Trí Tịnh Toàn Tập - Tập 7 - Kinh Bát Nhã Ba La Mật
Tác giả: Hòa Thượng Thích Trí Tịnh. Năm xuất bản: 2012. Số trang: 404.
Chương 10: KINH MA-HA BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT - Phần 1 (trang 69-78)
Ý kiến bạn đọc
BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT
THỨ SÁU MƯƠI TÁM
Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Trì giới ba la mật?.
Ðức Phật phán dạy:
Nầy Tu Bồ Ðề! Lúc bố thí, đại Bồ tát đem sự bố thí đó hồi hướng Nhứt thiết trí, ở trong tất cả chúng sanh, thân, khẩu, ý an trụ nơi đức từ. Ðây là đại Bồ tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Trì giới ba la mật.
- Nầy Tu Bồ Ðề! Lúc đại Bồ tát bố thí, kẻ lãnh thọ giận mắng Bồ tát, Bồ tát nhịn nhục chẳng sanh lòng phiền giận. Ðây là đại Bồ tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Nhẫn nhục ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Tinh tấn ba la mật?
- Nầy Tu Bồ Ðề! Lúc đại Bồ tát bố thí, kẻ lãnh thọ giận mắng, Bồ tát bố thí thêm và nghĩ rằng tôi phải bố thí chẳng nên có lòng hối tiếc, liền lúc đó phát sanh hai tinh tấn: thân tinh tấn và tâm tinh tấn. Ðây là đại Bồ tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Tinh tấn ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật?
- Nầy Tu Bồ Ðề! Lúc bố thí, Bồ tát hồi hướng Nhứt thiết trí, chẳng mong bực Thanh văn, Bích chi Phật, chỉ Nhứt tâm nghĩ đến Nhứt thiết trí. Ðây là Ðại Bồ tát an trụ bố thí ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật.
- Nầy Tu Bồ Ðề! Lúc bố thí, đại Bồ tát biết bố thí là không hư huyễn ảo, chẳng thấy vì chúng sanh bố thí có ích hay vô ích. Ðây là đại Bồ tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Bát nhã ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ tát an trụ Trì giới ba la mật mà nắm lấy năm ba la mật kia?
- Nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ tát an trụ trong Trì giới ba la mật, thân, khẩu, ý ba nghiệp phát sanh phước đức bố thí giúp nên Vô thượng Bồ đề. Giữ lấy công đức nầy, chẳng lấy bực Thanh văn, Bích chi Phật, an trụ trong Trì giới ba la mật, chẳng biết đoạt mạng sống kẻ khác, chẳng biết trộm của cải tài vật kẻ khác, chẳng làm tà dâm, chẳng vọng ngôn, chẳng lưỡng thật, chẳng ác khẩu, chẳng ỷ ngữ, chẳng tham lam bỏn sẻn, chẳng giận giữ ganh ghét, chẳng tà kiến, thực hành bố thí: kẻ đói cho ăn, kẻ khát cho uống, cần xe cho xe, cần áo cho áo, cần chuỗi ngọc cho chuỗi ngọc, cần hương hoa cho hương hoa, cần giường nệm, phòng nhà, đèn đuốc, tất cả đồ tư sanh đều cung cấp cho cả, đem sự bố thí đó cùng
Nầy Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ tát an trụ trong Thi ba la mật, nếu có ai đến làm rã rời thân thể, lúc đó Bồ tát chẳng sanh một niệm giận thù mà nghĩ rằng: “Tôi được sự lợi ích rất lớn, họ đến làm thân thể tôi rời rã, tôi không có một niệm hận thù. Ðây là đại Bồ tát an trụ Trì giới ba la mật mà nắm lấy Nhẫn nhục ba la mật.
Nầy Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ tát thân tinh tấn và tâm tinh tấn thường chẳng lìa bỏ, nghĩ rằng: Tất cả chúng sanh ở trong biển sanh tử, tôi phải cứu vớt đặt họ trên bờ cam lồ. Ðây là đại Bồ tát an trụ Trì giới ba la mật mà nắm lấy Tinh tấn ba la mật.
Nầy Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ tát nhập sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, chẳng tham bực Thanh văn, Bích chi Phật, nghĩ rằng: “Tôi phải an trụ trong Thiền na ba la mật để độ tất cả chúng sanh trong sanh tử. Ðây là đại Bồ tát an trụ trì giới ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật.
Nầy Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ tát an trụ Trì giới ba la mật không có pháp nào thấy được: hoặc pháp tác, pháp vô tác, pháp số, pháp tướng, hoặc hữu hoặc
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật mà nắm lấy năm ba la mật kia?
- Nầy Tu Bồ Ðề! Bồ tát từ lúc mới phát tâm đến lúc ngồi đạo tràng, trong khoảng thời gian đó, nếu có chúng sanh nào đến giận mắng, hoặc chặt đức thân thể, Bồ tát an trụ nhẫn nhục nghĩ rằng: “Tôi phải bố thí tất cả chúng sanh, chẳng nên chẳng cho, chúng sanh cần ăn uống, cho ăn uống, nhẫn đến tất cả những thứ cần thiết, nếu cần tôi đều cho họ tất cả, đem công đức đó cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô thượng Bồ đề.” Lúc Bồ tát hồi hướng chẳng sanh hai tâm niệm: “Ai hồi hướng? Và hồi hướng chỗ nào?”. Ðây là đại Bồ tát an trụ nhẫn nhục ba la mật mà nắm lấy Bố thí ba la mật.
Nầy Tu Bồ Ðề! Bồ tát từ lúc mới phát tâm đến lúc ngồi đạo tràng, trong khoảng thời gian đó trọn chẳng giết hại, trộm cướp, tà dâm nhẫn đến chẳng tà kiến, cũng chẳng tham bực Thanh văn, Bích chi
Nầy Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật, phát sinh Tinh tấn nghĩ rằng: “Tôi sẽ qua một do tuần, hoặc mười trăm ngàn muôn ức do tuần… Tôi sẽ qua một thế giới nhẫn đến qua trăm ngàn muôn ức thế giới hoặc chỉ để khuyên dạy một người trì ngũ giới thôi, huống là làm cho họ được quả Tu đà hoàn nhẫn đến quả A la hán, Bích chi Phật hay quả Phật. Ðem công đức đó cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô thượng Bồ đề”. Ðây là đại Bồ tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật mà nắm lấy Tinh tấn ba la mật.
Nầy Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật, lìa dục, lìa ác, những pháp bất thiện, có giác, có quán, ly sanh hỷ lạp nhập sơ thiền, nhẫn đến xả niệm thanh tịnh nhập Tứ thiền. Trong các thiền ấy, tâm và tâm sở thanh tịnh đều hồi hướng Nhứt thiết trí. Lúc hồi hướng, Bồ tát nầy ở nơi thiền và thiền chi đều bất khả đắc. Ðây là đại Bồ tát an trụ nhẫn nhục ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ tát an trụ Tinh tấn ba la mật mà nắm lấy ba la mật kia?
- Nầy Tu Bồ Ðề! Bồ tát an trụ tinh tấn ba la mật, thân tâm tinh tấn chẳng lười chẳng nghỷ, tự nghĩ rằng: “Tôi quyết chắc sẽ được Vô thượng Bồ đề, chẳng phải không được”. Vì lợi ích cho chúng sanh mà Bồ tát nầy đến một do tuần hoặc đến trăm ngàn muôn ức do tuần, hoặc qua một thế giới hoặc qua trăm ngàn muôn ức thế giới, hoặc chẳng dạy được một người vào trong Phật đạo, Thanh văn đạo, hoặc chỉ dạy được một người hành mười nghiệp đạo lành, tinh tấn chẳng biếng trễ, làm pháp thí và tài thí cho họ được đầy đủ. Ðem công đức Nầy cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô thượng Bồ đề, chẳng hồi hướng bực Thanh văn, Bích chi Phật. Ðây là Bồ tát an trụ Tinh tấn ba la mật mà nắm lấy Bố thí ba la mật.
Nầy Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ tát an trụ Tinh tấn ba la mật từ lúc mới phát tâm đến lúc ngồi đạo tràng, trong khoảng thời gian đó hoặc có Người hay Phi Nhơn đến chặt đứt rời rã thân thể, Bồ tát suy nghĩ: “Ai chém tôi? Ai chặt tôi? Ai cướp hại tôi?”. Bồ tát lại nghĩ rằng: “Tôi được lợi ích lành rất lớn, tôi vì chúng sanh mà thọ lấy thân nầy, hôm nay chúng sanh đến lấy lại”. Khi đó Bồ tát chánh ức niệm thật tướng các pháp. Ðem công đức nầy cùng chung với chúng sanh hồi hướng Vô
Nầy Tu Bồ Ðề! Bồ tát an trụ Tinh tấn ba la mật lìa dục ác bất thiện, có giác, có quán, Ly sanh hỷ lạc nhập Sơ thiền, nhập Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền, nhập từ, bi, hỷ, xả… nhẫn đến nhập Phi tưởng phi phi tưởng xứ định, thọ trì bốn thiền, bốn vô lượng tâm và bốn vô sắc định nầy, chẳng thọ quả báo mà thọ sanh nơi lợi ích chúng sanh để đem sáu ba la mật thành tựu chúng sanh, đó là Ðàn na ba la mật đến Bát nhã ba la mật, từ một Phật độ Nầy đến một Phật độ khác, cúng dường thân cận chư Phật để trồng căn lành. Ðây là Bồ tát an trụ tinh tấn ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật.
Nầy Tu Bồ Ðề! Bồ tát an trụ Tinh tấn ba la mật, chẳng thấy pháp Ðàn na ba la mật, chẳng thấy pháp Đàn na ba la mật, chẳng thấy tướng Đàn na ba la mật…nhẫn đến chẳng thấy pháp Thiền na ba la mật, chẳng thấy tướng Thiền na ba la mật, chẳng thấy pháp tứ niệm xứ, chẳng thấy tướng tứ niệm xứ… nhẫn đến chẳng thấy pháp Nhứt thiết chủng trí, chẳng thấy tướng Nhứt thiết chủng trí. Thấy tất cả pháp: phi pháp, phi phi pháp. Ðối với tất cả pháp, Bồ tát không chấp trước. Bồ tát nầy chỗ làm đúng như chỗ nói.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ tát an trụ Thiền na ba la mật mà nắm lấy năm ba la mật kia?
- Nầy Tu Bồ Ðề! Bồ tát an trụ Thiền na ba la mật lìa dục, lìa ác bất thiện, có giác, có quán, Ly sanh hỷ lạc nhập Sơ thiền, nhập Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền, nhập từ, bi, hỷ, xả… nhẫn đến nhập Phi hữu tưởng phi vô tưởng xứ định, an trụ trong Thiền na ba la mật, tâm chẳng loạn động, thực hành tài pháp hai sự bố thí lợi ích chúng sanh. Bồ tát nầy tự mình hành hai sự bố thí, dạy người hành bố thí, ca ngợi pháp bố thí và hoan hỷ khen ngợi người hành bố thí. Ðem công đức nầy cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô thượng Bồ đề, chẳng cầu bực Thanh văn, Bích chi Phật. Ðây là Bồ tát an trụ thiền na ba la mật mà nắm lấy Ðàn na ba la mật.
Nầy Tu Bồ Ðề! Bồ tát an trụ Thiền na ba la mật chẳng sanh tâm dâm dục, sân khuể, ngu si, chẳng não hại người, chỉ tu hành tâm tương ưng Nhứt thiết trí. Ðem công đức nầy cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô thượng Bồ đề, chẳng cầu bực Thanh văn, Bích chi Phật. Ðây là