
- Thế thì vì sao bà ấy đi theo?
- Tôi vừa khất thực xong định ra khỏi thành, thì người đàn bà ấy hỏi tôi định đi đâu, tôi đáp: "Ðịnh rời khỏi thành". Bà ta nói: "Con cũng muốn đi theo ra khỏi thành". Tôi đáp: "Này chị, đây là con đường của vua, hà tất chị phải hỏi". Sự thật là như vậy.
Viên quan xử kiện liền bảo (quân lính): "Ðem Tỳ-kheo Này đi, gọi bà kia đến". Rồi ông hỏi: "Ông Sa-môn ấy bắt ngươi đi chăng?"
- Không phải vậy.
- Thế thì vì sao cùng đi với nhau?
- Vì tôi bị chồng đánh, mà ông ta chưa nguôi giận, tôi sợ ông đánh một lần nữa e sẽ vong mạng, cho nên tôi bỏ chạy, bỗng thấy thầy Tỳ-kheo, tôi liền hỏi: "Tôn giả đi
đâu đó?". Thầy đáp: "Tôi định ra khỏi thành". Tôi nói tôi muốn đi theo thầy, thầy bảo: "Ðây là con đường của vua, cần gì phải hỏi". Sự thật là như vậy, chứ không phải ông ấy bắt tôi.
Viên quan liền bảo bà ấy đi ra, rồi gọi Tỳ-kheo vào hỏi: "Ông là người xuất gia, vì sao bắt vợ người ta đi mà còn nói dối để mong được thoát tội? Vừa rồi người đàn bà ấy nói [381c] rằng chính ông bắt đi, vì sao ông lại nói không?".
Thầy Tỳ-kheo đáp: "Không phải vậy". Viên quan liền hỏi lần nữa, thì thầy cũng đáp giống y như lần đầu, nên ông bèn bảo Tỳ-kheo đi ra, rồi gọi người đàn bà kia vào, hỏi: "Mụ đàn bà tồi tệ đáng chết kia, bỏ chồng trốn chạy nói dối gạt quan để mong được khỏi tội sao? Vừa rồi Tỳ-kheo bảo là có bắt ngươi thật, vì sao ngươi nói là không?". Ðáp: "Quả thật không phải như vậy". Quan hỏi như vậy ba lần mà lời đáp của bà ấy vẫn như lúc đầu; do thế, quan giữ người phụ nữ ấy lại, rồi gọi Tỳ-kheo đến để xét nghiệm tình trạng, quan sát sắc diện hầu biết rõ thực hư, thì thấy lời đáp của thầy vẫn như lúc đầu. Quan lại hỏi Tỳ-kheo: "Bát của ông tại sao bị vỡ?".
- Vì bị vỡ.
- Y vì sao bị rách nát?
- Vì bị rách.
- Cùi chỏ đầu gối vì sao bị xây xát?.
- Vì bị thương.
Bà vợ còn giận chồng chưa nguôi, thương Tỳ-kheo phải chịu khổ như vậy mà không tố cáo với quan, liền nói rõ đầu đuôi sự việc với quan. Quan nghe biết được
sự tình, cực kỳ tức giận, nói với ông chồng: "Tên tội phạm tệ ác kia, ngươi tưởng rằng ngoài vua ra không còn ai nữa sao?", liền truyền lệnh cho viên quan thuộc hạ giải quyết việc của Tỳ-kheo, cấp phát thuốc men và y bát cho thầy, rồi bắt ông chồng kia hạ ngục, tịch thu tài sản sung vào quốc khố.
Các Tỳ-kheo bèn đem sự việc ấy bạch lên Thế Tôn. Phật liền nói với các Tỳ-kheo: "Mong sao tất cả các ông vua đều có được tín tâm như thế! Trường hợp Này không kỳ hẹn với người ta mà còn bị tai họa như vậy, huống gì là hẹn hò cùng đi với nhau. Từ nay về sau ta không cho phép Tỳ-kheo hẹn hò cùng đi chung đường với phụ nữ". Thế rồi, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại Tỳ-xá-ly phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
-Nếu Tỳ-kheo hẹn hò cùng đi chung đường với phụ nữ, thậm chí đi trong phạm vi một xóm làng, thì phạm Ba-dạ-đề.
Giải thích:
Tỳ-kheo: Như trên đã nói.
Phụ nữ: Hoặc là mẹ, hoặc là chị, em, hoặc là người lớn, trẻ con, hoặc tại gia, xuất gia.
Cùng hẹn hò: Hoặc hẹn hôm nay, hoặc ngày mai, nửa tháng, một tháng...
Ðường: Hoặc ba do diên, hai do diên, một do diên, nửa do diên; hoặc một Câu-lô-xá, nửa Câu-lô-xá, cho đến khoảng trong một xóm làng, thì phạm Ba-dạ-đề.
Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.