Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Chư Tôn Thiện Đức & Cư Sĩ Hữu Công Phật Giáo Thuận Hóa - Tập 1

Chư Tôn Thiện Đức & Cư Sĩ Hữu Công Phật Giáo Thuận Hóa - Tập 1

Tác giả: Thích Trung Hậu - Thích Hải Ấn. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 692.

Chương 166: Chương IV. Tiết 1 : Sự Đóng Góp Của Giới Cư Sĩ Phật Tử Cho Phật Giáo Việt Nam Qua Các Thời Kỳ (Trang 606 - 609)

Chương IV
Tiết 1 :
Sự đóng góp của giới Cư Sĩ Phật tử
Cho phật giáo Việt Nam qua các thời kỳ

Trong Phật giáo tín đồ tại gia sau khi làm lễ Quy y Tam Bảo, phát nguyện thọ trì 5 giới được goi là Cư sĩ.
Kinh "Như thị ngữ 107" ghi : "Chúng xuất gia nhờ chúng tại gia cung cấp những đồ dùng cần thiết như cơm ăn, áo mặt, nhà ở. Còn chúng tại gia thì nương vào xuất gia mà tiếp nhạn giáp pháp và phạm hạnh, cả hai giúp đỡ lẫn nhau, cùng tu hành chánh pháp". Như vậy, Giáo hội như thân chim phải có hai cánh (tại gia- xuất gia) mạnh khỏe, cân bằng mới bay cao, bay xa được, theo kinh tạng Pàli.
 Theo truyền thống Đai thừa, trong các kinh : Duy ma cật, kinh Thắng man đều lấy Cư sĩ làm chủ mà tuyên thuyết Phật pháp. Vai trò hộ trì Tam Bảo, cứu hộ chúng sanh, xây dưng quốc độ. Từ nền tảng này mà trải qua các thời đại, Cư sĩ đã đóng góp công đức rất lớn trong sự nghiệp phiên dịch kinh tạng, kiến tạo chùa tháp, phát triển văn học, mỹ thuật Phật giáo khắp nơi trên thế giới.
Riêng nước ta, tiếp thu Phật giáo đến nay đã hơn 2000 năm. Giáo lý của đức Phật đã thấm nhuần lâu đời tạp thành nền tưởng luân lý, đạo đức truyền thống của dân tộc.
Từ thế kỷ thứ I đến thế kỷ thứ X, Phật giáo là điểm tựa tinh thần của nhân dân Việt trước hiểm họa đồng hóa của giai cấp phong kiến phương Bắc tràn sang. Chùa chiền là nơi nuôi dưỡng tin thần yêu nước, góp phần vào việc giữ gìn bản sắc văn hóa của

Dân tộc suốt 1000 năm Bắc thuộc. Dựa vào tiềm lực của quần chúng Phật tử mà các lãnh tụ yêu nước như Hai Bà Trưng (- 43), Bà Triệu (225 – 246), Lý Bôn ( - 548), Triệu Quang Phục (- 571), Ngô Quyền (899 – 944)… nối tiếp nhau trường kỳ kháng chiến chống ngoại xâm.
Năm 938, Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, từ đó, nước Việt thoát nạn Bắc thuộc trải qua các triều đại Ngô (939 – 965), Đinh (968 – 980), Tiền Lê ( 980 – 1009), Lý ( 1010 – 1225), Trần (1225 – 1400) Phật giáo là hệ tư tương chính làm nền tảng cho việc trị quốc an dân.
Suốt hơn 1000 năm sau này, trên từ Hoàng gia, Triều đình, dưới đến các tầng lớp xã hội, đại đa số đều tín ngưỡng Phật giáo, hộ trì Tam Bảo. Chùa chiền xây dựng khắp nơi, Tam Tạng kinh điển được in ấn truyền bá rộng rãi, Tăng-già được tôn trọng, làm mô phạm cho vua chúa, nhân dân sống và thực hành tu tập theo bổn phận người Cư sĩ. Tiến xa hơn thì hướng đến lý tưởng Bồ-tát tại gia phục vụ xã hội, cứu hộ chúng sanh. Thời đại hưng thịnh này không chỉ xuất hiện nhiều bậc cao Tăng như Thiền sư Khuông Việt (933 – 1011), Vạn Hạnh (- 1018), Không Lộ (1016 – 1094), Mãn Giác (1052 – 1096)… mà còn xuất hiện nhiều bậc Cư sĩ kiệt xuất đã để lại sự nghiệp to lớn đối với Dân tộc, Đạo pháp như Lý Thái Tổ ( Lý Công Uẩn), Lý Thường Kiệt, Trâng Thái Tông ( Tràn Cảnh ) (1218 – 1277), Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230 – 1291), Trần Quốc Tuấn (1226 – 1300)…
Sau thời Trần, nước ta lại bị giặc Minh xâm chiếm đô hộ gần 20 năm. Những thành tựu rực rỡ về văn hóa, học thuật của dân tộc lại bị quân phương Bắc phá hủy, tiêu diệt để thực hiện chính sách đồng hóa vô cùng thâm độc. Sau khi giành lại chủ quyền 
đất nước, dưới triều Lê ( 1428 – 1788), Nho giáo được xem là hệ tư tưởng chính thống, có lợi cho việc xây dựng chế độ dân chủ chuyên chính. Phật giáo bị Triều đình quản lý chắc chẽ nhằm hướng vào việc phục vụ nghi lễ cúng bái, Cư sĩ Phật giáo thời đại này chỉ duy trì tín tâm bằng các hoạt động tu tạo, bảo tồn chùa chiền trong thôn xóm để sinh hoạt dung hợp với tín ngưỡng dân gian.
Tuy nhiên, kể từ lúc chúa Nguyễn Hoàng được triều đình vua Lê- chúa Trịnh cho vào trấn thủ Thuận Quảng thì đạo Phật ở xứ Đàng trong bước vào giai đoạn phát triển nhanh chóng. Hơn 200 năm (1558 -1774), 8 đời chúa Nguyễn nối nhau tận lục hộ trì khiến cho Phật phát hưng thịnh, thấm nhuần khắp vùng đất mới từ Thuận Quãng cho đến Hà Tiên, Châu Đốc. Nổi bật nhất là công đức của các Cư sĩ Hưng Long Nguyễn Phước (Phúc) Chu (1675 – 1725), Cư sĩ Đào Duy Từ (1572 – 1634), Minh Thiện Nguyễn Phước Thuần (1653 – 1675), Tịnh Tín Trần Đình Ân (1624 – 1706)…
Bước sang Triều Nguyễn (1802 – 1945), nền quân chủ Nho giáo càng lỗi thời, khoong đáp ứng được nhu cầu canh tân, phát triển đất nước. Đến giữa TK XIX thì Việt Nam bước vào khúc quanh đen tối, phải đương đầu với làn sóng xâm lược từ phương Tây tràn qua. Kết quả đất nước bị thực dân Pháp xâm chiếm. Kể từ đó, văn hóa, tín ngưỡng truyền thống dân tộc bị chèn ép, kỳ thị. Chính quyền bảo hộ truyền bá văn hóa, tôn giáo của họ nhằm thay thế văn hóa, tôn giáo của bản địa.
Đứng trước cảnh nước mất nhà tan, truyền thống dân tộc có nguy cơ bị tiêu diệt, một số Cư sĩ có danh vọng, uy tín trong xã hội đã kịp thời hưởng ứng phong trào vận động chấn hưng Phật giáo khắp 3 miền : Nam, Trung, Bắc. Chỉ trong vòng ba thập niên (1925 – 1955), cuộc vân động có ảnh hưởng mạnh và rộng trong xã hội,
quần chúng Phật tử nhiệt tâm ủng hộ, tham gia. Bên cạnh hình ảnh đạo cao đức trọng của các bật cao Tăng, thạc đức luôn luôn có sự đoàn kết của các vị Cư sĩ tài đức lỗi lạc như Bác sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám (1897 – 1969), Cư sĩ Chơn An Lê Văn Đình (1893 – 1980), Chánh Trí Mai Thọ Truyền (1905 – 1973), Thiều Chửu Nguyễn Hữu Kha (1902 – 1954)…
Chính sự trung thành với lý tưởng Phật giáo, hàng Cư sũ tại gia đã tận lực hộ trì Tam Bảo, ủng hộ Giáo hội vượt qua các giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử cho đến ngày đất nước được hòa bình thống nhất, từ 30 tháng 4 năm 1975 đến nay.
Hy vọng, trong giai đoạn gặp nhiều thuận duyên như hiện nay, Giáo hội kịp thời củng cố hàng ngũ Cư sĩ Phật giáo, tạo điều kiện thuận lợi cho những vị có đạo tâm, tài đức tham gia Phật sự để Phật giáo có thể đóng góp hiệu quả hơn nữa trong việc bảo vệ truyện thống văn hóa, đạo đức tốt đẹp của dân tộc ta. Với tiềm lực rộng lớn của Phật tử trong và ngoài nước đang phục vụ công tác giáo dục, y tế,… góp phần xât dựng, phát triển xã hội tốt đẹp, thịnh vượng để xứng đáng một quốc gia mà trong đó nhân dân đã có tín ngưỡng Phật giáo lâu đời và chiếm số đông.
*
 
/193
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »