Như Lai là thực tại như thực, không tính, vì thế vượt khỏi tính thời gian mà đi vào vĩnh cửu và gọi là thọ mệnh lâu dài của Như Lai như tựa đề của phẩm kinh này đã ghi.
XVII. PHẨM PHÂN BIỆT CÔNG ĐỨC (phẩm thứ mười bảy)
( The Variety of Merits)
1.a. Các cảnh diễn nói Diệu pháp trong phẩm “ Như Lai Thọ Lượng” (phẩm 16) là các cảnh mà thính chúng cần lắng lòng, tập trung mãnh liệt sự chú ý vào đấy thì sẽ gặt được lợi ích giải thoát lớn có thể dẫn đến bừng ngộ thật nghĩa. Vì thế, Thế Tôn dạy tiếp phẩm kinh thứ 17 đề cập đến nhiều lần công đức lớn của nghe, hiểu và tin sự thật diễn bày về “ Như Lai Thọ Lượng”. Nhờ nghĩ đến công đức lớn ấy mà thính chúng hân hoan tập chú trở lại cảnh diễn bày thực tướng kia ngõ hầu có thể hưng khởi tuệ giác giải thoát.
b. Ý nghĩa của một số thuật ngữ của kinh:
Văn triền đà-la-ni (obtained the dhàranìs which they could memorize all that they had heard): có được sức tập trung (định) nhớ hết những gì đã nghe.
Vô sanh pháp nhẫn (obtained the truth of birthlessness) đắc được quả vị an trú vào “ không tính” của các pháp.
Triền đà-la-ni (obtained the dhàranìs by which they could memorize many hundreds of thousands of billions of repititions of teachings): được định nhớ được vô lượng lời dạy của Phật.
Pháp luân bất thối (obtained the faculty of turning the wheel of the pure Law): có khả năng vận chuyển bánh xe Pháp đi thẳng vào biển Thánh.
Pháp luân thanh tịnh (obtained the faculd of turning the wheel of the pure Law): có khả năng vận chuyển bánh xe Pháp đi đến chỗ giải thoát rốt ráo.
2. Tư tưởng:
a. Tùy theo mức độ liễu hội cảnh được diễn bày trong phẩm “ Như Lai Thọ Lượng” mà thính chúng co thể phát triển trí tuệ chứng được một trong các kết quả: Vô sanh pháp nhẫn, Nhạo thuyết biện tài, Văn triền đà-la-ni, Triền đà-la-ni, Pháp luận bất thối hay Pháp luân thanh tịnh.
- Kinh khích lệ: “ Khởi lòng tin hiểu dù chỉ một niệm về Như Lai Thọ Lượng sẽ được phước đức vô hạn lượng”.
Anh văn:
“ Ajita! Anyone who hears that my life is so long, and understands it by faith even at a moment’s thought, will be able to obtain innumerable merits”.
(Ibid.p.230)
Đấy là do tin vào thật tướng “ không tướng” mà rời ra khỏi chấp tướn và nuôi dưỡng được trí tuệ vô ngã. Trí tuệ ấy là đầu mối của nguồn phước đức kia; đó là phước đức giải thoát nên gọi là phước đức vô hạn lượng.
- Kinh dạy tiếp: Phước đức trên còn lớn hơn cả phước đức tu tập bố thí, trì giới, tinh tấn, nhẫn nhục và thiền định trải qua vô số kiếp.
(đoạn kinh tiếp theo phần dẫn trên)
Thế là, tin hiểu thực tướng “không tướng” là thuộc Trí tuệ độ nên dù là công phu ít mà là thực, vô lậu, nên phước đức hơn công phu tu tập hữu vi về 5 độ kia. Đây là điểm diễn đạt nhấn mạnh giá trị của trí tuệ vô ngã, cái trí tuệ nhờ đó mà hành giả có thể thể nhập vào thực tướng.
b. Thế Tôn lại nhấn mạnh:
“ Này Di Lặc! Thiện nam, tín nữ nào nghe Ta nói thọ lượng lâu dài của Như Lai và hiểu nó với lòng thâm tín, sẽ có thể thấy rằng Ta đang thuyết giảng Diệu pháp tại núi Kỳ -xà-quật với chúng Thanh văn và Bồ tát bao quanh. Các Thiện nam, tín nữ ấy sẽ thấy rằng Thế giới Ta bà đất bằng lưu ly, bằng phẳng, có dây vàng diêm phù phân ranh thành các “ đường tám lối”, cây ngọc có hàng có lối, và các tòa lâu đài bằng trân bảo. Các thiện nam, tín nữ ấy sẽ thấy chư
Bồ tát sống trong các tòa lâu đài kia. Họ thấy được như vậy bởi cị họ đã hiểu “ thọ lượng” ấy với lòng tin kiên cố”.
Anh văn:
“Ajita! The good men or women who hear of my longevity of which I told you, and understand it by profound faith, will be able to see that I am expounding the Law on Mt. Grdhrakùta, surrounded by great Bodhisattvas and Sràvakas. They also see that the ground of this Sahà-world is made of lapis lazuli, that the ground is even,etc…”.
(Ibid.p.233)
Tại đây, Thế Tôn hỗ trợ bằng lời lẽ của chính Ngài giúp thêm tuệ lực ngõ hầu thính chúng mở lớn được đôi mắt tuệ thấy rõ “ Như Lai Thọ Lượng”, và thấy ngay rằng, dù cách xa Thế Tôn cả không gian và thời gian, Thế Tôn vẫn đang thuyết Diệu pháp tại núi Kỳ xà quật, thời kinh Pháp hoa vẫn thường thuyết tại Kỳ-xà-quật. Trong cái thấy này, cái ngã tưởng về không gian và thời gian đã bị đốt cháy. Hay nói khác đi, nếu lấy cả ngã tưởng về không gian và thời gian ra khỏi cái nhìn của mình thì sự thật của những lời dạy của Thế Tôn (thực tướng) hiển lộ.
Từ cái nhìn vắng mặt ngã tưởng ấy, mật đất của trần gian sẽ biến mất đi ngay các tướng lồi, lõm, cao, thấp, dơ, sạch, ngắn, dài, rộng,
hẹp, xấu chỉ còn lại thực tướng rực rỡ, trong suốt như lưu ly, pha lê, như ngọc như ngà, như bảy thứ trân quí dựng lên các lâu đài, hiện ra nhiều ngã đường của bậc Thánh ( Bát Thánh đạo) nhìn ở bất cứ hiện hữu nào cũng thấy có mặt thực tướng có tác dụng giải thoát như gặp các bậc Đại Bồ tát vậy. Chính cái nhìn trí tuệ ấy làm cho trần gian trở thành thanh tịnh, làm cho pháp giới trở thành thanh tịnh, trở về thực tướng của nó.
Cái nhìn này giống hệt với một lời dạy của Thế Tôn được kiết tập ở Nikàya: “ Khi Ta thanh tịnh, Ta thấy thế giới thanh tịnh” (xem Phật học khái luận, cùng soạn giả) và được chỉ bày suốt những trang kinh Pháp hoa. Vì thế, Thế Tôn lại dạy:
“… Cho nên Như Lai nói rằng bất cứ ai, sau khi Như Lai nhập diệt, giữ gìn, hoặc đọc, tụng, hoặc diễn nói Pháp hoa cho những người khác nghe, hoặc tự mình biên chép hay khiến người khác biên chép Pháp hoa, hay hiến cùng kinh Pháp hoa, thì khỏi cần xây dựng điện tháp, tăng xá hay cúng dường chư Tăng. Huống chi, những người không những chỉ kính giữ kinh này, mà còn bố thí, trì giới, hành nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ, họ sẽ có được tối thắng và vô lượng công đức… Những công đức vô lượng của người này sẽ giúp người ấy đạt được trí tuệ bình đẳng và trí tuệ sai biệt”.
Anh văn:
“… Therefore, I say, “ Anyone who keeps or reads or recites this Sùtra or expounds it to others or copies it or causes others to copy it or makes offerings to a copy of it after my extinction, need not to build a stùpa or a monastery, or make offerings to the Sangha? Needless to say, anyone who not only keeps this Sùtra but also gives alms, observes the precepts, practices patience, makes endeavours, concentrates his mind, and seeks Wisdom, will be able to obtain the most excellent and innumerable merits… These innumerable merits if his will help him knowledge of the equality and difference of all things”.
(Ibid. p.234)
Đoạn kinh trên là đoạn tiếp tục mở rộng lời dạy của Thế Tôn: Nếu có dịp đọc, tụng, biên chép, diễn nói kinh Pháp hoa thì sẽ có dịp liễu hội thật tướng như ở phẩm Như Lai Thọ Lượng, và sẽ được công đức vô lượng. Đấy là khởi điểm của ngộ. Nếu hành giả sau khi ngộ mà bố thí, trì giới…(lục độ) thì sẽ được công đức vô lượng vô biên và tối thắng. Nhờ công đức tu tập, nuôi dưỡng trí tuệ đó mà hành giả có thể đắc được tuệ giác vô thượng.
Ca ngợi cái công đức trên là ca ngợi Diệu pháp, ca ngợi sự ngộ nhập Phật tri kiến của Pháp hoa.
