Cuộc sống con người là xấu ác, chết hơn là sống’ tác tâm như vậy và, tùy theo tâm mà sát, dùng mọi cách như thế, người kia do vậy mà chết; Tỳ-kheo-ni ấy là kẻ Ba-la-di, không được sống chung”.
IV. ĐẠI VỌNG NGỮ*
Trưởng lão Ưu-ba-ly8 lại thưa hỏi đức Phật:
“Đức Thế Tôn đã vì các Tỳ-kheo kết giới: ‘Tỳ-kheo nào không biết, không thấy pháp hơn người,… cho đến không được sống chung.’ Con nên thọ trì thế nào?”
Đức Phật dạy:
“Nên thọ trì cho cả hai bộ Tăng. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo-ni nào, không biết, không thấy pháp hơn người, thánh lợi đầy đủ, tự xưng là tôi biết như vậy, tôi thấy như vậy. Sau đó, Tỳ-kheo-ni này, hoặc bị người cật vấn, hoặc không bị người cật vấn, vì [78a01] muốn khỏi tội cầu thanh tịnh nên tự nói như vầy: ‘Tôi không biết nói biết, không thấy nói thấy, nói lời hư cuống vọng ngữ,’ trừ tăng thượng mạn. Tỳ-kheo-ni ấy là kẻ Ba-la-di, không được sống chung”.
B. BẤT CỘNG GIỚI
a. Duyên khởi
Bấy giờ, người rể của bà Tỳ-xá-khư tên là Lộc Tử. Lộc Tử kính mến bà Tỳ-xá-khư như kính mến mẹ đẻ của mình. Người bấy giờ gọi bà là Tỳ-xá-khư Lộc Tử Mẫu. Lộc Tử có người cháu tên là Thi-lợi-bạt,10 thường để ý Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà.11 Sau đó, (Thi-lợi-
8 Tăng-kỳ: Đại Ái Đạo thưa thỉnh; Tứ phần: Phật tự nói. (Xem Phần I, Ch. i, Ba-la-di 4).
9 Tăng-kỳ 36 (tr. 515a17). Tứ phần 22 (tr. 715a06); Thập tụng 42 (tr. 302c16). Căn bản ni 5 (tr. 929a29). Pāli, Vin. iv. 211.
10 Tăng-kỳ: Phật tại Ca-duy-la-vệ; nhân duyên bởi Tỳ-kheo-ni Lại-tra.; Tứ phần: Phật tại nước Xá-vệ; Đại Thiện Lộc Lạc 大善鹿樂; Thập tụng: Phật tại nước Xá-vệ: Lộc Tử cư sĩ nhi 鹿子居士兒, con trai ông Lộc Tử; Căn bản: Phật tại Thất-la-phạt thành: Tỳ-xá-khư毘舍佉, mà nguyên nhân do Bí-sô-ni Châu Kế Nan-đà 苾芻尼珠髻難陀.
11 Tăng-kỳ: Lại-tra Tỳ-kheo-ni 賴吒比丘尼, dạy kinh cho một thiếu niên họ Thích. Tứ phần: Thâu-la-nan-đà 偷羅難陀. Thập tụng: Châu-na-nan-đà 周那難陀. Căn bản: Bí-sô-ni Châu Kế Nan-đà 苾芻尼珠髻難陀. Pāli: Thullanandā. Cf. Vin. iv. 212, bốn chị em xuất gia: Nandā, Nandavatī, Sundarīnandā, Thullanandā. Trong đó, chuyện xảy ra giữa Thullanandā và Sāḷha.
bạt)* thỉnh Tỳ-kheo-ni Tăng (thọ trai)*, Thâu-la-nan-đà cáo bệnh không đến, ở nhà coi phòng Tăng cùng một Sa-di-ni nhỏ. Đến giờ thọ trai, Tỳ-kheo-ni Tăng đều đến nhà Thi-lợi-bạt.
Thi-lợi-bạt tự tay dâng thức ăn, rồi hỏi:
“Tại sao Thâu-la-nan-đà không đến?”
Tỳ-kheo-ni đến trả lời:
“Vì cô bị bệnh, Tăng sai giữ phòng, cho nên không đến.”
Thi-lợi-bạt dâng cơm cho quý Thượng tọa xong, bèn vội đến chùa, hỏi:
“Cô bị bệnh thế nào?”
Thâu-la-nan-đà trả lời:
“Xương cốt đều bị đau nhức!”
Thi-lợi-bạt liền đấm bóp.
Tỳ-kheo-ni nói:
“Cho phép ông đấm bóp toàn thân thể, nhưng không được hành dục.”
Đấm bóp xong, Thi-lợi-bạt hỏi:
“Cô cần thứ gì?”
Cô ni trả lời:
“Tôi cần táo khô.”