Tìm kinh sách
Luật Ma Ha Tăng Kỳ - Tập 4
Tác giả: Phật Đà Bạt Đà La - Sa Môn Pháp Hiển. Dịch giả: Thích Phước Sơn. Hiệu đính Hán Văn: Phật Đà Bạt Đà La - Sa Môn Pháp Hiển. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 470.
Chương 36: Quyển Thứ Ba Mươi Hai: Nói Rõ Phẩm Tạp Tụng Thứ Mười. Phép Cạo Tóc (Trang 83 - 88)
- Có thể được.
Thế rồi, ông suy nghĩ: "Các Sa-môn Thích tử này thông minh, trí tuệ, nếu thấy ta rưới nước chữa bệnh thì về sau sẽ không gọi ta nữa". Cho đến ông bỏ túi đựng nước mà chạy. Các Tỳ-kheo đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. (488c) Thế rồi, Phật khiển trách:
- Vì sao ông dùng túi rót nước trị bệnh? Từ nay về sau, Ta không cho phép dùng túi chứa nước. Túi gồm có các loại: túi da bò, túi da trâu, túi da dê. Tất cả các loại túi da như thế đều không được dùng để chứa nước. Nếu y sĩ nói: "Bệnh này cần dầu để tẩm", thì nên lấy gỗ khoét đựng dầu vào dùng vải quấn lại đem đặt trong nhà tắm, ngồi lên trên, miệng ngậm mía. Hoặc dùng vải bông xếp lại rồi tẩm dầu vào, đặt trên một vật gì để chừa lỗ trống cho dầu nhỏ xuống chỗ bị đau thì không có tội. Nếu dùng túi da đựng nước thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Đó gọi là túi chứa nước.
PHÉP CẠO TÓC.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, lúc ấy có một khách buôn ở ấp Đại Lâm thuộc một nước ở phương Nam lùa đàn trâu 8 con đến nước Câu Đa ở phương Bắc. Lại có một khách buôn khác cùng ông ta thả trâu ăn chung trong chằm. Lúc ấy, người Ly-xa bắt rồng ăn thịt, bắt được một Long nữ. Hôm ấy, Long nữ thọ Bố-tát, không có tâm sát hại nên cứ để mặc người kia xỏ mũi dắt đi. Người khách buôn thấy hình dung Long nữ đoan chính khởi lòng từ, bèn hỏi đồng tử Ly-xa:
- Ông dắt con rồng này đi đâu, định làm gì đấy?
- Tôi định giết để ăn thịt.
Thế rồi, ông suy nghĩ: "Các Sa-môn Thích tử này thông minh, trí tuệ, nếu thấy ta rưới nước chữa bệnh thì về sau sẽ không gọi ta nữa". Cho đến ông bỏ túi đựng nước mà chạy. Các Tỳ-kheo đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. (488c) Thế rồi, Phật khiển trách:
- Vì sao ông dùng túi rót nước trị bệnh? Từ nay về sau, Ta không cho phép dùng túi chứa nước. Túi gồm có các loại: túi da bò, túi da trâu, túi da dê. Tất cả các loại túi da như thế đều không được dùng để chứa nước. Nếu y sĩ nói: "Bệnh này cần dầu để tẩm", thì nên lấy gỗ khoét đựng dầu vào dùng vải quấn lại đem đặt trong nhà tắm, ngồi lên trên, miệng ngậm mía. Hoặc dùng vải bông xếp lại rồi tẩm dầu vào, đặt trên một vật gì để chừa lỗ trống cho dầu nhỏ xuống chỗ bị đau thì không có tội. Nếu dùng túi da đựng nước thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Đó gọi là túi chứa nước.
PHÉP CẠO TÓC.
Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, lúc ấy có một khách buôn ở ấp Đại Lâm thuộc một nước ở phương Nam lùa đàn trâu 8 con đến nước Câu Đa ở phương Bắc. Lại có một khách buôn khác cùng ông ta thả trâu ăn chung trong chằm. Lúc ấy, người Ly-xa bắt rồng ăn thịt, bắt được một Long nữ. Hôm ấy, Long nữ thọ Bố-tát, không có tâm sát hại nên cứ để mặc người kia xỏ mũi dắt đi. Người khách buôn thấy hình dung Long nữ đoan chính khởi lòng từ, bèn hỏi đồng tử Ly-xa:
- Ông dắt con rồng này đi đâu, định làm gì đấy?
- Tôi định giết để ăn thịt.
- Đừng giết, tôi sẽ đưa ông một con trâu đổi lấy con rồng này để thả đi.
Thế nhưng đồng tử Ly-xa không chịu, cuối cùng người kia chịu đổi 8 con trâu, Ly-xa mới nói:
- Con rồng này thịt rất ngon, nay vì ông mà tôi phải thả nó.
Đoạn, y nhận lấy 8 con trâu, thả Long nữ đi. Bỗng chốc, khách buôn suy nghĩ: "Kẻ này là người ác, e rằng y sẽ đuổi theo Long nữ để bắt lại". Nghĩ thế, ông đi theo người ấy đến bên ao. Bấy giờ, Long nữ biến thành người, nói với khách buôn:
- Ngài đã cứu mạng tôi, tôi muốn báo ân, ngài hãy xuống long cung, tôi sẽ đền ân ngài.
- Không thể được! Loài rồng của các ngươi tâm tính hung bạo, giận dữ bất thường, biết đâu lại giết hại ta!
- Không có chuyện đó! Kẻ kia cột tôi, tôi dư sức giết y nhưng vì tôi thọ Bố-tát nên không có tâm giết hại, huống gì nay ngài đã cho tôi mạng sống mà tôi lại hại ngài sao? Nếu ngài không đi thì hãy dừng lại đây chốc lát để tôi vào trước trong cung tấu trình.
Thế rồi, Long nữ đi vào cung. Lúc ấy, trông thấy hai con rồng bị cột tại một chỗ trước long môn, người khách buôn liền hỏi chúng:
- Các ngươi vì việc gì mà bị trói?
- Long nữ này trong nửa tháng thọ chay lạt ba ngày, anh em chúng tôi giữ gìn nó không cẩn thận khiến nó bị đồng tử Ly-xa bắt được, vì thế mà chúng tôi bị trói. Mong ngài từ mẫn hãy nói giúp để họ thả chúng tôi. Ở long cung có loại thức ăn, ăn vào đến lúc chết mới tiêu hóa, có loại
Thế nhưng đồng tử Ly-xa không chịu, cuối cùng người kia chịu đổi 8 con trâu, Ly-xa mới nói:
- Con rồng này thịt rất ngon, nay vì ông mà tôi phải thả nó.
Đoạn, y nhận lấy 8 con trâu, thả Long nữ đi. Bỗng chốc, khách buôn suy nghĩ: "Kẻ này là người ác, e rằng y sẽ đuổi theo Long nữ để bắt lại". Nghĩ thế, ông đi theo người ấy đến bên ao. Bấy giờ, Long nữ biến thành người, nói với khách buôn:
- Ngài đã cứu mạng tôi, tôi muốn báo ân, ngài hãy xuống long cung, tôi sẽ đền ân ngài.
- Không thể được! Loài rồng của các ngươi tâm tính hung bạo, giận dữ bất thường, biết đâu lại giết hại ta!
- Không có chuyện đó! Kẻ kia cột tôi, tôi dư sức giết y nhưng vì tôi thọ Bố-tát nên không có tâm giết hại, huống gì nay ngài đã cho tôi mạng sống mà tôi lại hại ngài sao? Nếu ngài không đi thì hãy dừng lại đây chốc lát để tôi vào trước trong cung tấu trình.
Thế rồi, Long nữ đi vào cung. Lúc ấy, trông thấy hai con rồng bị cột tại một chỗ trước long môn, người khách buôn liền hỏi chúng:
- Các ngươi vì việc gì mà bị trói?
- Long nữ này trong nửa tháng thọ chay lạt ba ngày, anh em chúng tôi giữ gìn nó không cẩn thận khiến nó bị đồng tử Ly-xa bắt được, vì thế mà chúng tôi bị trói. Mong ngài từ mẫn hãy nói giúp để họ thả chúng tôi. Ở long cung có loại thức ăn, ăn vào đến lúc chết mới tiêu hóa, có loại
ăn vào 20 năm sau mới tiêu hóa, có loại 7 năm mới tiêu hóa và có loại thức ăn của cõi Diêm-phù-đề. Nếu Long nữ hỏi ngài muốn ăn loại thức ăn nào thì nên đòi thức ăn của loài người cõi Diêm-phù-đề.
(489a) Long nữ vào tấu trình xong, bèn gọi khách buôn vào ngồi trên giường nệm châu báu, rồi thưa:
- Nay ngài muốn ăn thức ăn gì? Muốn ăn một lần đến lúc chết mới tiêu hóa...?
- Muốn ăn thức ăn của loài người ở cõi Diêm-phù-đề.
Long nữ dọn lên các thức ẩm thực. Khách buôn liền hỏi Long nữ:
- Hai con rồng kia vì sao mà bị trói?
- Ngài chỉ nên ăn thôi, chứ hỏi làm gì?
- Không phải vậy, tôi muốn biết điều đó!
Ông cứ hỏi mãi, Long nữ đành phải nói:
- Kẻ này có lỗi, tôi muốn giết hắn.
- Ngươi đừng giết.
- Không thể được! Phải giết đi thôi.
- Ngươi thả hắn ra thì ta mới ăn.
- Không thể thả ngay được mà phải phạt hắn bằng cách đày lên cõi người sáu tháng.
Thế là Long nữ phạt hắn lên nhân gian sáu tháng. Khách buôn thấy Long cung có nhiều bảo vật được dùng để trang hoàng cung điện, liền hỏi long nữ:
- Ngươi đã được những thứ trang nghiêm quí báu như vậy, còn thọ Bố-tát làm chi nữa?
- Cái kiếp rồng của tôi có 5 sự khổ, đó là: Lúc sinh ra hiện thân rồng; lúc ngủ hiện thân rồng; lúc hành dâm hiện thân rồng; lúc giận dữ hiện thân rồng; lúc chết hiện
(489a) Long nữ vào tấu trình xong, bèn gọi khách buôn vào ngồi trên giường nệm châu báu, rồi thưa:
- Nay ngài muốn ăn thức ăn gì? Muốn ăn một lần đến lúc chết mới tiêu hóa...?
- Muốn ăn thức ăn của loài người ở cõi Diêm-phù-đề.
Long nữ dọn lên các thức ẩm thực. Khách buôn liền hỏi Long nữ:
- Hai con rồng kia vì sao mà bị trói?
- Ngài chỉ nên ăn thôi, chứ hỏi làm gì?
- Không phải vậy, tôi muốn biết điều đó!
Ông cứ hỏi mãi, Long nữ đành phải nói:
- Kẻ này có lỗi, tôi muốn giết hắn.
- Ngươi đừng giết.
- Không thể được! Phải giết đi thôi.
- Ngươi thả hắn ra thì ta mới ăn.
- Không thể thả ngay được mà phải phạt hắn bằng cách đày lên cõi người sáu tháng.
Thế là Long nữ phạt hắn lên nhân gian sáu tháng. Khách buôn thấy Long cung có nhiều bảo vật được dùng để trang hoàng cung điện, liền hỏi long nữ:
- Ngươi đã được những thứ trang nghiêm quí báu như vậy, còn thọ Bố-tát làm chi nữa?
- Cái kiếp rồng của tôi có 5 sự khổ, đó là: Lúc sinh ra hiện thân rồng; lúc ngủ hiện thân rồng; lúc hành dâm hiện thân rồng; lúc giận dữ hiện thân rồng; lúc chết hiện
thân rồng. Trong một ngày trải qua ba lần da thịt bị dính vào cát nóng thiêu thân.
- Thế thì ngươi muốn cầu điều chi?
- Tôi muốn cầu được sinh làm người. Vì sao vậy? Vì trong loài súc sinh đau khổ, không có chánh pháp.
- Ta đã được thân người, vậy nên cầu điều gì?
- Xuất gia rất khó được (vậy nên cầu xuất gia).
- Nên theo ai xuất gia?
- Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri hiện nay đang ở tại thành Xá-vệ, những kẻ chưa độ thì Ngài cứu độ, những kẻ chưa giải thoát thì Ngài làm cho giải thoát, ông nên đến đó xuất gia.
- Ta muốn trở về.
Long nữ liền cho ông 8 bánh vàng rồi bảo:
- Đây là vàng của rồng đủ cho cha mẹ, bà con ông dùng suốt đời không hết. Giờ ông hãy nhắm mắt lại.
Thế rồi, Long nữ dùng sức thần biến đưa ông trở lại cố quốc. Người bạn đồng hành của ông trước đây đã đến báo tin cho gia đình ông biết là ông đã xuống Long cung. Do thế, cha mẹ ông tưởng con mình đã chết cho nên quyến thuộc tôn thân tụ họp nhau một chỗ khóc lóc tiếc thương. Lúc ấy, người chăn trâu và những người đốn củi thấy ông trở về, liền vội vàng đến báo tin cho gia đình ông:
- Mỗ giáp đã trở về rồi.
Người nhà nghe thế vô cùng hân hoan, liền ra đón tiếp đưa ông về nhà. Khi về nhà rồi, gia đình mở hội ăn mừng việc ông được sống lại. Thế rồi, ông lấy 8 bánh vàng tặng cho cha mẹ, nói:
- Thế thì ngươi muốn cầu điều chi?
- Tôi muốn cầu được sinh làm người. Vì sao vậy? Vì trong loài súc sinh đau khổ, không có chánh pháp.
- Ta đã được thân người, vậy nên cầu điều gì?
- Xuất gia rất khó được (vậy nên cầu xuất gia).
- Nên theo ai xuất gia?
- Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri hiện nay đang ở tại thành Xá-vệ, những kẻ chưa độ thì Ngài cứu độ, những kẻ chưa giải thoát thì Ngài làm cho giải thoát, ông nên đến đó xuất gia.
- Ta muốn trở về.
Long nữ liền cho ông 8 bánh vàng rồi bảo:
- Đây là vàng của rồng đủ cho cha mẹ, bà con ông dùng suốt đời không hết. Giờ ông hãy nhắm mắt lại.
Thế rồi, Long nữ dùng sức thần biến đưa ông trở lại cố quốc. Người bạn đồng hành của ông trước đây đã đến báo tin cho gia đình ông biết là ông đã xuống Long cung. Do thế, cha mẹ ông tưởng con mình đã chết cho nên quyến thuộc tôn thân tụ họp nhau một chỗ khóc lóc tiếc thương. Lúc ấy, người chăn trâu và những người đốn củi thấy ông trở về, liền vội vàng đến báo tin cho gia đình ông:
- Mỗ giáp đã trở về rồi.
Người nhà nghe thế vô cùng hân hoan, liền ra đón tiếp đưa ông về nhà. Khi về nhà rồi, gia đình mở hội ăn mừng việc ông được sống lại. Thế rồi, ông lấy 8 bánh vàng tặng cho cha mẹ, nói:
- Đây là vàng của rồng, cắt rồi liền nguyên lại, dùng suốt đời cũng không hết, xin cha mẹ cho phép con xuất gia.
Nhưng cha mẹ không cho. Ông liền đi đến tinh xá Kỳ Hoàn, Tỳ-kheo bèn độ cho xuất gia. Cha mẹ sau đó đi đến cửa tinh xá hỏi các Tỳ-kheo:
- Các vị có biết mỗ giáp đâu không?
Tất cả đều đáp:
- Không thấy, không nghe.
Nhưng có một Tỳ-kheo nói:
- (489b) Ông chỉ cần đứng nơi cửa này, nếu có thì trong chốc lát y sẽ ra vào!
Nghe lời chỉ dẫn, người ấy đứng đợi một lát liền thấy con mình đi ra, bèn chê trách:
- Sa-môn Thích tử nói dối, thấy mà nói không thấy, nghe mà nói không nghe.
Người con khuyên cha mẹ:
- Đừng làm những việc không lợi ích. Con xuất gia ở đây ai cũng đều biết cả.
Thế rồi, cha mẹ đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân, ngồi sang một bên. Phật liền thuyết pháp dạy bảo khiến họ được lợi ích hoan hỷ, đắc pháp nhãn thanh tịnh. Đoạn, họ nói với con:
- Chúng ta đều là những người được sống lại. Nay con xuất gia được lợi ích rất lớn.
Các Tỳ-kheo nghe những lời chê trách của họ vừa rồi đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi
Nhưng cha mẹ không cho. Ông liền đi đến tinh xá Kỳ Hoàn, Tỳ-kheo bèn độ cho xuất gia. Cha mẹ sau đó đi đến cửa tinh xá hỏi các Tỳ-kheo:
- Các vị có biết mỗ giáp đâu không?
Tất cả đều đáp:
- Không thấy, không nghe.
Nhưng có một Tỳ-kheo nói:
- (489b) Ông chỉ cần đứng nơi cửa này, nếu có thì trong chốc lát y sẽ ra vào!
Nghe lời chỉ dẫn, người ấy đứng đợi một lát liền thấy con mình đi ra, bèn chê trách:
- Sa-môn Thích tử nói dối, thấy mà nói không thấy, nghe mà nói không nghe.
Người con khuyên cha mẹ:
- Đừng làm những việc không lợi ích. Con xuất gia ở đây ai cũng đều biết cả.
Thế rồi, cha mẹ đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân, ngồi sang một bên. Phật liền thuyết pháp dạy bảo khiến họ được lợi ích hoan hỷ, đắc pháp nhãn thanh tịnh. Đoạn, họ nói với con:
- Chúng ta đều là những người được sống lại. Nay con xuất gia được lợi ích rất lớn.
Các Tỳ-kheo nghe những lời chê trách của họ vừa rồi đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi
Tỳ-kheo đã độ người xuất gia đến. Khi thầy đến rồi, Phật hỏi:
- Này Tỳ-kheo! Ông có việc đó thật không?
- Có thật như vậy, Bạch Thế Tôn!
- Vì sao ông không bạch với chúng mà độ người xuất gia? Từ nay về sau, Ta không cho phép không bạch với chúng Tăng mà độ người xuất gia. Cần phải bạch khi cho xuất gia và khi cạo đầu. Bạch nghĩa là bạch với tất cả chúng Tăng, ít nhất là bạch với 8 Thượng tọa. Và Thượng tọa nên bảo làm cho đúng pháp. Nếu bạch cạo đầu mà không bạch xuất gia thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Nếu cả hai đều có bạch thì không có tội. Nếu không bạch xuất gia cũng không bạch cạo đầu thì phạm hai tội Việt-tỳ-ni. Nếu ra ngoài cương giới độ người thì không có tội. Đó gọi là cạo đầu.
Lại nữa, khi Phật an trú tại tinh xá Trúc-viên Ca-lan-đà, thành Vương Xá, Đức Như Lai độ người ở mọi nơi, nào là Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, quốc vương, trưởng giả, ngoại đạo, Sa-môn, Bà-la-môn. Bấy giờ, Phật nói với các Tỳ-kheo:
- Từ nay về sau, các ông cũng nên độ người xuất gia, thọ Cụ-túc.
Thế rồi, các Tỳ-kheo cũng bắt chước Đức Như Lai gọi "Thiện lai" khi độ người xuất gia nhưng râu tóc vẫn còn nguyên vẹn. Phật liền bảo các Tỳ-kheo:
- Đâu có phải tất cả đều được kim khẩu vô úy như Như Lai, (hễ khi gọi Thiện lai thì) râu tóc tự rụng. Từ nay về sau, phải cạo tóc.
- Này Tỳ-kheo! Ông có việc đó thật không?
- Có thật như vậy, Bạch Thế Tôn!
- Vì sao ông không bạch với chúng mà độ người xuất gia? Từ nay về sau, Ta không cho phép không bạch với chúng Tăng mà độ người xuất gia. Cần phải bạch khi cho xuất gia và khi cạo đầu. Bạch nghĩa là bạch với tất cả chúng Tăng, ít nhất là bạch với 8 Thượng tọa. Và Thượng tọa nên bảo làm cho đúng pháp. Nếu bạch cạo đầu mà không bạch xuất gia thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Nếu cả hai đều có bạch thì không có tội. Nếu không bạch xuất gia cũng không bạch cạo đầu thì phạm hai tội Việt-tỳ-ni. Nếu ra ngoài cương giới độ người thì không có tội. Đó gọi là cạo đầu.
Lại nữa, khi Phật an trú tại tinh xá Trúc-viên Ca-lan-đà, thành Vương Xá, Đức Như Lai độ người ở mọi nơi, nào là Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, quốc vương, trưởng giả, ngoại đạo, Sa-môn, Bà-la-môn. Bấy giờ, Phật nói với các Tỳ-kheo:
- Từ nay về sau, các ông cũng nên độ người xuất gia, thọ Cụ-túc.
Thế rồi, các Tỳ-kheo cũng bắt chước Đức Như Lai gọi "Thiện lai" khi độ người xuất gia nhưng râu tóc vẫn còn nguyên vẹn. Phật liền bảo các Tỳ-kheo:
- Đâu có phải tất cả đều được kim khẩu vô úy như Như Lai, (hễ khi gọi Thiện lai thì) râu tóc tự rụng. Từ nay về sau, phải cạo tóc.
/243